Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00526 010288 11040503 na godz. na dobę w sumie
VAT 2013 wraz z komentarzem ekspertów  Ernst & Young  - ebook/pdf
VAT 2013 wraz z komentarzem ekspertów Ernst & Young - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: Wiedza i Praktyka Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-269-1996-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

VAT 2013 wraz z komentarzem ekspertów Ernst & Young czyli co zmieni się w podatku od towarów i usług od: od 1 stycznia 2013 r.,od 1 kwietnia 2013 r.; od 1 stycznia 2014 r. W książce znajdziesz liczne praktyczne przykłady i schematy działania przy konkretnych transakcjach opodatkowanych VAT.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

VAT 2013 z komentarzami ekspertów Ernst Young Redaktor Naczelna Grupy Czasopism Ewa Matyszewska Redaktor prowadzący Bogdan Świąder Teksty ujednolicone opracował Bogdan Świąder Wydawca Grzegorz Cherbetko Korekta Zespół ISBN: 978-83-269-1996-1 Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10 DTP: Leszek Ogrodowczyk Druk: ELPIL Jarosław Pilich, 08-110 Siedlce, ul. Artyleryjska 11 Książka „VAT 2013” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w książce bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Informujemy, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane przez Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Łotewskiej 9a w celu realizacji niniejszego zamówienia oraz do celów mar- ketingowych – przesyłania materiałów promocyjnych dotyczących innych produktów i usług. Mają Państwo prawo do wglądu oraz poprawiania swoich danych, a także do wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania do celów promocyjnych. Podanie danych jest dobrowolne. Zapewniamy, że Państwa dane nie będą przekazy- wane bez Państwa wiedzy i zgody innym podmiotom. Spis treści Komentarze ekspertów .......................................................................................................................................................................... 5 Ustawa o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004 r. (tekst jednolity Dz.U. z 26 sierpnia 2011 r. nr 177, poz. 1054 ) .............................. 39 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z 4 kwietnia 2011 r. (Dz.U. nr 73, poz. 392 z późn. zm.) ........................................................................................................... 164 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług z 28 marca 2011 r. (Dz.U. nr 68, poz. 360) .................................................................................................................... 180 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej z 20 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1528) ...................................................................................................................................................... 188 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie określenia podatników niemających obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego z 6 kwietnia 2004 r. (Dz.U. nr 58, poz. 558) .................................................................................................... 189 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie przypadków, w których nie ma konieczności ustanawiania przedstawiciela podatkowego z 29 czerwca 2011 r. (Dz.U. nr 136, poz.796) ...................................................................................................... 190 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom z 29 czerwca 2011 r. (Dz.U. nr 136, poz.797) .................................................................................................................................................. 190 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wniosków o zwrot podatku od wartości dodanej naliczonego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej z 24 grudnia 2009 r. (Dz.U. nr 224, poz. 1800) .......................................................................................................................................................... 195 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących z 29 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1382) ............................................................................................ 197 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków ich stosowania z 28 listopada 2008 r. (Dz.U. nr 212, poz. 1338) ................................................... 202 Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym z 16 grudnia 2010 r. (Dz.U. nr 247, poz. 1652) .......................................................................................................................................................... 223 Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach z 18 marca 2011 r. (Dz.U. nr 64, poz. 332) ............................................................................................................................................................. 229 3 Zmiany w przepisach o VAT zostały rozłożone w czasie Dorota Pokrop senior manager w dziale podatkowym Ernst Young Roman Namysłowski senior manager w dziale podatkowym Ernst Young Rok 2013 i kolejny będą niezmiernie ważne dla podatników z punktu widzenia zasad rozliczania podatku od towarów i usług (VAT). Nowelizacje przepisów dotyczących tego podatku dotkną praktycznie wszystkich podatników. Można pokusić się nawet o stwierdzenie, że jest to jedna z największych modyfikacji VAT od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Co istotne, z punktu widzenia oceny konsekwencji przyjętych zmian na prowadzoną działalność gospodarczą, nowe lub zmienione zasady zostały i zostaną wprowadzone kilkoma aktami prawnymi (zarówno rangi ustawowej, jak i rozporządzeniami), a ich wejście w życie jest rozłożone w czasie. Z tego względu warto wiedzieć, na co podatnicy powinni zwrócić uwagę, które zmiany zostaną wprowadzone w pierw- szej kolejności, a na które jeszcze przyjdzie trochę poczekać. O bezczynności nie może być jednak mowy – dostosowania do niektórych nowych wymogów trzeba będzie rozpocząć jak najszybciej, nawet jeśli faktycznie zaczną one obowiązywać za ponad rok. Od 1 stycznia 2013 r. Od początku roku obowiązują przepisy tzw. trzeciej ustawy deregulacyjnej (tj. ustawy o redukcji niektórych obciążeń w administracji przygotowanej przez Ministerstwo Gospodar- ki). Wprowadziła ona nowe reguły m.in. do stosowania meto- dy kasowej przy rozliczeniach VAT dla małych podatników, czy w tzw. uldze na złe długi, czyli przepisach pozwalających na korektę podstawy opodatkowania i podatku należnego w przypadku braku zapłaty należności przez kontrahenta. Nie- stety jakość tych przepisów, dotyczących również podatków dochodowych, konsekwencje finansowe dla podmiotów go- spodarczych, kontrowersyjność przepisów przejściowych lub ich brak oraz sposób ich wprowadzenia budzą uzasadnione wątpliwości. Następna grupa zmian obowiązująca od początku 2013 r. to te przewidziane w ustawie okołobudżetowej. Przedłużają one m.in. ograniczenia w odliczaniu VAT od aut osobowych i paliwa do nich do 31 grudnia 2013 r. Nie oznacza to jednak, że 1 stycznia 2014 r. podatnicy odzyskają pełne prawo do odliczania podat- ku od samochodów z kratką i paliwa do ich napędu. Minister- stwo Finansów już opracowało nowe przepisy, czekające na akceptację Komisji Europejskiej, które zakładają przedłuże- nie – choć nieco zmienionych – ograniczeń w tym zakresie po 1 stycznia 2014 r. Nie można zapominać, że z początkiem 2013 r. weszły rów- nież w życie nowe rozporządzenia wykonawcze do ustawy o VAT dotyczące np. fakturowania czy kas rejestrujących. Ustawodawca doprecyzował przepisy, które dotychczas budzi- ły wątpliwości interpretacyjne, m.in. te dotyczące potwierdza- nia integralności faktur, w sposób wynikający ze zmodyfiko- wanych przepisów unijnych w tym zakresie. Przyjęte zmiany powinny przyczynić się do większego, niż mamy to obecnie, stopnia wykorzystania faktur elektronicznych jako sposobu dokumentowania dokonywanych transakcji podlegających opodatkowaniu. Zliberalizowano również przepisy dotyczące samofakturowania – zamiast rozbudowanych przepisów pro- wadzących de facto do ograniczenia tego sposobu dokumento- wania transakcji, będziemy mieli większą swobodę podatnika i rozszerzenie możliwość stosowania samofakturowania rów- nież w odniesieniu do transakcji transgranicznych. W odniesie- niu do kas rejestrujących obniżeniu uległ próg, powyżej które- go podatnicy muszą ewidencjonować sprzedaż na rzecz osób fizycznych za pomocą tych urządzeń, oraz rozszerzony został katalog podmiotów obowiązanych do rejestracji sprzedaży w kasie rejestrującej. Od 1 kwietnia 2013 r. Kolejna ważna data to 1 kwietnia 2013 r. Tego dnia wcho- dzi w życie część przepisów dużej nowelizacji ustawy o VAT. W znacznej mierze są to zmiany porządkujące, eli- minujące niezgodności polskich przepisów z Dyrektywą 112/2006 oraz stanowiące odpowiedź na wyroki sądów krajowych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europej- skiej. Wśród nowości dostosowujących ustawę o VAT do wyroków unijnego Trybunału warto wskazać chociaż- by na definicje podatnika i próbek czy też nawet szerzej – wszelkich nieodpłatnych przekazań. Nowa definicja te- renów budowlanych jest odpowiedzią na orzecznictwo są- dów krajowych. Z kolei niezgodności z dyrektywą zostały usunięte przez modyfikacje m.in. w zakresie ograniczeń dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego, przemieszczenia towarów pomiędzy państwami człon- kowskimi czy zwolnień z opodatkowania. Ustawodaw- ca zdecydował się też doprecyzować kilka kwestii, które budziły wśród podatników wątpliwości interpretacyjne. Dotyczy to w szczególności opodatkowywania zaliczek w eksporcie czy dokumentacji wymaganej do stosowania 0 stawki VAT. 5 Od 1 stycznia 2014 r. Niestety 2013 to niejedyny rok, w którym ustawodawca podatkowy funduje podatnikom cały katalog zmian. Dużo bardziej istotne – można nawet powiedzieć, że rewolucyj- ne – zmiany zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2014 r. Od tego dnia całkowicie zmodyfikowane zostaną zasady określania momentu powstania obowiązku podatkowego. Nie mniej fundamentalne zmiany dotkną sposobu okre- ślania podstawy opodatkowania, ujmowania faktur kory- gujących czy odliczania podatku naliczonego. Na szczę- ście podatnicy mają jeszcze rok, żeby do tych zmian się przygotować. Przedsiębiorcy muszą podjąć odpowiednie działania już dzisiaj, aby nowe zasady rozliczania VAT nie były dla nich zaskoczeniem. Nie można decyzji w tym zakresie odkładać na później. Uchwalona przez ustawo- dawcę nowelizacja ustawy o VAT wiąże się bowiem m.in. z koniecznością modyfikacji systemów finansowo-księ- gowych, zmianą dotychczasowych procedur czy w koń- cu potrzebą odpowiedniego przeszkolenia pracowników. A to wszystko wymaga czasu. Zarysowany powyżej zakres zmian oraz rozłożenie w cza- sie ich wejścia w życie może niestety powodować w prak- tyce kłopoty z usystematyzowaniem nowej wiedzy oraz z właściwym przygotowaniem się do zmian. Aby ułatwić Państwu ocenę tych zmian, przygotowaliśmy komentarz, w którym przedstawiamy istotę przyjętych modyfikacji i wskazujemy ich praktyczne konsekwencje dla Państwa dzia- łalności. Mamy nadzieje, że opracowanie to będzie doskona- łym przewodnikiem po tym coraz bardziej skomplikowanym systemie podatku od wartości dodanej. Wykaz skrótów: Dyrektywa VAT - dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listo- pada 2006 r. w sprawie podatku od wartości dodanej, Dz.Urz.UE. L z 2006 r. nr 347, s. 1 z późn. zm.); Nowelizacja – ustawa z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013, poz. 35); Rozporządzenie wykonawcze – rozporządzenie Ministra Fi- nansów z 4 kwietnia 2011 r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 73, poz. 392 z późn. zm.); Ustawa deregulacyjna – ustawa z 16 listopada 2012 r. o re- dukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r. poz. 1342); Ustawa o VAT - ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towa- rów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Podatnicy będą musieli pilnować kilku terminów Stefan Majerowski doświadczony konsultant w dziale podatkowym Ernst Young Wejście w życie znowelizowanych przepisów Większość zmian do ustawy o VAT została wprowadzona ustawą z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, której „zasad- niczy” termin wejścia w życie to 1 kwietnia 2013 r. Jednak w celu zapewnienia podatnikom dłuższego vacatio legis pol- ski prawodawca odsunął termin wejścia w życie w odniesie- niu do najbardziej kluczowych zmian do ustawy o VAT do 1 stycznia 2014 r. Jednocześnie z pewnymi istotnymi zmiana- mi liczyć się trzeba także już od 1 stycznia 2013 r. – dotyczy to modyfikacji wynikających z: – ustawy z 9 listopada 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (Dz.U. z 2012 r. poz. 1456) oraz – ustawy z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obcią- żeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r. poz. 1342). Obok powyższych z dniem 1 stycznia 2013 r. zmieniły się również rozporządzenia wykonawcze do ustawy o VAT. Dla ułatwienia, w tabeli obok, przedstawiamy kluczowe zmiany wraz ze wskazaniem momentu ich wejścia w życie. 6 1 STYCZNIA 2013 R. 1. Brak opodatkowania zaliczek na WDT i WNT 2. Nowe zasady stosowania ulgi na złe długi w VAT: a. dla sprzedawców b. dla nabywców 3. Utrzymanie ograniczenia prawa do odliczenia VAT od samochodów osobowych i paliwa 4. Dobrowolne faktury wewnętrzne 5. Poszerzenie zakresu stosowania metody kasowej przez małych podatników 6. Faktury elektroniczne – zmiany dotyczące: a. potwierdzenia autentyczności i integralności faktur (kontrole biznesowe) b. sposobu akceptacji faktur przesyłanych elektronicznie 7. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy o VAT: a. uproszczenia dotyczące samofakturowania b. obowiązek wystawiania faktur dokumentujących WDT i świadczenie usług najpóźniej 15. dnia ko- lejnego miesiąca VAT 2013 1 KWIETNIA 2013 R. 1. Nowe definicje stosowane do celów VAT: a. importu i eksportu towarów (art. 2 pkt 7 i 8) b. terenów budowlanych (art. 2 pkt 33) i zmiana za- kresu stosowania zwolnienia z VAT dla dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny bu- dowlane (art. 43 ust. 1 pkt 9) c. próbek (art. 7 ust. 7) 2. Definicja podatnika (art. 15), w tym przy stosowaniu mechanizmu odwrotnego obciążenia (art. 17 ust. 1 pkt 4–5 i 7–8) 3. Transakcje łańcuchowe – sposób alokowania trans- portu do jednej z dostaw (art. 22) 4. Nowe zasady funkcjonowania przedstawicieli podat- kowych (art. 18a–18d) 5. Szczegółowe zasady określania miejsca świadczenia przy imporcie towarów (art. 26a) 6. Warunki stosowania stawki 0 dla WDT: statusu a. obowiązek posiadania zarejestrowanego podatnika VAT UE w momencie składania dekla- racji podatkowej, w której podatnik rozpoznał dos- tawę towarów, a nie w momencie dostawy (art. 42 ust. 1 pkt 3) b. brak wymogu posiadania kopii faktury dostawy c. brak wymogu wskazania numeru VAT UE sprze- dawcy i nabywcy 7. Zmieniony katalog zwolnień z VAT: a. zmodyfikowane zwolnienie dla usług pocztowych (art. 43 ust. 1 pkt 17) b. wykreślenie definicji zarządzania na potrzeby stoso- wania zwolnienia do usług zarządzania funduszami (art. 43 ust. 8) 8. Zmiana katalogu towarów i usług objętych 8 stawką VAT (poz. 24, 52, 108-128, 164–172 załącz- nika nr 3) 1 STYCZNIA 2014 R. 1. Nowe zasady regulujące moment powstania obo- wiązku podatkowego (art. 19a) 2. Nowe zasady dotyczące podstawy opodatkowania (art. 29a i art.30a–30c) 3. Zmieniony katalog zwolnień z VAT: a. zawężona możliwość stosowania zwolnienia do dostawy towarów używanych (art. 43 ust. 1 pkt 2 i uchylony art. 43 ust. 2) b. usług dotyczących udziałów w spółkach i innych podmiotach mających osobowość prawną (art. 43 ust. 1 pkt 40a) 4. Modyfikacja definicji podatku naliczonego (art. 86 ust. 2) 5. Zmiany w momencie powstania prawa do odlicze- nia VAT, w tym m.in. z tytułu importu towarów, we- wnątrzwspólnotowego nabycia towarów (art. 86 ust. 2, ust 10–13a) 6. Przeniesienie do ustawy i nieznaczne zmiany w przepisach dotyczących faktur, faktur korygują- cych, not korygujących i duplikatów (art. 106a–106q) Ulga na złe długi w VAT Stefan Majerowski doświadczony konsultant w dziale podatkowym Ernst Young Od 1 stycznia 2013 r. w bardzo istotny sposób zmienione zostały przepisy dotyczące korzystania z ulgi na złe długi. Zmiany dotyczą zarówno stosowania ulgi przez sprzedaw- ców, jak i ich skutków dla nabywców towarów lub usług. zdefiniowania zmiana dotyczy a) Łatwiej dla sprzedawcy... Po pierwsze, skróceniu ze 180 do 150 dni uległ termin, po którym dostawca może dokonać korekty podstawy opodat- kowania i VAT należnego z tytułu dostawy nierzetelnemu nabywcy. Kolejna ważna zapłaty. Warunkiem skorzystania z ulgi nadal pozostaje brak uregu- lowania należności, ale nowy przepis wprost przewiduje, że zbycie wierzytelności należy traktować jako formę jej ure- gulowania, co dotychczas w żaden sposób nie było wprost określone i budziło istotne wątpliwości w praktyce. Kwestia ta była również analizowana kilkukrotnie przez sądy administra- cyjne, które generalnie przychylały się do tego, że sprzedaż oznacza uzyskanie zapłaty (patrz np. wyrok WSA w Krakowie z 15 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 2114/11, wyrok NSA z 25 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 249/11), choć poja- wiały się również poglądy odmienne (patrz np. wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2690/11). Nowelizacja przepisu w sposób jednoznaczny zamknie drogę do korzystania z ulgi na złe długi w przypadku zby- cia wierzytelności (oczywiście wyłącznie w tej części, w jakiej cena sprzedaży pokrywa całość należności). Istotnym ułatwieniem administracyjnym jest także zniesienie obowiązku poinformowania dłużnika o zamiarze dokonania korekty dotyczącej realizowanej na jego rzecz dostawy. Po zmianie jedynym podmiotem, który musi być poinformowany o skorzystaniu przez dostawcę z ulgi na złe długi jest naczelnik właściwego dla tego dostawcy urzędu skarbowego. Wzór za- świadczenia (VAT-ZD) został określony przez Ministra Finan- sów w drodze rozporządzenia. W tym miejscu należy wskazać, że wśród przepisów reduku- jących obciążenia administracyjne przedsiębiorców pojawił się przepis, który może rodzić liczne wątpliwości, zarówno co do jego ratio legis, jak i zgodności z przepisami wspólnoto- wymi. Na podstawie nowego brzmienia art. 89a ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy o VAT podatnik ma prawo do skorzystania z ulgi na złe długi jedynie wówczas, gdy dłużnik nie jest ob- jęty postępowaniem upadłościowym likwidacyjnym na moment korzystania z ulgi. Wydaje się, że celem przyświe- cającym wprowadzanym zmianom polegającym na ułatwie- niu z korzystania z ulgi na złe długi (w szczególności brak obowiązku powiadamiania dłużnika o zamiarze dokonania korekty) nie było wyeliminowanie możliwości korzystania lub 7 Komentarze ekspertów z tych przepisów przez podmioty, którym prawo to powin- no przysługiwać w pierwszej kolejności, tj. dostawcy nie- mający możliwości wyegzekwowania zapłaty za dokona- nie dostawy z uwagi na niewypłacalność kontrahentów, która bezpośrednio poprzedza likwidację lub upadłość na- bywcy. Zmiana ta wydaje się być również wysoce kontro- wersyjna z punktu widzenia przepisów Dyrektywy VAT. Z całą pewnością podmioty-wierzyciele, którzy ze wzglę- du na ten element nowelizacji prawo do korzystania z ulgi na złe długi utracą, wciąż mogą podejmować próby od- zyskania podatku właśnie na bazie przepisów unijnych. Warto też wskazać, że nowe zasady stosowania ulgi na złe długi można wykorzystać również do faktur wystawionych jeszcze w 2012 r., dla których 150-dniowy termin upłynął już w 2013 r. b) …a co z dłużnikiem? Wraz z modyfikacją zasad korzystania z ulgi na złe długi po stronie dostawców ustawodawca zmodyfikował prze- pisy obowiązujące w tym zakresie dotyczące skutków stosowania ulgi na złe długi po stronie dłużników, którzy z jednej strony odliczyli VAT naliczony, a z drugiej nie zapłacili kontrahentowi kwoty wynikającej z faktury. Kluczowy jest, że od 1 stycznia 2013 r. nabywca ma obowiązek dokonania automatycznej i samodzielnej korekty odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towaru lub usługi, wo- bec których upłynęło 150 dni od terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze, a płatność nie została dokonana. Ten „automatyzm” korekty przejawia się w dwóch aspektach: – nabywca ma obowiązek identyfikacji niezapłaconych fak- tur, co do których powinien skorygować podatek (dotych- czas mógł poczekać na zawiadomienie od wierzyciela o zamiarze skorzystania z ulgi, bo nawet dla faktur nieza- płaconych brak zawiadomienia oznaczał brak konieczno- ści korekty podatku naliczonego); – korekty należy dokonać od razu po upływie 150 dni, nie- zależnie od tego, czy wierzyciel z ulgi skorzysta, czy nie. Oznacza to w praktyce znacznie większy zakres stosowania ulgi na złe długi niż obecnie. Na bazie dotychczas obowiązu- jących przepisów wierzyciele często obawiali się skorzystać z możliwości korekty podatku należnego, ponieważ wysłanie za- wiadomienia o korekcie podatku należnego mogłoby naruszyć relacje handlowe z kontrahentem. Stąd w wielu przypadkach VAT nie był korygowany, a nabywca „bezkarnie” odliczał VAT wynika- jący z niezapłaconych faktur. Po zmianie przepisów zawiadomienie nie jest konieczne, a nabywca i tak musi „oddać” odliczony VAT do urzędu skarbowego. Tak więc wierzyciele nie powinni już po- strzegać ulgi jako narzędzia, które wystawi ich relacje handlowe na uszczerbek, lecz raczej jako mechanizm poprawy swoich przepły- wów finansowych w sytuacji braku uzyskania zapłaty od klientów. Druga bardzo ważna dla dłużników modyfikacja dotyczy okresu, w którym należy ująć korektę (pomniejszenie) podat- ku naliczonego. Do końca 2012 r. przepisy wskazywały, że korekta powinna zostać ujęta za okres, w którym pierwotnie odliczono VAT. W efekcie prowadziło to do powstania zale- głości podatkowej, od której liczone były odsetki1. Noweliza- cja wprowadza mechanizm korekty na bieżąco, co oznacza pomniejszenie podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150-dniowy termin. Brak jest zatem konieczno- ści korekty złożonych w przeszłości deklaracji VAT oraz zapłaty odsetek za zwłokę. Korekty jednak koniecznie trzeba dokonać – je- śli była ona zasadna, a podatnik jej nie dokonał, co zostało wykaza- ne przez organy podatkowe, wówczas nakładana jest 30 sankcja VAT (liczonej jako 30 nieskorygowanego VAT). Mechanizm stosowania ulgi na złe długi przed i po zmianach przedstawia rysunek 1 poniżej. Rysunek 1. Nowe zasady stosowania tzw. ulgi za złe długi Faktura (styczeń) z terminem płatności Upływ 180 dni Zawiadomienie do dłużnika o uldze Brak zapłaty Upływ 150 dni Do końca 2012 r. Czas Od 2013 r. Sprzedawca Nabywca Sprzedawca • Ujmuje podatek w deklaracji za styczeń • Odlicza podatek w deklaracji za styczeń • Ujmuje podatek w deklaracji za styczeń • Wysyła zawiadomienie o uldze w grudniu • Otrzymuje zawiadomienie w grudniu i nie płaci • Może skorygować podatek należny w deklaracji za grudzień • Koryguje odliczenie podatku dopiero w grudniu, ale musi się cofnąć i skorygować deklaracje VAT za styczeń i zapłacić odsetki • Nie wysyła zawiadomienia do dłużnika • Może skorygować podatek w deklaracji za lipiec Nabywca • Odlicza podatek w deklaracji za styczeń • Nie otrzymuje zawiadomienia • Musi skorygować podatek naliczony w deklaracji za lipiec (inaczej 30 sankcja) • Nie ma obowiązku korekty podatku za styczeń i zapłaty odsetek za zwłokę 1 Zgodność takich regulacji z przepisami unijnymi budzi pewną wątpliwość. Szerzej patrz: Komentarz. Dyrektywa VAT. Polska perspekty- wa. Wolters Kluwer 2012, pod. red. RN i DP. 8 VAT 2013 Warto również wskazać, że literalne brzmienie przepisu art. 89b ustawy o VAT może sugerować, że korektą podatku objęci są również dłużnicy, którzy dokonali zakupów od podmiotów powiązanych (mimo faktu, iż wierzyciel korekty podatku na- leżnego dokonać nie może). Trudno merytorycznie zgodzić się z takim stanowiskiem. Skoro powiązanie podmiotów wy- klucza możliwość stosowania ulgi, to wydaje się, że skutki po- winny być analogiczne dla sprzedawcy i nabywcy. Nie można jednak wykluczyć, że fiskus przyjmie odmienne stanowisko, więc ryzykiem tym należy odpowiednio zarządzić. Działalność marketingowa Roman Namysłowski senior manager w dziale podatkowym Ernst Young Sylwia Adamczyk doświadczony konsultant w dziale podatkowym Ernst Young Jednym z przejawów działalności marketingowej podmiotów gospodarczych jest przekazywanie kontrahentom bądź konsumentom towarów nieodpłatnie. Działania te mają zachęcić potencjalnych kontrahentów do zakupu towarów bądź usług od danego podmiotu. Od początku funkcjonowania ustawy o VAT zasady opodatkowania tego rodzaju zdarzeń gospo- darczych budziły wątpliwości. Przepisy w tym zakresie były niejasne, a bywało tak, że pozostawały wewnętrznie sprzecz- ne i niespójne. Z tego też względu niemal każda nowelizacja ustawy o VAT zawierała mniej lub dalej idące zmiany dotyczące nieodpłatnych przekazań towarów czy też nieodpłatnego świadczenia usług. Nie inaczej jest i tym razem. i Ustawodawca dostrzegł, słusznie, niezgodności z pra- wem unijnym obowiązujących obecnie przepisów. Poza tym w ostatnim czasie pojawiły się wyroki Trybunału Sprawiedli- wości UE, które rzucają nieco inne światło na definicje zawarte w ustawie o VAT. Z tego względu modyfikacje przewidziane w Nowelizacji dotyczą zarówno warunków opodatkowania nie- odpłatnych przekazań, jak i wyłączeń z opodatkowana dla próbek czy materiałów reklamowych i informacyjnych. Tym zagadnie- niom poświęcona jest dalsza część niniejszego komentarza. Nieodpłatne przekazania towarów a) Towary wytworzone we własnym zakresie i importowane (kwiecień 2013 r.) Do końca marca 2013 r. nieodpłatne przekazanie towarów jest opodatkowane, pod warunkiem że „podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należ- nego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów”. Przepis sugeruje zatem, że dotyczy on jedynie przekazywanych towarów, które wcześniej zostały przez podatnika nabyte. Można byłoby zatem argumentować, że przepis ten nie obejmuje towarów wytworzonych we własnym zakresie lub importowanych. Pewne wątpliwości może budzić zestawienie art. 7 ust. 2 z obecnie obo- wiązującym art. 29 ust. 10 dotyczącym ustalania podstawy opo- datkowania nieodpłatnych wydań, która wskazuje na cenę naby- cia, ale również na koszt wytworzenia. Pokazuje to wewnętrzną sprzeczność przepisów, sam bowiem art. 7 nie wymaga wprost opodatkowania towarów wytwarzanych, podczas gdy regulacje w zakresie podstawy opodatkowania mogą taką konieczność suge- rować. Pytanie jednak, czy przepisy dotyczące podstawy opodat- kowania powinny (mogą) wpływać na sam zakres opodatkowania. Jeśli uznać, że nie, wówczas bezpłatne przekazanie wytworzonych towarów byłoby wyłączone z opodatkowania do 31 marca 2013 r. Zmianę zaproponowaną przez ustawodawcę w tym zakre- sie należy właśnie interpretować jako chęć wyeliminowania tej niespójności. Nie ma bowiem żadnego uzasadnienia dla różnicowania opodatkowania nieodpłatnego przekazania towarów w zależności od sposobu wejścia w posiadanie przekazywanego towaru. Od 1 kwietnia 2013 r. przekazanie towarów bez wynagrodzenia, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, będzie podlegało opodatkowaniu, jeżeli podatnik miał (w całości lub w części) prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych. W ten sposób przepis ten stanie się spójny z przepisami dotyczącymi podstawy opodatkowania. b) Części składowe (kwiecień 2013 r.) Nowe brzmienie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT zawiera jeszcze jeden ważny element – poza towarami wytworzonymi lub importowa- nymi – ustawodawca wskazał, że prawo do odliczenia, jako wa- runek opodatkowania, może także dotyczyć części składowych przekazywanego towaru. Z orzecznictwa Trybunału Sprawie- dliwości UE wynika bowiem, że w przypadku nieodpłatnego przekazania towarów, przy nabyciu których nie odliczono VAT, ale już po nabyciu poniesiono wydatki, z tytułu których VAT podlegał odliczeniu, opodatkowana powinna być jedynie część, z którą związane jest prawo do odliczenia (wyrok w połączonych sprawach C-322/99 H.G. Fischer i C-323/99 K. Brandenstein). Wyrok Trybunału dotyczył zasad opodatkowania nieodpłatnego przekazania samochodu, przy którego nabyciu podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia. W trakcie użytkowania po- jazdu podatnik ponosił wydatki związane z jego utrzymaniem i odliczał z tego tytułu VAT. Trybunał uznał, że opodatkowanie towarów w takiej sytuacji, kiedy podatek naliczony nie mógł zo- 9 Komentarze ekspertów stać odliczony w momencie nabycia towarów (w związku z za- kupem towarów od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej), prowadziłoby do podwójnego opodatkowania, a w konsekwencji naruszenia zasady neutralności VAT. Interpretacja wprowadzonego przepisu prowadzi do dwoja- kich wniosków: − jeżeli przy nabyciu/wytworzeniu/imporcie towaru przekazywa- nego nieodpłatnie podatnik nie miał prawa do odliczenia i nie miał prawa do odliczenia od kupowanych części składowych, wówczas bezpłatne wydanie nie podlega opodatkowaniu; − jeżeli przy nabyciu/wytworzeniu/imporcie towaru przekazy- wanego nieodpłatnie podatnik nie miał prawa do odliczenia, ale w odniesieniu do części składowych prawo takie mu przy- sługiwało, to nieodpłatne wydanie będzie opodatkowane. Przepisy ustawy o VAT nie wskazują jednak, co w przypadku opodatkowania (tiret 2 powyżej) powinno stanowić podstawę opodatkowania – czy pełna wartość towaru (cena nabycia/koszt wytworzenia – zgodnie z art. 29 ust. 10 ustawy o VAT w brzmie- niu obowiązującym do końca 2013 r.), czy też wyłącznie wartość części składowej, co do której odliczenie przysługiwało. Na bazie wskazanego wyroku Trybunału odpowiedź na tak zadane pytanie jest jednak jasna – tylko ta wartość powinna zostać opodatkowana, co do której podatnik dokonał obniżenia kwoty podatku należne- go o kwotę podatku naliczonego. Pozostaje mieć nadzieję, że wła- śnie w tę stronę pójdzie interpretacja znowelizowanych przepisów. Warto dodatkowo wskazać, że zmieniany przepis nie daje odpowiedzi na pytanie, co zrobić, w przypadku gdy towar nie ma części składowych, jednak podatnik ma częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego (np. rozlicza się tzw. współczynnikiem sprzedaży). Przykładowo, podatnik zorganizował konkurs z nagrodami, który ma promować jego działalność leasingowo-finansową. Wobec tego przy zakupie przysługiwało mu częściowe prawo do odliczenia (np. 50 ). Wydaje się, że przywołany wyżej wyrok TSUE i w tym przy- padku sugeruje opodatkowanie częściowe, ale nowe brzmie- nie art. 7 ust. 2 zupełnie nie dotyczy tego typu sytuacji. Dla uzupełnienia należy wspomnieć, że w związku z powyższy- mi zmianami wprowadzanymi w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT w ustawie nowelizującej zaistniała potrzeba analogicznego dopre- cyzowania przepisów dotyczących nieodpłatnego świadczenia usług. Od 1 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do ce- lów wskazanych w tym przepisie, jeżeli podatnikowi przysługi- wało (w całości lub części) prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, również przy imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Definicja próbki (kwiecień 2013 r.) Nowelizacja ustawy o VAT wprowadziła dość istotną zmianę w odniesieniu do definicji próbki, zawartej w art. 7 ust. 7 ustawy o VAT, której spełnienie oznacza brak konieczności opodatkowa- nia VAT nieodpłatnego wydania tejże próbki. Zmiana ta miała na celu odzwierciedlenie interpretacji prawa unijnego dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości UE. W wyroku w sprawie EMI Group (sygn. akt C-581/08) Trybunał uznał, że „próbką” w ro- zumieniu przepisów Dyrektywy VAT jest egzemplarz okazowy 10 produktu, mający na celu promocję jego sprzedaży i pozwalający na ocenę jego cech i właściwości bez wykorzystania końcowego innego niż nieodłącznie powiązane z takimi działaniami promo- cyjnymi. Trybunał stwierdził również, że prawo krajowe nie może ograniczać tego pojęcia w sposób ogólny jedynie do egzemplarzy okazowych mających postać inną niż przeznaczona do sprzedaży lub jedynie do pierwszego z serii jednakowych egzemplarzy oka- zowych przekazywanych przez podatnika na rzecz tego samego odbiorcy bez uwzględniania charakteru przedstawianego produktu oraz okoliczności gospodarczych właściwych dla każdej czynności przekazania egzemplarzy okazowych. Te same sformułowania odnajdujemy w nowej definicji próbki. Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 7 ust. 7 przez próbkę rozumie się identyfikowalny jako próbka egzemplarz towaru lub jego niewielką ilość, które pozwalają na ocenę cech i właściwości towaru w jego końcowej postaci. Co istotne, przekazanie (wręczenie) próbki przez podatnika musi: − mieć na celu promocję tego towaru oraz − nie służyć zasadniczo zaspokojeniu potrzeb odbiorcy końcowe- go w zakresie danego towaru, chyba że zaspokojenie potrzeb tego odbiorcy jest nieodłącznym elementem promocji tego towaru i ma skłaniać tego odbiorcę do zakupu promowanego towaru. Zasadnicza wątpliwość co do nowej definicji próbki związa- na jest z ograniczeniem celu wydania takiej próbki jedynie do promocji danego towaru. Powstaje pytanie, czy przeka- zanie próbek np. na cele badawcze, przeprowadzenia testów lub analiz będzie wiązało się z koniecznością ich opodat- kowania. Wydaje się, że taka interpretacja przepisów była- by zbyt daleko idąca. Celem opodatkowania nieodpłatnych przekazań była bowiem realizacja jednej z fundamentalnych cech podatku, tj. opodatkowania ostatecznej konsumpcji (np. w wyroku TSUE w sprawie Kuwait Petroleum, sygn. akt C-48/97). Tymczasem przekazanie próbki do celów np. określenia właściwości fizykochemicznych towaru nie wią- że się z konsumpcją, lecz jest de facto związane z umożli- wieniem wykonania określonych usług na rzecz przekazu- jącego. Z tego względu przekazanie tego rodzaju towarów nie powinno być opodatkowane. Na etapie prac parlamentar- nych (zarówno w Sejmie, jak i Senacie) zgłaszane były po- prawki polegające właśnie na uzupełnieniu definicji próbki o dodatkowy cel przekazania (tj. nie tylko promocja towaru). Poprawki te zostały jednak odrzucone. Zdaniem bowiem Mi- nisterstwa Finansów rozszerzanie definicji próbki w propono- wany przez posłów i senatorów sposób nie było zasadne, gdyż ich przekazanie i tak pozostaje poza zakresem opodatkowania. Podkreślenia również wymaga fakt, że wyłączenie z opo- datkowania przekazywanych próbek (ale również prezen- tów o małej wartości) wymaga wykazania, że dane prze- kazanie jest dokonywane na cele związane z działalnością gospodarczą, co wcześniej nie było konieczne. Przedmio- tową zmianę należy uznać za pełniejsze odzwierciedlenie przepisów art. 16 Dyrektywy VAT, zgodnie z którym „za odpłatną dostawę towarów nie uznaje się jednakże wyko- rzystania do celów działalności przedsiębiorstwa podatnika towarów stanowiących prezenty o niskiej wartości i prób- ki”. Z drugiej jednak strony warunek ten oznacza dla po- datnika konieczność gromadzenia odpowiedniej dokumen- tacji, z której ten związek by wynikał (a która dotychczas nie była wymagana). VAT 2013 Materiały reklamowe i informacyjne (kwiecień 2013 r.) W ramach dokonanej nowelizacji z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT usunięte zostało sformułowanie odnoszące się do bra- ku opodatkowania „drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych”. Zmiana ta wynikła, jak wskazuje Mi- nisterstwo Finansów w uzasadnieniu do projektu zmian do ustawy o VAT, z potrzeby ścisłego odwzorowania art. 16 zda- nie drugie Dyrektywy, który w żaden sposób nie odnosi się do przekazywania takich materiałów. i Należy podkreślić, że wprowadzenie przedmiotowej zmia- ny nie oznacza automatycznie opodatkowania takich prze- kazań. Takie też stwierdzenie pada we wspomnianym wyżej uzasadnieniu do zmian. W opinii Ministra Finansów „prze- kazywanie drukowanych materiałów reklamowych infor- macyjnych nadal nie będzie podlegało opodatkowaniu, jeśli towary te będą mieściły się w definicji prezentów o małej wartości”. Sformułowanie to jest jednak wysoce nieprecy- zyjne i niepotrzebnie powoduje wątpliwości dotyczące za- kresu opodatkowania drukowanych materiałów reklamo- wych. Oczywiste jest bowiem, że tego rodzaju materiały, w większości przypadków, nie będą opodatkowane, nawet jeżeli nie będą stanowiły prezentu o małej wartości. Zgodnie ze wspomnianą powyżej zasadą podatku od wartości dodanej opodatkowaniu podlega jedynie ostateczna konsumpcja. Opo- datkowanie nieodpłatnych przekazań miało na celu, w świetle powołanego już wyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Kuwait Petroleum (sygn. akt C-48/97) zrównanie sy- tuacji podatnika prowadzącego działalność gospodarczą z osobą niebędącą podatnikiem. Jedynie pierwszej z nich jako prowa- dzącej działalność gospodarczą przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. To zaś oznacza, że w sytuacjach, w któ- rych odliczono podatek, a następnie wydano bezpłatnie towar i nastąpiła jego ostateczna konsumpcja, konieczne jest opodat- kowanie takiego przekazania na cele prywatne. W przeciwnym wypadku doszłoby do nadmiernego uprzywilejowania podmio- tów prowadzących działalność gospodarczą w stosunku do osób niebędących podatnikami. Stąd niezbędne jest opodatkowanie dokonanego przez osoby prowadzące działalność gospodarczą nieodpłatnego przekazania towarów do ich wykorzystywania na cele prywatne, o ile dochodzi do konsumpcji. Drukowane materiały reklamowe i informacyjne w zdecydo- wanej większości przypadków nie stanowią żadnej wartości dla osoby je otrzymującej, a na pewno trudno twierdzić, że osoba ta jest konsumentem tych towarów (drukowanych ma- teriałów reklamowych i informacyjnych). Poza tym często takie materiały (np. broszury informacyjne czy katalogi) nie są przekazywane konkretnej osobie, lecz udostępniane zain- teresowanym w określonym miejscu – nie wiadomo wtedy nawet, czy zostały one przez kogoś pobrane, czy też trafiły do kosza. Wtedy o użytku prywatnym czy ostatecznej konsump- cji nie może być mowy. Odliczenie podatku naliczonego (styczeń 2014 r.) Ustawodawca zmodyfikował przepisy dotyczące zakresu prawa do odliczenia w części związanej z nieodpłatnymi przekazaniami towarów. Do końca 2013 r. art. 86 ust. 8 pkt 2 przyznaje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli nabyte towary dotyczyły czynności nieodpłatnych wyłączonych z opodatkowania (takie jak próbki, prezenty małej wartości czy drukowane materiały reklamowe i infor- macyjne). Ustawodawca uznał, że istnienie takiego przepi- su jest zbędne, a dodatkowo powoduje wątpliwości doty- czące zakresu prawa do odliczenia. Istnienie tego przepisu może sugerować, że podmiot zwolniony z opodatkowania (np. podmiot z branży finansowej lub medycznej) uzyskuje dzięki temu przepisowi prawo do odliczenia VAT naliczo- nego przy nabyciu towarów przekazywanych następnie nie- odpłatnie jako np. prezenty o małej wartości. Tymczasem zakres prawa do odliczenia powinien być oceniany przez pryzmat zasad określonych w ust. 1 artykułu 86 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem prawo do obniżenia podat- ku należnego o podatek naliczony przysługuje w zakresie, w jakim towary wykorzystywane są do wykonywania czyn- ności opodatkowanych. Zatem to cel przekazania tych towa- rów i związek z określonym rodzajem działalności powinny determinować zakres prawa do odliczenia. Transakcje towarowe z innymi krajami Magdalena Chmielewska-Cholewa doświadczony konsultant w dziale podatkowym Ernst Young Definicja eksportu towarów (kwiecień 2013 r.) Od 1 kwietnia 2013 r. zmianie ulegnie ustawowa definicja eksportu towarów. W znowelizowanym brzmieniu art. 2 pkt 8 ustawy o VAT będzie przewidywał, że przez eksport towarów rozumie się dostawę towarów, w rozumieniu art. 7, wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez: a) dostawcę lub na jego rzecz, lub b) nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych – jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych. 11 Komentarze ekspertów Rysunek 2. Eksport towarów z rozpoczęciem procedury wywozu w innym kraju UE Polska Litwa Rosja A dostawa B transport rozpoczęcie procedury wywozu Zgodnie z Uzasadnieniem projektu nowelizacji, przedmioto- wa zmiana tłumaczona jest koniecznością precyzyjnego od- zwierciedlenia przepisów ustawy o VAT do Dyrektywy VAT, w której eksport rozumiany jest jako dostawa towarów, wy- syłanych lub transportowanych poza terytorium Wspólnoty, niezależnie od tego, czy i gdzie towary te zostały objęte pro- cedurą wywozu w rozumieniu przepisów celnych. Zawarta w ustawie o VAT dotychczasowa definicja eksportu mo- gła być bowiem literalnie interpretowana jako obejmująca wy- łącznie takie przypadki, w których wysyłane towary były objęte procedurą wywozu na terytorium Polski. W rezultacie w interpre- tacjach organów podatkowych (ale również np. w wyroku NSA z 10 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1914/09) pojawił się pogląd, że wywóz towarów z Polski poza UE, w przypadku gdy towa- ry objęte są procedurą wywozu nie w Polsce, ale w innym kraju UE (co przykładowo prezentuje rysunek 2), nie spełnia definicji eksportu. Tym samym wielu podatników zostało pozbawionych możliwości zastosowania zerowej stawki VAT, mimo iż w rzeczy- wistości dokonali dostawy towarów wysyłanych poza UE. jednoznacznie, że obecne brzmienie przepisów jest zbyt wąskie i konieczna jest modyfikacja. Wobec tego, bazując na orzecznictwie NSA, należy stwier- dzić, że art. 2 pkt 8 ustawy o VAT powinien być interpre- towany zgodnie z Dyrektywą VAT już obecnie. Zmiana ustawowej definicji eksportu ma zatem charakter raczej for- malny i nie powinna istotnie wpłynąć na obecną praktykę w zakresie identyfikacji czynności stanowiących eksport towarów. Niemniej doprecyzowanie analizowanego przepisu pozwala na uniknięcie wszelkich wątpliwości co do zasad opodatkowania opisanych powyżej transakcji. towarów do Polski stanowiące Przemieszczenie własnych WNT (wyjątki, gdy WNT nie występuje) (kwiecień 2013 r.) Zmianie ulegną również art. 12 ust. 1 pkt 4–7 ustawy o VAT, określające przypadki, w których przemieszczenie przez podatnika z terytorium innego państwa członkowskiego do Polski należących do niego towarów nie będzie uznane za wewnątrzwspólnotowe nabycie za wynagrodzeniem (WNT). Jednak w ostatnim czasie orzecznictwo sądów administra- cyjnych potwierdziło prounijną wykładnię art. 2 pkt 8 usta- wy jeszcze w jego dotychczasowym brzmieniu, negując sta- nowisko organów podatkowych w tym zakresie. Szczególnej uwagi wymaga uchwała 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2012 r. (sygn. akt I FPS 3/12), w której stwierdzono, że warunek wywozu towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty jest spełnio- ny nie tylko wtedy, gdy procedura wywozu towarów (…) rozpocznie się przez zgłoszenie celne do wywozu złożone w urzędzie celnym położonym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Sędziowie NSA potwierdzili zatem stanowisko, że w sytuacji gdy transport towa- rów przeznaczonych poza UE rozpoczyna się w Polsce, dostawa powinna być uznana za eksport podlegający zerowej stawce VAT (o ile spełnione są warunki dokumentacyjne), nawet jeśli sama procedura wywozu w rozumieniu przepisów celnych zostanie rozpoczęta w innym niż Polska kraju UE. W ten sposób wskazali a) Przywóz w ramach eksportu Zgodnie z nowym brzmieniem art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, WNT nie będzie występować w sytuacji przywo- zu własnych towarów do Polski, w przypadku gdy towary te są wywożone poza UE w ramach eksportu towarów, nie- zależnie od tego, czy zostały one objęte procedurą wywozu w rozumieniu przepisów celnych w kraju wysyłki (obecne brzmienie tego przepisu stawia właśnie warunek). Co więcej, w odróżnieniu od dotychczasowej regulacji zmieniony przepis nie będzie nakazywał, by wywóz poza UE nastąpił w ciągu maksymalnie 90 dni od daty przywozu towarów do Polski. W praktyce oznacza to, że towary przywożone do Pol- ski np. z Niemiec, w celu ich eksportu do Rosji, nawet je- śli będą przechowywane na terenie Polski powyżej 3 mie- sięcy, a celna procedura eksportowa rozpocznie się na Litwie, wciąż nie będą kreowały obowiązku rozliczenia WNT 12 VAT 2013 Rysunek 3. Przemieszczenie towarów do Polski w celu wykonania na nich usług Państwo członkowskie UE Polska Przywóz towarów A Usługi na majątku ruchomym wywóz powrotny Od 1 kwietnia 2013 r. nie będzie obowiązywał wymóg powrotnego wywozu w ciągu 90 dni w celu uniknięcia konieczności rozpoznania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w Polsce przez podatnika zagranicznego (A) w Polsce, a co za tym idzie dokonania polskiej rejestracji do ce- lów VAT przez ich właściciela. Zmianę tę ilustruje rysunek 3. b) Przywóz w ramach dostawy unijnej Z kolei na podstawie znowelizowanego art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT podatnik nie będzie miał do czynienia z WNT do Polski w sytuacji, gdy przemieszczane przez niego towary są wywożone do innego niż Polska kraju UE w ramach dokonywanej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, niezależnie od tego, w jakim terminie towary te opuszczą terytorium Polski. Zmiana eliminuje zatem znaj- dujący się w dotychczasowej regulacji warunek wywozu towarów z Polski w ciągu 90 dniu. Jako przykład można podać sytuację, gdzie towary z Czech mają trafić do Nie- miec, ale czasowo powyżej 90 dni ze względów logistycz- nych (np. formowania zbiorowych przesyłek) pozostają w Polsce. Dzisiaj właściciel towarów musiałby uzyskać pol- ski numer VAT UE oraz wykazać WNT. Po wejściu w życie nowelizacji takiej konieczności nie będzie. c) Przywóz towarów w celach usługowych Po zmianie przepisów WNT do Polski nie będzie obejmowało przemieszczenia własnych towarów, jeśli w Polsce na towarach tych mają być wykonane usługi polegające na ich wycenie lub wykonaniu na nich prac, pod warunkiem że towary po wyko- naniu tych usług zostaną z powrotem przemieszczone na tery- Rysunek 4. Przemieszczenie towarów do innego państwa członkowskiego w celu ich eksportu Polska Państwo członkowskie UE Kraj trzeci przemieszczenie wywóz poza UE A eksport B  Od 1 kwietnia 2013 r. nie będzie obowiązywał warunek objęcia towarów procedurą wywozu na terytorium Polski, a także warunek wywozu towarów poza UE w ciągu 90 dni 13 Komentarze ekspertów Rysunek 5. Przemieszczenie towarów do innego państwa członkowskiego UE w celu świadczenia usług Państwo członkowskie UE Polska przemieszczenie towarów w celu świadczenia usługi A A wywóz z Polski B świadczenie usługi np. leasing, usługi budowlane Zniesione zostaje ograniczenie czasowe w postaci 24 miesięcy od momentu przemieszczenia towarów do Polski torium państwa członkowskiego, z którego zostały pierwotnie wy- wiezione. W regulacji tej doprecyzowano zatem rodzaj usług, jakie mogą być wykonywane, oraz wyeliminowano warunek czasowy, określający, że towary powinny opuścić terytorium kraju w terminie 90 dni od dnia wykonania usługi. Zmianę ilu- struje rysunek 4. Zmodyfikowany został również art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT przez usunięcie ograniczenia czasowego w postaci dwu- letniego okresu używania towarów na terytorium kraju. Po zmia- nie przepisów, za WNT nie będzie uznawane przemieszczenie przez podatnika własnych towarów do Polski, jeśli mają one być czasowo używane na terytorium kraju w celu świadczenia usług przez tego podatnika posiadającego siedzibę działalności go- spodarczej na terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki. Okres używania nie został w żaden sposób określony, zatem należy wnioskować, że za „czasowo używane” powinny być uznane te towary, które po zakończeniu używania zostaną wywiezione z terytorium Polski. (patrz rysunek 5) lub Wprowadzenie wszystkich tych zmian było konieczne z punktu widzenia zgodności polskich przepisów z Dyrektywą VAT. Przepisy te określają bowiem przypadki, w których przemieszczenie własnych towarów nie stanowi WNT, nie przewidując ograniczeń czasowych innych warunków (np. w zakresie rozpoczęcia procedury wywozu w rozu- mieniu przepisów celnych), które do końca marca 2013 r. w Polsce jeszcze obowiązują. W rezultacie obecnie przekrocze- nie wskazanych w ustawie limitów czasowych powoduje koniecz- ność opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w związku z przemieszczeniem towarów do Polski, podczas gdy prze- pisy Dyrektywy VAT dają podstawę do wyłączenia takich czynności z opodatkowania. Ta niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym daje podmiotom prawo do bezpośredniego stosowania prze- pisów Dyrektywy VAT, z pominięciem przepisów ustawy o VAT. opisanych Przemieszczenie własnych towarów stanowiące WDT (kwiecień 2013 r.) Analogicznie do zmian dotyczących WNT z dniem 1 kwietnia 2013 r. znowelizowane zostaną prze- pisy art. 13 ust. 4 pkt 4, 6 i 7 ustawy o VAT, określające wyjątki, w których przemieszczenie przez podatnika należących do niego towarów z Polski do innego państwa członkowskiego nie stanowi wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów za wynagrodzeniem (WDT). Zmiany te również są uzasadnione koniecznością dostosowania ustawy do przepisów unijnych. W szczególności: – w art. 13 ust. 4 pkt 4 ustawy zrezygnowano z warunku objęcia towarów procedurą wywozu na terytorium kraju oraz wywozu towarów poza UE w ciągu 90 dni od momen- tu przemieszczenia; – w art. 13 ust. 4 pkt 6 ustawy doprecyzowano rodzaj usług, jakie mogą być wykonywane na towarach (wycena i wykonanie na nich prac); – w art. 13 ust. 4 pkt 7 ustawy usunięto ograniczenie cza- sowe w postaci dwuletniego okresu używania towarów w innym państwie członkowskim oraz doprecyzowane, że to- wary te mają być używane w celu świadczenia usług przez podatnika, który dokonał przemieszczenia własnych towarów. Moment powstania obowiązku podatkowego w WDT i WNT – zaliczki i dostawy ciągłe (styczeń 2013 r.) Modyfikacji uległy przepisy określające moment powstania obowiązku podatkowego w WDT i WNT. Zmiany w tym za- kresie zostały wprowadzone ustawą deregulacyjną. Modyfikacje w art. 20 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o VAT mają cha- rakter wyłącznie redakcyjny. Literalne brzmienie zmodyfikowa- nych przepisów potwierdza, że obowiązuje taka sama zasada jak dotychczas, tj. obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów i w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towa- 14 VAT 2013 rów powstaje z chwilą wystawienia faktury lub 15. dnia mie- siąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów – jeżeli faktura nie zostanie do tego czasu wystawiona. Istotną zmianą jest natomiast uchylenie art. 20 ust. 3 oraz 6 i 7 ustawy o VAT. Oznacza to bowiem, że począwszy od stycznia 2013 r. otrzymanie całości lub części zapłaty (w tym zaliczki za towar) w przypadku WDT oraz całościowa lub częściowa zapłata należności w przypadku WNT, przed dokonaniem transakcji wewnątrzwspólnotowej, nie powoduje powstania obowiązku podatkowego z tytułu tych czynności. Usunięcie tych regulacji spowodowane było koniecznością wdrożenia przepisów Dyrektywy 2010/45/UE2. W związku z Dyrektywą 2010/45/UE wprowadzono rów- nież nową zasadę określania momentu powstania obowiąz- ku podatkowego w przypadku ciągłych dostaw towarów, obejmujących okres dłuższy niż miesiąc. Zgodnie z art. 20 ust. 1a ustawy o VAT taką dostawę uważa się za dokonaną z upływem każdego miesiąca do czasu zakończenia dostawy tych towarów. Przepis ten znajduje zastosowanie zarówno w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, jak i w wewnątrz- wspólnotowym nabyciu towarów. Warunki stosowania stawki 0 VAT dla WDT (kwiecień 2013 r.) Pozytywnych zmian mogą oczekiwać także podatnicy sprze- dający towary do innych krajów UE – od 1 kwietnia 2013 r. złagodzone zostaną przepisy art. 42 ustawy o VAT, określa- jące warunki stosowania stawki 0 VAT w odniesieniu do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W celu zastosowania stawki 0 VAT podatnik nie będzie zobowiązany do podawania na fakturze dokumentującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów numeru kontrahenta oraz swojego numeru VAT UE. Nie zmienia to oczywiście towarów faktu, że zarówno sprzedawca, powinni być podatnikami VAT UE. Chodzi raczej o to, aby błędy/braki formalne na fakturze nie przesądzały o koniecz- ności opodatkowania WDT według stawki krajowej w sytuacji, gdy przesłanki merytoryczne (wywóz do innego kraju Wspólno- ty oraz sprzedaż przez i na rzecz podatnika) są spełnione. i nabywca jak Zmiana ta uwzględnia w szczególności orzecznictwo pol- skich sądów administracyjnych (patrz np. wyrok WSA w Warszawie z 29 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 600/10 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 246/09), zgodnie z którym dotychczasowe przepisy, uzależniające zastosowanie stawki 0 VAT od posiadania nu- meru VAT UE w momencie dokonania dostawy są niezgodne z przepisami unijnymi. Niezgodność dotyczyła przykładowo sytuacji, gdy dostawca dokonał sprzedaży w styczniu 2012 r., ale polski numer VAT UE uzyskał w kwietniu 2012 r. W ta- kich przypadkach na bazie przepisów sprzed nowelizacji or- gany podatkowe twierdziły, że sprzedawca nie ma prawa do stosowania stawki 0 do WDT, tylko musi stosować stawkę krajową (z uwagi na to, że numer VAT UE uzyskał po dosta- wie). Po zmianie przepisów w celu zastosowania stawki 0 rejestracja sprzedawcy jako podatnika VAT UE będzie wy- magana na moment złożenia deklaracji, w której wewnątrz- wspólnotowa dostawa towarów będzie wykazywana. Uchylono również art. 42 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT, odnoszą- cy się do wymogu przedstawienia kopii faktury jako doku- mentu potwierdzającego dostarczenie towarów do nabywcy znajdującego się w innym kraju UE. Od 1 stycznia 2014 r. uchylony zostanie także art. 42 ust. 7 ustawy o VAT. W konsekwencji zniesiony zostanie obowią- zek wypełniania trzech egzemplarzy dokumentu wywozu, który jest wymagany w przypadku wywozu przez nabywcę nowych środków transportu bez użycia innego środka trans- portu, oraz obowiązek przesyłania tego dokumentu do biura wymiany informacji o VAT. Warunki dla stawki 0 VAT w eksporcie (kwiecień 2013 r.) a) Dokumentowanie eksportu Od 1 kwietnia 2013 r. nieco inne będą także przepisy doty- czące dokumentacji pozwalającej na stosowanie stawki 0 VAT w przypadku eksportu towarów. W dodanym art. 41 ust. 6a ustawy o VAT określono przykła- dowy katalog dokumentów potwierdzających wywóz towa- rów poza terytorium Unii Europejskiej, co jest warunkiem do zastosowania stawki 0 VAT. Do katalogu tego należą: – dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywo- zowych (czyli komunikat IE 599) albo potwierdzony przez urząd celny wydruk tego dokumentu; – dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywo- zowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność; – zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez urząd celny. Zmiana ta ostatecznie potwierdza, że dokumentem uprawniającym do zastosowania stawki 0 w eksporcie towarów może być również kopia elektronicznego komunikatu IE 599 lub potwierdzona przez urząd celny kopia papierowego zgłoszenia celnego. Jest to szczegól- nie istotne w przypadku, gdy eksporterem towarów w rozumieniu przepisów celnych (tj. zgłaszającym do procedury celnej) jest inny podmiot niż dostawca towarów. Tym samym do ustawy o VAT wpro- wadzono przepisy implementujące stanowisko prezentowane przez sądy administracyjne (m.in. w wyroku NSA z 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt I FSK 925/11, oraz w wyroku WSA w Rzeszowie z 21 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 460/10), że kopia IE-599 stanowi wystarczający dowód na wywóz towarów poza UE i upraw- nia do zastosowania stawki 0 VAT z tytułu eksportu towarów. Niemniej zawarty w nowych przepisach wymóg zapewnienia autentyczności kopii komunikatu IE-599 może budzić pewne wątpliwości interpretacyjne, w szczególności w zakresie spo- 2 Dyrektywa Rady 2010/45/UE z dnia 13 lipca 2010 r. zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od war- tości dodanej w odniesieniu do przepisów dotyczących fakturowania (Dz.Urz. UE L 189 z 22 lipca 2010 r., str. 1). 15 Komentarze ekspertów sobu, w jakim miałoby ono nastąpić. Jak bowiem wskazywano m.in. w przytoczonym wyroku NSA (sygn. akt I FSK 925/11), skoro oryginał dokumentu potwierdzającego wywóz ma formę dokumentu elektronicznego, to jego kopią może być dokument w takiej samej formie. Przy czym, jak stwierdza NSA, kopia nie musi posiadać zabezpieczeń właściwych oryginałowi, gdyż organy podatkowe mają stosowne mechanizmy pozwalające na jej weryfikację (poprzez porównanie z oryginałem). Przyjęcie p
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

VAT 2013 wraz z komentarzem ekspertów Ernst & Young
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: