Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00395 006356 12231156 na godz. na dobę w sumie
W cieniu tragedii wołyńskiej 1943 roku. 70. rocznica mordów Polaków na Kresach Południowo-Wschodnich Rzeczypospolitej - ebook/pdf
W cieniu tragedii wołyńskiej 1943 roku. 70. rocznica mordów Polaków na Kresach Południowo-Wschodnich Rzeczypospolitej - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 200
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2434-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> historia, militaria, wojskowość >> ii wojna światowa
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).

Publikacja W cieniu tragedii wołyńskiej 1943. 70. rocznica mordów Polaków na Kresach Południowo-Wschodnich Rzeczypospolitej jest owocem konferencji naukowej poświęconej tej tragicznej rocznicy, a zorganizowanej przez Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego i Katowicki Oddział Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich pod honorowym patronatem prof. zw. dr hab. Wiesława Banysia – JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego. Konferencję prowadził  prof. dr hab. Jerzy Sperka, dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego. Poszczególne referaty zostały wygłoszone 13. czerwca 2013 roku przez pracowników Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego (dr hab. Joanna Januszewska-Jurkiewicz, dr hab. Krzysztof Nowak) oraz gości z innych uczelni – Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (prof. dr hab. Maria Dębowska), UMCS (dr Janusz Kłapeć), AGH z Krakowa (dr Lucyna Kulińska), a także przedstawicieli IPN Oddziału w Katowicach (dr Grzegorz Bębnik i dr Andrzej Drogoń) oraz Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich (Bogdan Kasprowicz, mgr Antoni Wilgusiewicz).

Czytelnik znajdzie w publikacji omówienie różnych aspektów relacji polsko-ukraińskich na Wołyniu, ich tła społeczno-ekonomicznego, genezy ideologii ukraińskiego nacjonalizmu i jego rozwoju w latach II wojny światowej, przebiegu zbrodni dokonanych na polskiej ludności cywilnej. Te wątki rozwinęli głównie Joanna Januszewska-Jurkiewicz i Krzysztof Nowak, ukazując wydarzenia w kontekście historycznym. W tomie ukazano różne zachowania mieszkańców Wołynia oraz postawy duchowieństwa, polskich władz podziemnych i niemieckich władz okupacyjnych w obliczu ludobójstwa, a także losy uchodźców z Wołynia. Autorzy zamieszczonych tekstów starali się dociec przyczyn dokonanych zbrodni, posługując się metodami historycznymi i analizą socjologiczno-politologiczną. Opinie na temat ludobójstwa na Kresach Wschodnich w latach 1939–1945 zawarte w dokumentach i publicystyce władz polskich w kraju i na uchodźstwie przedstawił Zygmunt Woźniczka, a metody i formy aktów ludobójstwa zostały omówione przez Andrzeja Drogonia.

Dramatyczne wydarzenia w powiecie złoczowskim w ujęciu Grzegorza Bębnika nabrały perspektywy bardziej osobistej dzięki wykorzystaniu dziennika Wiesławy Michałek. Natomiast w wystąpieniu Bogdana Kasprowicza pojawił się wątek Ślązaków, emerytowanych górników, którzy przebywając wraz z rodzinami w sanatorium na Wołyniu, stali się jednymi z pierwszych ofiar ukraińskich nacjonalistów. Autor przypomniał także postać OMI Ludwika Wrodarczyka z Radzionkowa, proboszcza w diecezji łuckiej, bestialsko zamordowanego przez upowców. Losy polskich nauczycieli na Podolu podczas II wojny światowej zaprezentował Antoni Wilgusiewicz. Z kolei Maria Dębowska przedstawiła postawy duchownych łuckich wobec zagrożenia ze strony nacjonalistów ukraińskich.

Podsumowania tych wątków dokonał Janusz Kłapeć, prezentując opis losów uchodźców z Wołynia przybyłych na Lubelszczyznę w Generalnym Gubernatorstwie w 1943 roku.

Podsumowaniem całości są rozważania Lucyny Kulińskiej, która starała się zgłębić przyczyny tragicznych wydarzeń, dokonując analizy sojologiczno-politologicznej. Autorka nakreśliła także ideologiczne tło ludobójczej działalności ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA na ludności polskiej, opierając się na źródłach archiwalnych. Rozważania zostały wzbogacone relacjami świadków oraz ilustracjami.

Publikacja ma charakter naukowy, ale napisana przystępnie jest adresowana do wszystkich osób zainteresowanych tematyką kresową.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

100 95 75 25 5 0 W cieniu tragedii wołyńskiej 1943 roku 70. rocznica mordów Polaków na Kresach Południowo ‑Wschodnich Rzeczypospolitej NR 3313 W cieniu tragedii wołyńskiej 1943 roku 70. rocznica mordów Polaków na Kresach Południowo ‑Wschodnich Rzeczypospolitej pod redakcją Ewy Żurawskiej, Jerzego Sperki Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2015 Redaktor serii: Historia Sylwester Fertacz Redaktor Małgorzata Milian‑Lewicka Projektant okładki Ewa Beniak‑Haremska Redaktor techniczny Małgorata Pleśniar Korektor Marzena Marczyk Łamanie Alicja Załęcka Copyright © 2015 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208 ‑6336 ISBN 978 ‑83 ‑8012 ‑433‑2 (wersja drukowana) ISBN 978 ‑83 ‑8012‑434‑9 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40 ‑007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e ‑mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 12,5 + wklejka. Ark. wyd. 15,5.  Papier offset. kl. III, 90 g         Cena 30 zł (+  VAT) Druk i oprawa: „TOTEM.COM.PL Sp. z o.o.” Sp.K. ul. Jacewska 89, 88 ‑100 Inowrocław Spis treści Wprowadzenie (Ewa Żurawska, Jerzy Sperka) Krzysztof Nowak U  źródeł  tragedii  wołyńskiej.  Myśl  niepodległościowa  ukraińskich  nacjonalistów  w latach 1920—1945 (zarys problematyki) Joanna Januszewska ‑Jurkiewicz Polacy i Ukraińcy na Wołyniu do 1939 roku Zygmunt Woźniczka Rzeź  wołyńska  w  dokumentach  i  publicystyce  Polskiego  Państwa  Podziemnego  i Rządu RP na Uchodźstwie Maria Dębowska Postawy  duchownych  diecezji  łuckiej  wobec  zagrożenia  ze  strony  nacjonalistów  ukraińskich w latach 1943—1944 Grzegorz Bębnik Od Lwowa do Skwarzawy. Losy mieszkańców powiatu złoczowskiego w warunkach  zagrożenia  ukraińskiego  na  przykładzie  Zapisków 1939—1944  Wiesławy  Michałek Antoni Wilgusiewicz Losy nauczycieli polskich na Podolu w latach II wojny światowej Andrzej Drogoń Metody  i  formy  aktów  ludobójstwa  dokonywanych  przez  ukraińskich  nacjonali‑ stów. Wybrane przykłady oparte na relacjach świadków Lucyna Kulińska Dyskusja  wokół  ustalenia  rozmiarów  strat  ludności  polskiej  województw  wschod‑ nich II RP — ofiar ukraińskich nacjonalistów w latach II wojny światowej 9 13 45 69 89 111 127 143 167 6 Spis treści Janusz Kłapeć Uchodźcy z Wołynia na Lubelszczyźnie w latach 1943—1944 Резюме Summary 187 197 199 Bogdan S. Kasprowicz: Weryń nad Dniestrem Marcelego Harasimowicza1 Pamięci Zofii, Bogdana i Jurka Neczasów zamordowanych przez siepaczy z OUN ‑UPA w 1943 roku „Weryń, ach Weryń!”  to były ostatnie słowa ciotki Zochy z Kruczkowskich Neczasowej nauczycielki w szkole powszechnej w Weryniu zapisane w jej pamiętniku nikt już nie dociecze zachwyt to był czy przerażenie… Ciemną nocą przyszli jak ciemną dałoby się jeszcze być może ustalić ale nic więcej ilu ich, kim byli czy to codziennie oglądane twarze sąsiadów czy z jakiego obcego „kurenia” czy bili, krzyczeli, torturowali co mówili wiadomo tylko czego chcieli krwi… 1 Marceli Harasimowicz (1859—1935) — polski malarz pejzażysta, kustosz Miejskiej  Galerii Obrazów we Lwowie. Autor m.in. oleju na płótnie Weryń nad Dniestrem. 8 Bogdan S. Kasprowicz: Weryń nad Dniestrem Marcelego Harasimowicza Wyrwali was z wydawałoby się tak bezpiecznych objęć cerkwi wszak byliście gośćmi proboszcza greckokatolickiego popa podobno przyjaciela… Ljudy howoryły szczo w lies was pohnały i tam… Ślad wszelki zaginął nikt nie wie wicher nad cerkwią szaleje wiłki, ditki ta siromachy nocami wyją a w dzień a w dzień oczy bolą od piękna starej drewnianej cerkwi św. Michała Archanioła A was serce nie boli sumienie daje spać… A wasze modlitwy  i pieśni czy miłe Bogu… Ljudy pomyłujte! Na Spasa na Swiatu Preczystu — azaliż nie byłoby wam lżej pojednawszy się z nami…2 Bytom, 23 lutego 2012 — przygotowując się do konferencji Niedokończone msze wołyńskie 2 B.S. Kasprowicz: „Weryń nad Dniestrem” Marcelego Harasimowicza. W: Dęby w ogro‑ dzie. Warszawa. Instytut Lwowski 2014, s. 87.  Wprowadzenie W 2013 roku minęło siedemdziesiąt lat od wydarzeń nazwanych rzezią wo‑ łyńską, w której z rąk nacjonalistów ukraińskich zginęło ponad 100 tys. Polaków  oraz  obywateli  polskich  innych  narodowości.  Są  to  dane  szacunkowe,  ponie‑ waż do dziś nie ustalono dokładnej liczby ofiar ludobójstwa na Kresach. Mimo  swego  tragicznego  ogromu  wydarzenia  te  są  wciąż  mało  znaną  kartą  polskiej  historii. Przemilczano je w czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz sła‑ bo  eksponuje  się  je  obecnie  —  również  z  przyczyn  politycznych  —  w  okresie  III Rzeczypospolitej.  13 czerwca 2013 roku w Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akade‑ mickiej  zorganizowana  została  przez  Instytut  Historii  Uniwersytetu  Śląskiego  i  Katowicki  Oddział  Towarzystwa  Miłośników  Lwowa  i  Kresów  Południowo‑  ‑Wschodnich  konferencja  naukowa  poświęcona  tej  tragicznej  rocznicy.  Hono‑ rowym  patronatem  wydarzenie  to  objął  prof.  zw.  dr  hab.  Wiesław  Banyś  —  JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego. Uroczystego  otwarcia  konferencji  dokonali  mgr  inż.  Stanisław  Grossmann  —  prezes  Katowickiego  Oddziału  Towarzystwa  Miłośników  Lwowa  i  Kresów  Południowo ‑Wschodnich oraz prof. dr hab. Jerzy Sperka — dyrektor Instytutu  Historii UŚ. Referaty  wygłosili  pracownicy  Instytutu  Historii  Uniwersytetu  Śląskiego  oraz  goście  z  innych  uczelni  —  Katolickiego  Uniwersytetu  Lubelskiego,  Uni‑ wersytetu  Marii  Curie ‑Skłodowskiej  z  Lublina,  Akademii  Górniczo ‑Hutniczej  z  Krakowa,  a  także  przedstawiciele  Instytutu  Pamięci  Narodowej  Oddziału  w  Katowicach  oraz  Towarzystwa  Miłośników  Lwowa  i  Kresów  Południowo‑  ‑Wschodnich. Wystąpienia referentów — dr hab. Joanny Januszewskiej ‑Jurkiewicz i dr. hab.  Krzysztofa  Nowaka  z  Uniwersytetu  Śląskiego  —  dotyczyły  genezy,  przebiegu  i  skutków  rzezi  wołyńskiej  w  szerokim  ujęciu  historycznym.  Omówili  oni  re‑ lacje  polsko ‑ukraińskie  na  Wołyniu  w  okresie  międzywojennym  ze  szczegól‑ 10 Wprowadzenie nym  uwzględnieniem  czynników  socjalno ‑ekonomicznych  oraz  politycznych.  Dr hab. Zygmunt Woźniczka przedstawił opinie na temat ludobójstwa na Kre‑ sach  Wschodnich  w  latach  1939—1945  zawarte  w  dokumentach  i  publicystyce  władz polskich w kraju i na uchodźstwie.  Następnie  szczegółowo  zreferowano  przebieg  rzezi  przy  uwzględnieniu  zachowań  mieszkańców  Wołynia  wraz  z  jego  elitami  świeckimi  i  duchowny‑ mi  oraz  postaw  polskich  władz  podziemnych  i  niemieckich  władz  okupacyj‑ nych  w  obliczu  dokonywanych  zbrodni.  Metody  i  formy  aktów  ludobójstwa  w  oparciu  o  wybrane  przykłady  z  relacji  świadków  omówił  dr  Andrzej  Dro‑ goń, dyrektor Katowickiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Tragiczne  losy  nauczycieli  polskich  na  Podolu  podczas  II  wojny  światowej  przedstawił  z kolei mgr Antoni Wilgusiewicz z Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów  Południowo ‑Wschodnich. O  dramatycznych  wydarzeniach  w  powiecie  złoczowskim  mówił  dr  Grze‑ gorz  Bębnik  z  katowickiego  IPN,  opierając  się  na  Zapiskach  Wiesławy  Micha‑ łek, urodzonej we Lwowie, a po wojnie mieszkającej i pracującej jako okulistka  w  Bytomiu.  Jej  dziennik  przedstawia  losy  polskiej  rodziny  żyjącej  na  Kresach  Wschodnich  w  latach  1939—1944.  Ten  niezwykle  cenny  dokument  wzbogaca  wiedzę o codzienności Polaków żyjących na tych terenach i pozwala poznać re‑ lacje polsko ‑ukraińskie z innej, bardziej osobistej perspektywy niż zazwyczaj. W  kolejnym  referacie  dr  Janusz  Kłapeć  (UMCS  Lublin)  przedstawił  losy  uchodźców  z  Wołynia  przybyłych  na  Lubelszczyznę  w  Generalnym  Guberna‑ torstwie w 1943 roku. Z kolei prof. dr hab. Maria Dębowska (KUL Lublin) omó‑ wiła  postawy  duchownych  łuckich  wobec  zagrożenia  ze  strony  nacjonalistów  ukraińskich. Mottem  wystąpienia  ks.  Tadeusza  Isakowicza ‑Zaleskiego  miała  być  teza,  znana prawnikom jako nienaruszalna zasada prawa karnego, że zbrodnia nie‑ osądzona i nieukarana prowokuje kolejne czyny godne potępienia. Wobec nie‑ obecności  referenta  temat  zaprezentował  Bogdan  Kasprowicz.  Podkreślił,  że  jednymi  z  pierwszych  ofiar  ukraińskich  nacjonalistów  byli  —  jeszcze  w  1939  roku — Ślązacy, emerytowani górnicy, przebywający wraz z rodzinami w sana‑ torium  w  wiosce  Młynki  na  Wołyniu.  W  nocy  z  16  na  17  września  zostali  oni  wymordowani  wraz  z  żonami  i  wnuczętami  —  łącznie  zginęło  około  70  osób.  Prelegent przypomniał również postać OMI Ludwika Wrodarczyka z Radzion‑ kowa, proboszcza parafii w Okopach w diecezji łuckiej, bestialsko zamordowa‑ nego przez upowców. Dr  Lucyna  Kulińska  (AGH  Kraków)  dokonała  analizy  socjologiczno‑  ‑politologicznej  oraz  przedstawiła  ideologiczne  tło  ludobójczej  działalności  ukraińskich  nacjonalistów  z  OUN ‑UPA  na  ludności  polskiej.  Opierając  się  na  źródłach  archiwalnych,  w  tym  na  danych  statystycznych,  a  także  na  relacjach  świadków, przedstawiła całokształt wydarzeń, które znalazły swoją kulminację  w postaci masowych rzezi dokonywanych na polskiej ludności w czasie wojny.  Wprowadzenie 11 Stwierdziła,  że  nadal  trwa  dyskusja  —  i  dochodzą  nowe  informacje  —  na  te‑ mat wielkości strat ludności polskiej województw wschodnich II RP w wyniku  zbrodniczej działalności ukraińskich nacjonalistów. Po  zakończeniu  kilkugodzinnego  panelu  naukowego  rozwinęła  się  długa  i interesująca dyskusja, w której udział wzięli również świadkowie tragicznych  wydarzeń  na  Wołyniu.  Ich  przejmujące  wspomnienia  bardzo  poruszyły  słu‑ chaczy. Jednym z prelegentów był Stanisław Jastrzębski, rocznik 1929, obecnie  mieszkaniec  Chorzowa,  który  70  lat  temu  mieszkał  w  Stanisławowie.  Wspo‑ minał,  że  do  1939  roku  na  Kresach  Wschodnich  wszyscy  żyli  ze  sobą  w  zgo‑ dzie, zapraszali się na wesela i chrzciny. Sytuacja uległa zmianie, gdy pojawili  się  Niemcy.  W  ukraińskich  sąsiadach  odezwały  się  najgorsze  instynkty,  które  doprowadziły  do  straszliwych  zbrodni.  Pan  Stanisław  sam  o  mało  nie  zginął.  W  swoim  wystąpieniu  podkreślił  jednak,  że  nie  można  obarczać  Ukraińców  zbiorową  winą  za  tragedię  na  Wołyniu,  ponieważ  wśród  nich  byli  i  tacy,  któ‑ rzy  z  narażeniem  życia  ratowali  Polaków,  dlatego  pamięć  o  nich  też  powinna  przetrwać. Stwierdził: „Chodzi tylko o to, by ofiary nie zostały zapomniane, by  dać świadectwo prawdzie o bestialskich mordach UPA na ludności polskiej na  Kresach w czasie ostatniej wojny”1. Konferencja cieszyła się wysoką frekwencją, co świadczy o żywym zaintere‑ sowaniu tematyką tragedii wołyńskiej, która w okresie powojennym była prze‑ milczana  i  starannie  pomijana.  Zebrani  wyrazili  nadzieję,  że  tak  ważne  fakty  z  polskiej  historii  przedostaną  się  po  wielu  latach  do  świadomości  szerszego  grona  społeczności  i  znajdą  odbicie  w  debacie  publicznej.  Pamięć  o  ofiarach  uznano za ważny obowiązek narodowy2. Należy  także  podkreślić,  że  wszyscy  autorzy  rocznicowej  konferencji  kie‑ rowali  się  przekonaniem,  że  dążenie  do  prawdy  poprzez  przedstawianie  fak‑ tów i wydarzeń, które miały miejsce na wschodnich terenach Rzeczypospolitej  w czasie II wojny światowej, daje szansę poprawy wzajemnych relacji i współ‑ działania między Polakami i Ukraińcami. W swoich wystąpieniach podkreślali,  że  bez  poznania  przeszłości,  rzetelnego  rozliczenia  jej  z  szacunkiem  dla  fak‑ tów,  niemożliwe  będzie  ułożenie  normalnej  przyszłości  w  polsko ‑ukraińskim  sąsiedztwie  oraz  prawdziwego  pojednania  między  naszymi  narodami.  Odsło‑ nięcie prawdy o rozmiarach zbrodni popełnionych przez UPA pozwoli równo‑ cześnie  na  podkreślenie  aktów  odwagi  tych  Ukraińców,  którzy  z  narażeniem  życia ratowali swoich polskich sąsiadów. 1 S.  Jastrzębski:  Oko w oko z banderowcami. Wspomnienia małoletniego żołnierza Armii Krajowej. Katowice 2011. 2 12  lipca  2013  roku  Sejm  Rzeczypospolitej  Polskiej  przyjął  uchwałę  w  sprawie  uczczenia 70. rocznicy zbrodni wołyńskiej i oddania hołdu jej ofiarom. Aby nie zadraż‑ niać stosunków z Ukrainą, w imię kształtowania dobrosąsiedzkich relacji przegłosowano  kompromisowy  projekt  uchwały,  w  którym  zbrodnia  określona  została  jako  „czystka  etniczna o znamionach ludobójstwa”. 12 Wprowadzenie Konferencji towarzyszyła wystawa tematyczna książek zorganizowana przez  Centrum Informacji Naukowej i Bibliotekę Akademicką oraz wstrząsająca Wy‑ stawa ludobójstwa dokonanego na Polakach przez OUN ‑UPA na Kresach Południowo‑ ‑Wschodnich II RP 1939—1947 zorganizowana przez Stowarzyszenie Upamiętnie‑ nia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów we Wrocławiu. Uczestnicy konferencji uczcili pamięć zamordowanych na Wołyniu Polaków  podczas mszy św. odprawionej 16 czerwca 2013 roku w Krypcie Katedry Chry‑ stusa Króla w Katowicach. Jesteśmy świadomi, że zarówno konferencja, jak i niniejsza publikacja abso‑ lutnie nie wyczerpują poruszonej tematyki i są jedynie małą cegiełką w przywra‑ caniu pamięci oraz prawdy o tych tragicznych wydarzeniach. Mamy nadzieję, że  spotkanie i dyskusje dotyczące tematyki rzezi wołyńskiej, będące powinnością  naszej narodowej pamięci, staną się impulsem do dalszych działań naukowych  i popularyzatorskich. Ewa Żurawska, Jerzy Sperka Ежи Сперка, Эва Журавска В тени волынской трагедии 1943 70‑ая годовщина массовых убийств поляков на юго‑восточных рубежах Польши Резюме В публикации В тени волынской трагедии 1943. 70‑ая годовщина массовых убийств поляков на юго‑восточных рубежах Польши рассматриваются разные аспекты польс‑ ко‑украинских отношений на Волыни, их социально‑экономический фон, генезис  идеологии  украинского  национализма  и  его  развития  в  годы  Второй  мировой  войны,   ход  преступлений, совершенных  против польского гражданского  населе‑ ния. Эти мотивы развили прежде всего Иоанна Янушевска‑Юркевич и Кшиштоф  Новак, представляя события в историческом контексте. В томе показаны различ‑ ные способы поведения жителей Волыни, а также позиция духовенства, польской  подземной  власти  и  немецкой  оккупационной  власти  перед  лицом  геноцида.  Кроме  того,  внимание  сосредоточено  на  судьбах  беженцев  из  Волыни.  Авторы  публикуемых  текстов  старались  найти  причины  совершенных  преступлений,  пользуясь  историческими  методами  и  социально‑политологическим  анализом.  Мнения на тему геноцида на восточных рубежах Польши в 1939—1945 гг., почер‑ пнутые из документов и публицистических источников польской власти в стране  и на эмиграции, представил Зыгмунт Возничка. Методы и формы геноцида были  рассмотрены  Анджеем  Дрогонем.  Драматические  события  в  Злочовском  повяте,  описанные Гжегожем Бебником, приобрели более личностное звучание благодаря  использованию  записок  Веславы  Михалек.  В  свою  очередь,  в  тексте  Богдана  Кас‑ провича появился мотив жителей Силезии, пенсионеров‑шахтеров, которые, пре‑ бывая  вместе  с  семьями  в  санатории  на  Волыни,  стали  одними  из  первых  жертв  украинских  националистов.  Автор  вспомнил  также  фигуру  миссионера‑облата  Непорочной  Девы  Марии  Людвика  Влодарчика  из  Радзенкова,  приходского  свя‑ щенника в Луцкой епархии, зверски убитого УПА. Судьбы польских учителей на  Подоле  во  время  Второй  мировой  войны  представил  Антони  Вильгусевич,  а  Ма‑ рия Дембовска описала позиции луцких духовных лиц по отношению к угрозам  со  стороны  украинских  националистов.  Эти  мотивы  подытожил  Януш  Клапец,  показывая судьбы беженцев из Волыни, прибывших на Люблинскую землю в Ге‑ нерал‑губернаторстве в 1943 году.  198 Резюме Обобщением  размышлений  являются  исследования  Люцины  Кулинской,  ко‑ торая  старалась  выявить  причины  транических  событий,  опираясь  на  социолого‑ политический  анализ.  Автор  сосредоточивает  внимание  на  идеологическом  фоне  истребительской  деятельности  украинских  националистов  из  ОУН‑УПА  по  отно‑ шению к польскому населению на основе архивных источников. Рассуждения обо‑ гащаются рассказами свидетелей, а также иллюстративным материалом.  Jerzy Sperka, Ewa Żurawska In the shadow of 1943 Volyn tragedy 70th anniversary of genocide on Poles in South‑Eastern borderlands Summary The book W cieniu tragedii wołyńskiej 1943. 70. rocznica mordów Polaków na Kresach Połu‑ dniowo‑Wschodnich [Eng. In the shadow of 1943 Volyn tragedy. 70th anniversary of genocide on Poles in South‑Eastern borderlands] presents various aspects of Polish‑Ukrainian relations  in  Volyn,  their  socioeconomic  context,  the  genesis  of  the  ideology  of  Ukrainian  nation‑ alism  and  its  development  during  WW2  as  well  as  the  course  of  crimes  committed  on  Polish civilians. These issues have been tackled chiefly by Joanna Januszewska‑Jurkiewicz  and Krzysztof Nowak who set these events against their historical context. The volume  presents  a  spectrum  of  behaviors  of  Volyn  inhabitants  as  well  as  the  attitudes  towards  genocide and the lives of the refugees from Volyn as displayed by the clergy, the Polish  Underground  State  and  German  occupation  authorities.  The  authors  strove  to  deter‑ mine  the  rationale  behind  the  crimes  committed  by  employing  the  historical  methods  combined  with  socio‑political  analysis.  Zygmunt  Woźniczka  presents  the  opinions  on  the  1939‑1945  genocide  on  the  Eastern  borderlands  as  included  in  the  documents  and  journalism of the Polish authorities, both on the Polish territories and in exile. Andrzej  Drogoń  discusses  the  forms  and  methods  of  the  acts  of  genocide.  The  dramatic  events  from the Złoczowski district discussed by Grzegorz Bębnik can then be perceived from  a  more  personal  perspective  thanks  to  his  use  of  Wiesława  Michałek’s  journal.  Bogdan  Kasprowicz  focuses  on  the  Silesians  ‑  retired  miners  who,  during  their  stay  with  their  families in the sanatorium in Volyn, became the first victims of the Ukrainian nationalists.  The author also rekindles the memory of father Ludwik Wrodarczyk from Radzionków,  a  parson  in  Lutsk  diocese  brutally  murdered  by  the  members  of  the  Ukrainian  Insur‑ gent Army  (UPA).  The  lives  of  Polish  teachers  in  Podole  during  WW2  were  discussed  by Antoni Wilgusiewicz. Maria Dębowska, on the other hand, presented the attitudes of  the Lutsk clergy in the face of the Ukrainian nationalist threat. All of these issues were  summarized by Janusz Kłapeć in his account of the lives of the refugees from Volyn who  came to the Lubelskie region in the General Government in 1943. The volume finds its closure in Lucyna Kulińska’s sociopolitical analyses as she strives  to  determine  the  root  cause  of  the  tragic  events  of  those  times.  Drawing  from  archival  sources the author sketches the ideological background for the genocidal activity of the  UPA nationalists committed on Polish civilians. These reflections have been enriched by  accounts of the witnesses and illustrations. 100 95 75 25 5 0
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

W cieniu tragedii wołyńskiej 1943 roku. 70. rocznica mordów Polaków na Kresach Południowo-Wschodnich Rzeczypospolitej
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: