Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00234 005807 13102874 na godz. na dobę w sumie
W stronę nieoczywistości. Teksty różne - ebook/pdf
W stronę nieoczywistości. Teksty różne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 236
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2983-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> literaturoznawstwo, językoznawstwo
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Na tom składa się dwanaście rzeczywiście różnych tekstów prezentujących różne języki badawcze – od hermeneutyki, poprzez intertekstualność, aż po dekonstrukcję i lekturę poststrukturalną –  oraz różną tematykę, obejmującą: po dwa teksty poświęcone twórczości Teodora Parnickiego i Witolda Gombrowicza, problemy popkulturowe (chirurgia plastyczna i pornografia), kwestie kulturowo-polityczne (problem polskiego socjalizmu), dialogi autora z jego mistrzami w ramach literaturoznawstwa (Ryszard Nycz i Stefan Szymutko), wreszcie kwestie dziewiętnastowiecznej polskiej męskości oraz rozważania na temat kondycji współczesnego uniwersytetu w Polsce.

Za najważniejsze autor uznaje teksty dotyczące Parnickiego, który ukazany zostaje jako pisarz bytu, jako pisarz rzeczywistości – zawsze za bardzo złożonej i ponad siły nieznośnej. Inna ważna grupa tekstów to te traktujące o Gombrowiczu. Zaprezentowane tu odczytania jednego z opowiadań Gombrowicza (Zdarzenia na brygu Banbury) oraz ostatniej sztuki pisarza (Operetka) są nowatorskie: umieszczenie Gombrowicza w przestrzeni sporu pomiędzy dziełem i tekstem, gdzie Gombrowicz całkowicie opowiada się po stronie tekstu, uniemożliwiając czytelnikowi ruch interpretacji, oraz czytanie Operetki jako dramatu o nowej, jakoś inaczej możliwej męskości (zwanej męskością atopiczną) na tle odwołań do W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta nigdy wcześniej nie zostały badawczo opracowane.

W tekstach zawartych w publikacji zaprezentowane zostały takie tryby lektury, które nastawione są na nieoczywistość i złożoność opisywanych zjawisk, są też teksty, w których autor  próbuje spojrzeć jakby w poprzek zastanego stanu badań i stanu namysłu nad podejmowanymi tu kwestiami.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Transparentność postawy autora zamyka go (w mniejszym stopniu jego rozmówców, bo oni, pisząc i badając, zajmują złudną z mojego punktu widzenia perspektywę uniwersalnych, ludzkich pod- miotów) w sferze, którą określiłabym jako międzyczas i międzymiejsce interpretacyjne. Filip Mazurkiewicz znalazł się pomiędzy poczuciem, że tak jak dotąd już nie można, a niepewnością, jak można by inaczej. Ta szczególna pauza, moment zawahania, ma w sobie wiele z żałoby, czasem pojawia się w niej rozpacz. Piszący podmiot zajmuje tu dziwną pozycję kogoś, kto stoi na granicy i patrzy na swoich rozmówców, dyskutantów, autorów badanych przez niego tekstów, z mieszanymi uczuciami: szacunkiem dla ich wiedzy i osiągnięć (dla mnie ujmujące jest, że ma tak słaby odruch rywalizacyjny), często z sympatią osobistą, z lojalnością wobec tych, których osiągnięcia ceni, czasem podziwia – tak jest w wypadku Teodora Parnickiego, Leona Neugera, Stefana Szymutki, Ryszarda Nycza, Witolda Gombrowicza – a zarazem z rodzacą się świadomością, że raczej nie będzie miał w nich towarzyszy swojej przemiany i wyjścia poza przestrzeń pauzy, w której (chwilowo, mam nadzieję) przebywa. Z recenzji wydawniczej prof. Ewy Graczyk Więcej o książce: CENA 20 ZŁ ISSN 0208-6336 (+VAT) ISBN 978-83-8012-983-2 Filip Mazurkiewicz W stronę nieoczywistości Teksty różne Filip Mazurkiewicz pracuje w Zakładzie Literatury Poromantycznej Uniwersytetu Śląskiego. Współautor książki PrzeczyTacie „Ferdydurke” (Katowice 1998). Pisał o twórczości Teodora Parnickiego (Podróż na Atlantydę, Katowice 2012), o problematyce polskiej nowoczesności w dziewiętnastym wieku (Opowieści nowoczesne, Katowice 2015). Ostatnio zajmuje się problematyką polskiej męskości dziewiętnastowiecznej i dwudziestowiecznej w ramach projektu badawczego NCN Maestro. Publikował między innymi w „Pamiętniku Literackim” i „Tekstach Drugich”. Jego zaintere- sowania badawcze koncentrują się głównie wokół prozy drugiej połowy XIX i XX wieku. F i l i p M a z u r k i e w i c z W s t r o n ę n i e o c z y w i s t o ś c i W stronę nieoczywistości NR 3521 Filip Mazurkiewicz W stronę nieoczywistości Teksty różne Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2016 Redaktor serii: Historia Literatury Polskiej Marek Piechota Recenzent Ewa Graczyk Spis treści Wprowadzenie – 7 – Między postacią a osobą. O postaci literackiej w Tylko Beatrycze Teodora Parnickiego – 13 – „Kocham cię” i nieobecność przedmiotu – 41 – Zagłada i życie – 53 – Ironia socjalizmu – 69 – Extreme makeover – 87 – Za co lubimy pornografię? – 99 – Melancholia Stefana Szymutki – 107 – Doświadczyć doświadczenie – o Poetyce doświadczenia Ryszarda Nycza – 119 – – 5 – Męskość dziewiętnastowieczna – prolegomena – 131 – Kronos na brygu Banbury – 157 – Niewidzialna Operetka Witolda Gombrowicza Od męskości hegemonicznej ku męskości atopicznej – 167 – Historia literatury jako outsourcing – 219 – Nota edytorska – 227 – Indeks osobowy – 229 – Summary – 233 – Résumé – 235 – Wprowadzenie Prezentowane w niniejszej książce teksty powstawały przez wiele lat, ale też, co od razu trzeba zaznaczyć, powstawały z przer- wą – przerwą niemal dekady, kiedy nie tylko nie zajmowałem się uniwersyteckimi zatrudnieniami, ale też nie zajmowałem się – mówiąc nieco górnolotnie – historią literatury. Tylko trochę usprawiedliwia mnie fakt, że ani na chwilę nie przestałem czy- tać. Niemniej powiedzieć można, że moje lektury z czasu wspo- mnianego dziesięciolecia nie były lekturami profesjonalnymi, zmierzającymi do podążającego w ślad za nimi pisania o litera- turze, nie były przygotowaniem do pisania, czytaniem z ołów- kiem w ręku i z fiszkami w pogotowiu. Może więc nie były to lata całkowicie stracone z literaturoznawczego punktu widzenia, ale dla pisania – owszem, i tak już zostanie. Stąd więc pierw- sze trzy teksty – z których dwa (Między postacią a osobą oraz „Kocham cię” i nieobecność przedmiotu) poświęcone są powieści Teodora Parnickiego Tylko Beatrycze, trzeci natomiast (Zagłada i życie) dotyczy problematyki Holocaustu – powstały pod koniec lat dziewięćdziesiątych zeszłego stulecia, wszystkie kolejne zaś w ciągu ostatnich pięciu lat, najczęściej przy okazji sesji nauko- wych, ale oczywiście nie tylko, bo także na przykład w ramach projektu badawczego zatytułowanego „Męskość w  literatu- rze i  kulturze polskiej od XIX wieku do współczesności”. Zbiór zawiera traktujące o różnych kwestiach teksty; niektóre z  nich opublikowane zostały już wcześniej, inne w  niniejszej książce debiutują w druku (zob. Nota edytorska). Są to po pro- stu różne teksty i dlatego, mimo szczerych chęci oraz pewnych – 7 – wysiłków intelektualnych, nie zdobyłem się na inny podtytuł niż właśnie Teksty różne. I nawet jeśli coś je, poza osobą autora oczywiście, dodatkowo łączy, to jest to taki wspólny mianownik, z którego trudno zdać sprawę i który niełatwo wyrazić w skróto- wej formule tytułu. Niemniej w formie dłuższej i opisowej da się to, jak sądzę, zrobić, i zagadnieniu temu wypada teraz poświęcić kilka słów. Wydaje mi się bowiem, że tym, co stanowi linię łączącą te naprawdę różne teksty, jest zajmująca w nich zwykle centralne miejsce interpretacja tekstu (na ogół, choć nie bez wyjątków) literackiego. Interpretacja – czyli co? Nie podejmuję się odpo- wiedzi na to pytanie. Niemniej chciałbym zwrócić uwagę na pewną definicję interpretacji, którą zaczerpnąłem z  – po pierwsze – zupełnie innej niż literaturoznawstwo dziedziny, bo z  informatyki; zaczerpnąłem ją – po drugie – z  najbar- dziej niestabilnego źródła (może nawet: pseudoźródła) wiedzy, jakim jest Wikipedia; wreszcie – po trzecie – nie jestem w sta- nie jej zrozumieć z punktu widzenia wiedzy, z której się wywo- dzi, czyli z  informatyki, to znaczy nie wiem, co informatyk sobie myśli, gdy ją czyta, czy odczuwa jej wieloznaczność, czy wyczuwa jej czar. Pewnie jest odwrotnie: informatyk pojmuje ją w głębi ścisłości swej dziedziny, a każde słowo w niej użyte znaczy dlań co innego niż dla mnie. To jednak nie jest żadne zmartwienie, ponieważ nieodparty czar tej definicji – za chwilę ją przytoczę – bierze się właśnie stąd, że – zapewne przez cał- kowity przypadek – formułujący ją informatyk nie miał poję- cia, co pisze z punktu widzenia literaturoznawcy. Użyte w niej słowa znaczą dla informatyka zupełnie co innego niż dla mnie – literaturoznawcy, co oznaczałoby, że pracuję – by tak powie- dzieć – na tłumaczeniu tłumaczenia. Tym lepiej. Oto – skła- dająca się z trzech punktów – definicja interpretacji (w infor- matyce): 1. Przekształcanie (translacja) instrukcji programu na bieżąco do kodu maszynowego lub innej formy pośredniej i natych- miastowe ich wykonywanie. Zmusza to do ustawicznego tłu- maczenia wykonywanych instrukcji, co wielokrotnie wydłuża czas działania programu. Zaletą jest natomiast łatwość doko- nywania zmian w programie w trybie konwersacyjnym. – 8 – 2. Nadawanie informacjom wejściowym nowych znaczeń na wyjściu. Bezpośrednie przetwarzanie informacji (danych) w działania. 3. Reinterpretacja – ponowna interpretacja1. Podkreślam jeszcze raz, że nie wiem, co to znaczy w odnie- sieniu do programów, komputerów, procesorów i serwerów. Nie wiem i nie chcę wiedzieć, więc mogę zacząć czytać. Interpreta- cja jest przekształcaniem, zaś przekształcanie jest tym samym, co translacja. Niewątpliwie: w ramach literaturoznawstwa znaj- dziemy bardzo wiele języków badawczych, rozmaitych subko- dów dyscyplinowych, na które interpretator przekłada interpre- towane dzieło literackie. Interpretacja jest więc tym samym, co translacja. Rzeczywiście, mogę przełożyć pewne – nie wszyst- kie – sensy zawarte np. w Lalce Prusa na język psychoanalizy (szczególnie, gdy rozwinę dość słabo zaznaczoną w  powieści postać ojca Wokulskiego i  wynikające z  relacji z nim konse- kwencje związane z  postawą bohatera wobec kobiet); mogę – wzorem Jana Kotta i jego następców – rozważać składowe relacji ekonomicznych zawartych w powieści i dokonać translacji sen- sów tekstu Prusa na język marksistowskiej krytyki literackiej; mogę rozwijać szerokie intertekstualne nawiązania powieści itd. Mam na podorędziu szereg języków interpretacyjnych, a zna- jąc je, sytuuję się w  miejscu przejścia między tekstem powie- ści a którymś z tych języków, staję się więc tłumaczem: język literacki przekładam na wybrany język badawczy. Staję więc w  podwójnym ograniczeniu: ogranicza mnie język oryginału, a także język badawczy. Posiadam pewną przestrzeń wolności i to zarówno wobec tekstu oryginalnego, jak i w zakresie wyboru subkodu, muszę jednak zdawać sobie sprawę z ograniczeń i to jest miarą mojego profesjonalizmu, ale też wyrazem indywidu- alnych preferencji i namiętności. Translacja owa odbywa się, jak czytamy, „na bieżąco”. Rze- czywiście, tak to działa. Przynajmniej wtedy, gdy teoria tekstu zastępuje teorię dzieła, to znaczy wtedy, gdy potraktujemy tekst literacki jako przepływ nieustabilizowanych znaczeń. Sądzić 1 Źródło: Wikipedia. https://pl.wikipedia.org/wiki/Interpretacja_(infor- matyka) [dostęp: 2.10.2015]. – 9 – można, że modelowym przykładem czytania tekstu (odróżnio- nego uprzednio od dzieła) „na bieżąco” jest S/Z Rolanda Bar- thes’a. Czytanie odbywa się w  zgodzie z  przepływem tekstu, w  zgodzie z  jego narastaniem, jego linearnym przebiegiem, czyli właśnie „na bieżąco”. Co jednak podlega translacji „na bie- żąco”? Podlega jej instrukcja. Tekst literacki wysyła do mnie, do czytelnika -tłumacza, instrukcje, co rozumiem jako nie- stabilny proces wytwarzania znaczeń z  równoczesnym wyty- czaniem ruchomych granic dla ich odczytywania. Produkcja znaczeń zachodzi więc w linii napięcia między rozplenianiem znaczeń i  równoczesnym ograniczaniem translacyjnej dowol- ności. Translacja odbywa się zatem jako balansowanie na gra- nicy dowolności i ograniczenia. Instrukcje wysyłane przez tekst otwierają możliwości, ale jednocześnie wprowadzają ograni- czenia dla wybieranych „na bieżąco” kodów („kodów maszy- nowych”), na które następuje translacja, gdzie owe kody to – jak już wspomniałem – subjęzyki dyscyplinowe, czyli – inaczej mówiąc – (moje, wybrane przeze mnie) maszyny do czytania. Skutek tego procesu moja definicja opisuje tak: „Zmusza to do ustawicznego tłumaczenia wykonywanych instrukcji, co wielo- krotnie wydłuża czas działania programu. Zaletą jest natomiast łatwość dokonywania zmian w programie w trybie konwersacyj- nym”. Tekst zmusza mnie do ustawicznego powrotu do samego siebie, do wielokrotnej lektury, ale też do zwielokrotnionej trans- lacji: zastosowanie pewnego „kodu maszynowego” nie wyklucza innego, przeciwnie: namawia mnie do wypróbowania innego, i jeszcze innego (oczywiście, zawsze w pewnych niestabilnych granicach). W tym miejscu „moja” definicja zabiera głos w dłu- giej dyskusji na temat granic interpretacji oraz niebezpieczeństw nadinterpretacji i próbuje go zgrabnie rozwiązać poprzez pojęcie instrukcji wpisanej w tekst, z jednej strony, i kwestię konwersa- cyjności, na którą skazany jest interpretator -translator – z dru- giej strony. Wydłużenie czasu działania aż nadto dobrze rozumiemy: tekst literacki pozostaje otwarty na jakąś kolejną, inną lek- turę; nie jestem w stanie go zamknąć, zabezpieczyć przed inną lekturą; ani moją własną, ani kogoś innego. Tkwię bowiem w samym środku „trybu konwersacyjnego” – konwersuję z teks- – 10 – tem, konwersuję sam z sobą, konwersuję z lekturami wcześniej- szymi od mojej (tzn. z  wcześniejszymi translacjami, czyli też z wcześniej zastosowanymi do lektury subjęzykami dyscyplino- wymi), konwersuję też – na przykład w formie jawnej lub ukry- tej refutacji – z ewentualnymi późniejszymi lekturami (trans- lacjami), na które tekst jest zawsze gotowy, ponieważ czas jego działania nigdy się nie zatrzymuje. Pozostałe dwa punkty mojej definicji tylko potwierdzają dotychczasowe intuicje. Oczywiste jest przecież to, że w wyniku tak zarysowanego procesu trans- lacji „na wyjściu” otrzymujemy przetworzenie tego, co dostali- śmy „na wejściu”. Tekst w procesie translacji ulega przekształce- niu w tym sensie, że otrzymuje nowe znaczenia, ale oczywiście zawsze pozostaje tym samym tekstem. Tekst wysyła informa- cję, informacja ta ulega zaś przekształceniu w procesie trans- lacji – proces ten, choć wielorako zapośredniczony (przez czas powstania, czas lektury, aktualny stan dyscypliny, tendencje i mody panujące w czasie lektury, erudycję czytelnika itd.) jest jednak – z drugiej strony – procesem bezpośrednim, ostatecz- nie bowiem ów akt lektury zawsze odbywa się w pewnej bez- pośredniości, by tak powiedzieć, sytuacyjnej: to ja sam gdzieś jestem i coś czytam, nic bardziej bezpośredniego pod słońcem. Bezpośredniość ta to również aktywność, to działanie. Tekst zmusza mnie do działania, namawia do działania, sprawia, że zaczynam działać – o ile tekst działa (na mnie), o tyle ja dzia- łam (na tekście). Są teksty, których z rozmaitych powodów nie jestem w stanie czytać. W takiej sytuacji, o ile nie działam, o tyle proces translacji w  ogóle się nie uruchamia. W  przeciwnym razie, wtedy, gdy wkraczam aktywnie w działanie translacyjne, zaczyna obowiązywać punkt trzeci, ponieważ moja interpreta- cja jest zawsze i źródłowo reinterpretacją. Cały opisany wyżej proces to seria takich działań na tekście literackim, które wiodą mnie w stronę nieoczywistości: moja lektura jest bowiem każ- dorazowo nieoczywista, otwarta na kolejną, być może bardziej fortunną translację, na ciekawszą, bardziej inspirującą lekturę. Jak wspomniałem, taki model czytania jest – jak mi się wydaje – obowiązujący w  całej niniejszej książce, spaja on różne pomieszczone w niej teksty nie tylko poprzez fizyczność tomu, ale także właśnie przez nieoczywistość lekturowych pro- – 11 – pozycji, jak również ich różnorodność. Umożliwi też jedyną jak sądzę osmozę zachodzącą pomiędzy nimi. Jest i  nadzieja na inną wykładnię podtytułu Teksty różne. Dobrze by bowiem było, gdyby teksty zgromadzone w niniejszym tomie okazały się różne od innych tekstów napisanych na te same tematy. Decyzję tę jednak – czy za takie je uznać – pozostawiam czytelnikowi. – 12 – Indeks osobowy A Agamben Giorgio 72, 148 Anonim tzw. Gall 136 B Bachórz Józef 131 Bacon Francis 94, 95 Baran Bogdan 39, 70, 114 Barthes Roland 10, 15, 42, 48, 49, 63, 79, 109, 126, 157, 158 Bartos Ewa 161 Bataille Georges 28 Baudelaire Charles 125 Baudrillard Jean 102, 103, 109 Bauman Janina 63 Bauman Zygmunt 68 Beckett Samuel 174 Beethoven Ludwig van 169 Benjamin Walter 110, 204–206 Berent Wacław 55, 114, 153 Bernhardt Sarah, właśc. Bernardt Henriette Rosine 95 Bieńczyk Marek 42 Birenbaum Halina 59 Blandzi Seweryn 113 Błoński Jan 168, 174–182, 187, 191, 192, 194 Bonaparte Napoleon 135, 142 Bonaparte Napoleon III 152 Borkowska Grażyna 204 Borowy Wacław 140 Bourdieu Pierre 92 Brodzka-Wald Alina 155, 227 C Chmielewska Katarzyna 227 Cieślikowska Teresa 15, 22 Collebrook Claire 209 Culler Jonathan 109 Cymbrowski Borys 128 Czapliński Przemysław 140 Czarniecki Stefan 142 Ć Ćwikliński Krzysztof 227 D Dąbrowski Jan Henryk 131–134, 140, 141 Dali Salvador 97 Dante Alighieri 50, 51, 117, 169 Deleuze Giles 109 Derrida Jacques 109, 120, 121, 212 Descombes Vincent 13, 109 Dürer Albrecht 88 Dziadek Adam 126, 194, 212 E Eco Umberto 100, 101 – 229 – F Fiore Joachim de 45 Forstner Dorothea 31 Foucault Michel 20, 76, 77, 109, 145, Fourier Charles 15 Freud Zygmunt 22, 105, 108, 109, 163, 189 113, 162 Frye Northrop 20, 109 G Garlic Stephen 209 Gautier Teofil 85 Gebethner Gustaw Adolf 73, 74 Genet Jean 192 Gielata Ireneusz 25 Gierasimiuk Jerzy 114 Girard René 109 Głowiński Michał 55, 65–67 Godzic Wiesław 87 Gombrowicz Rita 167 Gombrowicz Witold 94, 99, 109, 157–166, 167–218 Graczyk Ewa 160, 164, 167 Grandville Jean Ignace 205 Gren Roman 58, 59, 62 Gumilow Mikołaj 34 H Hallett Judith 136 Hearn Jeff 209 Heidegger Martin 39, 52, 70, 108, 109, 113–115, 148, 223 Husserl Edmund 109 Hutcheon Linda 83 I Irzykowski Karol 107, 112 J Jackson Michael 98 Jacobson Roman 97 Janion Maria 28, 146, 147, 150, 160, 171, 177, 187 Jarzębski Jerzy 167, 169, 172, 181–185, 192, 206 Jefferson Tony 209 Jeleński Konstanty 167 Joseph Jacques 93 Jung Karl Gustav 108, 109 K Kąkol Piotr 132 Kaliściak Tomasz 160, 161 Kamieńska Anna 45 Kania Ireneusz 129 Kerényi Karl 129 Kłoczowski Jan Maria 145 Kłoczowski Piotr 167 Kłosiński Krzysztof 79, 109, 126, 158 Kniaźnin Franciszek Dionizy 159 Kołakowska Katarzyna 173 Komendant Tadeusz 76, 145, 163 Konopnicka Maria 145, 153, 155, 156 Kościuszko Tadeusz 136 Kosofsky Sedgwick Eve 140 Kowalska Małgorzata 13 Koziołek Ryszard 143, 144, 148 Krall Hanna 57, 61, 62, 65 Krasiński Zygmunt 177, 187, 188 Krawczyńska Dorota 227 Kristeva Julia 108–113 Krzemieniowa Krystyna 205 Krzyżanowski Julian 140 Kudalska Irena 132 Kuharski Allen 172, 173 Kuźma Erazm 14 L Lacan Jacques 22, 52, 72, 108, 113, 128 Lach Jerzy 167 Lagarce Jean-Luc 174 Lam Andrzej 107 Le Goff Jacques 25 Lechoń Jan 33 Leibniz Gotfryd 113 – 230 – Leociak Jacek 60, 87, 227 Leśmian Bolesław 122 Lewańska Ariadna 63 Lipski Leo 53, 67 Lis Małgorzata 15 Lollobrigida Gina 97 Loyola Ignacy 15 Lyotard Jean 109 Ł Ławniczak Monika 166 Łukasiewicz Jacek 227 M Maciejewski Janusz 204 Magritte René 95, 96, 98 Margański Janusz 102, 167 Markiewicz Henryk 14, 15, 17, 119 Markowski Michał Paweł 109, 111, 119, 120, 187, 189–194, 200 Marks Karol 109 Martuszewska Anna 14 Maupassant Guy de 107 Mickiewicz Adam 125, 131, 140, 142, 144–147, 149–151, 169–171 Miłosz Czesław 122 Mitterand Francois 96 Mizera Janusz 70, 114, 115 Mizerka Anna 140 Moris Blake 173 N Naruszewicz Adam 150 Neuger Leonard 69–85, 149 Nietzsche Fryderyk 39, 55, 70, 109, 113, 114, 140 Noeël Suzanne 95, 97, 98 Nowak Piotr 72, 148 Nycz Ryszard 119–129, 202, 227 O Obertyńska Beata 124 Ockham William 165 Olejniczak Józef 167 Orłowski Hubert 205 Orzeszkowa Eliza 127, 128, 144 P Paczoska Ewa 204 Parnicki Teodor 7, 13–52, 108, 109, 111, 115–117 Perec Georges 165, 166 Perechodnik Calel 54, 60, 61 Piranesi Giovanni Battista 145 Pitanguy Ivo 95, 97 Płachecki Marian 133, 136, 138, 152 Plewniak Jerzy 28 Plezia Marian 136 Porębowicz Edward 50 Proust Marcel 194–200 Prus Bolesław 9, 152 Przybyszewski Stanisław 128 R Reszke Robert 162 Reymont Władysław Stanisław 92 Riefenstahl Leni 96 Rochlitz Dedo von 89 Rosiek Stanisław 28 Rosner Katarzyna 39 Rubinowicz Dawid 66 Ryziński Remigiusz 111 S Sade Donatien-Francois de 15 Salomonowicz Lew 65 Salwa Mateusz 72, 148 Sartre Jean Paul 192 Sienkiewicz Henryk 144 Sikora Adam 56–57, 61, 64 Sikorski Janusz 205 Skinner Marilyn 136 Sławiński Janusz 14 Sloterdijk Peter 128 Słowacki Juliusz 140, 143, 151, 170, 171 Smith Adam 76 Spólna Anna 227 – 231 – Staszic Stanisław 152 Stendhal właśc. Marie-Henri Beyle 97 Stevens Wallace 122 Sugiera Małgorzata 174 Sylwester David 95 Szekspir William 145 Szymutko Stefan 19, 107–118 Ś Świętochowski Aleksander 132 Świtkowska Dominika 227 T Tagliacozzi Gaspare 89–91 Taschen Angelika 87 Tomasz z Akwinu, św. 24, 39 Tomczok Marta 161 Towiański Andrzej 140 Trembecki Stanisław 150 Trojanowska Tamara 172, 173 V Vaqueiras Raimbaut de 42, 43 W Walas Teresa 126 Walters Jonathan 136 Warkocki Błażej 140 188 Witold Wielki Książę (Kiejstuto- Wasilewski Marek 95 Ważyk Adam 122 Wedel Emil 74 Weil Simone 202 White Hayden 109 Wieczorkiewicz Anna 87 Wilde Oscar 140 Wiśniewska Lidia 227 Wiszniewicz Joanna 58 Witkiewicz Stanisław Ignacy 187, wicz Witold) 143 Włodarski Józef 132 Wolff August Robert 73, 74 Wołowiec Grzegorz 227 Wybicki Józef 131, 134 Y Yourcenar Marguerite 145 Z Zabłocki Franciszek 150 Zieniewicz Andrzej 167 Ż Żakowski Maciej 87 Żeleński Tadeusz (Boy) 196 Żeromski Stefan 137 Filip Mazurkiewicz Toward the unobvious. Miscellaneous texts Summar y The volume comprises indeed twelve miscellaneous texts representing various research idioms ranging from hermeneutics through intertextuality all the way to deconstruction and poststructural reading, as well as various themes which include: two texts each, devoted to the works of Teodor Parnicki and Witold Gombrowicz, pop culture-related problems (plastic survery and por- nography), cultural and political issues (the problem of Polish socialism), the dialogues of the author with his masters within the framework of literary studies (Ryszard Legutko and Stefan Szymutko), and finally the questions of 19-century Polish masculinity and the considerations about the condition of the contemporary university in Poland. According to the author, the most important texts are the ones which refer to Parnicki, who is presented as a writer of existence, as a writer of real- ity – a reality which is always too complex and unbearable ultra vires. Another important group of texts are the ones which discuss Gombrowicz. The inter- pretations of one of Gombrowicz’s stories that is presented here (Zdarzenia na brygu Banbury) and the final dramatic work of the writer (Operetka) are original: Gombrowicz is placed in the space of a debate between the work and the text, where Gombrowicz becomes the supporter of the text, thus prevent- ing the reader from making an interpretative move, as well as a reading of Operetka as a dramatic work about some new masculinity (known as atopical masculinity) which is possible in a somehow different way, presented on the basis of references to A la recherche du temps perdu by Marcel Proust. These two aspects heretofore were never researched. The texts which this publication contains present such modes of read- ing which emphasise the unobvious and the complexity of the phenomena that are described. There are also texts in which the author attempts to take a quasi oblique look into the existing state of research and the state of reflec- tion concerning the questions which are engaged here. – 233 – Filip Mazurkiewicz Vers la non‑évidence. Textes divers Résumé Le volume se compose en effet de douze textes divers représentant différentes langues de recherche  – de l’herméneutique jusqu’à la déconstruction et la lecture poststructurale, en passant par l’intertextualité – et la thématique différente englobant : deux textes consacrés à la création de Teodor Parnicki et deux à celle de Witold Gombrowicz, problèmes liés à la culture populaire (chirurgie plastique et pornographie), questions culturo-politiques (socia- lisme polonais), dialogues de l’auteur avec ses maîtres dans le cadre des études littéraires (Ryszard Nycz et Stefan Szymutko), enfin, questions de la mascu- linité polonaise du XIXe siècle et réflexions sur la condition de l’université contemporaine en Pologne. Les textes les plus importants pour l’auteur sont ceux concernant Par- nicki, qui est présenté comme écrivain de l’être, comme écrivain de la réalité toujours trop compliquée et extrêmement insupportable. Un autre groupe de textes concerne ceux traitant de Gombrowicz. Les interprétations de l’un des récits de Gombrowicz (Événements sur la goélette de Banbury) et de sa der- nière pièce de théâtre (Opérette), que l’on présente, sont novatrices : le pla- cement de Gombrowicz dans l’espace du litige entre l’œuvre et le texte (où Gombrowicz se déclare pour ce dernier en empêchant le lecteur de faire une interprétation), et la lecture d’Opérette comme un drame sur une nouvelle – et autrement possible – masculinité (appelée masculinité atopique) sur la toile de fond de références à l’œuvre de Marcel Proust À la recherche du temps perdu n’ont jamais été analysés au niveau scientifique. Dans les textes inclus dans la publication, on a présenté de tels modes de lecture qui sont orientés sur la non-évidence et la complexité des phénomènes décrits ; il y a également des textes dans lesquels l’auteur essaie de regarder, pour ainsi dire, en travers de l’état actuel de recherches et celui de réflexions sur les questions y abordées. Na okładce wykorzystano obraz: C.N. Gysbrechts: Trompe l’oeil. The Reverse of a Framed Painting Redaktor: Aleksandra Gaździcka Projektant okładki: Anna Gawryś Korektor: Joanna Zwierzyńska Łamanie: Bogusław Chruściński Copyright © 2016 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208‑6336 ISBN 978‑83‑8012‑982‑5 (wersja drukowana) ISBN 978‑83‑8012‑983‑2 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40‑007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 14,75 Ark. wyd. 12,5 Papier offset. kl. III, 90 g Cena 20 zł (+ VAT) Druk i oprawa: „TOTEM.COM.PL Sp. z o.o.” Sp.K. ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław Transparentność postawy autora zamyka go (w mniejszym stopniu jego rozmówców, bo oni, pisząc i badając, zajmują złudną z mojego punktu widzenia perspektywę uniwersalnych, ludzkich pod- miotów) w sferze, którą określiłabym jako międzyczas i międzymiejsce interpretacyjne. Filip Mazurkiewicz znalazł się pomiędzy poczuciem, że tak jak dotąd już nie można, a niepewnością, jak można by inaczej. Ta szczególna pauza, moment zawahania, ma w sobie wiele z żałoby, czasem pojawia się w niej rozpacz. Piszący podmiot zajmuje tu dziwną pozycję kogoś, kto stoi na granicy i patrzy na swoich rozmówców, dyskutantów, autorów badanych przez niego tekstów, z mieszanymi uczuciami: szacunkiem dla ich wiedzy i osiągnięć (dla mnie ujmujące jest, że ma tak słaby odruch rywalizacyjny), często z sympatią osobistą, z lojalnością wobec tych, których osiągnięcia ceni, czasem podziwia – tak jest w wypadku Teodora Parnickiego, Leona Neugera, Stefana Szymutki, Ryszarda Nycza, Witolda Gombrowicza – a zarazem z rodzacą się świadomością, że raczej nie będzie miał w nich towarzyszy swojej przemiany i wyjścia poza przestrzeń pauzy, w której (chwilowo, mam nadzieję) przebywa. Z recenzji wydawniczej prof. Ewy Graczyk Więcej o książce: CENA 20 ZŁ ISSN 0208-6336 (+VAT) ISBN 978-83-8012-983-2 Filip Mazurkiewicz W stronę nieoczywistości Teksty różne Filip Mazurkiewicz pracuje w Zakładzie Literatury Poromantycznej Uniwersytetu Śląskiego. Współautor książki PrzeczyTacie „Ferdydurke” (Katowice 1998). Pisał o twórczości Teodora Parnickiego (Podróż na Atlantydę, Katowice 2012), o problematyce polskiej nowoczesności w dziewiętnastym wieku (Opowieści nowoczesne, Katowice 2015). Ostatnio zajmuje się problematyką polskiej męskości dziewiętnastowiecznej i dwudziestowiecznej w ramach projektu badawczego NCN Maestro. Publikował między innymi w „Pamiętniku Literackim” i „Tekstach Drugich”. Jego zaintere- sowania badawcze koncentrują się głównie wokół prozy drugiej połowy XIX i XX wieku. F i l i p M a z u r k i e w i c z W s t r o n ę n i e o c z y w i s t o ś c i
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

W stronę nieoczywistości. Teksty różne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: