Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00427 007543 11261508 na godz. na dobę w sumie
Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom - ebook/pdf
Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7859-724-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> historia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Niniejszy tekst jest zbiorem spotkań ze studentami stosunków międzynarodowych I i II stopnia, które miały na celu rozszerzenie wiedzy dotyczącej początków Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, ze szczególnym uwzględnieniem czasów kolonialnych i pierwszych dekad istnienia republiki. Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych było uznawane za zjawisko społeczno-polityczne, zabierali w tej sprawie głos najważniejsi ludzie w kraju. Wzbudzało w społeczeństwie skrajne emocje: od nienawiści do gloryfikacji niewolniczego systemu. Doczekało się, licząc wszystkie jego lata, pogłębionej analizy naukowej, dokonywanej przez kolejne pokolenia Amerykanów, chcących w ten sposób lepiej zrozumieć mechanizmy polityczne i gospodarcze, funkcjonujące w minionych czasach, by je porównać z amerykańską współczesnością.
System niewolniczy ludności kolorowej w najbardziej demokratycznym państwie świata porównywany był z innym systemem – z Królewskim Brytyjskim ustrojem politycznym i zależnością od metropolii w Londynie. Wobec osób podporządkowanych Koronie brytyjskiej – Afrykanów i kolonistów, używano słowa „niewolnik”, by w ten sposób ukazać ich status społeczny, wpisać okrutne traktowanie jako łamanie praw obywatelskich, zaś zniewolenie jako odbieranie godności ludzkiej. W takim świetle niewolnictwo było przedstawiane w listach prywatnych, zamieszczane jako artykuły w prasie kolonialnej i rzucane jako hasło na wiecach/ zgromadzeniach przed wybuchem Wojny o Niepodległość.

Równocześnie zbiór stanowi część przygotowywanej dysertacji doktorskiej dotyczącej Ojców Założycieli i systemu pracy niewolniczej w USA. Rozprawa jest próbą interdyscyplinarnego ujęcia tematu: nie tylko z uwzględnieniem opracowań z zakresu politologii, historii i ekonomii, ale także prawa i filozofii. Tego rodzaju wieloaspektowe prace badawcze wywołują zarówno emocje jak i refleksje, odsłaniają prawdę o tym iż niewolnictwo wciąż jest traktowane jako temat tabu, choć stanowi ważną część historii Stanów Zjednoczonych. Mimo iż temat pracy i opisywany okres obejmuje XVIII-XX wiek, to jednak ma wiele odniesień do współczesności, gdyż handel ludźmi nie zaniknął. Co więcej nadal się rozwija, zaś rząd USA dalej prowadzi walkę tym razem z niewolnictwem na skalę światową.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Niewolnictwo i abolicjonizm w dziejach USA w świetle dokumentów oraz amerykańskiej i polskiej literatury politologicznej tom 3 Edyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom © Copyright by Edyta Najbert e–bookowo Tytuł serii: Niewolnictwo i abolicjonizm w dziejach USA w świetle dokumentów oraz amerykańskiej i polskiej literatury politologicznej Tom 1: Problem niewolnictwa w USA na przełomie XVIII i XIX wieku Tom 2: Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Tom 3: Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom Projekt okładki e–bookowo ISBN 978–83–7859–724–7 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e–bookowo www.e–bookowo.pl Kontakt: wydawnictwo@e–bookowo.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wydanie I 2016 Niewolnictwo w ujęciu Deklaracji Niepodległości z 1776 r. i Konstytucji Federalnej z 1787 r. We hold these truths to be self–evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness. ~ Declaration of Independence, 1776 Wielu członków tzw. “the revolutionary generation” starało się przedstawić Wojnę o Niepodległość USA jako konflikt po- między ideologią o praw naturalnych a praktyką trzymania ludzi w niewoli.1 Łączyli go z własnym położeniem wobec metropolii w Londynie, w sprawami kolonii, uzależnieniem od stanowiska rządu angielskiego i ówczesną filozofią, m.in. Johna Locke`a, który uważał, „że w stanie natury, ludzie od- czuwają prawa naturalne, to jest wolność i równość każdego. Naturalnym uczuciem jest niechęć do godzenia w czyjeś sprawy, zdrowie, życie, czyjąś wolność. Człowiek ma także od początku 1 Mowa Patrick`a Henry z 1775 roku, [w:] Podstawy wolności amerykańskiej. Wybór mów i dokumentów z historii Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1944, ss. 8 – 9. Więcej o niewolnictwie politycznym w: J. Ellis, Founding Brothers:The Revolutionary Generation, s. 89. R. Hofstadter, W. Miller, The American Republic, vol. 1 to 1865, Englewood Cliffs 1959, ss. 147 – 195. T. Żyro, Ideologia Americana. U źródeł przekonań politycznych, Warszawa 2002, s. 53, 55. D. H. Davis, Religion and the Continental Congress, 1774–1789: Contributions to Original Intent, Oxford 2000, ss. 42, 179. 4 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom obowiązek nie pozbywania się swoich praw. […] Państwo po- wstaje po to, aby zapewnić ludziom bezpieczną kontrolę nad przestrzeganiem praw naturalnych.”2 Locke uznawał, że każde państwo powstało na tej zasadzie i że każdy rząd funkcjonuje tylko ze względu na aktualność umowy społecznej. Gdyby społeczeństwo nie chciało danego rządu, sporządzono by nową umowę. Idąc za tymi wytycznymi, mieszkańcy kolonii coraz głośniej protestowali przeciwko władzy z Anglii, do- magając się zmian w polityce, wysłuchania ich postulatów oraz respektowania ich praw przez stronę rządową. Koloniści często też mówili o sobie jako o „politycznych niewolnikach”, traktowanych haniebnie, pozbawionych praw i godności. Nadchodząca wojna miała przynieść wolność wszystkim podporządkowanym metropolii amerykańskim miesz- kańcom, przywrócić ich prawa naturalne i wesprzeć rozwój trzynastu kolonii. Na wezwanie do walki odpowiedziała także ludność kolo- rowa. Szczególnie ważna była jej postawa w pierwszej więk- szej bitwie z Anglikami pod Bunker Hill 16 czerwca 1775 roku. Kolorowi udowodnili w niej swe oddanie dla sprawy uzyskania niepodległości, czego świadectwo odnaleźć można we wspomnienia czy listach uczestniczących w bitwie poli- tyków i wojskowych. „Nor should history forget to record, that as in the army at Cambridge, so also in this gallant band, the free negroes of the Colony had their representatives. For the right of free negroes to bear arms in the public defence was, 2 W. Tatarkiewicz, Historia Filozofii, Warszawa 1990, ss. 76 – 80. B. Bailyn, The Ideological Origins of the American Revolution, New York 1992, ss. 27 – 28. 5 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom at that day, as little disputed in New England as their other rights. They took their place, not in a separate corps, but in the ranks with the white man; and their names may be read on the pension rolls of the country, side by side with those of other soldiers of the Revolution.” (“Nigdy nie zapomnijmy o tym wydarzeniu w historii, kiedy to w armii Cambridge, a także w innym dzielnym oddziale, wolni Murzyni z kolonii mieli swych przedstawicieli. Dając im prawo do noszenia broni w obronie publicznej, rozwiali oni tego dnia, nieznaczne wąt- pliwości w Nowej Anglii co do przysługujących im praw. Stanęli na polu bitwy, nie jako oddzielny oddział, lecz pośród białych żołnierzy, a ich imiona mają być po kres ich dni odczytywane wraz z imionami innych żołnierzy Rewolucji.”)3 W okresie tym 95 Afroamerykanów na kontynencie północnoamerykańskim było niewolnikami. Stanowili oni 20 całej populacji mieszkańców – 2,5 miliona, przy czym odsetek czarnoskórych w koloniach południowych przewyż- szał odsetek białych (np. w kolonii Wirginia Afrykańczycy reprezentowali już 40 społeczeństwa, zaś w Georgii i Karo- linie Południowej ponad 60 ).4 [patrz: załącznik 12] Skomasowanie tak dużej liczby ludności kolorowej w ko- loniach południowych wynikało ze specyfiki gospodarki na tych terenach. Różnice pomiędzy Południem a Północą uwi- doczniły się już po roku 1770, kiedy w Bostonie wzburzeni 3 W. Wells Brown, The Negro in the American Revolution, Cosimo, Inc., 2007. J. H. Franklin, From Slavery to Freedom: A History of African Americans, New York 1974, ss. 85 –95. F. D. Cogliano, Revolutionary America, London 2011, ss. 160 – 164. 4 I. Berlin, Generations of Captivity: A History of African – American Slaves, Cam- bridge 2003, s. 272. 6 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom mieszkańcy miasta wyrzucali ładunek herbaty z zacumowa- nych w porcie statków (tzw. „Herbatka bostońska”) i narzekali na zbyt wysokie opodatkowanie („being taxed without repre- sentation”). Plantatorzy będący właścicielami niewolników byli zaangażowani w kwitnący handel z Europą i absolutnie nie interesowali się „zawirowaniami” na Północy. Sprzedaż towarów i produktów trwała nieprzerwanie aż do roku 1775, kiedy to wojna o niepodległość dotknęła także wspomnianych dżentelmenów z Południa, co znalazło wyraz w ogłoszonej proklamacji Johna Murray`a Lorda Dunmore, ostatniego kolonialnego gubernatora Wirginii.5 Lord Dunmore’s Procla- mation (listopad 1775 roku) była pierwszym na tak wielką skalę aktem emancypacyjnym w historii Ameryki Północnej, skierowanym do niewolników i służby kontraktowej. Guber- nator zapewniał w niej wolność dla każdego czarnoskórego mieszkańca, który uciekł od swego właściciela – wspierają- cego rebelię – i będzie walczył po stronie Anglików: „I do he- reby further declare all indentured Servants, Negroes, or others, (appertaining to Rebels,) free that are able and willing to bear Arms, they joining His MAJESTY’S Troops as soon as may be […]”(“Wyrażam dodatkową deklarację, by wszyscy kontrak- towi służący, Murzyni, i inni, (należący do rebeliantów) uwol- nionymi zostali i by zechcieli chwycić za broń i dołączyć do od- działów Jego Królewskiej Mości najszybciej jak to jest możliwe […]”).6 Celem Dunmore`a była dezorganizacja Południa, 5 John Murray, 4th Earl of Dunmore (1732 – 1809) – gubernator kolonialny No- wego Jorku (1770 – 1771) i Wirginii (1771 – 1776). 6 http://www.pbs.org/wgbh/aia/part2/2h42t.html [dostep: 20. 05. 2011] J. H. Rhodehamel, The American Revolution: Writings from the War of Indepen- dence, New York 2001, ss. 82 – 87. 7 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom wywołanie chaosu wśród rebeliantów, osłabienie oddziałów Milicji, dywersja. Gubernator doskonale orientował się w re- lacjach pomiędzy Amerykanami a ich „podopiecznymi”, wie- dział jak jego proklamacja wpłynie na ludność czarnoskórą, która od dawna domagała się sprawiedliwości i zrównania w prawach z białymi, ale przede wszystkim chciała wyzwo- lenia i obalenia systemu niewolniczego. W przeciągu kilku tygodni setki uciekinierów z Południa – wraz z rodzinami przybyło do Wirginii i przyłączyło się do wojsk angielskich. Dunmore określił ich mianem “Etiopskiego Regimentu”, włączając niezwłocznie do armii. Jednakże klęski ponoszone na Północy, choroby i braki w przeszkoleniu spowodowały, iż w sierpniu 1776 roku znacznie uszczuplony Regiment prze- transportowano do Nowego Jorku.7 Proklamacja Lorda Dunmore`a była ważna z kilku po- wodów: 1. Oferowała wolność każdemu czarnoskóremu, który przyłączyłby sie do wojsk angielskich i walczył w ich szeregach jako lojalny poddany Korony. 2. Pozwalała na utworzenie specjalnego oddziału złożo- nego z byłych niewolników, mogącego zmierzyć się w walce z Armią Kontynentalną. 3. Podnosiła świadomość kolorowych mieszkańców ko- 7 Więcej o Etiopskim Regimencie w : B. Quarles, The Negro and the American Revolution, Chapel Hill 1961, ss. 49 – 50. M. Lanning, The American Revolution 100: The Battles, People, and Events of the American War for Independence, Ranked by Their Significance, Naperville 2009, ss. 201 – 209. 8 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom lonii amerykańskich dążących do samookreślenia ich bytu wśród ludności białej. 4. Uderzała we właścicieli niewolników, plantatorów, bo ucieczki kolorowych uszczuplały stan liczebny robot- ników na plantacjach, to zaś przynosiło straty w pro- dukcji. 5. Zmuszała plantatorów z Południa do zwiększenia nakładów na kontrolę wobec pozostałych na miejscu niewolników. 6. Potęgowała poczucie zagrożenia ze strony ludności kolorowej na terenach, gdzie przeważała ona li- czebnie nad białymi mieszkańcami (obawiano się re- belii i niekontrolowanych wystąpień). 7. Zmusiła Amerykanów do podjęcia wobec czarnoskó- rych konkretnych działań także politycznych (surowe kary za ucieczki, zaostrzenie przepisów kolonialnych, patrole). Odezwa Dunmore`a spotkała się z ostrą krytyką planta- torów i farmerów w koloniach południowych, pozostających poddanymi Korony brytyjskiej. Dunmore i jego „Damned, infernal, Diabolical” manifest8 skutecznie pozbawiały złu- dzeń co do intencji Anglików wobec zbuntowanych podda- nych. Wykorzystanie w wojnie czarnoskórych „służących” 8 M. A. McDonnell, The Politics of War: Race, Class, And Conflict in Revolutionary Virginia, Chapel Hill 2007, s. 138. J. T. Wilson, The Black Phalanx, New Orleans 1968, ss. 71 – 72. 9 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom przeciwko białym „pracodawcom” było policzkiem wy- mierzonym plantatorom, którzy w obawie o własne życie i zdrowie, nie mogli przyłączyć się do konfliktu na Północy; godziło w abolicjonistów, starających się zmienić wrogie na- stawienie społeczeństwa amerykańskiego wobec ludności napływowej z Afryki; uderzało w myślicieli głoszących hasła Oświecenia, w tym postulatu przyznania praw naturalnych i politycznych również kolorowej mniejszości. Postulat emancypacji, o jaką od lat zabiegali kwakrzy lub powiązani z nimi politycy w Izbach czy Zgromadzeniach kolonialnych, był nawet w formie proklamacji Dunmore`a ośmieszeniem obłudy społeczeństwa, które czerpiąc zyski z trwania niewol- nictwa na terenie Ameryki, równocześnie protestowało prze- ciwko własnej „niewoli” w ramach panującego imperium brytyjskiego. Gazety opublikowały Lord Dunmore’s Proclamation w całości, w wyniku czego mieszkańcy Wirginii, Południowej Karoliny czy Georgii musieli wystawić większą liczbę patroli na drogach i brzegach rzek, zaostrzyć obowiązujące w tych koloniach tam praw, którym podporządkowani byli niewolnicy (m.in. zakaz spotkań). „The Virginia Gazette” os- trzegała niewolników, by “[…] Be not them...tempted by the proclamation to ruin your selves” i wzywała ich, aby “cling to their kind masters”. (Nie bądźcie jak tamci! Nie dajcie się skusić aktem, który zrujnuje wam życie! Trzymajcie się swych łagodnych panów!)9 9 http://www.learnnc.org/lp/editions/nchist–revolution/4237 [dostęp: 20. 05. 2011] 10 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom W grudniu 1775 roku, Zgromadzenie Wirginii ogłosiło własną proklamację, informując w niej, iż „Dunmore po- gwałcił prawa obowiązujące w kolonii, sprowadzając swym aktem niebezpieczeństwo wybuchu rewolty sług i niewolników, którzy wedle prawa winni posłuszeństwo swym panom, dodat- kowo zbrojąc ich, a przez to niszcząc spokój i szczęście pod- danych Jego Królewskiej Mości […]”, „zaś każdy czarnoskóry uciekinier, kierujący się do Anglików, po schwytaniu będzie jak najsurowiej ukarany”.10 Szacuje się, że realnie dotarło do Dunmore`a nie więcej niż 800 niewolników, ale proklamacja spowodowała, że ponad 100 tysięcy niewolników uciekło od swych właścicieli, by spełnić marzenie o wolności.11 Apel Johna Murray`a Lorda Dunmore zapisał się w historii nie tylko jako jeden z najważniejszych aktów w trudnym okresie walk o niepodległość lecz wywarł także wpływ na kulturę niewolniczą XVIII wieku, albowiem zrealizował postulat zgłoszony przez społeczność kolorową już od po- czątków tegoż wieku. Informacje napływające z Anglii sprzyjały abolicjonistom. Wykorzystanie przez czarnoskórych okresu wojny i przyja- znych nastrojów społecznych wydawało się posunięciem lo- gicznym i słusznym. Także bardzo wczesne zaangażowanie ludności kolorowej w konflikt zbrojny po stronie rebeliantów http://lincoln.lib.niu.edu/cgi–bin/amarch/getdoc.pl?/var/lib/philologic/data- 10 bases/amarch/.9721 [dostęp: 20. 05. 2011] 11 S. Drescher, Abolition, s.120. 11 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom (pod hasłem „walczymy za Ojczyznę!”) miało skłonić poli- tyków do liberalizacji przepisów kolonialnych i przekonać tych najbardziej nieprzekonanych, iż niewolnicy czy też czar- noskórzy nie stanowią takiego zagrożenia, jakie im przypisy- wała prasa.12 Sprawa Jamesa Sommersetta i wydana decyzja sędziego Lorda Mansfielda w Londynie także przyczyniły się do wzbudzenia nadziei na uzyskanie wolności przez ludność niewolniczą. Kiedy wybuchła w Ameryce Północnej Wojna o Niepodległość, spodziewano się kolejnych działań eman- cypacyjnych – tym razem ze strony polityków i sędziów ko- lonialnych. Ale odrzucanie kolejnych petycji pisanych m.in. w Massachusetts, Connecticut, Pensylwanii dowiodło, iż zniesienie niewolnictwa w 13 koloniach pozostanie postu- latem niemożliwym do zrealizowania.13 Rewolucyjna ide- ologia, z jej eksponowaniem praw naturalnych każdego czło- wieka i krytyką “politycznego niewolnictwa” – dostarczyły argumentacji stronie abolicyjnej, negującej system pracy przymusowej w nowej strukturze państwowej i wytykającej wręcz rasistowski charakter przygotowywanych aktów praw- 12 S. Schama, The American Future: A History, New York 2010, ss. 561 – 567. Schama dowodził, iż po roku 1772 wybuchły trzy krwawe powstania na wy- spach należących do Anglii– na Surinamie, St. Vincent oraz na Jamajce, które szeroko opisała północnoamerykańska prasa. Populacja niewolnicza – dominu- jąca na wyspach – postanowiła sama sięgnąć po wolność, wywołując rebelie, ude- rzające w gospodarkę brytyjską, a także wymuszając zmianę prawa na bardziej liberalną. Wystąpienie niewolników i Kreoli przedstawiono jako atak na ludność białą, a nie jako próbę zachwiania dominacji brytyjskiej w tym rejonie. L. Bennett, Before the Mayflower: A History of Black America 1619 – 1964, Baltimore 1968, ss. 48 – 69. 13 http://www.masshist.org/endofslavery/index.cfm?queryID=55 [dostęp: 21. 05. 2011] http://www.historyisaweapon.com/defcon1/fourpetitionsagainstslavery.html [dostęp: 21. 05. 2011] 12 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom nych, w których jako „obywateli” określono tylko ludność anglosaską, protestancką i posiadającą odpowiedni status majątkowy. Wykluczenie Indian, Afrykanów czy imigrantów z Europy, ponoszących ofiary w czasie konfliktu z Wielką Brytanią, było zaprzeczeniem założeń samej Rewolucji Ame- rykańskiej. Profesor David Brion Davis pisał: „Finally, and most important in the long run, was the Revolution’s legacy of ideology—the popularization among blacks as well as whites of a belief in individual freedom and inalienable natural rights. The period from 1765 to the early 1790s produced countless numbers of tracts, pamphlets, broadsides, sermons, speeches, and editorials that challenged the basic core of slavery: the be- lief that human beings could be “animalized,” that they could be degraded to the level of chattel property.” (“Najważniejszą spuścizną Rewolucji było spopularyzowanie pomiędzy bia- łymi i czarnymi wiary w to, iż indywidualną wolność oraz niezbywalne prawa naturalne. Okres od 1765 do 1790 przy- niósł ogromną liczbę traktatów, pamfletów, przemówień, które podważyły istnienie niewolnictwa, przede wszystkim zaś zakwestionowały przekonanie, iż człowiek może zostać zdegradowany do pozycji zwierzęcia.”)14 Decyzja Dunmo- re`a – w kontekście omówionych wyżej wydarzeń z 1775 roku dlatego uznana została za tak niegodną przez więk- szość mieszkańców kolonii amerykańskich, gdyż ukazała ich prawdziwe intencje, skrywane za maskami zrozumienia dla sprawy emancypacji. To, iż aktu wyzwolenia tylko części po- pulacji niewolniczej dokonał Anglik, a do tego chciał jeszcze 14 D. B. Davis, Inhuman Bondage. The Rise and Fall of Slavery in the New World, Oxford 2008, s. 156. 13 e-bookowoEdyta Najbert Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: