Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00154 005848 13637778 na godz. na dobę w sumie
Wkłady niepieniężne w spółkach handlowych. Wydanie 1 - ebook/pdf
Wkłady niepieniężne w spółkach handlowych. Wydanie 1 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 522
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0580-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Książka zawiera kompleksowe opracowanie problematyki wkładów niepieniężnych w spółkach handlowych, odzwierciedlające dorobek polskiej doktryny i orzecznictwa zarówno od strony teoretycznoprawnej, jak i praktycznej. Rozważono w niej m.in. pojęcie wkładu niepieniężnego, treść i sposób wykonania obowiązków wspólników związanych z wniesieniem wkładów, konsekwencje niewykonania lub nienależytego wykonania tych obowiązków, zagadnienia związane z odpowiedzialnością karną, a także postępowaniem upadłościowym.

Opracowanie wychodzi naprzeciw potrzebom sędziów, notariuszy, radców prawnych i adwokatów. Można je polecić także wspólnikom i członkom organów spółek ze względu na obszerne omówienie częstej w praktyce i budzącej sporo rozbieżnych poglądów doktryny problematyki wnoszenia do spółek wkładów niepieniężnych.

Autorzy książki są związani z Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

O Autorach Dr Grzegorz Gorczyński – adiunkt w  Katedrze Prawa Cywilnego i  Prawa Prywatnego Międzynarodowego, radca prawny. Autor wielu publikacji, w tym z zakresu prawa cywilnego i prawa spółek. Dr Wojciech Wyrzykowski – adiunkt w  Katedrze Prawa Gospodar­ czego i Handlowego. Autor wielu publikacji z zakresu prawa cywilne­ go i prawa spółek.  Dr hab.  Piotr Pinior – adiunkt w  Katedrze Prawa Gospodarczego i Handlowego, specjalizujący się w zakresie prawa spółek. Autor kilku­ dziesięciu publikacji dotyczących problematyki prawa spółek. Prof. dr hab. Wojciech Popiołek – kierownik Katedry Prawa Cywil­ nego i  Prawa Prywatnego Międzynarodowego, radca prawny. Autor wielu publikacji z zakresu prawa cywilnego, prawa prywatnego mię­ dzynarodowego i prawa spółek. Dr Ewa Zielińska – adiunkt w Katedrze Prawa Gospodarczego i Hand­ lowego, radca prawny. Jej główne zainteresowania badawcze skupiają się na prawie umów budowlanych oraz prawie spółek. Dr Piotr Zawiejski – adiunkt w Katedrze Prawa Karnego i Kryminolo­ gii. Specjalizuje się w prawie karnym gospodarczym, pasję karnistycz­ ną łączy z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Autorzy książki są związani z Wydziałem Prawa i Administracji Uni­ wersytetu Śląskiego w Katowicach. Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Przedmowa (Wojciech Popiołek) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 ROZDZIAŁ 1. Wprowadzenie (Piotr Pinior) . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 1.1. Obowiązek wniesienia wkładu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 1.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 1.1.2. Obowiązek wniesienia wkładu w spółkach osobowych . . . . 23 1.1.3. Obowiązek wniesienia wkładu w spółkach kapitałowych . . . 31 1.2. Źródła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 ROZDZIAŁ 2. Pojęcie wkładu w Kodeksie spó łek hand lowych (Wojciech Wyrzykowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2.1. Brak definicji legalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2.2. Wkład pieniężny a wkład niepieniężny . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 2.3. Wkład niepieniężny a wkład rzeczowy 2.4. Wkłady niepieniężne w spółkach osobowych i kapitałowych . . . . 48 . . . . . . 48 61 2.4.1. Wkład a udział kapitałowy w spółkach osobowych 2.4.2. Pokrycie praw udziałowych w spółkach kapitałowych . . . . . 3.2. Przedmiot wkładu niepieniężnego w spółkach osobowych . . . . . . ROZDZIAŁ 3. Przedmiot wkładu niepieniężnego (Piotr Pinior) . . . . 65 3.1. Pojęcie zdolności aportowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 3.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 3.1.2. Zdolność aportowa w spółkach osobowych . . . . . . . . . . . 66 3.1.3. Zdolność aportowa w spółkach kapitałowych . . . . . . . . . . 72 84 3.2.1. Prawa rzeczowe i obligacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 3.2.2. Praca i usługi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 3.2.3. Pozostałe wkłady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 . . . . 96 3.3.1. Prawa rzeczowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 3.3.2. Prawa obligacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 3.3.3. Prawa udziałowe 3.3. Przedmiot wkładu niepieniężnego w spółkach kapitałowych 5 Spis treści 3.3.4. Prawa na dobrach niematerialnych . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.5. Przedsiębiorstwo i gospodarstwo rolne 119 . . . . . . . . . . . . . 122 ROZDZIAŁ 4. Procedura wniesienia wkładu niepieniężnego w reżimie przepisów Kodeksu spó łek hand lowych. Rola sądu rejestrowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 131 . . . . . . . . . . . . . 131 4.1. Wniesienie wkładu do spółki osobowej (Grzegorz Gorczyński) . . . . 4.1.1. Umowa spółki – uwagi wprowadzające 4.1.2. Umowa spółki osobowej jako źródło zobowiązania do wniesienia wkładów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 4.1.3. Prawa, które wspólnik zobowiązał się wnieść do spółki . . . 144 4.1.4. Wniesienie wkładu a wpis spółki do rejestru . . . . . . . . . . 149 4.1.5. Zmiana umowy spółki. Zwrot wkładu . . . . . . . . . . . . . . 153 4.1.6. Zgłoszenie do rejestru. Kognicja sądu rejestrowego . . . . . . 163 4.2. Wniesienie wkładu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 4.3. Wniesienie wkładu do spółki akcyjnej (Piotr Pinior) . . . . . . . . . . (Piotr Pinior) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 4.2.1. Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością . . . . . . . 173 4.2.2. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji . . . 178 180 4.2.3. Podwyższenie kapitału zakładowego . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.4. Zakres kognicji sądu rejestrowego. Wpis w rejestrze . . . . . . 188 190 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 4.3.1. Sprawozdanie założycieli 196 4.3.2. Opinia biegłego rewidenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3.3. Akty związania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 4.3.4. Spółka w organizacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 212 4.3.5. Podwyższenie kapitału zakładowego . . . . . . . . . . . . . . . 4.3.6. Zakres kognicji sądu rejestrowego. Wpis w rejestrze . . . . . . 226 ROZDZIAŁ 5. Wykonanie zobowiązania do wniesienia wkładu niepieniężnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 5.1. Zobowiązanie do wniesienia wkładu (Grzegorz Gorczyński) . . . . . 229 5.1.1. Umowa spółki osobowej. Zmiana umowy spółki . . . . . . . . 229 5.1.1.1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 5.1.1.2. Przedmiot wkładu a forma umowy spółki jawnej i partnerskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 5.1.1.3. Mechanizm nabycia przedmiotu wkładu przez powstającą hand lową spółkę osobową – istota problemu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 5.1.1.4. Rodzaj zdarzeń niezbędnych dla przejścia prawa włas ności nieruchomości (użytkowania wieczystego) na powstającą spółkę kapitałową pod rządami Kodeksu hand lowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 6 www.lexisnexis.pl 5.1.1.5. Przejście wkładu na powstającą hand lową spółkę osobową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 5.1.2. Umowa spółki z o.o. Umowa o objęcie udziałów . . . . . . . . 256 5.1.2.1. Umowa spółki. Zmiana umowy spółki w organizacji. Akt założycielski spółki jednoosobowej . . . . . . . . 256 . . . . . . . . . . . . . . . 262 5.1.3. Akty zawiązania. Umowa o objęcie akcji . . . . . . . . . . . . 271 5.1.2.2. Umowa o objęcie udziałów 5.1.3.1. Umowa założycielska i akty zawiązania spółki akcyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2.1. Czynność rozporządzająca 271 5.1.3.2. Umowa o objęcie akcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 5.2. Przeniesienie wkładu na spółkę (Grzegorz Gorczyński) . . . . . . . . 295 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 5.2.1.1. Spółki osobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 5.2.1.2. Spółki kapitałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300 . . . . . . 307 5.2.2.1. Spółki osobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 5.2.2.2. Spółki kapitałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 5.2.2. Dysponowanie przedmiotem wkładu przez spółkę 5.3. Sposób, miejsce, czas i dowód spełnienia świadczenia – wykonanie zobowiązania wspólnika do wniesienia wkładu (Wojciech Popiołek) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 5.3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 321 5.3.2. Sposób spełnienia świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324 5.3.3. Termin wniesienia wkładu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3.4. Miejsce spełnienia świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332 5.3.5. Zasada realnego wniesienia wkładu na pokrycie kapitału zakładowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3.6. Dowód spełnienia świadczenia przez wspólnika . . . . . . . . 5.4. Wpływ wniesienia wkładów na pozycję prawną wspólnika 336 337 (akcjonariusza) (Wojciech Wyrzykowski) 5.4.1. Wpływ wniesienia wkładów a odpowiedzialność wspólników . . . . . . . . . . . . . . . . 340 (akcjonariuszy) za zobowiązania spółki . . . . . . . . . . . . . 343 5.4.1.1. Spółki osobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343 5.4.1.2. Spółki kapitałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 346 5.4.2. Wpływ wniesienia wkładów a prawa majątkowe wspólników (akcjonariuszy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349 5.4.2.1. Spółki osobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349 5.4.2.2. Spółki kapitałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353 5.4.3. Wpływ wniesienia wkładów a prawa korporacyjne wspólników (akcjonariuszy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 5.4.3.1. Spółki osobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 5.4.3.2. Spółki kapitałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358 7 Spis treści ROZDZIAŁ 6. Odpowiedzialność z tytułu niewykonania zobowiązania do wniesienia wkładu w spółkach (Ewa Zielińska) . . . 360 6.1. Odpowiedzialność z tytułu niewykonania zobowiązania do wniesienia wkładu w spółkach osobowych . . . . . . . . . . . . . 360 6.1.1. Zasady odpowiedzialności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 6.1.2. Dochodzenie roszczeń przez spółkę . . . . . . . . . . . . . . . 365 6.2. Odpowiedzialność z tytułu niewykonania zobowiązania do wniesienia wkładu niepieniężnego w spółkach kapitałowych . . . 369 6.2.1. Odpowiedzialność wspólników i akcjonariuszy z tytułu niewykonania zobowiązania do wniesienia wkładu przed rejestracją spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369 6.2.2. Odpowiedzialność akcjonariuszy z tytułu niewykonania zobowiązania do wniesienia wkładów do spółki w przypadku jej zarejestrowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 6.2.2.1. Odpowiedzialność wspólników (akcjonariuszy) na zasadach ogólnych 6.2.2.2. Unieważnienie akcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2.2.3. Zabezpieczenie roszczeń spółki akcyjnej z tytułu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 377 niewykonania zobowiązania do wniesienia wkładów niepieniężnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385 6.2.3. Odpowiedzialność osób uczestniczących w tworzeniu spółki w stosunku do spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 6.2.4. Dochodzenie roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392 6.3. Odpowiedzialność wobec osób trzecich . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 6.3.1. Odpowiedzialność członków zarządu wobec wierzycieli spółki kapitałowej w przypadku złożenia fałszywych oświadczeń o pokryciu kapitału zakładowego . . . . . . . . . 396 6.3.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 6.3.1.2. Charakter prawny odpowiedzialności za złożenie fałszywych oświadczeń o wniesieniu wkładów . . . . 397 6.3.1.3. Przesłanki odpowiedzialności . . . . . . . . . . . . . . 401 6.3.1.4. Podmioty odpowiedzialne i treść odpowiedzialności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 6.3.2. Odpowiedzialność wspólników na podstawie art. 13 § 2 k.s.h. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 406 ROZDZIAŁ 7. Odpowiedzialność z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania do wniesienia wkładu w spółkach (Ewa Zielińska) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 7.1. Odpowiedzialność za przeszacowanie wkładu niepieniężnego w spółkach kapitałowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 8 Spis treściwww.lexisnexis.pl 7.1.1. Odpowiedzialność wspólników (akcjonariuszy) wobec spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 7.1.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 7.1.1.2. Odpowiedzialność wspólnika spółki z o.o. z tytułu zawyżenia wartości wkładu niepieniężnego . . . . . . 7.1.1.3. Odpowiedzialność akcjonariusza za zawyżenie 410 wartości wkładu niepieniężnego . . . . . . . . . . . . 420 7.1.2. Odpowiedzialność członków zarządu, założycieli spółki oraz biegłych rewidentów wobec spółki . . . . . . . . . . . . . 425 7.2. Odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne wkładu w spółkach hand lowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 7.2.1. Odpowiedzialność za wady wkładów niepieniężnych w spółkach osobowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 7.2.2. Wady fizyczne i prawne wkładu w spółkach kapitałowych . . 436 7.2.2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436 7.2.2.2. Pojęcie wady na gruncie art. 14 § 2 k.s.h. . . . . . . . 438 7.2.2.3. Uprawnienia przysługujące spółce . . . . . . . . . . . 443 7.2.2.3.1. Roszczenie o wyrównanie różnicy . . . . . 443 7.2.2.3.2. Dodatkowe uprawnienia przysługujące spółce z tytułu wad wkładu . . . . . . . . 451 7.2.2.4. Dochodzenie uprawnień z tytułu wad wkładu niepieniężnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 453 7.2.2.5. Przedawnienie roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 ROZDZIAŁ 8. Wkłady w spółce w upadłości (Wojciech Wyrzykowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 457 8.1. Wierzytelność wspólnika albo akcjonariusza z tytułu umowy pożyczki jako wkład do spółki (art. 14 § 3 k.s.h.) . . . . . . . . . . . 458 8.2. Konwersja wierzytelności na poczet udziałów lub akcji w podwyższonym kapitale zakładowym spółki w upadłości układowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 8.3. Wypowiedzenie umowy o objęciu udziałów lub akcji przez syndyka masy upadłości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 480 ROZDZIAŁ 9. Karnoprawna ochrona prawidłowości wnoszenia wkładów niepieniężnych do spółki (Piotr Zawiejski) . . 485 9.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 485 9.2. Odpowiedzialność karna wspólników albo akcjonariuszy ze względu na przeszacowanie wartości aportu . . . . . . . . . . . . 488 9.3. Karnoprawne konsekwencje nieprawidłowości w sprawo zdaniu założycieli spółki akcyjnej o wkładach niepieniężnych . . . . . . . . 492 9 Spis treści 9.4. Problem odpowiedzialności karnej członków zarządu w związku z przeszacowaniem wartości aportu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498 9.5. Odpowiedzialność za nadużycie zaufania w przypadku zaniechania skorzystania z roszczeń przysługujących spółce w związku z przeszacowaniem wartości aportu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500 9.6. Odpowiedzialność karna w wypadku niewniesienia umówionego wkładu albo gdy zawiera on wady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507 Spis treściwww.lexisnexis.pl Wykaz skrótów – ustawa z 23 kwiet nia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z  27  czerw ca 1934 r. – Kodeks hand lowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.; akt uchylony) – ustawa z  6  czerw ca 1997  r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr  88, poz. 553 ze zm.) – ustawa z 17 lis topada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil­ nego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U z 2012 r., poz. 788 ze zm.) – ustawa z 15 wrześ nia 2000 r. – Kodeks spó łek hand lowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030) – ustawa z 21 sierp nia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – ustawa z 20 sierp nia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1203) – ustawa z  6  lipca 1982  r. o  księgach wieczystych i  hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) – ustawa z 29 czerw ca 1995 r. o obligacjach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.) – ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finanso­ wymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 94) – ustawa z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.) – ustawa z  16  wrześ nia 1982  r. – Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1443) – ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i napraw­ cze (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 112 ze zm.) – ustawa z 30 czerw ca 2000 r. – Prawo włas ności przemysło­ wej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1410) – ustawa z  29  wrześ nia 1994  r. o  rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.) 11 Akty prawne k.c. k.h. k.k. k.p.c. k.r.o. k.s.h. u.g.n. u.KRS u.k.w.h. u.obl. u.o.i.f. u.p.n. u.p.s. u.p.u.n. u.p.wł.p. u.r. Wykaz skrótów u.s.m. Inne GmbHG – ustawa z  15  grudnia 2000  r. o  spółdzielniach mieszkanio­ wych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1222) – Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschränkter Haft ung – Giełda Papierów Wartościowych S.A. – „Gdańskie Studia Prawnicze” – „Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego” – „Kwartalnik Prawa Prywatnego” – Krajowy Rejestr Sądowy – „Krakowskie Studia Prawnicze” – „Krakowskie Zeszyty Sądowe” – System Prawniczy Lexis Nexis Polska – „Monitor Prawniczy” – numer brzegowy – Naczelny Sąd Administracyjny – Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa – „Orzecznictwo Sądów Polskich” – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Prawo Spółek” – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – „Rejent” – Sąd Apelacyjny – system informacji prawnej wydawnictwa Wolters Kluwer – system informacji prawnej wydawnictwa C.H. Beck – Sąd Najwyższy – „Studia Prawa Prywatnego” – Sąd Wojewódzki – Wojewódzki Sąd Administracyjny GPW S.A. GSP IC KPP KRS KSP KZS Lexis.pl Mon.Pr. nb NSA OSA OSN OSNC OSNKW OSP PiP PPH Pr.Sp. PS PUG Rej. SA SIP1 SIP2 SN SPP SW WSA Skrótowe powołanie publikacji Bieniak i in., Kodeks, 2011, 2012 –    J. Bieniak, M. Bieniak, G. Nita­Jagielski, K. Oplustil, R. Pabis, A. Rachwał, M. Spyra, G. Suliński, M. Tofel, R. Zawłocki, Ko­ deks spó łek hand lowych. Komentarz, Warszawa, wyd. 2011, 2012. Jakubecki i in., Prawo spó łek Kidyba, Kodeks, t. I, 2013 –    A. Jakubecki, A. Kidyba, J. Mojak, R. Skubisz, Prawo spó łek. Zarys, Warszawa 1997. –    A. Kidyba, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. I, wyd. 9, Warszawa 2013. 12 www.lexisnexis.pl Kidyba, Kodeks, t. I, 2013 Kidyba, Kodeks, t. II, 2011 Kidyba, Kodeks, t. II, 2013 Kidyba, Spółka, 2009 Kidyba (red.), Pra wo spó łek, 2006/2007 Kidyba (red.), Prawo spó łek, 2013 Kruczalak (red.), Kodeks hand lowy, 1998 Kruczalak (red.), Kodeks spó łek, 2001 Pyzioł (red.), Kodeks, 2008 Rodzynkiewicz, Kodeks, 2009 Rodzynkiewicz, Kodeks, 2012 Siemiątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t. 1, 2010 Siemiątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t. 2, 2011 Siemiątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t. 3, 2013 Sołtysiński i in., Kodeks hand lowy, t. I, 1994 Sołtysiński i in., Kodeks hand lowy, t. II, 1996 Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012 Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2006 Wykaz skrótów –    A. Kidyba, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. I, wyd. 10, Warszawa 2013. –    A. Kidyba, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. II, War­ szawa 2011. –    A. Kidyba, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. II, War­ szawa 2013. –    A. Kidyba, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komen­ tarz, Warszawa 2009. –    A. Kidyba (red.), Prawo spó łek, Warszawa 2006/2007, Meritum. –    A. Kidyba (red.), Prawo spó łek, Warszawa 2013. –    J. Frąckowiak, A. Kidyba, K. Kruczalak, W. Pyzioł, I. Weiss, Kodeks hand lowy. Komentarz, red. K.  Kruczalak, Warszawa 1998. –    K.  Kruczalak (red.), Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, Warszawa 2001. –    J. Frąckowiak, A. Kidyba, W. Popiołek, W. Pyzioł, A. Witosz, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, red. W.  Pyzioł, War­ szawa 2008. –    M.  Rodzynkiewicz, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, Warszawa 2009. –    M.  Rodzynkiewicz, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, Warszawa 2012. –    J.P. Naworski, R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, K. Strzelczyk, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t.  1, red. T.  Siemiąt­ kowski, R. Potrzeszcz, Warszawa 2010. –    J.P.  Naworski, R.  Potrzeszcz, J.  Rodziewicz, T.  Siemiątkow­ ski, K. Strzelczyk, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. 2, red. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Warszawa 2011. –    J.P. Naworski, R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, K. Strzelczyk, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t.  3, red. T.  Siemiąt­ kowski, R. Potrzeszcz, Warszawa 2013. –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, J.  Szwaja, Kodeks hand lowy. Komentarz, t. I, Warszawa 1994. –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, J.  Szwaja, Kodeks hand lowy. Komentarz, t. II, Warszawa 1996. –    S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, R. Ga­ wałkiewicz, A.  Herbet, I.B.  Mika, M.  Tarska, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. I, wyd. 3, Warszawa 2012. –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, A.  Szumański, J.  Szwaja, Ko­ deks spó łek hand lowych. Komentarz, t. I, Warszawa 2006. 13 Wykaz skrótów –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, A.  Szumański, J.  Szwaja, Ko­ deks spó łek hand lowych. Komentarz, t. II, Warszawa 2002. –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, A.  Szumański, J.  Szwaja, Ko­ deks spó łek hand lowych. Komentarz, t. II, Warszawa 2005. –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, A.  Szumański, J.  Szwaja, A. Herbet, M. Tarska, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. II, Warszawa 2014. –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, A.  Szumański, J.  Szwaja, Ko­ deks spó łek hand lowych. Komentarz, t. III, Warszawa 2008. –    S.  Sołtysiński, A.  Szajkowski, A.  Szumański, J.  Szwaja, A.  Herbet, M.  Mataczyński, I.B.  Mika, T.  Sójka, M.  Tarska, M. Wyrwiński, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz, t. III, Warszawa 2013. –    J.A. Strzępka, E. Zielińska, W. Popiołek, P. Pinior, H. Urbań­ czyk, Kodeks spó łek hand lowych. Komentarz. Orzecznictwo, red. J.A. Strzępka, Warszawa 2003. –    J.A. Strzępka, E. Zielińska, W. Popiołek, P. Pinior, Kodeks spó­ łek hand lowych. Komentarz, red. J.A.  Strzępka, Warszawa 2012. –    J.A. Strzępka, E. Zielińska, W. Popiołek, P. Pinior, Kodeks spó­ łek hand lowych. Komentarz, red. J.A.  Strzępka, Warszawa 2013. –    System Prawa Handlowego, t.  1, Prawo hand lowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009. –    System Prawa Handlowego, t.  2, Prawo spó łek hand lowych, red. S. Włodyka, Warszawa 2012. –    System Prawa Handlowego, t.  2A, Prawo spó łek hand lowych, red. S. Włodyka, Warszawa 2007. –    System Prawa Prywatnego, t. 1, Prawo cywilne – część ogólna, red. M. Safjan, Warszawa 2012. –    System Prawa Prywatnego, t. 2, Prawo cywilne – część ogólna, red. Z. Radwański, Warszawa 2008. –    System Prawa Prywatnego, t.  5, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. E. Łętowska, Warszawa, wyd. 2006, 2013. –    System Prawa Prywatnego, t.  6, Prawo zobowiązań – część ogólna. Suplement, red. A. Olejniczak, Warszawa 2010. –    System Prawa Prywatnego, t.  7, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, red. J. Rajski, Warszawa 2011. –    System Prawa Prywatnego, t.  8, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, red. J. Panowicz­Lipska, Warszawa 2011. –    System Prawa Prywatnego, t.  14A, Prawo włas ności przemy­ słowej, red. A. Skubisz, Warszawa 2011. Sołtysiński i in., Kodeks, t. II, 2002 Sołtysiński i in., Kodeks, t. II, 2005 Sołtysiński i in., Kodeks, t. II, 2014 Sołtysiński i in., Kodeks, t. III, 2008 Sołtysiński i in., Kodeks, t. III, 2013 Strzępka (red.), Kodeks, 2003 Strzępka (red.), Kodeks, 2012 Strzępka (red.), Kodeks, 2013 System Prawa Handlowego, t. 1 System Prawa Handlowego, t. 2 System Prawa Handlowego, t. 2A System Prawa Prywatnego, t. 1 System Prawa Prywatnego, t. 2 System Prawa Prywatnego, t. 5, 2006, 2013 System Prawa Prywatnego, t. 6, Suplement, 2010 System Prawa Prywatnego, t. 7 System Prawa Prywatnego, t. 8 System Prawa Prywatnego, t. 14A 14 www.lexisnexis.pl Wykaz skrótów System Prawa Prywatnego, t. 16 System Prawa Prywatnego, t. 17A System Prawa Prywatnego, t. 17B System Prawa Prywatnego, t. 19 –    System Prawa Prywatnego, t.  16, Prawo spó łek osobowych, red. A. Szajkowski, Warszawa 2008. –    System Prawa Prywatnego, t. 17A, Prawo spó łek kapitałowych, red. S. Sołtysiński, Warszawa 2010. –    System Prawa Prywatnego, t. 17B, Prawo spó łek kapitałowych, red. S. Sołtysiński, Warszawa 2010. –    System Prawa Prywatnego, t.  19, Prawo papierów wartościo­ wych, red. A. Szumański, Warszawa 2006. Przedmowa Prawne aspekty funkcjonowania spółek handlowych są w Polsce przed­ miotem żywego zainteresowania od ponad 20 lat. Przyczyną tego sta­ nu rzeczy jest to, że spółki handlowe, osobowe i kapitałowe stanowią obecnie podstawową formę prawną prowadzenia działalności gospo­ darczej. Rzeczywistości gospodarczej towarzyszy rozwój infrastruktu­ ry prawnej. Fundamentalny dla prawa spółek akt prawny, jakim jest Kodeks spółek handlowych, wszedł w życie w 2001 r., a w ciągu kilku­ nastu lat jego obowiązywania był wielokrotnie zmieniany. Istotne dla funkcjonowania spółek – jako przedsiębiorców – jest wypo­ sażanie ich przez wspólników w  aktywa potrzebne do rozpoczęcia działalności i jej kontynuowania. Wkłady wnoszone przez wspólników do spółki mogą przybrać postać pieniężną lub niepieniężną. W polskich warunkach, ze względu na ograniczone możliwości pozyskiwania środków pieniężnych, wkłady niepieniężne (aporty) są często wykorzy­ stywane jako sposób kapitalizacji spółki. Ich wniesienie do spółki rodzi jednak wiele problemów prawnych, po części tylko jednoznacznie roz­ strzygniętych przez przepisy Kodeksu spółek handlowych. Naturalną konsekwencją takiej sytuacji jest zainteresowanie doktryny, owocujące pojawiającymi się na rynku wydawniczym publikacjami dotyczącymi wkładów niepieniężnych, przede wszystkim w  postaci artykułów, glos, wypowiedzi w komentarzach, w opracowaniach sys­ temowych oraz monografiach dotyczących poszczególnych typów spółek. Odnoszą się one do najróżniejszych zagadnień mieszczących się w  zakresie wskazanej problematyki, np. do przedmiotu i  wyceny wkładów, sposobu ich wnoszenia do spółek, odpowiedzialności w przypadku wadliwości. 17 Przedmowa W  polskim piśmiennictwie, bogatym w  publikacje dotyczące różnych zagadnień prawa spółek, brak jednak aktualnego kompleksowego opracowania problematyki aportów. W zasadzie można wymienić tylko dwa opracowania monograficzne, i to dotyczące tylko spółek kapitało­ wych, a mianowicie pochodzącą jeszcze z 1997 r. książkę A. Szumań­ skiego Wkłady niepieniężne do spółek kapitałowych oraz opracowanie M. Minasa Aport w  spółce kapitałowej, opublikowane w  2005 r. Stan polskiej literatury z  zakresu prawa spółek handlowych, gdy chodzi o zagadnienie wkładów niepieniężnych, jest zatem niekorzystny. Oddawana właśnie do rąk Czytelników książka została podzielona na dziewięć rozdziałów. Rozdział 1 – wprowadzający – zawiera ogólne omówienie obowiązku wniesienia wkładu w  spółkach osobowych i kapitałowych oraz zwięzłą charakterystykę źródeł prawa. Rozważa­ nia rozdziału 2 zostały poświęcone pojęciu wkładu w reżimie Kodeksu spółek handlowych, w  tym rozróżnieniu rodzajów wkładów i  relacji wkładu do udziału kapitałowego w spółkach osobowych i kapitału za­ kładowego w  spółkach kapitałowych. Przedmiotem rozdziału 3 jest analiza pojęcia zdolności aportowej, a  następnie omówienie przed­ miotu wkładu niepieniężnego w spółkach osobowych i kapitałowych. Rozdział 4 opisuje procedurę wniesienia wkładu niepieniężnego w re­ żimie przepisów Kodeksu spółek handlowych, z uwzględnieniem roli, jaką w tej procedurze odgrywa sąd rejestrowy, zwłaszcza w zakresie sądowej weryfikacji danych o  wkładach niepieniężnych. Rozdział 5 poświęcono zagadnieniom wykonania zobowiązania do wniesienia wkładu niepieniężnego oraz – w  ostatniej jego części – zagadnieniu wpływu wniesienia wkładów na pozycję prawną wspólnika. Rozdzia­ ły następne omawiają problematykę odpowiedzialności z  tytułu nie­ wykonania zobowiązania do wniesienia wkładu (rozdział 6) oraz z ty­ tułu nienależytego wykonania zobowiązania do wniesienia wkładu (rozdział 7). Szczególne zagadnienie losów wkładów w spółce w upad­ łości rozważa rozdział 8. Opracowanie zamyka rozdział 9, w którym omówiono kwestie karnoprawnej ochrony prawidłowości wnoszenia wkładów niepieniężnych. Ta publikacja, przygotowana przez grupę pracowników Wydziału Pra­ wa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, ma – zgodnie 18 www.lexisnexis.pl Przedmowa z  założeniami autorów – charakter opracowania monograficznego, obejmującego omówienie podstawowych zagadnień wkładów niepie­ niężnych w ujęciu prawa prywatnego, uzupełnionego o rozważania do­ tyczące najistotniejszych aspektów odpowiedzialności karnej uczestni­ ków zdarzeń związanych z wniesieniem wkładu do spółki. To założenie oznacza, że poza zakresem opracowania pozostawiono zagadnienia podatkowe i związane z ewidencjonowaniem wkładów w księgach ra­ chunkowych. Autorzy mają świadomość, że książka nie wyczerpuje problematyki wiążącej się z wyposażaniem spółek w aktywa w postaci wkładów niepieniężnych wspólników. Mają jednak nadzieję, że przybli­ żą Czytelnikom te kwestie, które uznać można za najistotniejsze. Rozdział 1 Wprowadzenie 1.1. Obowiązek wniesienia wkładu 1.1.1. Uwagi ogólne Stosunek członkostwa w  spółce hand lowej – zarówno osobowej, jak i kapitałowej – obejmuje wiele praw i obowiązków wspólników (akcjo­ nariuszy) związanych z  uczestnictwem w  spółce. Prawa i  obowiązki w spółkach tradycyjnie dzieli się na korporacyjne (niemajątkowe) oraz majątkowe, a naczelnym obowiązkiem wspólnika o charakterze mająt­ kowym jest zobowiązanie do wniesienia wkładu do spółki hand lowej. Obowiązek wniesienia wkładu do spółki hand lowej został uregulowa­ ny wprost w  ustawie, w  definicji umowy spółki hand lowej, zawartej w  przepisie art.  3 k.s.h., zgodnie z  którą przez umowę spółki hand­ lowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiąg­ nięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz – jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowią – przez współdziałanie w inny okreś­ lony sposób. Obowiązek wniesienia wkładu jest zatem podstawowym obowiązkiem każdego wspólnika spółki hand lowej, stąd w literaturze zobowiązanie do wniesienia wkładu zgodnie zalicza się do essentialia negotii umowy spółki hand lowej1. Obowiązek taki został zawarty 1 Por. A. Szajkowski, Umowa spółki hand lowej, „Studia Prawnicze” 2001, nr 3–4, s. 322; A. Szajkowski, M. Tarska, w: Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012, s. 59; M. Tarska, Spół­ ka z  ograniczoną odpowiedzialnością. Istota, ustrój, funkcjonowanie, Warszawa 2003, s.  118; Kidyba, Kodeks, t.  I, 2013, s.  30; tenże, Handlowe spółki osobowe, Warszawa 2013, s. 106; J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s. 19; M. Mi­ Piotr Pinior 21 Rozdział 1. Wprowadzenie w  przepisie art.  3 k.s.h., a  ponadto przepisy dotyczące umów po­ szczególnych spó łek hand lowych okreś lające obligatoryjne elementy tych umów wymieniają wśród nich okreś lenie wkładów wnoszonych przez wspólników (por. np. art. 25 pkt 2 k.s.h.). Trzeba przy tym podkreś lić, że poprzednio obowiązujący Kodeks hand lowy2 nie zawierał definicji spółki hand lowej, przyjęcie zatem tej definicji w Kodeksie spó łek hand lowych wyraża jednocześ nie intencję ustawodawcy do wskazania w ustawie obowiązku wniesienia wkładu przez wspólników spó łek hand lowych jako podstawowego obowiązku majątkowego wspólnika. Świadczy o  tym uzasadnienie projektu Ko­ deksu spó łek hand lowych, w którym wskazano, że: „obowiązek wnie­ sienia wkładów przez wszystkich wspólników stanowi istotny skład­ nik czynności prawnej, a  nie tylko jedną z  możliwych postaci współdziałania stron” oraz że „warunek wniesienia wkładów jest więc również essentiale negotii wszystkich osobowych spó łek hand lowych”3. Zdefiniowanie umowy spółki hand lowej w  Kodeksie spó łek hand­ lowych (art.  3) usankcjonowało jednocześ nie obowiązek wniesienia wkładów przez wspólników we wszystkich typach spó łek hand lowych. Tym samym usunięto występujące pod rządami Kodeksu hand lowego wątp liwości dotyczące dopuszczalności utworzenia tzw. bezwkłado­ wej spółki osobowej4. nas, Aport w spółce kapitałowej, Gdańsk 2005, s. 7; S. Włodyka, w: System Prawa Han­ dlowego, t. 2A, s. 189; M. Litwińska­Werner, Nadużycie formy prawnej spółki, SPP 2007, nr 3–4, s. 85; A. Herbet, w: System Prawa Prywatnego, t. 17A, s. 200 i 417; T. Siemiąt­ kowski, R.  Potrzeszcz, w:  Siemiątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t.  1, 2010, s.  48; L. Moskwa, J. Napierała, w: Prawo spó łek hand lowych, red. A. Koch, J. Napierała, War­ szawa 2011, s. 174; M. Filończuk, Problematyka udziału w spółce z o.o., Gdańsk 2008, s. 32; M. Spyra, w: Bieniak i in., Kodeks, 2011, s. 16; K. Kopaczyńska­Pieczniak, Pozycja prawna wspólnika spółki jawnej, Warszawa 2013, s. 298; D. Nowak, w: Kidyba (red.), Prawo spó łek, 2013, s. 23; J. Janeta, w: K. Tobolska­Grela, J. Janeta, Spółka komandy­ towo­akcyjna, Warszawa 2013, s. 94. 2 Rozporządzenie Prezydenta RP z 27 czerw ca 1934 r. (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.). 3 Tekst uzasadnienia opublikowano w: „Prawo Spółek” 1999, nr 5. 4 Zob. np. A.W. Wiśniewski, Prawo o spółkach, t. II, Warszawa 1991, s. 27; S. Sołtysiń­ ski, w:  Sołtysiński i  in., Kodeks hand lowy, 1994, s.  537; A.  Kidyba, K.  Kopaczyńska­ ­Pieczniak, Ogólna charakterystyka stosunków majątkowych w  spółce komandytowej, PPH 1995, nr 6, s. 2; W. Pyzioł, w: Kruczalak (red.), Kodeks hand lowy, s. 156; A. Kidy­ ba, Status prawny komandytariusza, Bydgoszcz 2000, s. 224–227 wraz z podaną tam 22 www.lexisnexis.pl 1.1. Obowiązek wniesienia wkładu Obecnie w literaturze zgodnie przyjmuje się, że nie jest dopuszczalne tworzenie spółki osobowej bez okreś lenia wkładów wnoszonych przez wspólników, gdyż obowiązek wniesienia wkładu z mocy ustawy został nałożony na każdego wspólnika hand lowej spółki osobowej5. Obowią­ zek wniesienia wkładu ma charakter bezwzględny, wspólnik zaś nie może zostać z tego obowiązku zwolniony6. Wkład do spółki hand lowej jest zatem świadczeniem wspólnika (akcjonariusza), które jest on zo­ bowiązany spełnić w  stosunku do spółki na skutek wynikającego z umowy spółki hand lowej zobowiązania do wniesienia wkładu7. 1.1.2. Obowiązek wniesienia wkładu w spółkach osobowych Obowiązek oznaczenia przedmiotu wkładu w  umowie spó łek został wprowadzony w  przepisach odnoszących się do po szczególnych ty­ pów hand lowych spó łek osobowych. W odniesieniu do spółki jawnej obowiązek ten wynika z przepisu art. 25 pkt 2 k.s.h., gdzie do obliga­ toryjnych elementów umowy spółki jawnej zaliczono okreś lenie wkła­ dów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość. Przepis ten literaturą. Przeciwko konstrukcji spółki bezwkładowej zob. m.in.: M.  Allerhand, Ko­ deks hand lowy, t. I, Lwów 1935, reprint Bielsko­Biała 1991, s. 160; J. Mojak, w: Jaku­ becki i in., Prawo spó łek, s. 80. 5 Por. S. Sołtysiński, w: Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012, s. 424; J. Szwaja, I.B. Mika, tamże, s.  858; W.  Pyzioł, A.  Szumański, I.  Weiss, Prawo spó łek, Bydgoszcz–Kraków 2004, s. 28; A. Szumański, w: System Prawa Prywatnego, t. 16, s. 929; J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s. 19; P. Pinior, tamże, s. 187; Kidyba, Kodeks, t. I, 2013, s. 33; A. Herbet, Spółka komandytowa według Kodeksu spó łek hand­ lowych. Komentarz, Lublin 2004, s. 74; W. Pyzioł, w: Pyzioł (red.), Kodeks, s. 14; M. Lit­ wińska­Werner, w:  System Prawa Handlowego, t.  2A, s.  462; U.  Promińska, tamże, s. 585; Rodzynkiewicz, Kodeks, 2012, s. 18; D. Nowak, w: Kidyba (red.), Prawo spó łek, 2013, s. 23; J. Widło, tamże, s. 323; W. Górecki, tamże, s. 543; T. Siemiątkowski, R. Po­ trzeszcz, w: Siemiątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t. 1, 2010, s. 47; K. Strzelczyk, tamże, s.  235; G.  Gorczyński, Spółka jawna jako podmiot prawa, Warszawa 2009, s. 234; G. Nita­Jagielski, w: Bieniak i in., Kodeks, 2011, s. 157. 6 Zob. np. S. Sołtysiński, w: System Prawa Prywatnego, t. 16, s. 826; W. Popiołek, Akcja – prawo podmiotowe, Warszawa 2010, s. 192; A. Kidyba, Handlowe…, s. 107; U. Promiń­ ska, Spółka partnerska, Warszawa 2013, s.  64; K.  Kopaczyńska­Pieczniak, Pozycja prawna…, s. 303. 7 Por. np.  K.  Kopaczyńska­Pieczniak, Pozycja prawna…, s.  298; A.  Herbet, w:  System Prawa Prywatnego, t. 17A, s. 418. Piotr Pinior 23 Rozdział 1. Wprowadzenie podkreś la jednocześ nie, że obowiązek ten spoczywa na każdym ze wspólników spółki jawnej, a umowa spółki nie może zawierać zobo­ wiązania do wniesienia wkładu jedynie niektórych wspólników. Jako obejście prawa należy też uznać wniesienie wkładu o  symbolicznej wartości8. W literaturze wyrażony został także pogląd, że brak okreś lenia wkła­ dów w umowie spółki hand lowej powoduje jej nieważność na podsta­ wie art. 58 k.c.9, przy czym przyjmuje się, iż ze względu na kreacyjny (założycielski) charakter umowy spółki hand lowej należy rozważać in concreto zastosowanie art. 58 § 3 k.c., a zatem utrzymanie w mocy pozostałej części umowy z  uwagi na potrzebę ochrony obrotu10. Po­ gląd ten należy podzielić, jednak zastosowanie art. 58 k.c. może wcho­ dzić w  grę w  wyjątkowych sytuacjach, gdyż badanie obligatoryjnych elementów umowy spółki hand lowej należy do kognicji sądów reje­ strowych stojących na straży prawid łowości procesu rejestracji spó łek hand lowych. W  przypadku braku okreś lenia w  umowie spółki wkła­ dów wspólnika powinno to skutkować odmową wpisu spółki do reje­ stru przedsiębiorców11. Przedstawione uwagi odnoszą się wyłącznie do całkowitego braku oznaczenia zobowiązania wspólnika do wnie­ sienia wkładu w  umowie spółki osobowej, natomiast poza zakresem rozważań pozostaje kwestia braku albo nieprawidłowego oznaczenia przedmiotu wkładu bądź wartości wkładu w umowie spółki osobowej. Na ten temat por. uwagi w rozdziale 4. Analogicznie kwestia obowiązku wniesienia wkładu została uregulo­ wana w  przepisach o  spółce partnerskiej. Przepis art.  91 pkt  7 k.s.h. 8 K. Kopaczyńska­Pieczniak, Pozycja prawna…, s. 304. 9 S. Sołtysiński, w: Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012, s. 424; Kidyba, Kodeks, t. I, 2013, s. 33; W. Pyzioł, w: Pyzioł (red.), Kodeks, s. 76; S. Włodyka, w: System Prawa Handlowe­ go, t. 2A, s. 203; Rodzynkiewicz, Kodeks, 2012, s. 72; J. Widło, w: Kidyba (red.), Prawo spó łek, 2013, s. 325; E.J. Krześniak, tamże, s. 458; W. Górecki, tamże, s. 543; U. Promiń­ ska, Spółka…, s. 64; G. Nita­Jagielski, w: Bieniak i in., Kodeks, 2011, s. 159. 10 S. Sołtysiński, w: Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012, s. 426; E.J. Krześniak, w: Kidy­ ba (red.), Prawo spó łek, 2013, s. 458. 11 J.A.  Strzępka, E.  Zielińska, w:  Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s.  91; A.  Szumański, w: System Prawa Prywatnego, t. 16, s. 929; Rodzynkiewicz, Kodeks, 2012, s. 73; S. Wło­ dyka, w:  System Prawa Handlowego, t.  2A, s.  203; G.  Nita­Jagielski, w:  Bieniak i  in., Kodeks, 2011, s. 159. 24 www.lexisnexis.pl 1.1. Obowiązek wniesienia wkładu również zawiera obowiązek oznaczenia wkładów wnoszonych przez każdego partnera i ich wartość w umowie spółki partnerskiej, a zasto­ sowanie w tym względzie mają w pełni reguły odnoszące się do spółki jawnej. Pewne wątp liwości wywołuje natomiast regulacja ustawowa odnoszą­ ca się do spółki komandytowej, w której poza obowiązkiem oznacze­ nia wkładu każdego wspólnika w  umowie spółki komandytowej (art.  105 pkt  4 k.s.h.) ustawodawca wprowadził przepis zawierający zakaz zwolnienia komandytariusza z  obowiązku wniesienia wkładu (art. 108 § 2 k.s.h.). W świet le przepisu art. 105 pkt 4 k.s.h. bezsporny pozostaje obowiązek oznaczenia w  umowie spółki komandytowej wkładów wnoszonych przez każdego ze wspólników (zarówno kom­ plementariuszy, jak i komandytariuszy), podobnie jak w spółce jawnej czy partnerskiej, co wynika także z definicji umowy spółki hand lowej (art.  3 k.s.h.) i  stanowi wyraz braku dopuszczalności tworzenia tzw. bezwkładowych spó łek osobowych. Natomiast w kontekście przepisu art.  108 §  2 k.s.h. pojawia się wątp liwość, czy dopuszczalne jest w spółce komandytowej zwolnienie komplementariuszy z obowiązku wniesienia wkładów, skoro przepis art. 108 § 2 k.s.h. zawiera ten za­ kaz jedynie w odniesieniu do jednej grupy wspólników, tj. komandyta­ riuszy. W  tej materii stanowisko doktryny jest zróżnicowane. Po pierwsze przyjmuje się w literaturze, że w spółce komandytowej nie jest dopusz­ czalne zwolnienie z obowiązku wniesienia wkładu zarówno komandy­ tariuszy, jak i komplementariuszy12. Stanowisko to na ogół argumentu­ je się tym, że skoro art.  3 k.s.h. wprowadza generalnie obowiązek wniesienia wkładu dla każdego wspólnika spółki hand lowej, to jest to podstawowy obowiązek każdego wspólnika w  spółce komandytowej, zarówno komplementariuszy, jak i  komandytariuszy, co potwierdzają 12 Por. J. Szwaja, I.B. Mika, w: Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012, s. 852 i 866; H. Urbań­ czyk, w: Strzępka (red.), Kodeks, 2003, s. 220; A. Herbet, Spółka komandytowa…, s. 82; Rodzynkiewicz, Kodeks, 2012, s.  170; P.  Pinior, w:  Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s. 194–195; M. Spyra, w: Bieniak i in., Kodeks, 2011, s. 390; J.P. Naworski, w: Siemiąt­ kowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t. 1, 2010, s. 497; K. Kopaczyńska­Pieczniak, Pozycja prawna…, s. 303, przypis 693. Piotr Pinior 25 Rozdział 1. Wprowadzenie także przepisy dotyczące treści umów spó łek osobowych, wymagają­ cych oznaczenia przedmiotu i wartości wkładu dla każdego wspólnika (por. art. 25 pkt 2, art. 91 pkt 7, art. 105 pkt 4 k.s.h.), natomiast przepis art. 108 § 2 k.s.h. należałoby traktować jedynie w kategorii normy in­ struktażowej. Część doktryny kwalifikuje przy tym przepis art. 108 § 2 k.s.h. jako superfluum ustawowe13. Natomiast zwolennicy stanowiska przeciwnego, dopuszczającego zwolnienie komplementariusza w spół­ ce komandytowej z obowiązku wniesienia wkładu, stosują w tym przy­ padku wnios kowanie a  contrario z  brzmienia przepisu art.  108 §  2 k.s.h.14 W tym zakresie należy podzielić stanowisko pierwsze – o braku dopuszczalności zwolnienia komplementariusza z obowiązku wniesie­ nia wkładu do spółki komandytowej, co nie może nastąpić ani w pier­ wotnej umowie spółki, ani w drodze zmiany umowy spółki, a ponadto regułę tę należy stosować także w odniesieniu do wspólników w pozo­ stałych spółkach osobowych. Postanowienie umowy spółki zwalniają­ ce wspólnika spółki osobowej z obowiązku wniesienia wkładu należy traktować jako postanowienie nieważne (art. 58 k.c.)15. W  przypadku regulacji spółki komandytowo­akcyjnej problematyka obowiązku wniesienia wkładu przez wspólników ma złożony charak­ ter, gdyż ze względu na mieszany charakter prawny spółki komandy­ towo­akcyjnej (osobowo­kapitałowy) z  jednej strony obowiązek ten spoczywa na komplementariuszach, do których zastosowanie znajduje regulacja odnosząca się do spó łek osobowych, z  drugiej strony nato­ miast wobec akcjonariuszy zastosowanie znajdują przepisy odnoszące się do spółki akcyjnej, a zatem zastosowanie mają reguły występujące w przypadku spó łek kapitałowych. Pomijając szczegółowe kwestie odnoszące się do akcjonariuszy, trzeba wskazać, że obowiązek wniesienia wkładu w  spółce komandytowo­ ­akcyjnej spoczywa na obu grupach wspólników, tj. na każdym kom­ 13 Kidyba, Kodeks…, t.  I, 2013, s.  461; J.P.  Naworski, w:  Siemiątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t. 1, 2010, s. 497. 14 Kidyba, Kodeks, t. I, 2013, s. 474; W. Górecki, w: System Prawa Handlowego, t. 2A, s. 676; A. Szumański, w: System Prawa Prywatnego, t. 16, s. 930. 15 Kidyba, Kodeks, t.  I, 2013, s.  475; Rodzynkiewicz, Kodeks, 2012, s.  170; P.  Pinior, w: Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s. 195. 26 www.lexisnexis.pl 1.1. Obowiązek wniesienia wkładu plementariuszu i  na każdym akcjonariuszu, natomiast okreś lenie zo­ bowiązania wspólnika do wniesienia wkładu występuje w  różnych dokumentach ze względu na złożony proces tworzenia spółki koman­ dytowo­akcyjnej. Wkłady komplementariuszy oraz ich wartość muszą zostać okreś lone w  statucie spółki komandytowo­akcyjnej, zgodnie z przepisem art. 130 pkt 4 k.s.h.16, a zatem ze statutu spółki komandy­ towo­akcyjnej wynika zobowiązanie komplementariusza do wniesie­ nia wkładu. W  odniesieniu do akcjonariuszy zobowiązanie do wnie­ sienia wkładu, w  tym oznaczenie przedmiotu i  wartości wkładu niepieniężnego, wynika z  oświadczenia o  objęciu akcji tzw. aktu za­ wiązania (art. 313 w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 k.s.h.). Ponadto w spółce komandytowo­akcyjnej komplementariusz może uzys kać status po­ dwójny komplementariusza­akcjonariusza, gdyż zgodnie z  przepisem art. 132 § 1 k.s.h. komplementariusz może wnieść wkłady na kapitał zakładowy lub na inne fundusze17. Wniesienie wkładu na kapitał zakładowy oznacza objęcie akcji spółki komandytowo­akcyjnej i  w  takim przypadku do objęcia akcji stosuje się przepisy o spółce akcyjnej. Z kolei w przypadku, gdy komplementa­ riusz wnosi wkład na inny fundusz, do wniesienia wkładu stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej (art. 126 § 1 pkt 1 k.s.h.). W  przypadku spó łek osobowych (z  wyjątkiem spółki komandytowo­ ­akcyjnej w odniesieniu do akcjonariuszy) zobowiązanie wspólnika do 16 Przepis ten nie wyjaś nia jednoznacznie, czy chodzi w tym przypadku także o wkłady komplementariusza wnoszone na kapitał zakładowy czy wyłącznie o wkłady komple­ mentariusza jako „wspólnika osobowego” wnoszone na inne fundusze. Wykładnia funkcjonalna przemawia za przyjęciem, że w tym przypadku chodzi wyłącznie o wkła­ dy wnoszone poza kapitał zakładowy, gdyż w przypadku wnoszenia wkładów na kapi­ tał zakładowy składane są oświadczenia o objęciu akcji. Zob. na ten temat: P. Pinior, w: Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s. 264–265 wraz z powołaną tam literaturą; K. Tobol­ ska­Grela, w: K. Tobolska­Grela, J. Janeta, Spółka…, s. 130–131. 17 W literaturze jest sporne, czy komplementariusz musi wnieść wkład jako „wspólnik osobowy” na inny fundusz, czy ma on swobodę wyboru przy wnoszeniu wkładu i może wnieść wkład wyłącznie na kapitał zakładowy. W  moim przekonaniu komplementa­ riusz zawsze musi wnieść wkład jako „wspólnik osobowy” poza kapitał zakładowy, ob­ jęcie zaś akcji może nastąpić jedynie dodatkowo, por.: P.  Pinior, w:  Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s. 269 wraz z powołaną tam literaturą; K. Tobolska­Grela, w: K. Tobol­ ska­Grela, J. Janeta, Spółka…, s. 163. Piotr Pinior 27 Rozdział 1. Wprowadzenie wniesienia do spółki wkładu powstaje z chwilą zawarcia umowy spół­ ki. Zasady wnoszenia wkładów do spółki osobowej mogą zostać okreś­ lone w umowie spółki osobowej, a w przypadku braku okreś lenia tych zasad w umowie spółki zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywil­ nego, w szczególności dotyczące terminu czy miejsca spełnienia świad­ czenia przez wspólnika. Szczegółowo na temat realizacji obowiązku wnoszenia wkładów do spółki osobowej por. uwagi w rozdziale 5. Obowiązek wniesienia wkładu do spółki osobowej powstaje zasadni­ czo z chwilą zawarcia umowy spółki na etapie jej tworzenia, czyli doty­ czy pierwotnych założycieli spółki, należy jednak uwzględnić również inne przypadki, w  szczególności zmiany składu osobowego wspólni­ ków, takie jak przystąpienie nowego wspólnika do spółki czy zbycie ogółu praw i obowiązków. Obowiązek wniesienia wkładu powstaje za­ wsze na skutek przystąpienia do spółki osobowej nowego wspólnika (por. art. 32, 114, 115 k.s.h.). Należy wówczas dokonać zmiany umowy spółki osobowej przez oznaczenie osoby nowego wspólnika oraz ozna­ czenie przedmiotu i wartości wkładu, jaki wspólnik ten zobowiąże się wnieść do spółki, zobowiązanie zaś nowego wspólnika powstaje z  chwilą zmiany umowy spółki18. Z  kolei w  przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków, zgodnie z przepisem art. 10 k.s.h., przez do­ tychczasowego wspólnika na osobę trzecią – nowego wspólnika – obo­ wiązek wniesienia wkładu przez nabywcę z reguły nie powstaje. W przypadku zbycia członkostwa w spółce osobowej obowiązek wnie­ sienia wkładu obciąży nabywcę ogółu praw i  obowiązków jedynie 18 Por. S. Sołtysiński, w: Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012, s. 470; A. Herbet, Spółka komandytowa…, s.  141; M.  Litwińska­Werner, w:  System Prawa Handlowego, t.  2A, s.  491; J.P.  Naworski, w:  Siemiątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t.  1, 2010, s.  302; G. Nita­Jagielski, w: Bieniak i in., Kodeks, 2011, s. 180; G. Kozieł, Powstanie hand lowej spółki osobowej oraz przystąpienie do niej (po jej powstaniu) jako zdarzenie prowadzące do powstania stosunku członkostwa, PPH 2010, nr 1, s. 14. Wątpliwości powstają w od­ niesieniu do chwili przystąpienia komandytariusza na podstawie art.  114 k.s.h., por. np.: P. Pinior, w: Strzępka (red.), Kodeks, 2013, s. 215 wraz z powołaną tam literaturą; A. Kappes, w: Kidyba (red.), Prawo spó łek, 2013, s. 607; nie wpływa to jednak na mo­ ment powstania zobowiązania komandytariusza do wniesienia wkładu, co następuje z chwilą zmiany umowy spółki. 28 www.lexisnexis.pl 1.1. Obowiązek wniesienia wkładu w  sytuacji, gdy zbywca udziału nie spełnił w  części albo w  całości świadczeń wynikających z  zobowiązania do wniesienia wkładu19, gdyż zgodnie z przepisem art. 10 § 3 k.s.h. w przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobą za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobo­ wej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przy­ stępujący do spółki. W  ten sposób nabywca udziału może się stać współdłużnikiem solidarnym za zaległe świadczenia wynikające z obowiązku wniesienia wkładu, co nastąpi z chwilą zawarcia umowy zbycia udziału (umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków) mię­ dzy dotychczasowym i nowym wspólnikiem20. Warunkiem skuteczno­ ści umowy zbycia ogółu praw i  obowiązków wspólników jest jednak zgoda pozostałych wspólników w spółce, jeżeli umowa spółki nie sta­ nowi inaczej. Do czasu zatem uzys kania zgody wspólników będziemy mieli do czynienia z  bezskutecznością zawieszoną umowy zbycia udziału (negotium claudicans), w rozumieniu art. 63 k.c.21. Można jedynie zasygnalizować, że omówione zmiany osobowe mogą nastąpić także w odniesieniu do komplementariusza w spółce koman­ dytowo­akcyjnej, jednak nieco inaczej przebiega procedura tych za­ mian osobowych. W tym przypadku należy w szczególności uwzględ­ nić konieczność zmiany statutu spółki w  drodze uchwały walnego zgromadzenia (por. art. 136 k.s.h.), ale nie wpływa to na sam obowią­ zek wniesienia wkładu przez komplementariusza. 19 Por. W. Pyzioł, w: Pyzioł (red.), Kodeks, s. 35; M. Litwińska­Werner, w: System Prawa Handlowego, t. 2A, s. 490. 20 Por. tamże. 21 S. Sołtysiński, w: Sołtysiński i in., Kodeks, t. I, 2012, s. 405; J.P. Naworski, w: Sie­ miątkowski, Potrzeszcz (red.), Kodeks, t. 1, 2010, s. 117–119; A. Herbet, Spółka koman­ dytowa…, s. 201; M. Spyra, w: Bieniak i in., Kodeks, 2011, s. 71; B. Gnela, Przesłanki uprawnienia wspólnika do przeniesienia ogółu praw i  obowiązków w  hand lowej spółce osobowej, w: Prawa i obowiązki wspólników w spółce, spółdzielni europejskiej i spółce eu­ ropejskiej, red. A.  Witosz, Katowice 2012, s.  157; inaczej Kidyba, Kodeks, t.  I, 2013, s.  89. G.  Kozieł (Przeniesienie praw i  obowiązków wspólników w  hand lowych spółkach osobowych. Uwagi na gruncie regulacji art. 10 k.s.h., Warszawa 2006, s. 186–189) przyj­ muje, że zgoda powinna mieć uprzedni charakter, jeżeli natomiast umowa spółki do­ puszcza zgodę ex post, to wówczas może znaleźć zastosowanie przepis art. 63 k.c. Piotr Pinior 29
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wkłady niepieniężne w spółkach handlowych. Wydanie 1
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: