Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00326 004244 12919626 na godz. na dobę w sumie
Władza lokalna a państwo, społeczeństwo i rynek. Współpraca i konkurencja - ebook/pdf
Władza lokalna a państwo, społeczeństwo i rynek. Współpraca i konkurencja - ebook/pdf
Autor: , , , Liczba stron: 213
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3796-9739-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook (-17%), audiobook).
Samorząd terytorialny w Polsce znajduje się w fazie modernizacji i dostosowania do wyzwań globalnych i integracji europejskiej. Ponadto ograniczone możliwości finansowe, organizacyjne, techniczne i ludzkie samorządów terytorialnych, w stosunku do skali potrzeb i konieczności rozwiązywania coraz bardziej złożonych problemów lokalnych, powodują, że muszą one (powinny) poszukiwać rozwiązań integrujących różnych uczestników życia społeczno-gospodarczego.
W książce opisano zagadnienia współpracy i konkurencji międzysamorządowej i międzysektorowej w polskich gminach. Rozważania i wnioski oparto na szerokich studiach empirycznych i literaturowych oraz wynikach obszernych badań ankietowych zrealizowanych w polskich gminach. Tym samym wzbogacono wiedzę na temat współpracy gmin z przedstawicielami innych sektorów.
Całość adresowana jest do osób zainteresowanych problematyką samorządu terytorialnego oraz współpracą i konkurencją międzysektorową, a w szczególności: studentów, pracowników naukowych, pracowników administracji publicznej, a także przedstawicieli wszystkich sektorów kooperujących (konkurujących) z polskimi gminami.
 
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Eugeniusz Wojciechowski, Aldona Podgórniak-Krzykacz, Magdalena Kalisiak-Mędelska Jacek Chądzyński – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Gospodarki Samorządu Terytorialnego, 90-255 Łódź, ul. POW 3/5 RECEnzEnT Alojzy Zalewski REdAKTOR WydAWniCTWA UŁ Danuta Bąk SKŁAd i ŁAMAniE Agent PR PROJEKT OKŁAdKi Łukasz Orzechowski zdjęcie wykorzystane na okładce: © depositphotos.com/silvae Publikacja finansowana ze środków na naukę w latach 2010−2014 jako projekt badawczy nr nn114167138 © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2014 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie i. W.06573.14.0.K iSBn (wersja drukowana) 978-83-7969-168-5 ISBN (ebook) 978-83-7969-739-7 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 SpiS treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Rozdział 1. Współczesne WyzWania samoRządu teRytoRialnego – WspółpRaca i konkuRencja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.1. Rola sieci powiązań i współpracy w zarządzaniu jednostką terytorialną . . . . . . . . . . . . 11 1.2. Konkurencja przedmiotowa i podmiotowa jednostek samo rządu terytorialnego . . . . . 20 1.3. Partycypacja społeczna w samorządzie terytorialnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.4. Rynki usług publicznych w samorządzie terytorialnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Rozdział 2. WspółpRaca W samoRządzie gminnym W polsce – ujęcie teoRetyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 2.1. Samorząd gminny w relacjach z administracją rządową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 2.2. Współpraca gmin z innymi jednostkami samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . 34 2.3. Współpraca gmin z mieszkańcami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 2.4. Współpraca gmin z organizacjami pozarządowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 2.5. Współpraca gmin z podmiotami sektora prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Rozdział 3. metodyka badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 3.1. Cele i problematyka badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 3.2. Metody i narzędzia badawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 3.3. Charakterystyka próby badawczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Rozdział 4. skala, zakRes i pRzestRzenne zRóŻnicoWanie Współ­ pRacy i konkuRencji gmin z podmiotami sektoRa publicz­ nego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 4.1. Relacje gmin z administracją rządową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 4.2. Współpraca międzysamorządowa w gminach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 4.3. Konkurencja między gminami a innymi samorządami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Rozdział 5. skala, zakRes i pRzestRzenne zRóŻnicoWanie Współ­ pRacy gmin z podmiotami sektoRa społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 5.1. Współpraca z mieszkańcami w samorządzie gminnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 5.2. Współpraca gmin z organizacjami pozarządowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Rozdział 6. skala, zakRes i pRzestRzenne zRóŻnicoWanie Współ­ pRacy gmin z podmiotami sektoRa pRyWatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 6.1. Współpraca gmin z podmiotami prywatnymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 6.2. Wykorzystywanie przez gminy formuły partnerstwa publiczno-prywatnego. . . . . . . . 136 6 Spis treści Rozdział 7. WspółpRaca i konkuRencja – ujęcie syntetyczne . . . . . . . 141 7.1. Współpraca i konkurencja na rynkach usług publicznych w gminach . . . . . . . . . . . . . 141 7.2. Syntetyczne wskaźniki zaawansowania współpracy międzysektorowej w polskich gminach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 7.3. Propozycja pomiaru współpracy w gminie – ujęcie wskaźnikowe . . . . . . . . . . . . . . . . 158 Rozdział 8. WspółpRaca a konkuRencja – W poszukiWaniu RozWią ­ zania idealnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 8.1. Rola sieci powiązań w zarządzaniu gminą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 8.2. Styl zarządzania samorządowego a zakres współpracy w gminie . . . . . . . . . . . . . . . . 174 8.3. Od systemu idealnego do realnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 podsumowanie i wnioski końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 spis wykresów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 WStęp Samorząd terytorialny w Polsce znajduje się w fazie modernizacji i dostoso- wania do wyzwań globalnych i integracji europejskiej. Mimo ponad 20 lat jego funkcjonowania w nowej postaci jakościowej, nadal występują obszary wymaga- jące usprawnień i reform. Jednym z nich jest realizacja zadań publicznych przy współudziale innych podmiotów (współpraca międzysamorządowa i międzysek- torowa). Ograniczone możliwości finansowe, organizacyjne, techniczne i ludzkie samorządów terytorialnych w odniesieniu do skali potrzeb i konieczności roz- wiązywania coraz bardziej złożonych problemów lokalnych powodują, że muszą one poszukiwać rozwiązań integrujących różnych uczestników życia społeczno- -gospodarczego. W świetle tego, współpraca na różnych poziomach organiza- cji terytorialnej staje się warunkiem sprawnego działania jednostek lokalnych. z ekonomicznego punktu widzenia ma ona zapewnić korzyść wszystkim stronom w postaci poprawy efektywności gospodarowania. Postulat współpracy samorządów terytorialnych ma swoje źródła w koncep- cji nowego zarządzania publicznego (new public management). Trend ten pro- muje m.in. zaangażowanie podmiotów publicznych, prywatnych i społecznych w rynek usług publicznych w reżimie kontraktowym oraz w ramach partnerstw publiczno-publicznych, publiczno-prywatnych i publiczno-społecznych. Wzrost znaczenia współpracy i relacji partnerskich nastąpił za sprawą współzarządza- nia publicznego (public governance), które w swoich założeniach traktuje sze- roko pojmowaną współpracę jako czynnik tworzenia i istnienia sieci powiązań1. ich rolą jest zarówno kreowanie, jak i realizacja polityk publicznych na każdym szczeblu władzy i administracji w państwie. Mimo świadomości współpracy w samorządzie terytorialnym i cząstko- wych analiz, w dalszym ciągu brakuje kompleksowych badań obrazujących dziedziny i formy jej zastosowania w polskich gminach. Wiedza na ten temat jest nadal skromna, mimo wagi zagadnienia w praktyce gospodarczej samo- rządu terytorialnego. Wychodząc naprzeciw potrzebom szerszego rozpoznania tego zjawiska, Katedra Gospodarki Samorządu Terytorialnego Uniwersytetu Łódzkiego zrealizowała projekt badawczy pt. Władza lokalna między państwem, społeczeństwem a rynkiem. Współpraca i konkurencja2. Przedkładana Czytelni- kowi publikacja zawiera wyniki badań projektu, którego celem było ukazanie 1 zob. d. Warm, Local Government Collaboration for a New Decade: Risk, Trust, and Effecti- veness, „State and Local Government Review” 2011, no 43(1). 2 Projekt badawczy własny Ministerstwa nauki i Szkolnictwa Wyższego nr nn114167138, kierownik projektu prof. zw. dr hab. Eugeniusz Wojciechowski. 8 Wstęp stopnia otwartości i aktywności polskich gmin w podejmowaniu przedsięwzięć współpracy, promowanej przez Unię Europejską. Współpraca ta rozpatrywana jest bardzo szeroko. za przejawy kooperacji uznano zarówno wspólne działa- nia, projekty samorządów realizowane z przedstawicielami innych sektorów, jak i zlecanie im realizacji zadań publicznych. Przedmiotem rozważań w publi- kacji jest także współpraca gmin z administracją rządową, z innymi jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami pozarządowymi, podmiotami prywat- nymi i mieszkańcami. Wymienione kierunki współpracy były rozpatrywane na trzech płaszczyznach: realizacji zadań publicznych, działalności planistycznej i działalności koordynacyjnej. Publikacja jako całość składa się ze wstępu, ośmiu rozdziałów merytorycz- nych, z których dwa pierwsze mają charakter teoretyczny, trzeci opisuje metody i założenia badawcze, rozdziały 4−7 prezentują wyniki badań empirycznych, na- tomiast 8 ma głównie charakter rekomendacyjny. Ostatnią część publikacji stano- wią wnioski końcowe i rekomendacje. Rozdział 1 porusza zagadnienia tworzące teoretyczne tło dla analizy skali, zakresu i przestrzennego zróżnicowania współpracy gmin z innymi podmio- tami. zwrócono uwagę na znaczenie współpracy i konkurencji w działalności samorządu terytorialnego, rolę partycypacji społecznej w zarządzaniu gminą, traktowanej jako przejaw współpracy przedstawicieli władz lokalnych z miesz- kańcami. zarysowano w nim także możliwe warianty świadczenia usług pu- blicznych. Rozdział 2 stanowi kontynuację części teoretycznej publikacji w za- kresie podstaw prawnych współpracy gmin z podmiotami sektora publicznego, prywatnego i społecznego. dokonano w nim także przeglądu możliwych form prawno-organizacyjnych tej współpracy na trzech wcześniej wskazanych płasz- czyznach. W rozdziale 3, o charakterze metodycznym, określony został cel główny i cele szczegółowe badania przeprowadzonego w ramach projektu. dodatkowo zaprezentowano w nim pytania problemowe i hipotezy badawcze, a także uza- sadniono wybór wykorzystanych metod i technik badania. Scharakteryzowano również gminy i zarządzających nimi wójtów, burmistrzów, prezydentów miast (organów wykonawczych). Rozdziały 4−6 zawierają analizę i ocenę uzyskanego materiału źródło- wego w drodze przeprowadzonych badań ankietowych. dotyczyła ona przede wszystkim współpracy gmin z administracją rządową, innymi jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami pozarządowymi, mieszkańcami i podmiotami prywatnymi. natomiast zjawisko konkurencji zostało omówio- ne w odniesieniu do administracji rządowej i jednostek samorządowych oraz w kontekście rynków usług publicznych. Analizą statystyczną objęto przed- miot, obszary i formy współpracy, według kryteriów: typu gminy (statusu prawno-administracyjnego), wielkości pod względem liczby mieszkańców i lokalizacji. Wstęp 9 Rozdział 7 stanowi swego rodzaju podsumowanie wyników badań. iden- tyfikuje on współpracę i konkurencję na rynku usług publicznych w gminach oraz skalę współpracy przy użyciu syntetycznych wskaźników oceny. Rozdział zawiera również propozycję kompleksowego pomiaru badanej współpracy w gminie. Rozdział 8 koncentruje uwagę na roli sieci powiązań w zarządzaniu samorzą- dowym oraz na determinantach pożądanych postaw i zachowań wójtów, burmi- strzów i prezydentów miast w kontekście współpracy. W dalszej części rozdziału zaprezentowano propozycję realnego systemu współpracy w samorządzie gmin- nym na podstawie wyników analizy systemowej G. nadlera. Autorzy pragną podziękować wszystkim osobom, których wiedza i doświad- czenie okazały się pomocne przy opracowaniu niniejszej publikacji. Szczególne podziękowania autorzy kierują do wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, któ- rzy poświęcili swój czas, decydując się na uczestnictwo w badaniu. Eugeniusz Wojciechowski Magdalena Kalisiak-Mędelska Aldona Podgórniak-Krzykacz Jacek Chądzyński rozdział 1 WSpółczeSne WyzWania Samorządu terytorialnego – WSpółpraca i konkurencja1 1.1. Rola sieci powiązań i współpracy w zarządzaniu jednostką terytorialną Forsowane przez lata w literaturze przedmiotu koncepcje nowego zarzą- dzania publicznego (new public management) czy współrządzenia lokalnego (local governance2) zmierzają do wypracowania nowego systemu zarządzania jednostką terytorialną. Jego istota polega na zaangażowaniu w procesy kre- owania polityki rozwoju, podejmowania decyzji o sposobach jej realizacji, jak i w procesy związane z bezpośrednią implementacją jej założeń − oprócz władz lokalnych3 i podległych im podmiotów publicznych, również innych lokalnych aktorów: mieszkańców oraz reprezentantów sektora prywatnego, jak i stale roz- wijającego się i przybierającego na znaczeniu sektora pozarządowego4. złożo- 1 W rozdziale wykorzystano fragmenty artykułów: M. Kalisiak-Mędelska, Partycypacja społecz- na – przymus czy rzeczywista potrzeba, [w:] Przestrzeń a rozwój, red. S. Korenik, A. dybała, „Prace naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2011, nr 241, s. 262–267, A. Podgórniak- -Krzykacz, Rola sieci powiązań w procesach zarządzania w gminie, [w:] Rozwój lokalny i regionalny, red. M. dylewski, „zeszyty naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu” 2011, nr 39, s. 206–208. 2 naukowy termin governance związany jest z teorią ekonomii, w szczególności z poglądami sformułowanymi przez R. Coase’a, który podkreślał, że do realizacji skutecznych transakcji w gospo- darce przyczynia się rynek, a także organizacja przedsiębiorstwa. Postulował, aby czynniki te rozpa- trywać jako mechanizmy koordynacji. Współczesna interpretacja pojęcia governance powiązana jest z koncepcją O. E. Williamsona, który zdefiniował je jako instytucjonalne regulacje w przedsiębior- stwie, do których zaliczył struktury zarządzania i administracji, a także wzorce wertykalnych i hory- zontalnych interakcji w przedsiębiorstwie, służące obniżaniu kosztów transakcyjnych. zwrócił także uwagę na znaczenie sterowania zachowaniem, koordynacji, władzy, rządzenia. zob. O. E. Williamson, The Economic Institutions of Capitalism, Free Press, new york 1985. 3 Pod pojęciem władzy lokalnej są rozumiane ustawowe organy samorządu terytorialnego na poziomie gminy. 4 Szerzej na temat tych koncepcji np.: A. zalewski, Reformy sektora publicznego w duchu nowego zarządzania publicznego, [w:] Nowe zarządzanie publiczne w polskim samorządzie teryto- 12 Współczesne wyzwania samorządu terytorialnego – współpraca i konkurencja ność systemów terytorialnych oraz problemów lokalnych i regionalnych skłania zatem samorządy terytorialne do zawiązywania i rozbudowywania sieci powią- zań z różnymi interesariuszami5. zarysowany kierunek przekształceń w samorządzie terytorialnym należy po- strzegać jako odpowiedź na potrzebę dostosowania form sterowania do nowych wy- magań gospodarki globalnej i zintegrowanej Europy. zmiana filozofii i sposobów kształtowania lokalnej polityki oznacza w praktyce transformację tradycyjnego sa- morządu terytorialnego (local government) do przewodzenia i sterowania lokalnego (local governance)6. P. John zdefiniował je jako elastyczny model podejmowania decyzji, oparty na luźnych powiązaniach poziomych między różnymi uczestnikami życia publicznego7. Charakteryzuje się on oprócz zaangażowania wielu instytucji w procesy zarządzania (sieciowością), także płaskimi strukturami organizacyjnymi, rozwiniętymi formami współpracy, innowacyjnością działania władz publicznych oraz decentralizacją zadań publicz nych. Również T. Bovaird i E. Löffler akcentują w sformułowanej przez siebie definicji rolę sieci współpracy i horyzontalnych po- wiązań, określając local governance jako sposób współdziałania lokalnych intere- sariuszy w celu osiągnięcia efektów w realizacji polityki publicznej8. Local governance oznacza także demokratyczny i elastyczny proces podejmo- wania decyzji, który zachodzi w ramach formalnych i nieformalnych powiązań po- między instytucjami publicznymi i niepublicznymi. Można scharakteryzować go za pomocą następujących elementów składowych: instytucji, mechanizmów, systemów i procesów, zdolności, potencjału, przywództwa, decentralizacji, relacji, zależności, sieci powiązań9. Wymienione elementy służą obywatelom i ich zrzeszeniom do arty- kułowania własnych potrzeb i interesów, a także mediowania w kwestiach spornych, w celu wypracowania własnych praw i korzystnych rozstrzygnięć. Urzeczywistnienie koncepcji governance w obszarze współpracy powinno prowadzić do zmiany jej cha- rakteru i oparcia jej na płynnych, mniej sformalizowanych interakcjach. Przekształce- nia samorządu terytorialnego, dotychczas zorientowane na rynek i prywatyzację, zo- stały skierowane na bardziej kompleksowe kombinacje mechanizmów sterowania10. rialnym, red. A. zalewski, SGH, Warszawa 2007, s. 11−75; P. John, Governance In Western Europe, SAGE Publications Ltd., London−Thousand Oaks–new delhi 2004, s. 6−22; A. Jewtuchowicz, Terytorium i współczesne dylematy jego rozwoju, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2005, s. 125−129. 5 na znaczenie sieci i rozwój społeczeństwa sieciowego zwrócił uwagę M. Castells, Społeczeń- stwo sieci, Wydawnictwo naukowe PWn, Warszawa 2011. 6 zob. P. Swianiewicz, Partnerska polityka publiczna na poziomie lokalnym, „dialog. Pismo dialogu Społecznego” 2008, nr 4, s. 79. 7 P. John, Local Governance in Western Europe, Sage, London 2001, s. 45. 8 T. Bovaird, E. Löffler, Understanding Public Management and Governance, [w:] Public Ma- nagement and Governance, eds. T. Bovaird, E. Löffler, Routledge, London–new york 2003, s. 315. 9 People Matter Civic Engagement in Public Governance. World Public Sector Report 2008, United nations, new york 2008, s. 20. 10 T. Klenk, F. nullmeier, Public Governance als Reformstrategie, Edition Hans Böckler, düs- seldorf 2003. Rola sieci powiązań i współpracy w zarządzaniu jednostką terytorialną 13 Praktycznym wymiarem local governance jest zmniejszanie w procesach de- cyzyjnych roli struktur politycznych na korzyść sieci. Wymaga to określonej po- stawy władz samorządowych, otwarcia na współpracę, umiejętności poszukiwa- nia kompromisów, rozwiązywania konfliktów, negocjowania, odpo wiedniej kul- tury politycznej, wzajemnego zaufania oraz przywództwa. nie oznacza to dla niej utraty dominującej pozycji w procesach decyzyjnych, ze względu na społeczną legitymizację i umocowanie prawne posiadanych kompetencji, ale skutkuje zmia- ną roli w polityce lokalnej. z perspektywy jednego z wielu uczestników sieci będą one zmuszone pełnić nowe role, polegające na: moderowaniu polityk lokalnych, rozwijaniu i umacnianiu powiązań z podmiotami niepublicznymi, koordynowa- niu i harmonizowaniu działań i interesów zaangażowanych w sieć podmiotów czy sterowaniu współzależnościami między aktorami. W literaturze przedmiotu wskazuje się argumenty za kreowaniem lokalnej po- lityki w ramach sieci, ale pojawiają się też głosy krytyczne. za tym rozwiązaniem przemawiają potencjalnie korzystne skutki, takie jak: ożywienie lokalnej społecz- ności, wzmocnienie procesów demokratyzacji, aktywizacja społeczeństwa oby- watelskiego. Ale sieci mogą też wywoływać zaburzenia równości wpływu całego społeczeństwa na politykę lokalną, faworyzując grupy interesu najbardziej aktyw- ne w sieci. W efekcie może dojść do osłabienia kontroli społecznej działalności samorządów11. Kolejne zagrożenie kreowania polityk lokalnych w ramach sieci związane jest z ich skutecznością. zdecydowanie maleje ona, jeżeli uczestnicy nie wykazują umiejętności dyskutowania, wypracowywania kompromisów. zdaniem przeciwników sieci, charakteryzują się one w rzeczywistości niską skutecznością współpracy12. W celu przeciwdziałania negatywnym zjawiskom, jak np. rozmycie odpowiedzialności, nadużycia, niska skuteczność sieci, niezbędne jest stworzenie określonego ładu organizacyjnego13 współpracy wzmacniającego jej efektywność. zasadniczym trzonem koncepcji zarządzania w sieci (policy network, gover- nance networks) jest sieć. Jest to zestaw węzłów i powiązań przedstawiających pewną relację między poszczególnymi węzłami bądź jej brak14. Węzły sieci to 11 zob. M. Haus, H. Heinelt, How to Achieve Governability at the Local level? Theoretical and Conceptual Considerations on a Complementarity of Urban leadership and Community Invol­ vement, [w:] Urban Governance and Democracy: Leadership and Community Involvement, eds. M. Haus, H. Heinelt, M. Stewart, Routledge, London 2005. 12 A. Podgórniak-Krzykacz, Rola sieci powiązań w procesach zarządzania w gminie, [w:] Roz- wój lokalny i regionalny, red. M. dylewski, „zeszyty naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Po- znaniu” 2011, nr 39, s. 205−213. 13 Ład organizacyjny rozumiany jest jako proces lub system, w ramach którego zachodzi in- formowanie, kierowanie, zarządzanie i monitorowanie działań oraz ocena ryzyka, prowadzących do osiągnięcia założonych celów. nie ma on charakteru statycznego. Ład organizacyjny – definicja w: Poradnik 2110­1, Stowarzyszenie Audytorów Wewnętrznych (iiA Polska), http://www.iia.org. pl/www/images/stories/baza_wiedzy/Poradnik_2110.1_2500.A1_1_cz.ii.pdf [dostęp 13.04.2014]. 14 d. J. Brass, J. Galaskiewicz, H. R. Greve, Taking Stock of Network and Organisations, A Multilevel Perspective, „Academy of Management Journal” 2004, no. 47, s. 795−817. 14 Współczesne wyzwania samorządu terytorialnego – współpraca i konkurencja aktorzy, których rolę na poziomie samorządu lokalnego będą odgrywać wła- dze samorządowe i pozostali aktorzy indywidualni, zbiorowi, instytucjonalni – uczestniczący w kształtowaniu i realizacji polityki lokalnej. Elementy sieci są po- łączone ze sobą za pomocą relacji. Mogą one mieć różny charakter, od prostych stosunków interpersonalnych, przez relacje gospodarcze, po powiązania politycz- ne. Ponadto relacje te mogą być symetryczne (odwzajemnione), jednostronne (jednowartościowe) lub wartościowane. M. Furmankiewicz wyróżnia pięć typów relacji w jednostkach samorządu terytorialnego: konflikt, konkurencję, kontrolę, koordynację i współpracę15. Podstawą budowania tej ostatniej jest wymiana in- formacji, traktowana jako przepływ. Ponadto do relacji zachodzących w ramach współpracy można zaliczyć: przekazywanie wsparcia finansowego, zasobów rze- czowych czy delegowanie ludzi. Współpraca obejmuje także bardziej zaawanso- wane interakcje, takie jak: koordynację działań, kooperację (wspólne działania na rzecz wspólnego celu, wspólne projekty), konflikt (spory, brak zgody), kontrolę (nadzór nad projektem, udział w organizacji)16. new public management public governance delegowanie usług publicznych PPP Kooperacja Wsparcie Kontraktowanie usług publicznych Partycypacja społeczna Koprodukcja Partnerstwo Sieci Rysunek 1. Główne modele zarządzania publicznego a współpraca Źródło: opracowanie własne Termin współpraca (współdziałanie) jest różnie interpretowany, a nawet odróż- niany od kooperacji i koordynacji. Autorzy przypisują każdemu z tych pojęć inne znaczenie. Literatura anglojęzyczna posługuje się dla określenia współpracy (współ- działania) sformułowaniem collaboration, które nie przyjęło się w polskim piśmien- nictwie. Oznacza ono dzielenie zasobów, władzy i korzyści, w warunkach integra- 15 M. Furmankiewicz, Funkcjonalno­przestrzenne sieci współpracy samorządów lokalnych, „Studia Regionalne i Lokalne” 2002, nr 1, s. 7. 16 R. Hardin, Political obligation, [w:] The Good Polity. Normative Analysis of the State, eds. A. Hamlin, P. Pettit, Basil Blackwell, Oxford 1989, s. 103−119.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Władza lokalna a państwo, społeczeństwo i rynek. Współpraca i konkurencja
Autor:
, , ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: