Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00551 010817 7467225 na godz. na dobę w sumie
Własność i jej przekształcenie - ebook/pdf
Własność i jej przekształcenie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 176
Wydawca: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3883-3598-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> ogólne
Porównaj ceny (książka, ebook (-23%), audiobook).
Książka stanowi dogłębną analizę własności jednego z podstawowych elementów rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Omówione są tak podstawowe dla własności kwestie, jak przedmiot i podmiot własności, jej rodzaje i charakterystyczne dla nich relacje, oraz podstawowe uprawnienia własnościowe: posiadanie, korzystanie i przekazanie. Wychodząc z założenia, że własność nie jest neutralna ideologicznie, autor odnosi się do dylematów i sporów światopoglądowych dotyczących rozumienia własności, które jest jedną z podstawowych kontrowersji w myśli ekonomicznej, społecznej i prawnej.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

WSTĘP Własność jest jednym z podstawowych elementów rzeczywistości spo- łeczno-gospodarczej, dlatego jest przedmiotem zainteresowania teorii dążących do jej opisu i wyjaśnienia. Zagadnienia związane z własnością nie stanowią jed- nak kwestii, które można uznać za neutralne ideologicznie. Wręcz przeciwnie – nie tylko sama istota tego pojęcia, ale również niemal każdy jego aspekt uwi- kłane są w spory światopoglądowe. W przypadku analizy tego pojęcia wstępnie należy rozróżnić podział na dwa ujęcia. W pierwszym własność stanowi relację pomiędzy podmiotem własności a jej przedmiotem. Stosunek ten może być rozumiany jako tak zwane uprawnie- nie własnościowe opisujące uznane możliwości traktowania przez właściciela swego obiektu własności. Natomiast odmienne znaczenie zyskuje własność w przypadku, gdy jej rozumienie wiąże się z uznaniem jej jako stosunku społecz- nego pomiędzy jednostkami i grupami występującymi w specyficznych rolach. Problematyka taka dotyka bowiem kwestii legitymizacji lub podważania istnie- jących relacji własnościowych. Stąd nie można sprowadzać problemu własności do sporu o postać definicji abstrakcyjnego pojęcia teoretycznego, gdyż grozi to marginalizacją związanych z nią problemów i tym samym niezrozumieniem spo- rów o jej znaczenie dla społeczeństwa i gospodarki. Zasadniczą trudnością łączącą się z ich analizą jest to, że w stanowiskach podejmujących problem własności zawarte są nie tylko problemy charaktery- styczne dla nauki, na które można znaleźć logiczną albo empiryczną odpowiedź. Często bowiem prezentacje poszczególnych stanowisk odchodzą od zachowują- cego kontakt z analityczną rzeczywistością ujęcia opisowego, które odnosi się do istniejących stosunków własnościowych. Przyjmują charakter normatywny i kon- centrują swoje zainteresowania nie na realnych, ale na pożądanych stanach rze- czywistości, dodatkowo w swej argumentacji zacierając granice między nimi. Podczas gdy następstwem prezentacji opisowych mogą być pragmatyczne wska- zówki dotyczące sposobów wykorzystania zalet, które wynikają ze stosunków, to konsekwencją ujęć normatywnych jest artykulacja wprowadzenia reguł, które na nowo mają uporządkować rzeczywistość ekonomiczno-społeczną. 7 Tak więc doniosłość znaczenia własności, jako przedmiotu analizy badawczej, nie wynika wyłącznie z celu poznawczego. Najistotniejszą bowiem kwestią związaną z tym pojęciem jest jego głębokie uwikłanie w rzeczywistość społeczną i systemy wartości. Stąd spory własnościowe w sposób zasadniczy odzwierciedlają podsta- wowe problemy poszczególnych epok w dziejach ludzkości z charakterystycznymi dla nich sposobami wartościowania. To powoduje, że prezentacje zagadnień związanych z posiadaniem napo- tykają kwestię wartościowania. Własność nie jest bowiem neutralnym aksjolo- gicznie stosunkiem między człowiekiem a rzeczą, ale stanowi nasycone potęż- nym ładunkiem emocjonalnym skomplikowane relacje społeczne. Dlatego na- leży zgodzić się z Ludwikiem Górskim, który tak odniósł się do złożoności inter- pretacyjnej tego pojęcia: […] czy za Owidiuszem mówić mamy o „amor scelera- tus habendi”, o zbrodniczej żądzy posiadania, czy też to dążenie do własności jest wyrazem prawa przyrodzonego, a więc bożego? Czy za Proudhonem wołać mamy „la propriete c’est le vol” (własność to kradzież), czy też przeciwnie, wła- sność uważać mamy za instytucję o charakterze sakralnym. Czy za Marksem określać mamy własność jako środek panowania i wyzysku człowieka przez czło- wieka, czy też jako wyraz władztwa nad światem materii – władztwa będącego atrybutem rozumu i powołanego do dopełnienia boskiego aktu twórczego1. Warto tu jednak dodać, że złożoność zagadnienia wynika nie tylko z od- miennych jego ujęć. Dodatkową komplikację stanowią rozbieżności, które zda- rzają się nawet w obrębie tej samej perspektywy. Ich skalę odzwierciedla kon- trast między porównaniem prawdopodobieństwa zbawienia bogacza z szansą wielbłąda na sforsowanie ucha igielnego2, które jest sprzeczne z zasadą postę- powania z powierzonymi dobrami, opisaną przez św. Mateusza. Mówi ona, że każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma3. Można przy tym dodać, że to samo sfor- mułowanie u innego ewangelisty pojawia się jednak w innym kontekście i sens jego może być odczytany zupełnie inaczej4. Szczegółową analizę zagadnień związanych z własnością należy rozpocząć więc od przedstawienia kwestii przedmiotu i podmiotu własności, które są pod- stawowymi elementami składowymi tego pojęcia. Jest to istotne dla zrozumienia 1 Za: L. Górski, Własność prywatna, jej znaczenie i granice, Biblioteczka Akcji Katolickiej nr 76, Poznań 1937, s. 5. Ludwik Górski (1899‒1945), profesor Katolickiego Uniwersytetu w Lublinie, reprezentant katolickiej nauki społecznej. Wspomnienie w: C. Strzeszewski, Na przełomie czasów. Moje wspomnienia, KIK, OSPiS, PZKS, Lublin 1995. 2 Mt 19, 24; Mr 10, 25; Łk 18, 24; w: Pismo Święte Nowego Testamentu, Pallottinum, Poznań – Warszawa 1977, s. 65, 125, 209. 3 Mt 25, 14–30, tamże, s. 82–83. 4 Łk 8, 16–18, tamże, s. 176. 8 stosunków własnościowych oraz rozróżnienia rodzajów własności i charaktery- stycznych dla nich relacji. Następnym rozpatrywanym problemem będą kwestie związane z triadą uprawnień własnościowych: posiadaniem, korzystaniem oraz przekazaniem. Spory o ich rozumienie są bowiem jedną z podstawowych kontrowersji w myśli ekonomicznej, społecznej i prawnej. Przedstawione kwestie staną się następnie punktem wyjścia do przedstawienia dylematów tematyki istoty własności. Za- wiera ona szereg elementów, począwszy od sporu o początek własności aż do kon- trowersji wokół normatywnej wizji stosunków własnościowych. 9
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Własność i jej przekształcenie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: