Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00058 017324 20915746 na godz. na dobę w sumie
Wojna hybrydowa. Istota, struktura i przebieg konfliktu - ebook/pdf
Wojna hybrydowa. Istota, struktura i przebieg konfliktu - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-935855-8-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dokument, literatura faktu, reportaże >> literatura faktu
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).

Książka stanowi analizę zjawiska wojen hybrydowych jako konfliktów trzeciej generacji. Publikacja omawia genezę konfliktów, przebieg jak również aspekty związane ze zwalczaniem tych zjawisk oraz wskazuje metody zapobiegania im. Zamierzeniem autora jest przedstawienie problematyki wojny hybrydowej w sposób kompleksowy, a jednocześnie praktyczny. Niniejsza publikacja stanowi efekt badań i praktyki autora w obszarze konfliktów asymetrycznych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wojna hybrydowa Istota, struktura i przebieg konfliktu Sławomir Turkowski WARSZAWA 2021 Wojna hybrydowa Istota, struktura i przebieg konfliktu Sławomir Turkowski Wydanie I © Copyright by Sławomir Turkowski ISBN: 978-83-935855-8-8 Warszawa 2021 2 WSTĘP Wydarzenia ostatniej dekady w sposób jednoznaczny udowadniają, że obecne konflikty w sposób diametralny różnią się od tych, z jakimi mie- liśmy do czynienia w czasie ostatnich kilkudziesięciu lat. Rozwój tech- nologii, zmiany w układzie sił, a także nabyte doświadczenia militarne i świadomość możliwości operacyjnych wojsk konwencjonalnych stwo- rzyły nowy rodzaj niebezpieczeństwa, jakim jest wojna hybrydowa. Ten rodzaj prowadzenia walki stanowi najbardziej charakterystyczny rodzaj konfliktu asymetrycznego. Celem niniejszej publikacji jest analiza stopnia bezpieczeństwa euroa- tlantyckiego, próba przybliżenia istoty wojen hybrydowych oraz wska- zanie metod i sposobów reagowania i zapobiegania działaniom, stano- wiącym zagrożenie hybrydowe ze strony Federacji Rosyjskiej. Ten rodzaj konfliktu w sposób nieodwracalny zmienił zarówno metody działań militarnych jak również spektrum środków, które są w tych kon- fliktach używane. Pojawiły się nowe metody walki, w znacznej mierze uległy zmianie strategie prowadzenia działań zbrojnych, pewnym stop- niu uległy także dezaktualizacji zasady, w oparciu o które prowadzono do tej pory politykę zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Dzisiaj prze- waga w zakresie ilości posiadanej broni nie jest gwarancją pokonania przeciwnika. 3 Nowoczesna armia zmuszona do walki w terenie trudnym, znanym miejscowej ludności i słabo uzbrojonym żołnierzom przeciwnika stoi przed dość karkołomnym zadaniem w sytuacji, gdy metody jakie zasto- suje wobec niej przeciwnik będą miały charakter niekonwencjonalny. Działania asymetryczne, będące złamaniem dotychczas stosowanych metod prowadzenia działań militarnych stanowi wyzwanie dla wojsk operacyjnych i zmusza je do używania nie stosowanych wcześniej na- rzędzi i metod walki. Przebieg i charakter współczesnych konfliktów zbrojnych wskazują, że proces zmian w prowadzeniu działań wojen- nych będzie ulegał dalszemu szybkiemu rozwojowi. Dlatego też zjawi- sko konfliktu asymetrycznego na współczesnym polu walki wymaga przeprowadzania bieżących analiz, by w pełni zrozumieć tak szerokie zagadnienie. Wydarzenia na Ukrainie stanowiły swego rodzaju zasko- czenie dla wielu doświadczonych teoretyków wojskowości. Rosyjska polityka udowodniła jednak, że zagrożenia dotychczas traktowane jako stricte teoretyczne stały się faktem. I to wbrew przepisom prawa mię- dzynarodowego oraz opinii publicznej. Oczywiście wojna propagan- dowa prowadzona za pomocą środków masowego przekazu w sposób znaczący utrudnia zrozumienie zarówno przyczyn jak i przebiegu kon- fliktu. Działania te wyraźnie wykraczają swoją metodologią poza ty- powe działania wojskowe. 4 Postęp technologiczny i globalizacja oprócz udogodnień niesie za sobą także zagrożenia. Systemy informatyczne są podatne nie tylko awarie, ale również ataki, których skala i stopień zagrożenia rosną z każdym rokiem. Celem publikacji jest próba analizy modelu konfliktu, jakim jest wojna hybrydowa, przybliżenie jej struktury i koncepcji, przebiegu jej poszcze- gólnych faz, a także omówienie spektrum zagrożeń związanym z tym typem konfliktu oraz metod zapobiegania. Opracowanie stanowi także próbę zdefiniowania zjawiska działań hybrydowych oraz uświadomie- nie skali niebezpieczeństw, jakie za sobą niesie. Książka stanowi także przyczynek do redefinicji niektórych dotychczasowych pojęć związa- nych z prowadzeniem działań wojennych. Publikacja ma także na celu zbudowanie świadomości w temacie konfliktów niesymetrycznych w obszarze przewidywania i przeciwdziałania takim zjawiskom. Autor 5 Geneza wojen hybrydowych Ostatnie konflikty zbrojne ulegają ciągłym przeobrażeniom. Nowe tech- nologie wnoszą nowe, nieznane dotąd metody działań. Nie da się nie zauważyć, iż zadaniem działań hybrydowych jest osiągnięcie celu bez prowadzenia klasycznych działań zbrojnych, co w literaturze często określane jest jako „zwycięstwo bez bitwy”. Dotąd stosowane definicje zagrożeń zewnętrznych były jednoznaczne i nie musiały być podda- wane jakimkolwiek modyfikacjom ze względu na ścisłe kryteria i prze- słanki. Rzadko bowiem przy próbie określenia rodzaju i stopnia zagro- żenia uwzględniano tzw. opcje pozawojskowe. Obecnie, przy powtarzających konfliktach asymetrycznych mamy do czynienia z działaniami niekonwencjonalnymi, które wymagają zasto- sowania środków zaradczych w o wiele szerszym obszarze, niż ma to miejsce w przypadku ataku konwencjonalnego. Postrzeganie zagrożenia i jego określenie jest inne w sytuacji ewentu- alności zagrożenia i w przypadku, gdy ma już ono miejsce i prawdopo- dobieństwo ataku jest dość wysokie. Do stwierdzenia, czy mamy do czynienia z sytuacją zagrożenia wymagane jest pojawienie się co naj- mniej dwóch podmiotów konfliktu, z których jeden w aspekcie subiek- tywnym jest podmiotem zagrożonym, a drugi stwarzającym realne za- 6 grożenie. Oczywiście, zagrożenie również jest czynnikiem subiektyw- nym, wcale nie muszącym w żaden sposób odpowiadać stanowi rze- czywistemu. Każde państwo ma własny, określony na podstawie do- świadczenia i warunków geopolitycznych próg zagrożenia, którego przekroczenie stanowi jednoznaczną podstawę do stwierdzenia, że mamy do czynienia z zagrożeniem o charakterze strategicznym. Do końca XX wieku konflikty zbrojne schemat konfliktu był praktycznie niezmienny: dany kraj bądź związek sojuszniczy wykorzystując swój potencjał militarny dokonywał bezpośredniej agresji na inne państwo. Określenie, kim jest przeciwnik - było stosunkowo łatwe. W okresie zim- nej wojny ugruntowanie się dwóch przeciwstawnych bloków powodo- wało jasny i oczywisty podział. Jeśli zaistniałby konflikt, który miałby przekształcić się w regularne działania zbrojne, byłby to konflikt na osi państwo – państwo. Na skutek upadku dotychczasowego dychotomicznego i jednolitego podziału stref wpływów, równowaga ta uległa zachwianiu i swoistej de- formacji. Przewidywalność stron ewentualnego konfliktu nie była już tak oczywista. W sposób znaczący został utrudniony proces precyzyjnego wskazania podmiotu będącego agresorem, co jest szczególnie charak- terystyczne przy ataku cybernetycznym. 7 Szybki rozwój technologii utrudnia wypracowanie skutecznych rozwią- zań w zakresie przeciwdziałania takim sytuacjom, chociaż oczywiście nie jest to taki stan bezradności, jaki istniał jeszcze przed dekadą. Świat stoi dzisiaj przed podwójnym wyzwaniem: opracowaniem skutecznej koncepcji i wdrożeniem metodologii zapobiegania atakom hybrydowym w przyszłości, a także stworzenia skutecznej strategii działań ofensyw- nych w tym zakresie. Specyfika wojen hybrydowych W wojnie hybrydowej by osiągnąć zamierzony efekt, przeciwnik stosuje bardzo złożoną kompilację działań, w których korzysta nie tylko ze środków wojskowych, politycznych, społecznych czy finansowych, ale także informacyjnych. To także połączenie sił o charakterze regularnym i nieregularnym, nie wyłączając elementów przestępczych bądź nawet terrorystycznych. Proces mający na celu przewidzenie przyszłego konfliktu zbrojnego wymaga głębokiej analizy pod kątem przebiegu dotychczasowych kon- fliktów. Każda wojna jest inna, różni się od poprzedniej zarówno pod względem technicznym jak również w zakresie stosowanych metod taktycznych. Wyciągniecie wniosków i trafnych konkluzji z poprzednich konfliktów wydaje się być niezbędnym działaniem do tego by dokonać 8 prawidłowego opracowania koncepcji, zapewniających bezpieczeń- stwo i skuteczne zapobiegnięcie agresywnym działaniom przeciwnika. Konwencjonalne konflikty zbrojne zdają się odchodzić do przeszłości. Dzisiaj, w czasach szybkiego rozwoju technologii, postępującej cyfry- zacji i globalizacji najbardziej popularną metodą prowadzenia działań przeciwko innemu państwu jest wojna hybrydowa. Jest to najbardziej złożony, a jednocześnie najczęściej występujący rodzaj działań asyme- trycznych. Cechą bowiem konfliktów zbrojnych przyszłości będzie co- raz częściej nieregularność działań, gdzie dotychczas stosowane me- tody konwencjonalne łączone będą z niekonwencjonalnymi metodami prowadzenia walki. W takim sposobie prowadzenia działań nie dostrzeżemy akcji stricte militarnych, za to do głosu dojdą nie spotykane dotychczas metody o wyraźnym zabarwieniu terrorystycznym. Wydawać by się mogło, że wojna hybrydowa jest działaniem chaotycz- nym, niespójnym i prowadzonym w sposób impulsywny, a nawet przy- padkowy. Nic bardziej mylnego. Pomimo wrażenia niespójności są to często działania dokładnie zaplanowane i co więcej, doskonale zgrane na wszystkich płaszczyznach, na jakich są prowadzone. Wszystko po to, by osiągnąć wcześniej określony cel o charakterze politycznym. 9 Tak więc ataki terrorystyczne przetykane są atakami cybernetycznymi, prowadzona jest jednocześnie wojna propagandowa i dezinforma- cyjna. Dodatkowo ingerencja ekonomiczna i polityczna w sposób jesz- cze bardziej gwałtowny, a jednocześnie skuteczny potęgują chaos, który stanowi idealne pole do coraz swobodniejszych działań przeciw- nika na terenie zaatakowanego państwa. Brak świadomości zagrożeń wojną hybrydową, brak zrozumienia jej istoty i znaczenia oraz brak przygotowania merytorycznego i posiadania zaplecza ludzkiego oraz technologicznego do prowadzenia działań mogących zapobiec takim sytuacjom - czyni dany kraj całkowicie bezbronnym. W sposób wybitny udowodniła to Ukraina, zaatakowana przez Federa- cję Rosyjską, gdy ze względu na dezorientację i zaskoczenie nie była w stanie opanować sytuacji, usiłując znaleźć odpowiednią metodę na przeciwdziałanie takiej agresji. Tak prowadzone wojny stanowią ogromne wyzwanie dla każdego pań- stwa, które jest narażone na taki rodzaj działań lub co gorsza, już stało się celem faktycznego ataku. To wyzwanie to przede wszystkim ogromny wysiłek opracowania płaszczyzny strategii, określenie no- wych metod zapobiegania i walki, ustalenie zasad koncepcji przeciw- działania wojnie hybrydowej. To także rozwój technologiczny, odpo- wiednie wykształcenie kadry, modyfikacja koncepcji obronny, a przede 10 wszystkim mentalności, którą należy dostosować do aktualnych warun- ków politycznych i stopnia rozwoju technologicznego, na jakim obecnie znajduje się świat. Zmiany w metodologii prowadzenia wojen Błędem o charakterze kardynalnym jest tkwienie dowódców, którzy z reguły są niechętni zmianom - w przekonaniu, iż wojny zawsze prze- biegają tak samo. Krytyka koncepcji prowadzenia działań niesyme- trycznych wynika tylko i wyłącznie z braku wiedzy oraz niechęci do przestawienia zachowawczego sposobu postrzegania nowoczesnych konfliktów zbrojnych na tory rzeczywiste, będące pod względem mili- tarnym symbolem ostatnich czasów. Nie trzeba chyba podkreślać, że nabywanie takiej wiedzy w trakcie już trwającej wojny hybrydowej tyleż skuteczne, co tragiczne. Punktem wyjścia do rozważań na temat zwią- zany z metodami walki powinna być profilaktyka, oparta o wiedzę na temat już prowadzonych tego typu działań i wiedzę technologiczną, jaką już się dysponuje. Wbrew obiegowym opiniom, wojna hybrydowa nie jest całkowicie no- wym rodzajem wojny, nie mającym nic wspólnego z wojnami, jakie były prowadzone dotychczas. To rodzaj wojny, który stanowi połączenie za- równo metod konwencjonalnych, które znane są każdej współcześnie funkcjonującej armii oraz metod niekonwencjonalnych (atypowych), 11 znanych dotychczas z działań terrorystycznych, a nawet kryminalnych. Nie uległy więc dezaktualizacji ani sprawdzone i znane każdemu żoł- nierzowi zasady walki w ujęciu taktycznym, ani obsługiwany dotąd sprzęt wojskowy. Uległy zmianie metody i okoliczności ich użycia. Prze- ciwnik prowadzący działania o charakterze hybrydowym nie zawsze jest bowiem widoczny, nie zawsze jest możliwe udowodnienie, że to właśnie on stoi za konkretnymi działaniami (taka sytuacja ma często miejsce podczas ataków o charakterze cybernetycznym). Co pewien czas do głosu w dyskusjach publicznych dochodzą poglądy, że działania taktyczne, jakie są podejmowane w wojnie hybrydowej – mają niewiele wspólnego z taktyką strategiczną stosowaną w działa- niach konwencjonalnych. Nie można jednak uznać takiego poglądu za trafny. Wojna hybrydowa jest precyzyjnie przemyślanym wielopłaszczyznowym zbiorem działań. Ten rodzaj agresji jest połączeniem wszystkich metod konwencjonal- nych i niekonwencjonalnych. Nie może być tu mowy o jakiejkolwiek przypadkowości. Ataki cybernetyczne wplatają się w sposób prawie że nieuchwytny w działania destabilizacyjne, różnego rodzaju sankcje o charakterze ekonomicznym stosowane są w podobnym natężeniu i czasie co wojna informacyjna. Nie można więc tutaj mówić o jakiejkol- wiek przypadkowości, wszelkie działania są dokładnie przemyślane i ściśle zsynchronizowane w ujęciu czasowym. 12 Tym samym wojna hybrydowa jest działaniem strategicznym i nosi wszelkie cechy wojny przemyślanej i dopracowanej pod kątem taktycz- nym. Punktem zwrotnym w sposobie prowadzenia skutecznych działań wojennych była agresja Rosji na Gruzję w 2008 roku. Wówczas czołgi rosyjskie kompletnie nie radziły sobie z nieregularnymi oddziałami Gru- zinów w początkowej fazie konfliktu. Wydarzenia na Ukrainie, mające miejsce w roku 2014, a w szczegól- ności bezprawna w ujęciu prawa międzynarodowego aneksja półwyspu krymskiego, a przez to zmiana granic - stały się swego rodzaju prece- densem niespotykanym od czasów zakończenia największego kon- fliktu zbrojnego historii, jakim była II wojna światowa. Coś, co do tej pory wydawało się niemożliwe - stało się faktem. W naszej wyobraźni, wojna była do tej pory kojarzona ze zmasowanym atakiem poszczegól- nych rodzajów wojsk, nic więc dziwnego, iż trudno było sobie wyobrazić agresji bez widocznych oznak ataku. To, co wydarzyło się na Ukrainie w sposób diametralny zmieniło po- strzeganie kształtu, rodzaju i skali niebezpieczeństw, zagrażających dzisiejszemu porządkowi świata. W sposób wyraźny odczuła to część Europy środkowej, w tym bowiem regionie zagrożenie stało się realne i prawdopodobne. 13 SPIS TREŚCI WSTĘP ....................................................................................... 3 Geneza wojen hybrydowych ....................................................... 6 Specyfika wojen hybrydowych .................................................... 8 Zmiany w metodologii prowadzenia wojen ................................ 11 Istota struktury wojny hybrydowej .......... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Zmiany definicji wojny ............ Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Specyfika i zasady działań niekonwencjonalnych ......... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Wielopłaszczyznowość wojny hybrydowej .................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Atypowość jako główna cecha wojny hybrydowej ......... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Neoimperializm rosyjski .......... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Redefinicja pojęcia wojny i zmiana jej charakteru ......... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Źródła wojny hybrydowej ........ Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Rola społeczeństwa ............... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. 14 Cel i przebieg wojen hybrydowych ......... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Niezbędne działania państwa, będącego obiektem agresji . Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Wielowymiarowość wojny hybrydowej .... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Przebieg i fazy wojny hybrydowej .......... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Rola Unii Europejskiej i NATO w aspekcie bezpieczeństwa Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Zdolność do skutecznej obrony i ataku .. Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Nowa doktryna wojenna Federacji Rosyjskiej i jej cele . Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Ograniczona rola wojsk regularnych ...... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Agresja podprogowa i artykuł 5 Traktatu Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Profilaktyka i proces antykryzysowy ....... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. 15 Zakończenie ........................... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. Sławomir Turkowski - prawnik, absolwent Wydziału Prawa Uniwer- sytetu w Białymstoku, specjalista w zakresie Prawa spółek handlo- wych, Prawa zamówień publicznych i Prawa energetycznego, do- radca w przedsiębiorstwach branży energetycznej, ekspert rynku energetycznego. Teoretyk wojskowości, instruktor wojskowy, absol- went Szkoły Podchorążych Rezerwy Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Rakietowych i Artylerii w Toruniu im. gen. Józefa Bema, oficer Wojska Polskiego. 16 Książka stanowi analizę zjawiska wojen hybrydowych jako konfliktów trzeciej generacji. Publikacja omawia genezę konfliktów, przebieg jak
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wojna hybrydowa. Istota, struktura i przebieg konfliktu
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: