Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00403 005693 15693229 na godz. na dobę w sumie
Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną - ebook/pdf
Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 121
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7587-988-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> podręczniki
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

 

Autorki recenzowanej pracy, koncentrując swoją uwagę na dorosłości osób z niepełnosprawnością intelektualną, zamykają koncept pracy w dwóch rozdziałach, w których – w odwołaniu do badań własnych ujawniających osobisty punkt widzenia osób z niepełnosprawnością intelektualną i osób z ich najbliższego otoczenia – poszerzają perspektywę naukowego opisu o osobach z niepełnosprawnością intelektualną, dopełniają naukowe spojrzenie na realizację ról kobiety i mężczyzny w dorosłości, zabierają głos w dyskusji o instytucjonalnej opiece dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Dorota Krzemińska i Iwona Lindyberg zaznaczają we wstępie, że teksty zaprezentowane w opracowaniu, choć z założenia są w pewnym rozproszeniu, to jednak scala je pewna przemyślana konstrukcja. Warto docenić tę konstrukcję – rozdziały napisane przez każdą z Autorek z osobna dopełniają się w nakreślonych powyżej wątkach, tworząc interesującą całość budzącą refleksję nad tytułową dorosłością osób z niepełnosprawnością intelektualną. […]

[…] wyrażam przekonanie, że książka może budzić zainteresowanie czytelników. Intelektualne intencje, które odczytuję w jej treści, to upominanie się o zwrot w myśleniu o osobach z niepełnosprawnością intelektualną i relacje uwzględniające równość podmiotów, oparte na uważnym wsłuchiwaniu się w głos samych niepełnosprawnych.

Z recenzji dr hab. Sławomiry Sadowskiej, prof. UG

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

W o k ó ł d o r o s ł o ś c i z n i e p e ł n o s p r a w n o ś c i ą i n t e l e k t u a n ą l t t D D o o r r o o a a K K r r z z e e m m ń ń s s k k a a , , I I i i w w o o n n a a L L i i n n d d y y b b e e r r g g Dorota Krzemińska Dorota Krzemińska Iwona Lindyberg Iwona Lindyberg Wokół dorosłości z niepełnosprawnością i n t e l e k t u a l n ą Teksty rozproszone © Copyright by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska,  © Copyright by Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków  Recenzent: dr hab. Sławomira Sadowska, prof. UG Redakcja wydawnicza: Radosław Doboszewski Opracowanie typografi czne: Katarzyna Kerschner Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Publikacja dofi nansowana przez Uniwersytet Gdański ISBN 978-83-7587-988-9 Ofi cyna Wydawnicza „Impuls” - Kraków, ul. Turniejowa / tel. () --, fax () -- www.impulsofi cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsofi cyna.com.pl Wydanie I, Kraków  D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 Książkę tę dedykujemy wszystkim osobom z niepełnosprawnością intelektualną oraz tym, którzy w różny sposób współuczestniczą w ich niepełnosprawności: rodzicom i członkom ich rodzin, opiekunom, tera- peutom i asystentom, a którzy zechcieli poświęcić nam swój czas i odsłonić fragment swoich biografi cznych doświadczeń. Bez ich zupełnie bezintere- sownego zaangażowania, życzliwości i otwartości z pewnością nie miały- byśmy szansy zbliżyć się do nich, a ta publikacja nie powstałaby. D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 Spis treści Słowo wstępne ...................................................................................................  Dorota Krzemińska . Dorosłość z niepełnosprawnością intelektualną jako kategoria (na) nowo odkrywana .....................................................  .. „Przypadek” Daniela F. jako pretekst do wykroczenia poza tradycyjne reprezentacje upośledzenia umysłowego ............  .. „Jak go widzę, to szału dostaję na jego punkcie!” Miłość w narracjach par osób z niepełnosprawnością intelektualną ....................................................................................  .. Dorośli z niepełnosprawnością intelektualną w okowach „misji rehabilitacyjnej” – perspektywa postkolonialna ..................  Iwona Lindyberg . Dorosłość z niepełnosprawnością intelektualną w podejściu biografi cznym ......................................................................  .. Zmiana biografi czna osoby z niepełnosprawnością intelektualną jako szansa na normalną dorosłość ................................................  .. Być mężczyzną, być kobietą z niepełnosprawnością – biografi czne uwikłania dorosłości osób z niepełnosprawnością intelektualną ....................................................................................  .. „Oswoić przyszłość” – rodzice wobec dalszych losów dorosłego dziecka z głębszą niepełnosprawnością intelektualną Biografi czny kontekst sytuacji ........................................................  D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 Słowo wstępne Publikacja, którą oddajemy do rąk Czytelników, stanowi zbiór tekstów napi- sanych w ostatnich dwóch latach. Ich powstanie zbiegło się z rozpoczęciem dzia- łalności Pracowni Badań nad Niepełnosprawnością w Dorosłości, utworzonej w Zakładzie Pedagogiki Specjalnej w Uniwersytecie Gdańskim, w której obydwie pracujemy. Powstanie Pracowni stanowiło swoistego rodzaju ukoronowanie rodzące- go się w nas od dłuższego czasu przekonania, że fenomen dorosłości uwikłanej w niepełnosprawność zdaje się niedostatecznie poznany, by nie rzec: zaniedba- ny. Przez lata bowiem to okres wieku szkolnego i wczesnej adolescencji w naj- większym stopniu zaprzątał uwagę badaczy oraz stanowił prymat w obszarze edukacyjno-terapeutycznych rozwiązań, w szczególności referowanych do grupy osób z lekką niepełnosprawnością intelektualną. Niniejsza publikacja nie stanowi jednolitego tekstu autorstwa dwóch osób. Jest wypowiedzią złożoną z (pozornie) rozproszonych tekstów, przez co ro- zumiemy, że one bądź ich fragmenty powstały w różnym czasie jako refl eksja, namysł nad interesującymi nas problemami, najczęściej jako zapis obecnie nur- tujących nas kwestii. Owe zapiski dojrzały na pewnym etapie do takiej postaci, którą wspólnie uznałyśmy za wystarczającą, by mogła zaistnieć jako pewna ca- łość skonstruowana wokół określonej myśli przewodniej. Myśl tę, a zarazem spo- iwo dla naszych rozproszonych tekstów stanowi kategoria dorosłości uwikłana w niepełnosprawność intelektualną. Próbujemy w nich podzielić się tym, na czym ogniskuje się nasza uwaga: na dorosłości/osobie dorosłej z niepełnosprawnością intelektualną głębszego stopnia jako kategorii odkrywanej, przyoblekającej za- równo niepoznane, jak i nowe (dla nas) sensy i znaczenia, domagającej się uwagi, pogłębionej penetracji i krytycznego namysłu. Tym, co ponadto spaja pozornie rozproszone teksty, jest uobecniona w nich inspiracja teoretyczno-badawcza. Prezentowane tu próbki naszych eksploracji zostały usytuowane w jakościowej orientacji metodologicznej, które pozostają w relacji z próbą teoretycznej refl ek- sji, czerpiącej z publikacji wykraczających poza kanon piśmiennictwa pedago- giki specjalnej, choć i do dorobku naukowego tej dyscypliny sięgamy i czynimy odwołania. D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 10 Słowo wstępne Wpisując się w jakościową konwencję badań, poddajemy oglądowi obszar, który poznany jest w nikłym stopniu, realizowane zaś poczynania badawcze ograniczamy do niewielkich grup, często nawet jednostkowych postaci i ich życiorysów, w głąb których staramy się wnikać. Prezentowane w tej publikacji fragmenty/wycinki z naszych próbek badawczych są ukłonem skierowanym ku dorosłym osobom z głębszym stopniem niepełnosprawności intelektualnej i oso- bom w różny sposób uwikłanym w ich niepełnosprawność. Oddajemy im głos, starając się pokornie weń wsłuchać, niezależnie od tego, jak wątły może się wyda- wać. Uważamy bowiem, że zwłaszcza grupa osób z głębszym stopniem niepełno- sprawności intelektualnej nieczęsto, jak dotąd, zyskiwała sposobność zaistnienia w roli kompetentnych nadawców sensownych komunikatów językowych. Stąd też, aplikując jakościową opcję metodologiczną do własnych badań, słuszność ta- kiego działania uzasadniamy przekonaniem głoszonym przez A. Wykę () czy T. Bauman (). Wskazują one, że wymieniona droga postępowania właściwa jest penetracjom, gdzie podmiotami badanymi są osoby bez trudu komunikujące swoje myśli, sądy i przekonania oraz te, które mówią językiem odmiennym niż badacz, przejawiające utrudnienia w porozumiewaniu się i wyrażaniu poglądów. Przyjęcie jakościowej strategii postępowania metodologicznego pozostaje w zgodności z naszą wizją relacji z badanymi, których traktujemy jako podmioty kompetentne, zdolne w pewien sposób współtworzyć proces badawczy i przeka- zać znaczące informacje o sobie i własnym świecie przeżywanym. Nie sytuujemy siebie „w pozycji lepiej wiedzącego” – jak określiła to Bauman () – lecz uzna- jemy równość kompetencji badanych podmiotów. I o ile taka postawa nie bu- dzi wątpliwości, jeżeli badanymi są terapeuci/asystenci czy rodzice/członkowie rodziny (bo taką próbkę eksploracji prezentujemy), o tyle usankcjonowanie kompetencji badanego w sytuacji, gdy jest on osobą z głębszym stopniem upośle- dzenia umysłowego, może wywoływać pewien dysonans. Tym bardziej że jedna z możliwych defi nicji tego fenomenu w literaturze przedmiotu określa go jako „brak lub ograniczenie kompetencji” (A. Gustavsson, E. Zakrzewska-Manterys ). Osąd taki może podawać w wątpliwość zdolność osoby z tego rodzaju niepełnosprawnością do samodzielnego, we własnym imieniu, zabierania gło- su i traktowania go jako przekonującego, niosącego istotny, ważny przekaz, niepodlegający konieczności potwierdzania czy weryfi kacji przez innych. Jako argument przekonujący do takiej postawy może posłużyć pogląd, który głoszą M. Hammersley i P. Atkinson (, s. ). Według nich zamiast dociekać, czy to, co mówi badany, jest prawdziwe czy nie, na ile jest „sprawdzalnym” i „rzeczy- wistym”, „zgodnym z prawdą”, sensownym komunikatem, winnyśmy raczej [...] zwrócić uwagę na to, co stwierdzenia informatora mogą nam powiedzieć o jego uczuciach i poglądach, oraz na wnioski, jakie można z tego wyciągnąć na temat środowiska otaczającego informatora i jego życiowych doświadczeń. Nasz cel nie polega na zebraniu „czystych” danych, pozbawionych jakichkolwiek zniekształceń. D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 Słowo wstępne 11 Tak postawione zadanie jest po prostu niewykonalne (M. Hammersley, P. Atkin- son , s. ). Wikłając się w rozmowy z badanymi, zarówno wówczas, gdy były nimi osoby dorosłe z głębszym stopniem niepełnosprawności intelektualnej, jak i współ- doświadczający ich upośledzenia rodzice bądź terapeuci, sankcjonujemy zdanie M.V. Angrosina, wg którego [...] uznaje się dzisiaj, że osoby, będące ongiś naszymi podmiotami, stały się współ- pracownikami, chociaż mówią one głosem innym niż głos autorytarnej nauki (, s. ). W głos wymienionych tu osób próbowałyśmy się uważnie wsłuchać, pozo- stawiając zarazem naszym badanym maksymalną swobodę w konstruowaniu własnej narracji. W dokonanych przez nas próbkach badawczych, które uprzystępniamy, przybliżając ich analizę wraz z towarzyszącym im namysłem i refl eksją, zasto- sowane zostały metody: otwarty wywiad pogłębiony, wywiad etnografi czny, wywiad z informatorami połączony z dyskusją grupową/wywiadem zespołowym oraz metoda biografi czna, która znajduje szczególne wyeksponowanie w tej pub- likacji. Teksty zaprezentowane w niniejszym opracowaniu, choć z założenia (a nie tylko z nazwy) były rozproszone, to jednak scala je pewna przemyślana kon- strukcja. Stanowią ją napisane osobno przez każdą z nas dwa rozdziały, z których każdy składa się z trzech artykułów. Zarówno w pierwszej, jak i w drugiej części książki pierwszy tekst jest próbą przyjrzenia się osobom z niepełnosprawnością intelektualną na przekór dotychczasowym ich opisom. Drugi tekst w każdym rozdziale skoncentrowany jest na dorosłości uwikłanej w role społeczne: bycia dorosłą kobietą i bycia dorosłym mężczyzną. Istotnym wymiarem realizowania się tej kobiecości/męskości jest oczywiście bycie parą. Natomiast trzeci tekst w obydwu częściach publikacji dotyczy instytucjonalnego wymiaru doświadczeń dorosłych osób z upośledzeniem, tyle że to nie osoby z niepełnosprawnością in- telektualną są tu osobami badanymi. Z jednej strony mamy tu namysł nad insty- tucjonalnym uwikłaniem poddanym pod ogląd w perspektywie postkolonialnej, z drugiej zaś próbę zdefi niowania cech sytuacji dorosłości z niepełnosprawnością dla badanych rodziców, których dzieci kończą pobyt w placówce edukacyjnej, przechodząc do placówki dla dorosłych osób z niepełnosprawnością. Tak więc pierwotnie rozproszone teksty, których wstępny zarys powstał jako namysł, jak- by osobna refl eksja każdej z nas, zostały scalone w pewną całość skoncentrowaną wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną. Dorota Krzemińska Iwona Lindyberg D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 12 Słowo wstępne Bibliografi a Angrosino M.V. (), Obserwacja w nowym kontekście. Etnografi a, pedagogika i rozwój problematyki społecznej [w:] N.K. Denzin, Y.S. Lincoln, Metody badań jakościowych, t. , PWN, Warszawa. Bauman T. (), O możliwości zastosowania badań jakościowych w badaniach pedago- gicznych [w:] T. Pilch, Zasady badań pedagogicznych, wyd. , Żak, Warszawa. Gustavsson A., Zakrzewska-Manterys E. (red.) (), Upośledzenie w społecznym zwier- ciadle, Żak, Warszawa. Hammersley M., Atkinson P. (), Metody badań terenowych, Zysk i S-ka, Poznań. Wyka A. (), Model badań przez wspólne doświadczanie, czyli o pewnej wersji empirii „jakościowej”, „Kultura i Społeczeństwo”, nr . D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 Dorota Krzemińska 1. Dorosłość z niepełnosprawnością intelektualną jako kategoria (na) nowo odkrywana D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 1.1. „Przypadek” Daniela F. jako pretekst do wykroczenia poza tradycyjne reprezentacje upośledzenia umysłowego W kontekst rozważań o dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną wpi- suje się kwestia, która od pewnego czasu zaprząta moją uwagę. Odnosi się ona do postulowanych w ostatnich latach poglądów czy twierdzeń, które, wygłaszane z mniejszym bądź większym naciskiem, wskazują na konieczność innego/nowe- go sposobu widzenia czy patrzenia na osobę z upośledzeniem umysłowym. Doty- czy to choćby zmiany nazewnictwa, w którym pojęcie upośledzenia umysłowego (uznanego za ofi cjalne i uprawnione w dokumentacji osób tak diagnozowanych) zdaje się ustępować miejsca określeniu „niepełnosprawność intelektualna”, choć wciąż nie pełni roli porządkującej. Ta odmiana w podejściu do osoby z upośledze- niem umysłowym ma zaznaczać się w dążeniu do widzenia jej wielowymiarowo, to znaczy m.in. uwzględniać przejawiane przez nią utrudnienia, braki czy dys- funkcje, przede wszystkim jednak wydobywać i akcentować mocne jej strony; po- dejmować wspólnie z nią działania, a nie jedynie dla niej, na jej rzecz, oraz dążyć do poszukiwania tych jej sfer, które pozostają niejako nietknięte doświadczaną niepełnosprawnością. Szczególny akcent kładzie się na to, by pojęcie upośledze- nia umysłowego i podmioty w różny sposób w nie uwikłane wprowadzić w obszar namysłu i badawczych penetracji eksponujących społeczno-kulturowy kontekst tych fenomenów (C.C. Cunningham ; M. Kościelska ; R. Luckasson i in. , za: W. Otrębski ; E. Zakrzewska-Manterys, A. Gustavsson ). I chociaż próby dokonywania takich zmian zdają się widoczne w działaniach rozmaitych instytucji (uwzględniając dążenia działających w nich ludzi) wspo- magających rozwój, odpowiedzialnych za edukację czy wspierających osoby z nie- pełnosprawnością intelektualną w dorosłości (uwidacznia się to m.in. w procesie diagnozowania z zastosowaniem testu Gunzburga), to w moim odczuciu zary- sowuje się swoista luka w konstruowaniu odmiennej, nowej wiedzy dotyczącej osób z upośledzeniem umysłowym, którą stanowią m.in. tzw. charakterystyki/ opisy tej grupy osób zawarte w różnorakich publikacjach. Mam bowiem wątpli- wość, czy istotnie narasta obszar nowej wiedzy o osobach z upośledzeniem umy- słowym, wyrażający się w postaci obszerniejszych, wielowymiarowych opisów, wykraczających poza najczęściej spotykane i chyba nadal dominujące kliniczne, D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 16 D. Krzemińska, 1. Dorosłość z niepełnosprawnością intelektualną... tradycyjne charakterystyki, które w dalszym ciągu obecne są zarówno w publika- cjach starszych, jak i nowszych. Odnoszę wrażenie, że zawartość tych charakterystyk dostarcza informacji, które stanowią zaledwie opis pewnego wycinka – odnoszą się jedynie do okre- ślonych sfer funkcjonowania osoby z upośledzeniem umysłowym, i to w optyce dyscypliny, jaką zazwyczaj jest psychologia kliniczna, do której dorobku przez lata odwoływały się nauki lokujące w kręgu swoich zainteresowań człowieka nie- pełnosprawnego. Obecnie charakterystyki te jawią mi się jako niewystarczające, wymagają jeśli nie weryfi kacji, to poszerzenia i dopełnienia. Natomiast w kontekście oso- bistego doświadczania relacji z konkretną osobą z głębszym stopniem niepeł- nosprawności intelektualnej powiem, że korci mnie podjęcie pewnej polemiki, a w każdym razie poddanie pod namysł niektórych stwierdzeń czy ustaleń cha- rakteryzujących tę osobę, i pewnie nie tylko tę, którą wybrałam, gdyż w populacji niepełnosprawnych intelektualnie z pewnością jest więcej postaci, które można by opisać, podejmując dyskusję z dyskursem tzw. tradycyjnych charakterystyk tej grupy osób. Sięgając po wybrane publikacje, w których odnajdujemy tzw. charaktery- styki osób z upośledzeniem umysłowym, z wyodrębnieniem fragmentów od- noszących się do grupy z upośledzeniem stopnia umiarkowanego, głębokiego i znacznego (które często omawiane bywają łącznie), rozumiane jako opisujące populację osób z upośledzeniem umysłowym głębszego stopnia, nietrudno dostrzec, że prezentację tę stanowi głównie swoisty inwentarz negatywnych właściwości i cech ujawnianych przez tę grupę, które ustanowione zostały na mocy odwołania się do obowiązującej w danej populacji normy, ukonstytuowa- nej na podstawie określonych ilościowo wartości odnoszących się do wybranych sfer funkcjonowania. Najczęściej wśród nich opisywane są: czynności intelektu- alne/myślenia i mowy, orientacyjno-poznawcze, sfera uczuciowa i emocjonalna, czynności adaptacyjno-przystosowawcze (por. np. J. Kostrzewski ; H. Bo- rzyszkowska ; R.  Kościelak ; J. Lausch-Żuk ; Ż. Stelter ). Informacje, jakie czerpiemy z wymienionych charakterystyk, składają się na wi- zerunek osoby z głębszym stopniem upośledzenia umysłowego, która zasadniczo w swoim funkcjonowaniu osiąga poziom kompetencji kilkuletniego przeciętnego pełnosprawnego dziecka, a we wszystkich tych sferach i czynnościach odbiega od normy, przejawiając wyraziste negatywne zróżnicowanie w stosunku do „nor- malnej” części populacji. Owe odmienności w funkcjonowaniu ulokowane zostają w organicznym uszkodzeniu mózgu, a stan ten widziany jest jako nieodwracalny, mający „totalny i rozlany” charakter, rzutujący na całą osobowość, który tym samym wyznacza wybitnie niski pułap, tak rozwojowy, jak i odnoszący się do oczekiwań wobec tej grupy społecznej, związanych choćby z podejmowaniem/ wykonywaniem określonych ról czy zadań. D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012 1.1. „Przypadek” Daniela F. jako pretekst... 17 Swoista niewystarczalność tych charakterystyk i nieodparte wrażenie, że obecnie jawią się jako opis ukazujący jedynie pewien wycinek funkcjonowania i możliwości osób z upośledzeniem umysłowym, określiłabym jako odczuwany stan niedosytu, kw estionujący czy podający w wątpliwość dotychczas ustalone znaczenia przypisywane upośledzonym umysłowo, zwłaszcza jeśli jawią się jako dominujące. Tym samym zaznacza się konieczność nowych/innych ustaleń. Taki stan rzeczy celnie obrazuje Z. Bauman, sugerując, że [...] nowe pojęcia są chciwie poszukiwane i chętnie przyjmowane wtedy, gdy zaczy- na narastać poczucie, że rzeczywistość, do której się odnosiły i którą opisywały po- jęcia dotychczas używane, uległa i wciąż ulega głębokim zmianom, wymagającym otwarcia nowego rozdziału (Z. Bauman, K. Tester , s. –). W niniejszym tekście, tytułem egzemplifi kacji subiektywnie widzianego na- pięcia i dysonansu w polu odnoszącym się do znaczeń przypisywanych osobom z upośledzeniem umysłowym, które konstruują dotychczasowe ich charaktery- styki, chcę przybliżyć postać Daniela – mężczyzny, który został zdiagnozowany jako znacznie upośledzony umysłowo i jest od ponad dziesięciu lat uczestnikiem jednego z trójmiejskich środowiskowych domów samopomocy (ŚDS). Jestem związana z tą placówką, pełniąc w niej rolę wiecznej wolontariuszki, ale zarazem badacza, gdyż miejsce to jest przestrzenią rozmaitych penetracji, które podejmu- ję w środowisku osób dorosłych z głębszym stopniem niepełnosprawności inte- lektualnej. Naszkicowany obraz konkretnej postaci jest wynikiem moich długo- trwałych obserwacji czynionych podczas kontaktów z Danielem, rozmów z nim i snutego od dawna namysłu nad jego osobą. Wizerunek Daniela wyłania się tu przede wszystkim z narracji terapeutów, którzy od lat z nim pracują. Ich wypo- wiedzi zostały zarejestrowane podczas kilku spotkań, w trakcie których zrealizo- wałam badanie zogniskowane wokół postaci Daniela i tego, jak widzą mężczyznę i jego funkcjonowanie z własną niepełnosprawnością. To celowe badanie było uwieńczeniem od dawna pojawiających się strzępów rozmów między mną i te- rapeutami, w których komentowane były zachowania i działania Daniela, jakie poddawaliśmy pod wspólny namysł. Ponieważ czuję się w pewien sposób zwią- zana z placówką, której Daniel jest uczestnikiem, przeprowadzenie badania nie było dla mnie wejściem do nowego środowiska; przeciwnie, badani terapeuci to osoby mi znane, a ich poglądy dotyczące środowiska, w którym pracują – nieobce. Organizując zatem konkretne spotkania, podczas których chciałam porozmawiać wyłącznie o Danielu, zastosowałam wywiad z informatorami. Jako metodę badań wymieniają go M. Hammersley i P. Atkinson (), traktując terapeutów jako osoby kompetentne i dobrze zorientowane w interesującej mnie materii. Wywiad ten przybierał postać wypowiedzi spontanicznych i wywołanych – to określenia, które stosują Hammersley i Atkinson (). Zgodnie z moim zamysłem była to rozmowa z kilkoma terapeutami jednocześnie, toteż wymiana zdań była zarówno D. Krzemińska, I. Lindyberg , Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-988-9, © by Iwona Lindyberg, Dorota Krzemińska, 2012; © by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wokół dorosłości z niepełnosprawnością intelektualną
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: