Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00130 011012 7496266 na godz. na dobę w sumie
Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP - ebook/pdf
Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 575
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-1303-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książki z serii STUDIA PRAWNICZE w pogłębiony sposób prezentują całość problematyki danej dziedziny prawa. Są to kompletne opracowania uwzględniające dorobek doktryny, orzecznictwa, zawierające elementy prawno porównawcze.

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP, t. I, Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki zawiera gruntowne omówienie założeń doktrynalnych (koncepcji) oraz przesłanek (idei), które stały się wyznacznikiem treści przyjętego w Konstytucji RP z 2.4.1997 r. modelu ochrony wolności i praw jednostki.

Obok tych elementów Autorzy podjęli się zadania zaprezentowania szeregu analiz szczegółowych koncentrujących się na zagadnieniach:

W założeniu praca ta ma w kompleksowy sposób przybliżyć problematykę wolności i praw jednostki, skonfrontować sposób postrzegania istoty wolności i praw na płaszczyźnie krajowej przez ustawodawcę, Trybunał Konstytucyjny oraz inne organy w praktyce stosujące postanowienia polskiej ustawy zasadniczej.

Całość problematyki Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP uzupełnia t. II, Charakter, zakres realizacji oraz ochrona wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym (w przygotowaniu).

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

STUDIA PRAWNICZE STUDIA PRAWNICZE I STUDIA PRAWNICZE Książki z serii STUDIA PRAWNICZE w pogłębiony sposób prezentują całość problematyki danej dziedziny prawa. Są to kompletne opracowania uwzględniające dorobek doktryny, orzecznictwo, zawierające elementy prawnoporównawcze. Publikacja Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP, t. I, Idee i zasa- dy przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki za- wiera gruntowne omówienie założeń doktrynalnych (koncepcji) oraz przesła- nek (idei), które stały się wyznacznikiem treści przyjętego w Konstytucji RP z 2.4.1997 r. modelu ochrony wolności i praw jednostki. Obok tych elementów Autorzy podjęli się zadania zaprezentowania szeregu analiz, koncentrujących się na zagadnieniach:  specyfiki konstytucyjnego ujęcia wolności i praw jednostki,  źródeł normatywnych praw człowieka w polskim systemie prawnym,  charakteru poszczególnych postanowień konstytucyjnych,  procedur konstytucyjnych związanych z ochroną wolności i praw jednostki. W założeniu praca ta ma w kompleksowy sposób przybliżyć problematykę wolności i praw jednostki, skonfrontować sposób postrzegania istoty wolno- ści i praw na płaszczyźnie krajowej dokonany przez ustawodawcę, Trybunał Konstytucyjny oraz inne organy w praktyce stosujące postanowienia polskiej ustawy zasadniczej. Całość problematyki Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP uzu- pełnia t. II, Charakter, zakres realizacji oraz ochrona wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym (w przygotowaniu). Dr hab. Mariusz Jabłoński – profesor w Katedrze Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz redaktor naczelny Przeglądu Prawa i Administracji. m o T • P R i j c u t y t s n o K w i k t s o n d e j a w a r p i i c ś o n l o W • i k s ń o ł b a J Mariusz Jabłoński (red.) Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP Tom I Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP www.sklep.beck.pl e-mail: dz.handlowy@beck.pl http://www.beck.pl tel.: 22 31 12 222, fax: 22 33 77 601 ISBN 978-83-255-1303-0 Cena 99,00 zł C•H•BECK C.H.BECK STUDIA PRAWNICZE Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP W sprzedaży: B. Banaszak KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Komentarze Becka P. Sarnecki PRAWO KONSTYTUCYJNE RP, wyd. 7 Podręczniki Prawnicze B. Banaszak PRAWO KONSTYTUCYJNE, wyd. 4 Studia Prawnicze M. Zubik (red.) KONSTYTUCJA III RP W TEZACH ORZECZNICZYCH TK I WYBRANYCH SĄD(cid:211)W Zbiory Orzecznictwa Becka M. Stepaniuk PRAWO KONSTYTUCYJNE, T. 4 Testy Aplikacyjne KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, wyd. 10 Twoje Prawo www.sklep.beck.pl Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP Tom I Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Redaktor Mariusz Jabłoński dr hab. prof. Uniwersytetu Wrocławskiego Autorzy dr R. Balicki, prof. dr hab. B. Banaszak, dr M. Bernaczyk, mgr I. Biśta, prof. dr hab. K. Działocha, dr hab. M. Jabłoński, dr S. Jarosz-Żukowska, dr P. Kaczmarek, dr A. Ławniczak, dr A. Malicka, dr hab. prof. UWr M. Masternak-Kubiak, dr B. Mielnik, prof. dr hab. J. Trzciński, dr M. Wiącek WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2010 M. Jabłoński (red.), Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP, t. I, Propozycja cytowania: Warszawa 2010 Poszczeg(cid:243)lne rozdziały opracowali: cz. II, rozdz. VI cz. II, rozdz. II; cz. II, rozdz. III cz. I, rozdz. VIII; cz. I, rozdz. IX cz. II, rozdz. IV cz. I, rozdz. I cz. I, rozdz. IV; cz. II, rozdz. X cz. I, rozdz. V; cz. I, rozdz. VII cz. II, rozdz. I cz. II, rozdz. VII cz. I, rozdz. VI; cz. II, rozdz. V cz. II, rozdz. IX dr R. Balicki: prof. dr hab. B. Banaszak: dr M. Bernaczyk: mgr I. Biśta: prof. dr hab. K. Działocha: dr hab. prof. UWr M. Jabłoński: dr S. Jarosz-Żukowska: dr P. Kaczmarek: dr P. Kuczma: dr A. Ławniczak: dr A. Malicka: dr hab. prof. UWr M. Masternak-Kubiak: cz. I, rozdz. II; cz. II, rozdz. VII dr B. Mielnik: prof. dr hab. J. Trzciński, dr M. Wiącek: cz. I, rozdz. III cz. II, rozdz. VIII Redakcja: Katarzyna Iwaniuk Wydawnictwo C. H. Beck 2010 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print, Warszawa Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN 978-83-255-1303-0 Wprowadzenie Od uchwalenia obowiązującej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej upły- nęło już kilkanaście lat. Okres ten wydaje się wystarczający do podjęcia pr(cid:243)- by oceny nie tylko tego jak wygląda praktyczna strona realizacji i ochrony poszczeg(cid:243)lnych wolności i praw konstytucyjnych, ale r(cid:243)wnież ustalenia tego, czy i w jakim zakresie zmieniły się założenia koncepcyjne, kt(cid:243)re wpłynęły na przyjęcie takich, a nie innych rozwiązań prawnych. Nie budzi przecież wątpliwości, że działaniami ustrojodawcy musiała kie- rować pewna idea (idee) przewodnia, kt(cid:243)rej konsekwencją było takie a nie inne skonkretyzowanie katalogu zasad, wolności i praw konstytucyjnych. Właściwe wydaje się też założenie, że prawodawca konstytucyjny mu- siał opierać się w trakcie swojej działalności na pewnych założeniach teore- tycznoprawnych, a także koncepcjach, kt(cid:243)re ukształtowały się na przestrzeni ostatnich kilku wiek(cid:243)w. Wreszcie r(cid:243)wnie oczywiste jest stwierdzenie, iż tworzenie pewnych roz- wiązań musiało nawiązywać do wypracowanych wsp(cid:243)lnie przez wiele państw standard(cid:243)w międzynarodowej ochrony wolności i praw jednostki. Uwzględnienie wymienionych wyżej element(cid:243)w składowych przy jedno- czesnym wzięciu pod uwagę historycznych konotacji, kt(cid:243)re towarzyszyły rea- lizacji i ochronie wolności i praw w okresie Polski Ludowej, w odpowiednim (cid:150) choć r(cid:243)żnym stopniu (cid:150) stało się punktem wyjścia dla ustrojodawcy, kt(cid:243)ry ważąc i analizując sumę przesłanek zdecydował się ostatecznie na przyjęcie konkretnych rozwiązań konstytucyjnych. Prezentowane opracowanie jest pierwszym z dw(cid:243)ch tom(cid:243)w poświęconych kompleksowej analizie konstytucyjnych postanowień kształtujących polski system ochrony wolności i praw. Podstawowym założeniem przyświecającym konstrukcji I tomu jest zaprezentowanie jak najszerszego spektrum założeń doktrynalnych (koncepcji) oraz przesłanek (idei), kt(cid:243)re stały się wyznaczni- kiem treści przyjętego w Konstytucji RP modelu ochrony wolności i praw jednostki. Ten punkt wyjściowy, kt(cid:243)rego celem jest r(cid:243)wnież podjęcie pr(cid:243)by ustalenia, czy i jaka koncepcja przewodnia determinowała zakres i charak- ter przyjętych regulacji zostaje skonfrontowany z p(cid:243)źniejszą praktyką, kt(cid:243)ra kształtowała się tak na płaszczyźnie konkretyzacji postanowień Konstytucji w drodze działalności ustawodawcy, jak r(cid:243)wnież orzecznictwa organ(cid:243)w wła- VI Wprowadzenie dzy sądowniczej, w szczeg(cid:243)lności zaś Trybunału Konstytucyjnego. Konwen- cja taka pozwala na dostrzeżenie pewnej dynamiki rozumienia poszczeg(cid:243)l- nych postanowień konstytucyjnych, a w niekt(cid:243)rych przypadkach kierunk(cid:243)w zmian rozumienia pojęć i rozwiązań prawnych wprowadzonych przez ustro- jodawcę. W założeniu praca ta ma w kompleksowy spos(cid:243)b przybliżyć problematykę wolności i praw jednostki, skonfrontować spos(cid:243)b postrzegania istoty wolno- ści i praw na płaszczyźnie krajowej przez ustawodawcę, Trybunał Konstytu- cyjny oraz inne organy w praktyce stosujące postanowienia Konstytucji RP. Z tego też powodu obok poszukiwania element(cid:243)w modelu konstrukcji te- oretycznoprawnej, kt(cid:243)re stały się (cid:132)kamieniem węgielnym(cid:148) regulacji przyjętej 2.4.1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe, konieczne staje się przedstawie- nie praktycznej strony realizacji każdej z gwarantowanych wolności i praw. Problematyce tej, uwzględniającej standardy międzynarodowe, jak r(cid:243)wnież pewne istotne zależności wynikające z członkostwa Polski w Unii Europej- skiej, zostanie poświęcony tom II. Celem drugiej części będzie nie tylko ana- liza poszczeg(cid:243)lnych wolności i praw zagwarantowanych w Konstytucji RP z 2.4.1997 r., ale też ustalenie instytucji i procedur służących jednostce do ochrony w sytuacji zagrożenia lub naruszenia postanowień konstytucyjnych. Zar(cid:243)wno Redaktor, jak i znakomici Autorzy, w zdecydowanej większości będący pracownikami i doktorantami Katedry Prawa Konstytucyjnego Wy- działu Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, mają nadzieję, że publikacja ta choć w części pozwoli na przybliżenie szerokiej grupie Czytelnik(cid:243)w problematyki dotyczącej interpretacji, a także realizacji oraz ochrony konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela. Mamy też nadzieję, że lektura naszej pracy przyczyni się do jeszcze pełniejszej rea- lizacji gwarantowanych konstytucyjnie wolności i praw, co wpłynie na efek- tywniejsze eliminowanie potencjalnych konflikt(cid:243)w. Wrocław, marzec 2010 r. Mariusz Jabłoński Spis treści Wprowadzenie ............................................................................................... V Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w .............................................................................................. XIII Część I. Koncepcja konstytucyjnego modelu regulacji wolności i praw jednostki Rozdział I. Idee przewodnie wolności i praw jednostki w procesie uchwalania Konstytucji RP ..................................................................... 3 3 § 1. W poszukiwaniu (cid:132)momentu konstytucyjnego(cid:148) .................................... 6 § 2. Kompromis polityczny czy społeczny konsensus konstytucyjny? ....... § 3. Wizje wolności i praw jednostki w projektach konstytucji .................. 8 § 4. Godność istoty ludzkiej jako fundament wolności i praw .................... 11 § 5. Wolność i r(cid:243)wność wobec prawa .......................................................... 14 § 6. Pojmowanie godności człowieka w KKZN a wsp(cid:243)łczesne spory wok(cid:243)ł art. 30 Konstytucji RP ................................................................ 16 § 7. Idea bezpośredniego stosowania konstytucyjnych wolności i praw ..... 18 § 8. Spory w sprawie katalogu wolności i praw w Konstytucji RP ............. 22 § 9. Uwagi końcowe .................................................................................... 27 Rozdział II. Miejsce i znaczenie międzynarodowych źr(cid:243)deł prawa praw człowieka w polskim porządku konstytucyjnoprawnym ............ 30 § 1. Wprowadzenie ...................................................................................... 30 § 2. Ranga międzynarodowego prawa praw człowieka w prawie polskim .................................................................................................. 31 § 3. Wpływ zobowiązań międzynarodowych ze sfery praw i wolności człowieka na tworzenie prawa krajowego ............................................ 44 § 4. Wpływ międzynarodowych źr(cid:243)deł praw człowieka na stosowanie prawa krajowego ................................................................................... 50 Rozdział III. Znaczenie wstępu do Konstytucji dla interpretacji statusu jednostki w Rzeczypospolitej Polskiej ..................................................... 57 § 1. Znaczenie prawne wstępu do Konstytucji ............................................ 57 § 2. Wstęp do Konstytucji w praktyce ......................................................... 61 § 3. Konkluzja .............................................................................................. 77 Rozdział IV. Klasyfikacja wolności i praw jednostki w Konstytucji RP... 78 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 78 VIII Spis treści § 2. Systematyka Konstytucji RP a kwestia klasyfikacji wolności i praw jednostki ................................................................................................ 79 I. Systematyka konstytucji a kwestia wolności i praw niederogowalnych ......................................................................... 81 II. Konstytucyjne i pozakonstytucyjne wolności i prawa jednostki ... 82 III. Systematyka konstytucji jako podstawa wyodrębnienia określonych kategorii wolności i praw jednostki .......................... 86 § 3. Wolność a prawo (cid:150) problem konstytucyjnego zr(cid:243)żnicowania sfery chronionego dobra ................................................................................ 93 § 4. Wolności i prawa obywatelskie ............................................................ 98 § 5. Kryterium podmiotu ochrony jako podstawa wyr(cid:243)żnienia wolności i praw .................................................................................................... 100 § 6. Kryterium metod ochrony konstytucyjnych wolności i praw jednostki ................................................................................................ 101 § 7. Terminologia wolności i praw jednostki w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ................................................................................... 103 § 8. Uwagi końcowe .................................................................................... 105 Rozdział V. Charakter i znaczenie wolności i praw jednostki wyrażonych w Rozdziale I Konstytucji RP ............................................ 107 § 1. Znaczenie i zawartość treściowa Rozdziału I Konstytucji RP ............. 107 § 2. Szczeg(cid:243)lna ranga wolności i praw wywiedzionych z przepis(cid:243)w rozdziału I (cid:150) intencje ustrojodawcy ...................................................... 112 § 3. Wolności i prawa wywiedzione z Rozdziału I (cid:150) cele działania państwa czy prawa podmiotowe? ....................................................................... 118 § 4. Kwestia zakresu dopuszczalnych ograniczeń wolności (praw) podniesionych do rangi zasady ustrojowej ........................................... 135 § 5. Uwagi końcowe .................................................................................... 138 Rozdział VI. Wolność i prawa człowieka w ujęciu konstytucyjnym ......... 141 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 141 § 2. Historyczne poglądy na temat wolności i praw .................................... 145 § 3. Teoretyczne prawnopozytywne schematy regulacji problematyki praw i wolności .............................................................................................. 155 § 4. Najważniejsze prawnopaństwowe opisy praw i wolności człowieka ... 157 § 5. Najistotniejsze międzynarodowe akty prawne dotyczące problematyki praw i wolności ..................................................................................... 164 § 6. Rodzime unormowania kwestii wolności i praw de lege lata .............. 167 § 7. Uwagi końcowe .................................................................................... 173 Rozdział VII. Problem horyzontalnego stosowania norm konstytucyjnych dotyczących wolności i praw jednostki w świetle Konstytucji RP ....... 178 § 1. Uwagi wstępne ..................................................................................... 178 § 2. Pojęcie i formy horyzontalnego działania praw i wolności konstytucyjnych .................................................................................... 180 Spis treści IX § 3. Konstytucyjna regulacja horyzontalnego działania praw człowieka (cid:150) uwagi prawnopor(cid:243)wnawcze .............................................................. 183 § 4. Podstawy horyzontalnego działania praw i wolności jednostki w Konstytucji RP .................................................................................. 188 § 5. Horyzontalne działanie poszczeg(cid:243)lnych praw i wolności konstytucyjnych na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sąd(cid:243)w .................................................................................................. 201 Rozdział VIII. Procedura zmiany Konstytucji RP a gwarancje ochrony wolności i praw jednostki ......................................................................... 211 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 211 § 2. Pojęcie zmiany Konstytucji RP. Status jednostki w państwie jako determinant prostego bądź kwalifikowanego trybu zmian ................... 217 § 3. Wnioski ................................................................................................. 229 Rozdział IX. Pojęcie publicznych praw podmiotowych w świetle Konstytucji RP .......................................................................................... 232 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 232 § 2. Znaczenie pojęcia prawa podmiotowego dla nauki prawa konstytucyjnego .................................................................................... 234 § 3. Struktura konstytucyjnych publicznych praw podmiotowych .............. 243 § 4. Konstytucyjne prawa podmiotowe a normy programowe Konstytucji ... 264 § 5. Podsumowanie ...................................................................................... 280 Część II. Zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw Rozdział I. Rozumienie praw i wolności jednostki w Konstytucji RP (między dobrem wsp(cid:243)lnym a ideą indywidualistyczną) ........................ 285 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 285 § 2. Jednostka czy wsp(cid:243)lnota? ..................................................................... 286 § 3. Praktyka konstytucyjna ......................................................................... 289 § 4. Koncepcja człowieka w pragmatyzmie ............................................... 292 § 5. Uwagi końcowe ................................................................................... 298 Rozdział II. Zasada demokratycznego państwa prawnego a kwestia praw i wolności jednostki ......................................................................... 300 § 1. Zasada demokratycznego państwa prawnego w doktrynie prawa państw demokratycznych ...................................................................... 300 § 2. Zasada demokratycznego państwa prawnego w polskiej doktrynie prawa ..................................................................................................... 301 § 3. Zasada demokratycznego państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego .................................................................. 305 § 4. Ocena orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zasady demokratycznego państwa prawnego w nauce prawa .......................... 314 X Spis treści Rozdział III. Bezpośrednie stosowanie Konstytucji w kontekście realizacji i ochrony praw i wolności ........................................................ 318 § 1. Bezpośrednie stosowanie Konstytucji w konstytucjonalizmie państw demokratycznych i w ich doktrynie prawa ........................................... 318 § 2. Kontrowersje wok(cid:243)ł bezpośredniego stosowania Konstytucji w polskiej nauce prawa i w orzecznictwie sądowym ........................... 321 I. Zakres podmiotowy (jakie podmioty mogą bezpośrednio stosować Konstytucję?) ................................................................. 321 II. Zakres przedmiotowy (jakie normy Konstytucji można bezpośrednio stosować?) ............................................................... 327 § 3. Bezpośrednie stosowanie konstytucyjnych norm dotyczących praw i wolności jednostki .............................................................................. 328 § 4. Wnioski ................................................................................................. 333 Rozdział IV. Zasada poszanowania godności człowieka i jej wpływ na interpretację konstytucyjnego uregulowania praw i wolności jednostki ..................................................................................................... 335 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 335 § 2. Godność (cid:150) najważniejszy fundament wsp(cid:243)łczesnego systemu ochrony praw jednostki ....................................................................................... 336 § 3. Miejsce godności w międzynarodowych aktach praw człowieka i bioetyki ............................................................................................... 337 § 4. Zakres podmiotowy zasady godności w regulacjach normatywnych i jej relacje z prawem do życia .............................................................. 345 I. Standardy międzynarodowe .......................................................... 345 II. Polski stan prawny ....................................................................... 353 § 5. Charakter konstytucyjnie gwarantowanej zasady poszanowania godności człowieka ............................................................................... 355 § 6. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego a poszukiwanie treści i funkcji zasady godności w polskim porządku prawnym .................... 359 I. Dwa wymiary konstytucyjnie gwarantowanej godności człowieka ....................................................................................... 359 II. Godność podstawą skargi konstytucyjnej ..................................... 361 III. Funkcje zasady poszanowania godności w polskim porządku prawnym ........................................................................................ 363 § 7. Podsumowanie ...................................................................................... 365 Rozdział V. Zasada poszanowania wolności i jej ograniczenia .................. 367 § 1. Wolność a wolności .............................................................................. 367 § 2. Wolność wewnętrzna i zewnętrzna ....................................................... 369 § 3. Problem Wolności w r(cid:243)żnych epokach ................................................. 370 I. Wolności indywidualne ................................................................. 370 II. Wolności kolektywne .................................................................... 375 § 4. Wolność w dawnym polskim prawie pozytywnym .............................. 382 § 5. Wolności zbiorowe w polskiej Konstytucji i ich ograniczenia ............. 385 Spis treści XI § 6. Wolności indywidualne w polskiej Konstytucji i ich ograniczenia ...... 392 § 7. Uwagi końcowe .................................................................................... 409 Rozdział VI. Zasada r(cid:243)wności i jej wpływ na realizację konstytucyjnych praw i wolności .......................................................................................... 413 § 1. Uwagi wprowadzające ......................................................................... 413 § 2. Ewolucja rozumienia zasady r(cid:243)wności ................................................. 414 § 3. Zasada r(cid:243)wności w dokumentach międzynarodowych ........................ 417 § 4. Zasada r(cid:243)wności w polskich rozwiązaniach ustrojowych .................... 420 § 5. Konstytucyjna zasada r(cid:243)wności w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ................................................................................... 423 § 6. Zakończenie .......................................................................................... 439 Rozdział VII. R(cid:243)wnouprawnienie kobiet i mężczyzn ................................. 441 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 441 § 2. R(cid:243)wnouprawnienie kobiet i mężczyzn w polskich Konstytucjach, w prawie międzynarodowym i prawie europejskim ............................. 442 § 3. R(cid:243)wnouprawnienie kobiet i mężczyzn jako prawo podmiotowe ......... 452 § 4. Zakres treściowy konstytucyjnej formuły r(cid:243)wnouprawnienia kobiet i mężczyzn ............................................................................................ 455 § 5. R(cid:243)wnouprawnienie w prawie pracy i prawie ubezpieczeń społecznych ........................................................................................... 459 § 6. Uwagi końcowe .................................................................................... 468 Rozdział VIII. Zasada poszanowania obywatelstwa polskiego i zapewnienia opieki obywatelowi przebywającemu poza granicami kraju ................................................................................ 470 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 470 § 2. Obywatelstwo w prawie polskim .......................................................... 472 § 3. Zewnętrzny wymiar zasady poszanowania obywatelstwa polskiego ... 483 § 4. Uwagi końcowe .................................................................................... 508 Rozdział IX. Status prawny i ochrona praw mniejszości narodowych w Polsce ...................................................................................................... 510 § 1. Uwagi wprowadzające .......................................................................... 510 § 2. Regulacje prawa międzynarodowego ................................................... 511 I. System uniwersalny ONZ ............................................................. 511 II. System regionalny Rady Europy ................................................... 513 § 3. Regulacje prawa wewnętrznego ........................................................... 517 I. Konstytucja RP .............................................................................. 517 II. Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym ................................................................................... 518 1. Geneza ustawy o mniejszościach narodowych ......................... 518 2. Postanowienia og(cid:243)lne i definicja mniejszości narodowej i etnicznej .................................................................................. 520 Spis treści 3. Zakaz dyskryminacji i asymilacji ............................................. 521 4. Przepisy dotyczące języka mniejszości .................................... 521 4.1. Używanie imion i nazwisk w języku mniejszości ............ 521 4.2. Używanie języka mniejszości w życiu prywatnym i publicznym ..................................................................... 522 4.3. Język pomocniczy ............................................................. 522 4.4. Język regionalny ............................................................... 524 5. Przepisy dotyczące oświaty i kultury ........................................ 524 6. Organy do spraw mniejszości narodowych i etnicznych .......... 525 6.1. Komisja Wsp(cid:243)lna Rządu i Mniejszości Narodowych XII i Etnicznych ...................................................................... 526 § 4. Uwagi końcowe .................................................................................... 527 Rozdział X. Zasada r(cid:243)żnicowania zakresu realizacji konstytucyjnych wolności i praw jednostki w oparciu o kryterium obywatelstwa polskiego..................................................................................................... 529 § 1. Uwagi wprowadzające ......................................................................... 529 § 2. Przesłanki i charakter zr(cid:243)żnicowania zakresu realizacji konstytucyjnego ujęcia wolności i praw jednostki ze względu na kryterium obywatelstwa polskiego w pracach Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego ........................................ 533 § 3. Specyfika regulacji konstytucyjnej i jej wpływ na dekodowanie podmiotu gwarantowanych wolności praw .......................................... 542 I. Charakter konstytucyjnej zasady i podstaw zr(cid:243)żnicowania sytuacji prawnej cudzoziemca ....................................................... 542 II. Kwestia konstytucyjnego zastrzeżenia realizacji konkretnych wolności i praw na rzecz obywateli polskich ................................ 545 § 4. Praktyka konstytucyjna ......................................................................... 549 § 5. Uwagi końcowe .................................................................................... 554 Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w 1. Akty prawne BGB .................. B(cid:252)rgerliches Gesetzbuch (niemiecki Kodeks cywilny z 1896 r.) che Sammlung BVerfG .............. Entscheidungen des Bundes verfassungsgerichts. Ammli- EKB ................... Europejska Konwencja Bioetyczna GG ..................... Grundgesetz der Bundesrepublik Deutschland (niemiecka ustawa zasadnicza z 1949 r.) KC ..................... Kodeks cywilny KP ...................... Kodeks pracy KPD ................... Konwencja Praw Dziecka MPPOiP ............ Międzynarodowy Pakt Praw Obywalskich i Politycznych z 19.12.1996 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) PDPCz ............... Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 1948 r. TofUE ................. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skon- solidowana, Dz.Urz. UE C 115/2008, s. 48) TWE .................. Traktat ustanawiający Wsp(cid:243)lnotę Europejską z 25.3.1957 r. (wersja skonsolidowana, Dz.Urz. UE C 321E/2006, s. 1) 2. Organy, instytucje i organizacje EKPCz ............... Europejski Trybunał Praw Człowieka FTK ................... Federalny Trybunał Konstytucyjny IPN .................... Instytut Pamięci Narodowej KKZN ............... Komisja Konstytucyjna Zgromadzenia Narodowego KP ...................... Klub Parlamentarny KPN ................... Konfederacja Polski Niepodległej LPR ................... Liga Polskich Rodzin NATO ................. North Atlantic Treaty Organization (Organizacja Traktatu P(cid:243)łnocnoatlantyckiego) NP ...................... Nowe Prawo NRD .................. Niemiecka Republika Demokratyczna NSA ................... Naczelny Sąd Administracyjny XIV Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w NSZZ (cid:132)Solidarność(cid:148) ..... Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (cid:132)Solidarność(cid:148) PC ...................... Porozumienie Centrum PPS .................... Polska Partia Socjalistyczna PRL ................... Polska Rzeczpospolita Ludowa PSL .................... Polskie Stronnictwo Ludowe PZPR ................. Polska Zjednoczona Partia Robotnicza RP ...................... Rzeczypospolita Polska RPA ................... Republika Południowej Afryki SLD ................... Sojusz Lewicy Demokratycznej SN ..................... Sąd Najwyższy TK ..................... Trybunał Konstytucyjny UD ..................... Unia Demokratyczna UE ..................... Unia Europejska UP ...................... Unia Pracy UW .................... Unia Wolności WSA .................. Wojew(cid:243)dzki Sąd Administracyjny ZChN ................. Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe ZSRR ................. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich 3. Publikatory i czasopisma ADR .................. ADR. Arbitraż i Mediacja AUWr ................ Acta Universitatis Wratislaviensis Biul. KKZN ....... Biuletyn Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodo- wego Biul. SN ............. Biuletyn Sądu Najwyższego EPS .................... Europejski Przegląd Sądowy GSP ................... Gdańskie Studia Prawnicze GW .................... Gazeta Wyborcza KPP ................... Kwartalnik Prawa Prywatnego MoP ................... Monitor Prawniczy MoPr ................. Monitor Prawa Pracy ONSA ................ Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ONSAiWSA ...... Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wo- jew(cid:243)dzkich Sąd(cid:243)w Administracyjnych OSA ................... Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Apelacyjnych OSNP ................ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy OSNPG ............. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Prokuratura Generalna OSP ................... Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Polskich OTK .................. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego OTK-A .............. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Seria A OTK-B .............. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Seria B Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w XV Pal. .................... Palestra PiP ..................... Państwo i Prawo PiZS ................... Praca i Zabezpieczenia Społeczne PL ...................... Przegląd Legislacyjny PPiA ................... Przegląd Prawa i Administracji Prok. i Pr. ........... Prokuratura i Prawo Prok. i Pr.-wkł. ... Prokuratura i Prawo (cid:150) wkładka PS ...................... Przegląd Sądowy RPEiS ................ Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny Rzeczp. .............. Rzeczpospolita SI ....................... Studia Iuridica Wok. .................. Wokanda ZNSA ................ Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 4. Inne art. ..................... artykuł (-y) cyt. ..................... cytowany (-a) cz. ...................... część ENA ................... europejski nakaz aresztowania in. ....................... inny (-a, -e) m.in. .................. między innymi nast. ................... następny (-a, -e) n.e. ..................... naszej ery np. ...................... na przykład oprac. ................. opracował (-a, -li), opracowanie pkt ..................... punkt (-y) p.n.e. .................. przed naszą erą podkr. ................ podkreślenie przekł. ................ przekład przyp. ................ przypis (-y) t. ........................ tom (-y) ust. ..................... ustęp (-y) w szczeg. ........... w szczeg(cid:243)lności zd. ...................... zdanie Część I. Koncepcja konstytucyjnego modelu regulacji wolności i praw jednostki Rozdział I. Idee przewodnie wolności i praw jednostki w procesie uchwalania Konstytucji RP § 1. W poszukiwaniu (cid:132)momentu konstytucyjnego(cid:148) Pracom zmierzającym do uchwalenia Konstytucji RP niemal od same- go ich początku, tj. od 1989 r., towarzyszyły ostre spory ideowo-politycz- ne o kształt ustroju państwa, a tym samym jego konstytucji. Dotyczyły one kilku kwestii ustrojowych, w szczeg(cid:243)lności pozycji Prezydenta RP i jego roli w systemie podziału władz, pozycji jednostki w państwie wy- rażającej się w koncepcji i zakresie wolności i praw jednostki, określeniu pozycji Kościoła katolickiego w państwie oraz spraw wolności sumienia i religii. Druga z wymienionych tu materii, przedmiot niniejszego opraco- wania, była źr(cid:243)dłem wielu kontrowersji. Og(cid:243)lnie rzecz biorąc, dotyczyły one w najmniejszym stopniu wolności i praw politycznych, w szerszym zakresie (cid:150) praw osobistych (prawa do życia, wolności sumienia i religii), w najszerszym zaś zakresie (cid:150) praw socjalnych jednostki (społecznych, go- spodarczych i kulturalnych). Spornym był nie tylko katalog i zakres pod- miotowy praw socjalnych oraz ich koncepcja normatywna (na ile miały mieć charakter roszczeniowy, prawnie gwarantowany), lecz nawet to, czy są one uzasadnione i mają rację bytu w konstytucji. To ostatnie wiązało się z zagadnieniem charakteru ustroju gospodarczego i społecznego państwa, roli i zadań państwa w sferze bezpieczeństwa socjalnego obywateli. W ten spos(cid:243)b cała dyskusja o kształt praw socjalnych i nie tylko tych, uwikłana została w rozstrzygnięcia dotyczące fundamentalnych zasad ustroju pań- stwa i określenie linii kierunkowych jego aktywności. Istnieje pogląd, że tylko w Komisji Konstytucyjnej Sejmu (powołanej w grudniu 1989 r.) spory w niej prowadzone nie miały zasadniczego cha- rakteru i nie przebiegały według podziału politycznego w Sejmie (NSZZ (cid:132)Solidarność(cid:148) (cid:150) PZPR), lecz raczej w poprzek tych dw(cid:243)ch gł(cid:243)wnych sił politycznych w nim reprezentowanych. Tłumaczy się to (cid:132)kontraktowym(cid:148) K. Działocha
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: