Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00304 006095 14490845 na godz. na dobę w sumie
Wpływ kapitalizmu na charakter i postawy człowieka według Ericha Fromma - ebook/pdf
Wpływ kapitalizmu na charakter i postawy człowieka według Ericha Fromma - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 9788362480234 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> życiowe filozofie
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).
Erich Fromm jest myślicielem, który niewątpliwie potrafi czytelnika zauroczyć i tak właśnie w swoim czasie stało się ze mną. Z pism Fromma bije niezwykły, wręcz prorocki żar. Potrafi porwać czytelnika i tchnąć w niego choć część tej wiary w człowieka, którą sam wyznaje. Fromm urodzony w 1900 r. należy do tego szczególnego pokolenia, które musiało się w swoim życiu zmierzyć z obiema wojnami światowymi. Dodatkowo jako Niemiec żydowskiego pochodzenia emigruje ze swojej ojczyzny w przededniu dojścia Hitlera do władzy. Wydaje się, że te niezwykle trudne koleje losu zamiast go załamać, jakby paradoksalnie (jak to często widzimy u jednostek szlachetnych ) zaowocowały jakimś tytanicznym natężeniem woli, wybuchem wielkiego talent i powstaniem ważnych myśli i książek. Fromm - trochę zapomniany, nie eksploatowany w kulturze masowej (jak choćby Einstein lub Nietzsche), a jednak prawie każdemu gdzieś tam się obiło się o uszy wyrażenie 'ucieczka od wolności', a zwrot 'mieć czy być' został wręcz strywializowany w częstym używaniu przez różnych mówców, którzy nawet nie wiedzą o książce Fromma pod takim samym tytułem. Moje zainteresowanie Frommem rozpoczęło się od strony zagadnień ekologicznych i trwałego rozwoju. Powszechnie jest znany fakt, że nasza cywilizacja dewastuje ziemską biosferę. Degradacja ta jest tak intensywna, że jej skutki już odczuwamy do pewnego stopnia, a pewnie z biegiem lat będziemy je odczuwać coraz wyraźniej. Oczywiście podejmuje się szereg działań, by chronić przyrodę, oszczędzać surowce i produkować mniej śmieci. A jednak wydaje się, że działania te nie sięgają sedna problemu. Tym sednem jest swoista mentalność człowieka początku XXI w., człowieka, który ciągle musi mieć więcej i więcej. Człowiek ten, jeśli jest bogaty, to otacza się nieprawdopodobnym luksusem i żyje w obawie o jego utratę. Jeśli zaś jest biedny i luksus może jedynie polizać przez szybkę kineskopu swojego TV, to odczuwa zazdrość i zrobiłby wszystko, by bogactwo posiąść. Potrzebny jest głębszy wgląd w człowieka i społeczeństwo, by zrozumieć przyczyny tej chorobliwej zachłanności, tej żarłoczności, która nigdy nie znajduje nasycenia, by móc zacząć się leczyć. Takiej właśnie diagnozy i pomysłu terapii poszukiwałem u Fromma i sądzę, że w dużej mierze znalazłem. Niniejsza książka powstała jako praca zaliczeniowa na seminarium z filozofii podczas moich studiów doktoranckich na Politechnice Warszawskiej. Znajomi ocenili, że dobrze się ją czyta. Znajomy filozof ocenił, że trzyma poziom przyzwoicie napisanej pracy licencjackiej.   Spis treści:1. Wstęp    52. Życiorys Ericha Fromma    93. Źródła inspiracji Fromma    123.1 Marks    133.2 Freud    163.3 Wizje utopii    174. Kilka uwag o języku pism Fromma    214.1 Mieszanie języków    214.2 Perswazja    224.3 Zestawianie przeciwstawności    225. Streszczenie poglądów Fromma na wybrane tematy    245.1 Sytuacja egzystencjalna człowieka    245.2 Warunki powstania nowoczesnego kapitalizmu    275.2.1 Sytuacja w średniowieczu    275.2.2 Początki znacznej akumulacji kapitału w okresie renesansu    285.2.3 Wpływ doktryn protestanckich    295.3 Charakterystyka współczesnego systemu wolnorynkowego    325.3.1 Kwantyfikacja i abstrahowanie    325.3.2 Alienacja    375.3.3 Charakter merkantylny    415.3.4 Posiadanie i konsumowanie    446. Ocena myśli Fromma    466.1 Nienaukowy charakter    476.2 Jednostronność w krytyce kapitalizmu    496.3 Aktualność współcześnie?    516.3.1 Zmiana sytuacji gospodarczej i politycznej na świecie    516.3.2 Charakter merkantylny    566.3.3 Alienacja    576.3.4 Szanse na humanistyczną utopię    61    
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 1 www.e-bookowo.pl Grzegorz Słowiński WPŁYW KAPITALIZMU NA CHARAKTER I POSTAWY CZŁOWIEKA WEDŁUG ERICHA FROMMA G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 3 © Copyright by Grzegorz Słowiński e -bookowo Projekt okładki: Grzegorz Słowiński ISBN 978-83-62480-23-4 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo www.e-bookowo.pl Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wydanie I 2011 www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 4 Spis treści: 1. Wstęp __________________________________________ 6 2. Życiorys Ericha Fromma _________________________ 10 3. Źródła inspiracji Fromma ________________________ 13 3.1 Marks ___________________________________________ 14 3.2 Freud ___________________________________________ 17 3.3 Wizje utopii ______________________________________ 18 4. Kilka uwag o języku pism Fromma _________________ 22 4.1 Mieszanie języków ________________________________ 22 4.2 Perswazja ________________________________________ 23 4.3 Zestawianie przeciwstawności _______________________ 23 5. Streszczenie poglądów Fromma na wybrane tematy ___ 25 5.1 Sytuacja egzystencjalna człowieka ___________________ 25 5.2 Warunki powstania nowoczesnego kapitalizmu_________ 28 5.2.1 Sytuacja w średniowieczu ________________________________ 28 5.2.2 Początki znacznej akumulacji kapitału w okresie renesansu _______ 29 5.2.3 Wpływ doktryn protestanckich ___________________________ 30 5.3 Charakterystyka współczesnego systemu wolnorynkowego33 5.3.1 Kwantyfikacja i abstrahowanie ____________________________ 33 5.3.2 Alienacja ____________________________________________ 38 5.3.3 Charakter merkantylny __________________________________ 42 5.3.4 Posiadanie i konsumowanie ______________________________ 45 www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 5 6. Ocena myśli Fromma ____________________________ 47 6.1 Nienaukowy charakter _____________________________ 48 6.2 Jednostronność w krytyce kapitalizmu ________________ 50 6.3 Aktualność współcześnie? __________________________ 52 6.3.1 Zmiana sytuacji gospodarczej i politycznej na świecie ___________ 52 6.3.2 Charakter merkantylny __________________________________ 57 6.3.3 Alienacja ____________________________________________ 58 6.3.4 Szanse na humanistyczną utopię ___________________________ 62 www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 6 1. Wstęp Moje zainteresowanie Frommem rozpoczęło się od strony zagadnień ekologicznych i trwałego rozwoju. Powszechnie jest znany fakt, że nasza cywilizacja dewastuje ziemską biosferę. Degradacja ta jest tak intensywna, że jej skutki już odczuwamy do pewnego stopnia (np. brudne rzeki, smog w miastach, podwyższony poziom zanieczyszczeń, np. ołowiu, w powietrzu i otoczeniu i wynikające stąd schorzenia), a trzeba się liczyć z tym, że w pewnym momencie zdewastowanie Ziemi uniemożliwi nam utrzymywani obecnego wysokiego materialnego poziomu życia. Wiele działań (choć wciąż niezmiernie mało w porównaniu do wagi i trudności problemu) jest podejmowanych by zmniejszyć negatywny nacisk człowieka na ekosystem i by doprowadzić do sustainable developement, czyli do trwałego rozwoju, rozwoju, który nie degraduje swojego fundamentu - Ziemi i jej ekosystemu. Wiele jest działań natury technicznej, jak np. rozwijanie nowych czystszych technologii energetycznych, czy podnoszenie efektywności zużycia zasobów we wszystkich dziedzinach przemysłu. Podejmowane są też inicjatywy polityczno- legislacyjne, jak np. protokół z Kioto o ograniczeniu emisji CO2. www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 7 W moim przekonaniu te inicjatywy, jakkolwiek bardzo potrzebne, jednak nie trafiają w sedno zagadnienia. Tym sednem jest swoista mentalność człowieka początku XXI w., człowieka, który ciągle musi mieć więcej i więcej. Człowiek ten, jeśli jest bogaty, to otacza się nieprawdopodobnym luksusem i żyje w obawie o jego utratę1. Jeśli zaś jest biedny i luksus może jedynie polizać przez szybkę kineskopu swojego TV, to odczuwa zazdrość i zrobiłby wszystko, by bogactwo posiąść. Taki człowiek oraz system, który takiego człowieka tworzy, nigdy nie może stać się systemem trwałym, zrównoważonym z ziemską biosferą. Bo Ziemia jest ograniczona, skończona. Ograniczona i skończona jest ilość energii, która co sekundę dociera do Ziemi ze Słońca. Ograniczona jest ilość terenów uprawnych, skończona ilość drzew, które można bez szkody wyciąć, czy ryb, które można złowić. Skończone są schowane w Ziemi zasoby rud metali i paliw kopalnych. Wreszcie skończone są możliwości biosfery w akomodacji naszych śmieci. Nieograniczona zaś potrafi być nasz zachłanność i niestety nawet najszybszy rozwój techniki nie 1 Właśnie w sobotę wpadł mi w rękę International Herald Tribune o angielsko- amerykańskiej parze, która przy rocznym dochodzie sięgającym pól miliona dolarów obawia się, czy będzie ich stać na dziecko; Conrad de Aenlle, Squeaking by on a half million a year, International Herald Tribune, May 21, 2005; również online: http://www.iht.com/articles/2005/05/20/yourmoney/mrich.php www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 8 wyprzedzi naszych rosnących apetytów. Mamy nowy samochód, który może przejechać 20 km zamiast 10 z jednego litra paliwa – fajnie, a więc zacznijmy nim jeździć 2 razy więcej. Osiągnięcie równowagi z biosferą, to nie tylko sprawa nowych technologii, czy nowych ostrzejszych przepisów dotyczących ochrony środowiska. Potrzebny jest głębszy wgląd w człowieka i społeczeństwo, by zrozumieć przyczyny tej chorobliwej zachłanności, tej żarłoczności, która nigdy nie znajduje nasycenia, by móc zacząć się leczyć. Takiej właśnie diagnozy i pomysłu terapii poszukiwałem u Fromma i sądzę, że w dużej mierze znalazłem. Struktura tej pracy jest następująca. Część druga to życiorys Fromma. Części trzecia i czwarta to odpowiednio omówienie źródeł, które były dla Fromma inspiracją oraz uwagi o jego stylu pisarskim. W części piątej przedstawione zostały poglądy Fromma na wybrane, najbardziej mnie interesujące tematy. Fromm wyjaśnia, jaka jest najbardziej podstawowa sytuacja egzystencjalna człowieka, niezależna od epoki historycznej i położenia geograficznego. Następnie ukazane zostaje jak na tą podstawową sytuację wpływają procesy historyczne, które prowadzą z jednej strony do powstania wolnorynkowego www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 9 kapitalizmu, a z drugiej strony do powstania człowieka o specyficznym charakterze, odpowiadającym temu gospodarczemu systemowi. W części szóstej próbuję ocenić myśl Fromma wskazując jej silne i słabe strony. Dyskusji poddaję również jej aktualność oraz możliwość przemiany ludzkiego społeczeństwa w kierunku postulowanej przez Fromma humanistycznej utopii. www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 25 5. Streszczenie poglądów Fromma na wybrane tematy 5.1 Sytuacja egzystencjalna człowieka11 Jako pierwszy element odróżniający człowieka od zwierząt wskazuje Fromm słabość regulacji instynktownej u człowieka. Słabość ta wiąże się z rozwojem nowej zdolności, które niejako zastępują instynkt w służbie przetrwania jednostki i gatunku. Jest to zdolność myślenia. Ze zdolnością tą wiąże się samoświadomość. Człowiek jest świadom swojej własnej egzystencji, swojego ja. Świadomość ta rozwija się w trakcie ludzkiej historii, szczególnie intensywnie następuje ten proces od końca średniowiecza. Pierwotnym stanem człowieka jest jedność z naturą. Człowiek nie rozpoznaje siebie jako coś od natury odrębnego. Ten stan może być zobrazowany jako pierwotna szczęśliwość przed popełnieniem grzechu pierworodnego, jeśli uciec się do 11 Por. E. Fromm, Niech się stanie człowiek, PWN, Warszawa-Wrocław 1999, s. 38-48 oraz E. Fromm, Zdrowe społeczeństwo, PIW, Warszawa 1996, roz. 3 www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 26 biblijnego mitu. Ten stan zapewnia człowiekowi bezpieczeństwo. Oczywiście egzystencja człowieka jest w tym czasie trudna i nierzadko cierpi on głód, chorobę i wcześnie umiem. Ale cały tragizm ludzkiej egzystencji jest mu nieznany. Nie dostrzega on całej absurdalności swojego życia – swojego wrzucenia w świat. Wyłonienie się rozumu i samoświadomości zmieniło tą sytuację. Człowiek należąc do natury już zarazem ją przekracza i zostaje z nią rozdzielony. Człowiek uświadamia sobie przypadkowość swojego istnienia, to, że jest wrzucony w świat w przypadkowym miejscu i czasie oraz nieuniknioność śmierci. Uświadamia sobie siebie, ale zarazem uświadamia sobie własną bezsiłę i ograniczoność. Samoświadomość – świadomość swojej egzystencji, odrębności i wyjątkowości – umożliwia człowiekowi przeżycie życia prawdziwie ludzkiego, ale niesie też z sobą bagaż. Bagażem tym jest samotność i izolacja. Człowiek wyodrębniając się z natury traci pierwotną jedność z nią i z innymi ludźmi. Poczucie izolacji jest nieznośne i człowiek musi coś uczynić, aby je przezwyciężyć. Jednak droga powrotu jest zamknięta, pierwotna jedność została utracona bezpowrotnie. Człowiek jednak potrzebuje na powrót zjednoczyć się ze światem i innymi ludźmi, gdyż nie jest w stanie znieść swojej www.e-bookowo.pl G r z e g o r z S ł o w i ń s k i : W p ł y w k a p i t a l i z m u … | 27 samotności, Lub przynajmniej człowiek musi uczynić coś, aby owej izolacji nie odczuwać. Przezwyciężenie izolacji może się dokonać na dwa sposoby. Człowiek może spróbować niejako się cofnąć w rozwoju i przywrócić jedność ze światem tracąc swoją indywidualną osobowość. To jednak nie może się zakończyć sukcesem, bo proces uzyskania samoświadomości nie może być cofnięty. Osoba, która wybierze taką drogę, skarłowacieje i nie stanie się w pełni człowiekiem. Nie będzie żyć swoim prawdziwym życiem. Jest to osoba o orientacji życiowej nieproduktywnej, jak to określa Fromm. Właściwa droga zjednoczenia ze światem i. z ludźmi nie może powodować zniszczenia ludzkiej osobowości. Człowiek musi zachować swoją indywidualność. Człowiek musi dokonać zjednoczenia ze światem w nowy – właściwy jemu sposób. Taką możliwość zjednoczenia stwarza miłość. Fromm nazywa taką orientację życiową – produktywną. www.e-bookowo.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wpływ kapitalizmu na charakter i postawy człowieka według Ericha Fromma
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: