Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00527 007478 13583603 na godz. na dobę w sumie
Wpływ koncepcji eurazjatyzmu na pisarstwo historyczne Lwa Gumilowa - ebook/pdf
Wpływ koncepcji eurazjatyzmu na pisarstwo historyczne Lwa Gumilowa - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 132
Wydawca: Wydawnictwo e-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-61184-24-9 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Przedmiotem interdyscyplinarnej dysertacji Małgorzaty Zuber jest zbadanie skali i charakteru wpływu koncepcji eurazjatyzmu na pisarstwo historyczne Lwa Gumilowa, żyjącego w latach 1912-1992 znanego także polskiemu czytelnikowi rosyjskiego historyka, geografa i orientalisty. Uważany jest on za jednego z teoretyków współczesnego rosyjskiego nacjonalizmu (obok Sołżenicyna i Szafarewicza). Eurazjatyzm jest koncepcją kulturologiczną, historiozoficzną i doktryną polityczną opracowaną teoretycznie w latach 20. XX wieku w gronie młodej emigracji rosyjskiej (ks. N.S. Trubieckoj, P. P. Sawicki i. in.) jako alternatywa wobec komunizmu sowieckiego (bolszewizmu). Centralną tezą koncepcji jest twierdzenie o eurazjatyckim charakterze Rosji (nieeuropejskim i nieazjatyckim), akcentujące wspólnotę historyczno-kulturową Rosji i Azji Centralnej.

W części pierwszej dysertacji podjęto poszukiwanie zróżnicowanych źródeł eurazjatyckiej koncepcji, wpływających na specyficzne umiejscowienie jej na mapie szeroko pojętej idei rosyjskiej. Dokonano również omówienia eurazjatyzmu w aspekcie kulturologicznym, historiozoficznym i politologicznym. Bazę źródłową stanowiły oryginalne teksty teoretyczne fundatorów koncepcji; monografiom i artykułom wyznaczono rolę drugorzędną.
Druga część pracy poświęcona została prezentacji metodologii badań Lwa Gumilowa i kontaktom historyka z innymi przedstawicielami doktryny eurazjatyckiej oraz tym poświadczonym faktom jego biografii, które jednoznacznie wskazują na zainteresowanie bohatera pracy koncepcją eurazjatycką. Następnie na przykładzie wybranych zagadnień badawczych podejmowanych przez Gumilowa podjęto próbę imiennego wskazania metodologicznych, tematycznych, i ideologicznych wpływów eurazjatyzmu. Postawienie problemu badawczego i próba udzielenia odpowiedzi na zawarte w nim pytanie miały za zadanie ukazać 'życie' i kolejne wcielenia danej idei oraz stanowić punkt wyjściowy refleksji nad skalą zależności pracy historyka od wyznawanego przezeń światopoglądu oferującego konkretną propozycję historiozoficzną oraz metodą jego pracy rozpiętą między mechanicznym kolekcjonowaniem faktów a pisaniem syntez metahistorycznych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Małgorzata Zuber:  Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...               Strona |  1    www.e­bookowo.pl         Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...             Strona |  2              Wpływ  koncepcji  eurazjatyzmu  na pisarstwo  historyczne  Lwa Gumilowa  Małgorzata Zuber Copyright by Małgorzata Zuber   e‐bookowo 2008   ISBN 978‐83‐61184‐24‐9  HUwww.e‐bookowo.plU  Kontakt: wydawnictwo@e‐bookowo.pl        Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub cał ści bez zgody wydawcy zabronione  Wszelkie prawa zastrzeżone.   Wydanie I    2008  o   www.e­bookowo.pl        CZĘŚĆ PIERWSZA .............................................................................................................................. 9  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  3    Podziękowania .................................................................................................................................................... 5  WSTĘP ..................................................................................................................................................................... 7  1. Przedmiot i metoda pracy ..................................................................................................................... 7  2. Historia, historiografia, historiozofia i ich wzajemne relacje ................................................ 8  Rozdział pierwszy: Rosja i reszta świata. ................................................................................................ 9  Dziewiętnastowieczne źródła eurazjatyzmu. ........................................................................................ 9  Rozdział drugi:Fundamentalne idee eurazjatyzmu (I) .................................................................... 10  Eurazjatycka kulturologia........................................................................................................................ 10  Rozdział trzeci: Fundamentalne idee eurazjatyzmu (II) ................................................................. 11  1. Historiozofia eurazjatów ..................................................................................................................... 11  2. Historiozofia a geografia ..................................................................................................................... 12  Rozdział czwarty: Eurazjatyzm w dyskursie politologicznym ..................................................... 13  Rozdział pierwszy: Teoria etnogenezy i metodologia badań Lwa Gumilowa. ...................... 14  Związki Gumilowa z eurazjatyzmem ....................................................................................................... 14  1. Teoria etnogenezy i pojęcie etnosu ................................................................................................ 14  2. Metodologia badań Lwa Gumilowa ................................................................................................ 15  3. Eurazjata Gumilow ................................................................................................................................. 16  Rozdział drugi: Żydzi na kartach prac Lwa Gumilowa ..................................................................... 17  Rosja – Ukraina – Polska .............................................................................................. 18  R ozdział trzeci:   ZAKOŃCZENIE ................................................................................................................................................... 19  Bibliografia .......................................................................................................................................................... 20  CZĘŚĆ DRUGA .................................................................................................................................. 14  Spis treści:    www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  4                                        Uważam się bowiem za krytyka historiografii                                                                                  o tyle, o ile uważam się za krytyka kultury.1  Ewa Domańska                                                   dzieje są przekładem z naszej teraźniejszości.2  Józef Bańka                                                   Żyjemy w epoce, której najodleglejsze nawet                                                                Ewa Domańska, Mi 2   Józef Bańka, Prolegomena do historiozofii. Spór historyzmu z recentywizmem o koncepcję dziejów,  Poznań 2001, s. 131.   krohistorie. Spotkania w międzyświatach, wyd. II, Poznań 2005, s. 171.  1 www.e­bookowo.pl    Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  5        c     PODZIĘKOWANIA  Na wstępie jestem winna wyrazić słowa wdzięczności tym osobom, bez których  powstanie niniejszej pracy byłoby niemożliwe. Nie sposób wymienić wszystkich, którzy  na kolejnych etapach pisania niniejszego tekstu byli przy mnie, wierząc w szczęśliwy  rezultat podejmowanego wysiłku, dopingując mnie do pracy swą życzliwością i dobrym  słowem. Jednakże kilku osobom spośród tego licznego grona pragnę podziękować  mienn i ie:  Dziękuję przede wszystkim moim Rodzicom, którzy na przestrzeni pięciu lat    studiów zapewnili mi wymarzone warunki do twórczej pracy, zwalniając mnie ze  wszystkich dodatkowyh obowiązków.    Słowa wielkiej wdzięczności i przywiązania kieruję pod adresem Promotora  niniejszej pracy profesora doktora habilitowanego Krzysztofa Wieczorka, kierownika  Zakładu Logiki i Metodologii IF UŚ w Katowicach, mego opiekuna naukowego podczas  pięciu lat studiów filozoficznych w ramach MISH‐u, którego cierpliwości i życzliwej  krytyce zawdzięczam udoskonalenie warsztatu badawczego. Panie Profesorze, dziękuję  za zaufanie i wyrozumiałość dla mojej intelektualnej ekstrawagancji.    Dziękuję Recenzentowi, Panu doktorowi habilitowanemu Tomaszowi Pawelcowi,    kierownikowi Zakładu Metodologii Historii IH UŚ w Katowicach. Panie Profesorze,  dziękuję za przesyłane na bieżąco uwagi do nadsyłanych fragmentów tekstu i wielką  życzliwość.     Dyrektor  MISH,  Pani  profesor  doktor  habilitowanej  Oldze  Wolińskiej,  i  Recenzentowi  pracy  dziękuję  za  przyjęcie  ze  zrozumieniem  Promotorowi  i  cierpliwością  kilkumiesięcznego  opóźnienia  finalizacji  dysertacji  spowodowanego  poważną chorobą oczu i koniecznością specjalistycznego leczenia, które uniemożliwiły  mi pisanie w drugim semestrze piątego roku studiów.   www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  6     Pragnę  podziękować  Księdzu  Profesorowi  doktorowi  habilitowanemu  Franciszkowi M. Rosińskiemu OFM, wielkiemu erudycie, antropologowi i etnografowi za  gościnę w murach wrocławskiego klasztoru franciszkanów, długie godziny inspirujących  rozmów nie tylko na temat ludów azjatyckich oraz użyczenie literatury etnologicznej.  Księże Profesorze, dziękuję za wielką życzliwość, z jaką Ksiądz Profesor podszedł do  oich  m .  skromych prób n kowych au n Panu  doktorowi    Jackowi  Kurkowi  za  głęboką  refleksję  nad  historią  i  historiografią. Panie Doktorze, dziękuję za dwa semestry iezapomnianych zajęć.   n Doktorowi  Dmytro  Szewczukowi,  „Akademia    filozofowi  z  Uniwersytetu  Ostrogska” w Równem na Ukrainie za interesujące rozmowy na temat filozofii rosyjskiej  oraz cenne wskazówki bibliograficzne. Dmytro, dziękuję za jednocześnie przyjacielską i  fachową uwagę, jaką poświeciłeś moim projektom naukowym.      Doktorowi Jackowi Lubeckiemu za wielkie zainteresowanie przebiegiem mojej  pracy mad dysertacją. Jacku, szczególnie dziękuję za naszą długą wrocławską rozmowę o  nacjonalizmie i polskich mitach historycznych. Dziękuję też za książki, które pozwolą mi   w przyszłości kontynuować wiele zapoczątkowanych w niniejszej pracy wątków.    www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  7  WSTĘ P        1. PRZEDMIOT I METODA PRACY      Celem niniejszej pracy jest zbadanie skali i charakteru wpływu koncepcji  eurazjatyzmu na pisarstwo historyczne Lwa Gumilowa.  U podstaw sformułowania  problemu badawczego legło pytanie o możliwość dochowania przez historyka wierności  postulatowi rzetelności badawczej w sytuacji sympatyzowania przezeń z opcją  światopogląową oferującą konkretne rozstrzygnięcia historiozoficzn.   e d   Tak  nakreślona  problematyka  badawcza  z  konieczności  sytuuje  niniejsze  rozważania w przestrzeni interdyscyplinarnej, na styku filozofii i nauk historycznych –  szczególnie metodologii historii. Jest to jednak usytuowanie ze wskazaniem na  filozoficzne  za  sprawą  przynależenia  metodologii  nauk  do  szeroko  dyscypliny  rozumianej logiki.    Praca niniejsza składa się z dwu zróżnicowanych tematycznie i metodologicznie    części.  Pierwszej – zdominowanej przez problematykę filozoficzną oraz politologiczną,  poświęconej wieloaspektowemu oświetleniu filozoficznej koncepcji eurazjatyzmu i  eurazjatyckiej ideologii politycznej. Omówione w niej zostaną: geneza eurazjatyzmu  wraz  z determinantami powstania ideologii, jej powiązania z tradycją rosyjskiej filozofii  politycznej  i  społecznej  Szczególny  akcent  zostanie  położony  na  eurazjatyckie  propozycje kulturologiczne i historiozoficzne. Podjęte zostanie również zagadnieni7e  tyzmu jako wariantu nacj eurazja Drugiej  –  poświęconej  problematyce  metodologicznej  i  historycznej.  Po  skrótowym nakreśleniu sylwetki Lwa Gumilowa zostaną omówione charakterystyczne  cechy uprawianego przezeń pisarstwa historycznego. Następnie podjęty zostanie  onalizmu integral nego.  www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  8   problem naukowej wszechstronności badacza, wręcz erudycji, lokującej historiografię  Gumilowa w płaszczyźnie interdyscyplinarnej – od biofizyki i geografii począwszy na  religioznawstwie, filozofii oraz lingwistyce skończywszy. Kolejnym etapem będzie  porównanie metody oraz rezultatów pracy Gumilowa z analogicznymi elementami  badań innych historyków na przykładzie kilku wybranych zagadnień. Ta część rozważań  ma przynieść rozstrzygające dane dla udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie  badaw cze. W drugiej części pracy, przynajmniej w zakresie postulatów metodologicznych  dyscypliny, prowadzone badania nabiorą cech krytyki historiografii. Warto więc już w  tym miejscu, za Ewą Domańską, przypomnieć jej cztery podstawowe funkcje: opisową,  analityczną, „profetyczną” i performatywną.3 Wyniki szczegółowych badań, odnoszące  się do kolejnych funkcji krytyki historiografii zostaną podane i wykorzystane w  odpowiednich rozdziałach niniejszego tekstu.       Na zakończenie chciałabym podjąć kwestię różnorodności i niejednoznaczności  (merytorycznej, światopoglądowej, politycznej i aksjologicznej) historiograficznej Lwa  Gumilowa.            2. HISTORIA, HISTORIOGRAFIA, HISTORIOZOFIA I ICH WZAJEMNE  RELACJE   każdej z nich.      Historia, historiografia i historiozofia to trzy kategorie o fundamentalnym  znaczeniu dla prowadzonych rozważań nad pisarstwem Gumilowa. Dlatego trzeba na  wstępnie przyjrzeć się ich wzajemnym relacjom zdeterminowanym przez ontologiczne  zróżnicowanie                                                               Ewa Domańska, Mikrohistorie…, op. cit., s. 181‐184.   3  www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  9        CZĘŚĆ PIERWSZA    ROZDZIAŁ PIERWSZY  ROSJA  I RESZTA ŚWIATA.     DZIEWIĘTNASTOWIECZNE ŹRÓDŁA EURAZJATYZMU.     Eurazjatyzm powstały na początku lat 20. w środowisku młodej emigracji  rosyjskiej, zrodził się w równym stopniu z rozczarowania rzeczywistością Europy  Zachodniej, goryczy niezrozumienia, jakie spotykało emigrantów oraz  pragnienia i  wiary  w  możliwość  stworzenia  pozytywnej  alternatywy  wobec  komunizmu  sowieckiego.4 Twórcami doktryny byli przedstawiciele młodego pokolenia rosyjskich  naukowców:  językoznawca  książę  Nikołaj  S.  Trubieckoj  (1890‐1938),  geograf  i  ekonomista Piotr P. Sawicki (1895‐1968), muzykolog i pianista Piotr N. Suwczynski  (1892‐1985) oraz filozof i teolog o. Gieorgij W. Fłorowski (1893‐1979), którzy, z  wyjątkiem tego ostatniego krótko związanego z eurazjatyzmem, pragnęli uczynić ze swej  koncepcji spójną doktrynę naukową. I włożyli w urzeczywistnienie owego celu wiele  wysiłku intelektualnego. Naukowość ich teorii miała być równa jej oryginalności.     Omówienie  dziejów  eurazjatyzmu  nie                                                           4  tematu  niniejszej  pracy.  Zainteresowanego Czytelnika odsyłam do pracy Romana Bäckera; zob. Roman Bäcker,  Międzywojenny  eurazjatyzm. Od intelektualnej kontrkulturacji do totalitaryzmu?, Łódź 2000, rozdz. II Dzieje eurazjatyzmu,  s. 31‐55.   jest  konieczne  dla  www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  10      ROZDZIAŁ DRUGI  FUNDAMENTALNE IDEE EURAZJATYZMU (I)      EURAZJATYCKA KULTUROLOGIA  Eurazja – centralne pojęcie i słowo ‐klucz analizowanej koncepcji – jest pojęciem  nie tylko geograficznym, ale również fenomenem kulturowo‐historycznym. Można nawet  zaryzykować twierdzenie, że geograficzne argumenty na odrębność Eurazji mają dla  eurazjatów znaczenie dodatkowe, drugorzędne wobec aksjomatycznie przyjmowanej  duchowo‐politycznej jedności superkontynentu. Wypada się więc zgodzić z tymi  badaczami i komentatorami doktryny eurazjatyckiej, którzy jej początki i jądro wiążą z  problematyką kulturową.5 Takie ujęcie nie przeczy budowaniu przez eurazjatów  alternatywy politycznej wobec bolszewizmu, rozważanego przez nich przede wszystkim  jako fenomen kulturowo‐historyczny, a dopiero w dalszej kolejności jako fakt polityczny.  Dlatego przegląd naczelnych idei eurazjatyzmu należy zacząć nie od zarzucanego im z  upodobaniem (warto zadać pytanie: czy słusznie?) determinizmu geograficznego, lecz od  wizji kultury – w szczególności eurazjatyckiej, oraz powiązanej z nią ściśle historiozofii.                  5                                                Zob. Massaka, op. cit., s. 58.   www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  11      ROZDZIAŁ TRZECI  FUNDAMENTALNE IDEE EURAZJATYZMU (II)        1. HISTORIOZOFIA EURAZJATÓW  Z omówioną powyżej kulturologią w ścisłym związku pozostaje historiozofia  eurazjatów; w szczególności zaś wizja i ocena dziejów Rosji‐Eurazji; zarówno zdarzeń  ych, jak  i jej przyszłych losów.  minion Leszek Kołakowski trafnie zwrócił uwagę na konieczność rozróżniania między  rozmaitymi wariantami historiozofii, pisząc:     Rozumieć  historię  jako  sensowną  albo  rozumieć  ją  po  prostu  to  tyle,  co  umieć    cz łowieka w  dz choćby iejach.6   nie było celem, niemniej jest powołaniem  odnosić zdarzenia do tego, co jest bądź ładem celowo związanym dziejów, bądź do tego, co,  Powyższe  rozróżnienie  celu  historii  i  powołania  człowieka  daje  się  z  powodzeniem zastosować do koncepcji eurazjatyckich. Eurazjaci bowiem deklarowali  się jako ludzie wierzący, tym samym, zgodnie z chrześcijańską doktryną religijną,  i  sens  dziejów  powszechnych  w  płaszczyźnie  eschatologicznej,  w  sytuując  cel  metahistorycznym, pozaczasowym eonie Królestwa Bożego. Ziemskim celem, a więc  powołaniem ludzi, było samopoznanie kulturowe i zgodne z nim budowanie i  umacnianie kulturowej tożsamości. W przypadku zamieszkujących Eurazję ludów  wyznacznikiem realizacji powołania były okresy istnienia scentralizowanego państwa  eurazjatyckiego, opartego – jak zakładano – na duchowej więzi wielonarodowej  eurazjatyckiej wspólnoty.                                                              6   Kolakowski, op. cit., s. 37.   www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  12        2.  HISTORIOZOFIA A GEOGRAFIA  Szukanie  naukowego  oparcia  dla  stawianych     tez  historiozoficznych  i  formułowanych postulatów politycznych jest praktyką tyleż zrozumiałą, co organicznie  przynależną ludzkiej działalności. Nie tylko dlatego, że nadaje najbardziej fantastycznym  koncepcjom polor obiektywności (a więc i splendor powagi) – obydwa użyteczne w  propagandzie idei, ale również ze względu na psychiczny i moralny komfort, jaki  zapewnia  głosicielom  im  ukryć  się  za  takich  czy  innych  idei,  pozwalając  jeszcze  zapisanymi  językiem  dyscyplin  „bezdyskusyjnymi”  dowodami.  Najlepiej  hnyc.  W  przypadku  dezyderatów  politycznych,  o  charakterze  ekspansywno‐ formal imperialistycznym, oraz historiograficznych (a częściej niskiej próby historiozoficznych)  usprawiedliwień zaborczej polityki przodków szczególna rola przypada geografii. A takie  sformułowania, jak: naturalne rubieże, źródła surowców, okno na świat – stanowią  żelazny repertuar leksykalny proponowanych narracji. Brzmiąc niewinnie i naukowo  zarazem, są jednak tylko bardzo nieudolnymi próbami tłumaczenia dokonanych lub  planowanych aktów przemocy.   www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  13      ROZDZIAŁ CZWARTY    EURAZJATYZM  W DYSKURSIE POLITOLOGICZNYM    Teoretyczna  strona    intelektualnego  wysiłku  eurazjatów,  której  skrótowa  prezentacja była przedmiotem poprzednich rozdziałów, nie tylko nie wyczerpuje  katalogu eurazjatyckich koncepcji, lecz jest zaledwie punktem wyjścia dla określenia  postulatów i celów ideologów ruchu. Celem nadrzędnym było zdobycie władzy  politycznej w Rosji‐Eurazji i ustanowienie na jej terytorium zgodnego z teoretycznymi,  aksjomatycznymi założeniami ładu prawno‐państwowego. Stąd też ukierunkowanie  i  działalności  na  podejmowanie  konkretnych  problemów  eurazjatyckiej  myśli  ustrojowych,  państwa  powstać  eurazjatyckiego i obmyślanie taktyki stopniowego przejmowania władzy.  Zanim poruszę kilka aspektów z szerokiego wachlarza kwestii będących    przedmiotem  analiz  politologicznych,  warto,  w  oparciu  o  rozważania  Mikołaja  Bierdiajewa,  wskazać  na  podobieństwo,  jakie  zachodzi  między  eurazjatami  a  k  omunistami.   gospodarczych  mającego  społecznych  czy      www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  14          CZĘŚĆ DRUGA    ROZDZIAŁ PIERWSZY  TEORIA ETNOGENEZY I METODOLOGIA BADAŃ LWA  GUMILOWA.  ZWIĄZKI GUMILOWA Z EURAZJATYZMEM      1. TEORIA ETNOGENEZY I POJĘCIE ETNOSU       Lew Gumilow (1912‐1992), chociaż sławę i popularność zdobył jako historyk, był  także geografem, orientalistą i etnologiem. Z wprawą i lekkością erudyty poruszał się  pośród tekstów pisanych w większości europejskich i azjatyckich języków, danych  geofizycznych, klimatologicznych, antropologicznych i etnograficznych oraz wielości,  często, sprzecznych, ustaleń historycznych. Miał zdolność przeprowadzania wnikliwej  analizy i zaskakującej syntezy. Przy tym pisał z literackim talentem, zaangażowaniem  niemal publicystycznym, nie bez poczucia humoru. Wymienione cechy, które nazwać  można zaletami, sprawiały, że był badaczem tyleż rzetelnym i błyskotliwym, co  kontrowersyjnym; wydaje się jednak, że kontrowersyjność jest nieuniknioną ceną  ntelek i tualnej odwagi. A tej Gmilowowi Książki  historyczne  Gumilowa  –  poświęcone  przede  wszystkim  dziejom    koczowniczych ludów azjatyckich – dzięki umiejętnościom autora wyróżniają się na tle  sztampowej historiografii, proponując czytelnikowi zupełnie nowe spojrzenie na znane  fakty oraz ich interpretację. Gumilow nie pozostawia czytelnika samopas, zagubionego w  gąszczu faktów i dat, dotyczących odległych kulturowo i geograficznie światów, lecz za   n  b ie rakowało.   u www.e­bookowo.pl  ą, a chwilami także z podejrzliwością.   Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  15   swe zadanie uważa rozstrzygnięcie kwestii spornych, rozwikłanie antynomii, a  przynajmniej postawienie hipotez wyjaśniających. Tym samym jednak monografie pióra  Gumilowa należą do tych „nazbyt dobrze napisanych książek” 7, które należy czytać z  ostrożną uwag         Dziedzinę badań, którą się zajmował, określał Gumilow mianem historii etnicznej,  nie będącej jego zdaniem „odmianą historii społecznej, a tylko jej uzupełnieniem,  wypełniającym próżnię, jaka nieuchronnie powstaje przy ścisłym stosowaniu tylko  tworzenia  jednej  metody”8.  Takie  ujęcie  prowadziło  badacza  nie  interdyscyplinarnych syntez – jak teoria etnogenezy – ale także do wypracowania i  stosowania interdyscyplinarnej metody badawczej, pozwalającej w odpowiednim  świetle widzieć i oceniać poszczególne, zróżnicowane co do charakteru i statusu  ontycznego fak   2. METODOLOGIA BADAŃ LWA GUMILOWA  ty.        tylko  do                                                           7  Zob. „Wstęp”.   8   Określenie to zaproponował dr Jacek Kurek, adiunkt w Instytucie Historii Uniwersytetu Śląskiego.   Gumilow, Śladami..., op. cit., s. 313.   www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  16      3. EURAZJATA GUMILOW    yska na adekwaności.   t ckich na pisarstwo Gumilowa z   Lew Gumilow bez wątpienia reprezentował światopogląd eurazjatycki. Dlatego  należy nieco uwagi poświęcić stosunkowi badacza do koncepcji eurazjatyzmu oraz jego  kontaktom     z przedstawicielami tego nurtu myślenia filozoficznego i naukowego. Na tle  znanych faktów  z biografii badacza i jego eurazjatyckiej autoprezentacji ocena skali  wpływów eurazjaty Autor  Dziejów  etnosów  Wielkiego  Stepu, nazywał siebie „ostatnim eurazjatą”;    uczynił tak również, co znamienne, w cytowanym tekście poświęconym dorobkowi  naukowemu księcia Trubieckoja.9 Artykuł ten przynosi inny interesujący trop w badaniu  znaczeniu eurazjatyzmu dla autorskich pomysłów i naukowych propozycji Gumilowa.  Historyk gładko przechodzi od rekonstrukcji myśli bohatera swego szkicu do prezentacji  swych własnych poglądów – tam szczególnie, gdzie rozwija problematykę etnogenezy i  podejmuje kwestię charakterystyki etnosu. Zabieg ten oceniać można jako uzurpację lub  nie najbardziej elegancką autoreklamę. Przede wszystkim jednak wskazuje na siłę  autoidentyfikacji Gumilowa z tezami swego wielkiego poprzednika i przekonanie  badacza o tym      , że jest prawowiernym kontynuatorem szkoły eurazjatyckiej.                                                           9  евразийца), op. cit.; http://gumilevica.kulichki.net/articles/Article46.htm .    Гумилёв, Историко­философкие сочинения князя И. С. Трубецого (заметки послднего  www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  17      ROZDZIAŁ DRUGI    a n ŻYDZI NA KARTACH PRAC LWA GUMILOWA    Mikołaj Trubieckoj w tekście  O  turańskim  elemencie  w  kulturze  rosyjskiej  uwypukla różnice i przeciwieństwa psychologicznych typów kulturowych turańskiego i  semickiego. Warto przyjrzeć się wnioskom, do jakich doszedł, nim dokona się prezentacji  i oceny ujęcia szeroko rozumianej kwestii żydowskiej na kartach prac Lwa Gumilowa i  podejmie się konieczną próbę umiejscowienia go względem samego eurazjatyzmu i całej  tradycji „idei rosyjskiej”, w jej wariancie nacjonlistyczym przede wszystkim.      W przeciwieństwie do Turańczyków książę Trubieckoj charakteryzuje ludy  semickie jako typ kulturowy skłonny do spekulacji intelektualnej, kazuistyki, lubujący się                            w roztrząsaniu subtelności teologicznych. Konkluduje – i ten wniosek wydaje się  szczególnie istotny – że symptomatyczne jest jednorazowe krótkotrwałe zaistnienie w  tj.  Kaganatu  Chazarskiego  –  organizmu  dziejach  syntezy  państwowego ludu tureckiego wyznającego judaizm, którego elitę stanowili napływowi  Żydzi. Wspomina także, że chociaż ludy semickie były tymi, u których zapożyczali się  Turcyw zakresie metafizyki i terminologii religijnej i dogmatyki, to niezmiennie  upraszczali po      turańsko‐semickiej,  zyskane treści; jak gdyby ociosując je  z subtelności. 10                                                       Трубецкой, О туранском..., op. cit.   10           www .e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  18     ROZDZIAŁ TRZECI  ROSJA  – UKRAINA – POLSKA     Problem wielowiekowej politycznej rywalizacji polsko – rosyjskiej o dominację                              w Europie Środkowowschodniej, której najostrzejsze stadium przypada na okres od  połowy XVI stulecia, tj. od walki o Dominium Maris Baltici, do roku 1945, tj. jałtańskich  ustaleń w sprawie granic powojennej Polski, zajmuje w historiografii obydwu narodów  miejsce  szczególne.  Konflikt  ten,  chętnie  przenoszony  również  w  płaszczyznę  historiozoficzną, nie ustał nawet w dobie rosyjskiej dominacji nad znaczną częścią  obszaru spornego w latach 1772‐1918. przeciwnie, tocząc się przede wszystkim na  kartach dzieł naukowych i publicystycznych, nabrał z czasem barw jaskrawych,  naznaczony stereotypami myślenia, doraźnymi celami politycznymi, światopoglądem  autorów.      www.e­bookowo.pl  ZAKOŃCZENIE    Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  19         Przedstawione w niniejszej dysertacji rozważania służyć miały odpowiedzi na  pytanie o skalę wpływu eurazjatyckich koncepcji na uprawianą przez Lwa Gumilowa  historiografię. Dla uniknięcia pisania zbiorczego podsumowania starałam się pisząc  każdy z rozdziałów proponować cząstkowe wnioski. W tym miejscu należy raz jeszcze  powtórzyć główne obserwacje.    Wpływy eurazjatyckie uwidaczniają się już w doborze tematyki badań Gumilowa,                 w jego zwrocie ku kulturom środkowoazjatyckim.  W płaszczyźnie metodologicznej spadek eurazjatycki nie jest mniejszy. Gumilow    był godnym kontynuatorem interdyscyplinarnej refleksji nad czasem i przestrzenią  uprawianej  przez  porewolucyjnych  założycieli  ruchu.  Rozwinął  analityczno  –  syntetyczną  (indukcyjno – dedukcyjną) metodę badawczą prezentując erudycyjną  znajomość nauk humanistycznych  i przyrodniczych. Tym samym zadość uczynił  ideałowi budowania całościowych narracji na temat Rosji – Eurazji. Jeżeli chodzi o  specyfikę metodologii historii, był badaczem mającym świetny warsztat; szczególnie  ł na krytykę źródeł.  wyczulony by       Wieszowa – Białystok – Wieszowa, listopad 2007 – 1 października 2008 roku.  www.e­bookowo.pl  Małgorzata Zuber: Wpływ koncepcji eurazjatyzmu...              Strona |  20        BIBLIOGRAFIA    www.e­bookowo.pl 
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wpływ koncepcji eurazjatyzmu na pisarstwo historyczne Lwa Gumilowa
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: