Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00058 007011 14665477 na godz. na dobę w sumie
Wpływ prawa Unii Europejskiej na polskie prawo zwalczania nieuczciwej konkurencji ze szczególnym uwzględnieniem sprzedaży premiowanej - ebook/pdf
Wpływ prawa Unii Europejskiej na polskie prawo zwalczania nieuczciwej konkurencji ze szczególnym uwzględnieniem sprzedaży premiowanej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 443
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-272-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Monografia poświęcona jest aktualnej problematyce uczciwości w obrocie gospodarczym. Podstawowymi polskimi regulacjami prywatnoprawnymi, których celem jest zapewnieni uczciwości w obrocie gospodarczym i które tworzą system zwalczania nieuczciwej konkurencji są ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z 1993 r. i ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym z 2007 r.

Dualizm polskich rozwiązań wynika z dążenia ustawodawcy unijnego do harmonizacji tej dziedziny prawa w państwach członkowskich. Harmonizacja nie jest w tym zakresie zadaniem łatwym, gdyż pomiędzy ustawodawstwami państw UE, zbudowanymi w oparciu o różne modele ochrony, istnieją duże rozbieżności. Z perspektywy kilku ostatnich lat można ocenić, że implementacja przepisów unijnych stanowiła dla wielu ustawodawców państw członkowskich, w tym także polskiego, poważne wyzwanie.

Jako wadliwą w wielu aspektach, należy uznać polską implementację dyrektywy 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach handlowych do ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Największym mankamentem ustawy jest brak spójności z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która do 2007 r. stanowiła podstawowy akt prawny regulujący polskie prawo zwalczania nieuczciwej konkurencji.

Celem autora było, w kontekście zakazu sprzedaży premiowanej, który od 2002 r. regulowany jest w ustawie o zwalczania nieuczciwej konkurencji, przedstawienie i analiza szeregu zasadniczych wątpliwości , które zarysowały się w literaturze i orzecznictwie, na gruncie obu aktów prawnych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Źródła i próba harmonizacji europejskiego prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji § 1. Konwencja paryska I. Uwagi wprowadzające Podstawowym aktem prawa międzynarodowego, który ma wpływ na prawo zwalczania nieuczciwej konkurencji państw UE jest Konwencja pa- ryska o ochronie własności przemysłowej z 20.3.1883 r. Jej celem było za- pewnienie międzynarodowej ochrony własności przemysłowej, w tym także zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 1 ust. 2 Konwencji pary- skiej „przedmiotem ochrony własności przemysłowej są patenty na wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe, znaki usługowe, na- zwa handlowa i oznaczenia pochodzenia lub nazwy pochodzenia, jak również zwalczanie nieuczciwej konkurencji”. W 2018 r. stronami Konwencji było 195 państw, w tym wszystkie kraje UE. Strony Konwencji zgodnie z art. 10 bis zobowiązane są zapewnić osobom fizycznym i prawnym skuteczną ochronę przeciw nieuczciwej konkurencji. Przez akt nieuczciwej konkurencji należy ro- zumieć każdy akt konkurencji sprzeczny z uczciwymi zwyczajami w dziedzinie przemysłu i handlu. Artykuł 10 bis Konwencji paryskiej w pierwotnym brzmieniu został do- dany w 1900 r. na konferencji w Brukseli1. W wyniku kolejnych rewizji Kon- wencji paryskiej2 art. 10 bis został rozbudowany poprzez zdefiniowanie po- 1 Zob. G.H.C. Bodenhausen, Guide d’application de la Convention de Paris pour la protection de la propriété industrielle, Telle que revisée a Stockholm en 1967, Geneva 1968, s. 148–149. 2 Art. 10 bis w 1900 r. został dodany w brzmieniu: Les ressortissants de la Convention (art. 2 et 3), jouiront, dans tous les Etats de l Union, de la protection accorde aux nationaux contre la con- currence deloyale. W literaturze podkreślono, że przepis ten stanowi rozwiązanie kompromisowe pomiędzy systemami kontynentalnymi a systemem brytyjskim. Zob. F. Henning-Bodewig, Inter- 1 Rozdział I. Źródła i próba harmonizacji europejskiego... jęcia aktu nieuczciwej konkurencji oraz określenia przykładowych deliktów nieuczciwej konkurencji3. Od 1967 r., czyli od Konferencji sztokholmskiej, art. 10 bis zawiera trzy ustępy, w ust. 1 przyjęto, że „państwa będące człon- kami Związku są zobowiązane zapewnić osobom fizycznym i prawnym Państw będących członkami Związku4 skuteczną ochronę przeciw nieuczciwej kon- kurencji”; w ust. 2 (kwalifikowanym jako klauzula generalna) zdefiniowano ogólnie pojęcie aktu nieuczciwej konkurencji, przyjmując, że „aktem nieuczci- wej konkurencji jest każdy akt konkurencji sprzeczny z uczciwymi zwycza- jami w dziedzinie przemysłu lub handlu”, a w ust. 3 wymienione zostały przykładowe delikty (akty) nieuczciwej konkurencji, tj. 1) wszelkie działania mogące w jakikolwiek sposób spowodować pomyłkę co do przedsiębiorstwa, produktów albo działalności przemysłowej lub handlowej konkurenta; 2) fał- szywe dane w wykonywaniu handlu, mogące narazić na utratę opinii przedsię- biorstwo, produkty, bądź działalność przemysłową lub handlową konkurenta; 3) oznaczenia lub dane, których używanie w handlu może wprowadzić odbior- ców w błąd co do rodzaju, sposobu wytwarzania, cech, nadawania się do uży- cia lub ilości towarów. Ponadto Konwencja paryska, zgodnie z art. 10 ter ust. 15, zobowiązuje pań- stwa będące członkiem Związku do zapewnienia osobom fizycznym i praw- nym innych państw będącch członkami Związku odpowiednich środków prawnych w celu skutecznego zwalczania aktów określonych m.in. w art. 10 bis Konwencji paryskiej. W tym samym artykule w ust. 2 państwa będące członkami Związku zostały zobowiązane do przyjęcia środków „umożliwiają- cych związkom i stowarzyszeniom reprezentującym zainteresowanych prze- mysłowców, producentów lub kupców i których istnienie nie jest sprzeczne z ustawodawstwem ich Państwa, występowanie przed sądami lub organami administracyjnymi – w celu zwalczania aktów przewidzianych w artykułach 9, 10 i 10 bis – w takim zakresie, w jakim zezwala na to ustawodawstwo Państwa, w którym wnosi się o ochronę, związkom i stowarzyszeniom tego Państwa”. national Unfair Competition Law, w: R.M. Hilty, F. Henning-Bodewig (red.), Law Against Unfair Competition, Berlin–Heidelberg 2007, s. 55. Następnie przepis ten był nowelizowany w 1911 r. w Waszyngtonie, w 1925 r. w Hadze, w 1934 r. w Londynie i 1958 r. w Lizbonie. Zob. http:// www.wipo.int/treaties/en/ip/paris/ (dostęp: 13.1.2019 r.). 3 Zob. Akt haski Konwencji paryskiej z 1925 r., http://www.wipo.int/wipolex/en/treaties/te- xt.jsp?file_id=287779 (dostęp: 13.1.2019 r.). 4 Zgodnie z art. 1 ust. 1 Konwencji „Państwa, w których stosuje się niniejszą Konwencję, tworzą Związek Ochrony Własności Przemysłowej”. 5 Art. 10 ter Konwencji paryskiej został dodany w 1925 r. w Hadze. 2 § 1. Konwencja paryska Obecnie znaczenie art. 10 bis Konwencji paryskiej w państwach rozwinię- tych jest ograniczone, gdyż większość takich państw, w tym państw UE ma znaczniej bardziej rozbudowane systemy zwalczania nieuczciwej konkurencji niż ten przewidziany w Konwencji. Nie oznacza to jednak, że art. 10 bis Kon- wencji paryskiej stracił obecnie całkowicie na znaczeniu. Podnosi się bowiem, że pozostaje on ważny dla państw rozwijających się, które nie mają jeszcze wystarczającego systemu ochrony przed nieuczciwą konkurencją6. Konwencja paryska stanowi też podstawowe źródło dla obecnie obowiązujących regula- cji dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji przyjętych w krajach roz- winiętych. Przyjmowane przez państwa będące członkami Związku rozwiąza- nia w zakresie objętym Konwencją muszą być z nią zgodne. Podkreśla się też ogromne znaczenie, jakie art. 10 bis ust. 2 i 3 wywarł na legislacje i praktykę państw Europy, zwłaszcza w pierwszej połowie XX w.7 II. Czyny nieuczciwej konkurencji w Konwencji paryskiej Przedstawiony w art. 10 bis ust. 3 Konwencji paryskiej katalog można po- dzielić ogólniej na trzy podstawowe kategorie czynów nieuczciwej konkuren- cji, tj.: 1) czyny mogące wywołać pomyłkę (konfuzję) w stosunku do konkurenta; 2) czyny mogące dyskredytować konkurenta poprzez przekazywanie o nim fałszywych danych; ców co do towarów. 3) używanie oznaczeń lub danych, które mogą wprowadzić w błąd odbior- Katalog czynów nieuczciwej konkurencji ma charakter jedynie przykła- dowy8 i przyjmuje się w literaturze, że wykaz czynów nieuczciwej konkuren- cji może być zatem uzupełniony przepisami wewnętrznymi państw człon- 6 F. Henning-Bodewig, International Unfair Competition Law, s. 58. Autorka podkreśla, że aktualnie art. 10 bis Konwencji paryskiej, który był ostatnio zmieniany w 1958 r., powinien być dopasowany do obecnej sytuacji, w tym także uwzględnić rolę konsumenta w prawie zwalczania nieuczciwej konkurencji. 7 R. Skubisz, Klauzule generalne w prawie zwalczania nieuczciwej konkurencji, Annales Uni- versitatis Mariae Curie-Skłodowska 2016, Nr 2, vol. LXIII, Sectio G, s. 76. 8 Podkreśla się przy tym, że sam katalog czynów nieuczciwej konkurencji przyjęty w art. 10 bis ust. 3 Konwencji paryskiej został przyjęty w wielu państwach. Obecnie, mimo iż państwa rozwi- nęły znacznie bardziej rozbudowane przepisy dotyczące zwalczania nieuczciwej konkurencji, ko- rzeni tych regulacji można poszukiwać w art. 10 bis Konwencji paryskiej (F. Henning-Bodewig, International Unfair Competition Law, s. 58). 3 Rozdział I. Źródła i próba harmonizacji europejskiego... kowskich Związku. Państwom członkowskim pozostawiono bowiem swobodę kwalifikacji pewnych działań (a także zaniechań) jako czynów nieuczciwej konkurencji9. W konsekwencji także różne praktyki związane z promocją sprzedaży, mimo iż niewymienione w Konwencji paryskiej, mogą być kwalifikowane w poszczególnych ustawodawstwach państw członkowskich jako czyny nie- uczciwej konkurencji. Takie rozwiązanie pozostaje w zgodzie z założeniami przyjętymi w Konwencji paryskiej. Wynika to m.in. z samego określenia czynu nieuczciwej konkurencji w art. 10 bis ust. 2 Konwencji paryskiej, jako aktu konkurencji sprzecznego z uczciwymi zwyczajami w dziedzinie przemysłu i handlu. Jeśli więc jakieś działanie w związku z promocją sprzedaży będzie aktem konkurencji i będzie sprzeczne z „uczciwymi zwyczajami w dziedzinie przemysłu lub handlu”, to mimo iż nie zostało wyraźnie określone w art. 10 bis ust. 3 Konwencji paryskiej, może być kwalifikowane jako naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Koncepcja przyjęta w art. 10 bis ust. 2 Konwencji paryskiej, że konkuren- cja powinna być zgodna z uczciwymi zwyczajami w dziedzinie przemysłu lub handlu, odsyła do zwyczajów ogólnie przyjętych i akceptowanych przez ogół uczestników rynku, a nie tylko przedsiębiorców10. Może się więc zdarzyć tak, że powszechnie akceptowane przez przedsiębiorców zachowania będą szkodliwe dla innych uczestników rynku, a tym samym niezgodne z klauzulą uczciwych zwyczajów. W literaturze podnosi się jednakże, że zdefiniowanie klauzuli „uczciwych zwyczajów” może nastręczać trudności. Interpretacja tego pojęcia może być bowiem różna w zależności od państwa, w którym szuka się ochrony. Z sa- mej Konwencji można wyczytać pewne wskazówki, które pozwolą na właściwą interpretację tej klauzuli i zminimalizują możliwe różnic przy jej wykładni. Pierwszą wskazówkę stanowią wymienione w art. 10 bis ust. 3 Konwencji pary- skiej przykładowe akty nieuczciwej konkurencji. Tego rodzaju praktyki trzeba uznać za nieuczciwe z uczciwymi zwyczajami. Drugą wskazówką będzie odwo- łanie w art. 10 bis ust. 2 Konwencji do standardu uczciwych zwyczajów w dzie- dzinie przemysłu i handlu. Powinny być więc to pewne ogólnie akceptowane 9 E. Nowińska, M. du Vall, A. Adamczak, A. Szewc (red.), Konwencja paryska o ochronie wła- sności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2008, s. 287, Nb 1 oraz s. 293, Nb 5. Autorzy przy- wołują tu: naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, wykorzystanie cudzej renomy, free riding, pa- sożytnictwo, niewolnicze naśladownictwo. 10 Zob. E. Nowińska, M. du Vall, w: A. Adamczak, A. Szewc (red.), Konwencja paryska, s. 286. 4 § 1. Konwencja paryska i aktualnie stosowane praktyki w przemyśle i handlu11, które na przestrzeni lat mogą ulegać zmianom. Nie zawsze jednak możliwe będzie przyjęcie jednolitej interpretacji tej klau- zuli. Dla przykładu można podać, że w niektórych państwach kwestię uczci- wości w dziedzinie przemysłu i handlu będzie można oceniać głównie przez pryzmat interesów konsumenta, a w innych z punktu widzenia innych intere- sów, w tym także interesów przedsiębiorców. Tym samym problem z interpre- tacją klauzuli „uczciwych zwyczajów” może pojawić się w sytuacji, gdy czyn nieuczciwej konkurencji zostanie popełniony nie w jednym państwie, gdzie jednolicie interpretuje się tę klauzulę, ale w stosunkach między państwami, w których klauzula ta mogłaby być badana przez pryzmat interesów różnych uczestników rynku12. Podkreślenia wymaga w tym miejscu okoliczność, że głównym celem art. 10 bis Konwencji paryskiej nie była ochrona konsumentów, ale ochrona uczciwych przedsiębiorców13. F. Henning-Bodewig zauważa, że pierwotnym ce- lem art. 10 bis Konwencji paryskiej było wzmocnienie pozycji podmiotów, którym przysługiwały prawa wyłączne do dóbr własności przemysłowej14. Nie byłoby więc właściwym przyjmowanie, że priorytetowy w art. 10 bis Konwen- cji paryskiej jest interes konsumentów. Na gruncie Konwencji paryskiej nale- żałoby przyjąć, iż interes konsumentów stawiany powinien być na równi z in- teresem przedsiębiorców, jak i z interesem publicznym. Najważniejsza będzie ocena, czy dana praktyka jest zgodna z uczciwymi zwyczajami, a nie czy na- rusza ona interesy przedsiębiorcy, czy konsumenta, gdyż interesy te są najczę- ściej ze sobą powiązane15. W literaturze podnosi się przy tym, że określone w art. 10 bis ust. 2 i 3 Konwencji paryskiej czyny może popełnić jedynie przedsiębiorca. Pokrzyw- dzonym czynem nieuczciwej konkurencji nie musi być tylko i wyłącznie przed- siębiorca konkurent, może to być także inny przedsiębiorca, czy konsument. Z brzmienia art. 10 bis Konwencji nie wynika, iż ochrona w przypadku wystą- pienia deliktu nieuczciwej konkurencji uzależniona jest od istnienia stosunku 11 Zob. F. Henning-Bodewig, International Protection Against Unfair Competition, w: F. Hen- ning-Bodewig (red.), International Handbook on Unfair Competition, Monachium 2013, s. 24, Nb 46–47. 12 Zob. F. Henning-Bodewig, International Unfair Competition Law, s. 57; taż, International Protection Against Unfair Competition, s. 24, Nb 50. 13 E. Nowińska, M. du Vall, w: A. Adamczak, A. Szewc (red.), Konwencja paryska, s. 287, Nb 5. 14 F. Henning-Bodewig, International Protection Against Unfair Competition, s. 20. 15 Ibidem, s. 20–21. 5 Rozdział I. Źródła i próba harmonizacji europejskiego... konkurencji16. Istnienie stosunku konkurencji można by ewentualnie wywo- dzić z art. 10 bis ust. 3 pkt 1 i 2 Konwencji paryskiej. W przepisach tych wy- raźnie bowiem wymieniono, że chodzi o czyny kierowane przeciwko konku- rentowi. Wymóg taki natomiast nie wynika z klauzuli generalnej (art. 10 bis ust. 2 Konwencji paryskiej) oraz z art. 10 bis ust. 3 pkt 3 Konwencji paryskiej. Tym samym należałoby przyjąć, że Konwencja paryska nie uzależnia popeł- nienia czynu nieuczciwej konkurencji, ani możliwości dochodzenia roszczeń od istnienia stosunku konkurencji w każdym przypadku. W literaturze pod- kreślono, że w miarę upływu lat i intensyfikacji walki konkurencyjnej prze- słanka stosunku konkurencji bezpośredniej przestała być wymagana. Wystar- czy, by czyn naruszył pozycję rynkową innego uczestnika rynku, a w niektó- rych państwach, w tym w Polsce, nie ma nawet wymogu istnienia potencjalnej konkurencji17. Artykuł 10 ter Konwencji paryskiej zobowiązuje państwa do wprowadze- nia odpowiednich środków prawnych pozwalających na skuteczne zwalcza- nie czynów nieuczciwej konkurencji (wymienionych w art. 10 bis Konwen- cji paryskiej). Konwencja nie reguluje przy tym, jakiego rodzaju powinny być to środki. Państwa mają bowiem w tym zakresie pełną swobodę pod warun- kiem, że środki te będą „odpowiednie” i „skuteczne”. Mogą to być tym samym środki cywilnoprawne, karnoprawne czy administracyjnoprawne18. W litera- turze przedmiotu podnosi się przy tym, że z art. 10 ter Konwencji paryskiej nie płyną żadne uprawnienia dla osób fizycznych, czy prawnych. Dodatkowo art. 10 ter ust. 2 Konwencji paryskiej zobowiązuje członków Związku, by przewidywali oni środki umożliwiające związkom i stowarzysze- niom reprezentującym zainteresowanych przemysłowców, producentów lub kupców i których istnienie nie jest sprzeczne z ustawodawstwem ich państwa, występowanie przed sądami lub organami administracyjnymi – w celu zwal- czania aktów przewidzianych w art. 9, 10 i 10 bis – w takim zakresie, w jakim zezwala na to ustawodawstwo państwa, w którym wnosi się o ochronę, związ- kom i stowarzyszeniom tego państwa. 16 E. Nowińska, M. du Vall, w: A. Adamczak, A. Szewc (red.), Konwencja paryska, s. 287, Nb 5. 17 Ibidem, s. 318, Nb 2. 18 F. Henning-Bodewig, International Protection Against Unfair Competition, s. 28. 6 § 2. Porozumienie w sprawie Handlowych Aspektów... § 2. Porozumienie w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej (TRIPS) Kolejnym aktem prawnym odnoszącym się do problematyki nieuczciwej konkurencji jest Porozumienie w sprawie Handlowych Aspektów Praw Wła- sności Intelektualnej (TRIPS). Zdefiniowane w nim zostało pojęcie „własno- ści intelektualnej”, przez którą należy rozumieć wszystkie kategorie własności intelektualnej, stanowiące przedmiot uregulowań Sekcji 1–7 Części II TRIPS, czyli prawa autorskie i pokrewne, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne, wzory przemysłowe, patenty, wzory masek (topografie) układów scalonych, ochrona tajemnicy nieujawnionej. Nie wymienia więc TRIPS jako elementu prawa własności intelektualnej prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji. Wymieniona w definicji została natomiast ochrona tajemnicy nieujawnionej, która jest w niektórych ustawo- dawstwach, w tym w polskim, uznawana za część prawa zwalczania nieuczci- wej konkurencji19. Przyjmuje się więc, że „zwalczanie nieuczciwej konkuren- cji nie jest wyraźnie wymienione wśród celów TRIPS”20. Z drugiej jednak strony podkreśla się, że celem TRIPS jest promocja konkurencji, co wynika także z art. 7 TRIPS, zgodnie z którym „ochrona oraz dochodzenie i egze- kwowanie praw własności intelektualnej powinny przyczynić się do promo- cji innowacji technicznych oraz do transferu i upowszechniania technologii, ze wzajemną korzyścią dla producentów i użytkowników wiedzy technicznej, w sposób sprzyjający osiągnięciu dobrobytu społecznego i gospodarczego oraz zrównoważeniu praw i obowiązków”. Dlatego też w TRIPS można szukać roz- wiązań mogących kształtować prawo zwalczania nieuczciwej konkurencji. Powyższe stanowisko uzasadnia art. 2 ust. 1 TRIPS, w którym znajduje się odwołanie do art. 10 bis Konwencji Paryskiej. Artykuł 2 ust. 1 TRIPS sta- nowi bowiem, że w zakresie Części II (Normy dotyczące dostępności, zakresu i korzystania z praw własności intelektualnej), Części III (Dochodzenie i eg- zekwowanie praw własności intelektualnej) i Części IV (Nabycie i utrzyma- nie w mocy praw własności intelektualnej oraz procedury sporne w zakresie 19 Np. w art. 11 ZNKU. 20 J. Szwaja, A. Kubiak-Cyrul, Wprowadzenie, w: J. Szwaja (red.), Ustawa o zwalczaniu nie- uczciwej konkurencji, 2016, s. 29, Nb 31. Jak podkreśla C.M. Correra może to wynikać z faktu, że nie wszystkie państwa, w tym przede wszystkim Stany Zjednoczone, uważają zwalczanie nie- uczciwej konkurencji, jako odrębną dyscyplinę. C.M. Correra, Trade Related Aspects of Intellec- tual Property Rights, A Commentary on the TRIPS Agreement, New York 2007, s. 38–39. 7 Rozdział I. Źródła i próba harmonizacji europejskiego... tych spraw) niniejszego porozumienia członkowie zastosują się do wymogów art. 1–12 i 19 Konwencji paryskiej. Niewątpliwe chodzi tu o odwołanie do re- gulacji Konwencji paryskiej dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. W art. 2 ust. 2 TRIPS przyjęto, że „żadne z postanowień Części I do IV niniejszego Porozumienia nie uchyli istniejących wzajemnych zobowiązań Członków, wynikających z Konwencji paryskiej, Konwencji berneńskiej, Kon- wencji rzymskiej i Traktatu o własności intelektualnej w odniesieniu do ukła- dów scalonych”. Tym samym TRIPS nie zwalnia państw będących członkami Związku od przestrzegania obowiązków wynikających z Konwencji paryskiej, w tym konieczności zapewnienia skutecznych środków ochrony uczciwej kon- kurencji. W związku z tak przyjętymi rozwiązaniami w TRIPS w literaturze poja- wiły się jednak wątpliwości co do wzajemnych relacji TRIPS i Konwencji pa- ryskiej21. Wynikają one bowiem, ze sformułowania przyjętego w art. 2 ust. 1 TRIPS. Przepis ten nie odsyła bezpośrednio do art. 1–12 i art. 19 Konwencji paryskiej, ale tylko „w zakresie części II, III i IV” TRIPS. Podawane w wątpli- wość jest sformułowanie użyte w tym przepisie „w zakresie”, gdyż żadna z wy- mienionych w nim części TRIPS nie reguluje kwestii zwalczania nieuczciwej konkurencji. Jedynie w Części II TRIPS w art. 22 i 39 znajduje się bezpośred- nie odwołanie do art. 10 bis Konwencji paryskiej. W art. 22 ust. 2 lit. b TRIPS dotyczącym oznaczeń geograficznych przyjęto, że „w odniesieniu do oznaczeń geograficznych Członkowie stworzą zainteresowanym stronom środki prawne w celu zapobieżenia: (...) 2) (b) jakiemukolwiek używaniu, które jest aktem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu Artykułu 10bis Konwencji paryskiej (1967)”. Z kolei w art. 39 TRIPS, który dotyczy ochrony informacji nieujawnio- nej uregulowano, że „dla zapewnienia skutecznej ochrony przed nieuczciwą konkurencją, jak postanowiono w Artykule 10bis Konwencji paryskiej (1967), Członkowie będą chronić informację nieujawnioną zgodnie z ust. 2, a także dane przedstawione rządowi lub agencjom rządowym zgodnie z ust. 3”. W związku z powyższym pojawiają się wątpliwości, czy odesłanie w TRIPS do art. 10 bis Konwencji paryskiej ogranicza się tylko do regulacji dotyczących oznaczeń geograficznych i ochrony informacji nieujawnionej, czy też obejmuje inne przypadki. Zdania są w tym zakresie podzielone, jednakże w literaturze przeważa pogląd, że tylko naruszenie art. 10 bis Konwencji paryskiej związane z oznaczeniami geograficznymi i informacji nieujawnionymi będzie stanowiło 21 F. Henning-Bodewig, International Protection Against Unfair Competition, s. 33–36. 8 § 2. Porozumienie w sprawie Handlowych Aspektów... także naruszenie TRIPS22. F. Hennig-Bodewig podkreśla przy tym, że problem z interpretacją art. 2 ust. 1 TRIPS powinien być dokonywany przez pryzmat orzeczenia Havanna Club23, w którym przyjęto, że w przypadku nazw handlo- wych (ang. trade names), które także nie są wymienione w Części II TRIPS, ale są chronione w art. 8 Konwencji paryskiej, art. 2 ust. 1 TRIPS powinien być interpretowany szeroko. Mimo to autorka podsumowuje, że nie jest jasne, czy ogólne odniesienie w art. 2 ust. 1 TRIPS odnosi się do art. 10 bis Konwen- cji paryskiej, czy dotyczy tylko czynów nieuczciwej konkurencji dotyczących oznaczeń geograficznych i informacji nieujawnionych (art. 22 i 39 TRIPS). Wskazówką przy interpretacji może być orzeczenie TSUE w połączonych sprawach: Parfums Christian Dior SA v. Tuk Consultancy BV i Layher Ger- many v. Assco Gerüste GmbH24, w którym Trybunał wypowiedział się co do pojęcia „własności intelektualnej”. Konieczność interpretacji tego pojęcia po- jawiła się w związku z dopuszczalnością zastosowania środków tymczasowych przewidzianych w art. 50 ust. 1 TRIPS i bezpośrednim zastosowaniem prze- pisów TRIPS. W obu sporach sądy krajowe skierowały do Trybunału pyta- nie prejudycjalne, które Trybunał ograniczył do 3 zasadniczych zagadnień25, z czego istotne dla niniejszych rozważań jest rozstrzygnięcie jednego z nich, a mianowicie „czy możliwość dochodzenia praw w oparciu o przepisy ogólne w związku z bezprawnymi działaniami, w szczególności mogącymi stanowić czyn nieuczciwej konkurencji, w celu ochrony dla wzoru przemysłowego w po- staci prawa wyłącznego przeciwko jego kopiowaniu może być klasyfikowane jako «prawo własności intelektualnej» w rozumieniu art. 50 ust. 1 TRIPS ?”26. 22 Zob. ibidem, s. 34 i wskazywana tam literatura. C.M. Correra uważa, że poprzez odesłanie w art. 2 ust. 1 TRIPS obligatoryjne jest, by TRIPS był zgodny z art. 10 bis Konwencji paryskiej, C.M. Correra, Trade Related Aspects, s. 38–39. 23 Appellate Body Report, United States–Section 211 Omnibus Appropriations Act of 1998, s. 139–148, WT/DS176/AB/R, https://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/case- s_e/ds176_e.htm (dostęp: 13.1.2019 r.). Zob. F. Henning-Bodewig, International Protection Aga- inst Unfair Competition, s. 34–36. 24 Wyr. TSUE z 14.12.2000 r., C-300/98 oraz C-392/98, Parfums Christian Dior SA v. TUK Consultancy BV i Assco Gerüste GmbH i Rob van Dijk v. Wilhelm Layher GmbH Co. KG i Layher BV, Zb.Orz. 2000, s. I-11307, ECLI:EU:C:2000:688. 25 Wyr. TSUE C-300/98 oraz C-392/98, Nb 30, s. I-113. 26 Art. 50 ust. 1 TRIPS stanowi, że: „Organy sądowe będą miały prawo zastosować szybkie i skuteczne środki tymczasowe: (a) aby zapobiec zaistnieniu przypadków naruszania jakiegokol- wiek prawa własności intelektualnej, a w szczególności, aby zapobiec wprowadzeniu do obrotu handlowego na obszarze ich jurysdykcji towarów włączając w to dobra importowane bezpośred- nio po odprawie celnej”. 9 Rozdział I. Źródła i próba harmonizacji europejskiego... Innymi słowy chodzi o odpowiedź na pytanie, czy prawo zwalczania nieuczciwej konkurencji chroniące przed naśladownictwem (kopiowaniem) wzoru przemysłowego, można kwalifikować jako element prawa własności in- telektualnej w rozumieniu TRIPS. Wyjaśnić należy, że takiego problemu nie ma w sytuacji przyznania ochrony dla wzoru przemysłowego w postaci prawa wyłącznego przyznanej na podstawie odrębnych, szczegółowych przepisów. Tego rodzaju ochrona kwalifikuje się jako część prawa własności intelektualnej (TRIPS dopuszcza taką możliwość w art. 25–26 TRIPS)27. Rozstrzygając wątpliwości sądów krajowych, Trybunał uznał, że ochrona wzoru przemysłowego przed kopiowaniem na podstawie przepisów ogólnych dotyczących nieuczciwej konkurencji, można kwalifikować jako prawo wła- sności intelektualnej w rozumieniu art. 50 ust. 1 TRIPS28. Trybunał wyjaśnił, że TRIPS pozostawia swoim członkom zadanie sprecyzowania, w swoich syste- mach prawnych, a w szczególności w prawie prywatnym, interesów, które będą chronione w TRIPS jako prawa własności intelektualnej. Członkom pozosta- wiono też swobodę wyboru sposobu ich ochrony. Ochrona ta jednakże ma być efektywna, w szczególności ma chronić w przypadku wzorów przemysło- wych przed handlem podrabianymi towarami. Nie może przy tym prowadzić do zniekształcenia lub stanowić przeszkody dla handlu międzynarodowego29. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy przyjąć, że także TRIPS, choć nie zawiera w tym zakresie żadnej generalnej zasady, pośrednio ma znaczenie dla prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji, a w szczególności dla ochrony oznaczeń geograficznych i nieujawnionych informacji. R. Sku- bisz uważa, że „porozumienie TRIPS nie stanowi, z wyłączeniem ochrony know-how i geograficznych oznaczeń pochodzenia, źródła prawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przepis art. 10 bis ust. 2 i 3 należy zatem lokalizo- wać poza porozumieniem TRIPS, co prowadzi do wniosku, że wymieniony przepis Konwencji paryskiej jest nadal jedyną normą prawnomiędzynarodową w płaszczyźnie globalnej dotyczącą zwalczania nieuczciwej konkurencji”30. 27 Wyr. TSUE C-300/98 oraz C-392/98, Nb 52–54, s. I-11362. 28 Ibidem, Nb 62, s. I-11365. 29 Ibidem, Nb 63, s. I-11365. 30 R. Skubisz, Klauzule generalne w prawie zwalczania nieuczciwej konkurencji, Annales Uni- versitatis Mariae Curie-Skłodowska 2016, Nr 2, vol. LXIII, Sectio G, s. 76. 10
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wpływ prawa Unii Europejskiej na polskie prawo zwalczania nieuczciwej konkurencji ze szczególnym uwzględnieniem sprzedaży premiowanej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: