Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00267 005090 15197087 na godz. na dobę w sumie
Wybrane elementy taktyki werbowania i współpracy z osobowymi źródłami informacji - ebook/pdf
Wybrane elementy taktyki werbowania i współpracy z osobowymi źródłami informacji - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 140
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7462-669-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Współpraca z osobowym źródłem informacji (OZI) jest podstawową, jedną z najczęściej stosowanych metod czynności operacyjno-rozpoznawczych. Efektywność tej współpracy ma bezpośredni wpływ na rozpoznanie, którego brak redukuje drastycznie potencjał zdobywania informacji, uniemożliwiając wykrywanie zarówno podstawowych, najbardziej dokuczliwych kategorii przestępstw, jak i skuteczne zwalczanie przestępczości zorganizowanej. Dr hab. Dobrosława Szumiło-Kulczycka zwraca przy tym uwagę na fakt, że korzystanie z pomocy OZI nie jest ograniczone klauzulą subsydiarności oraz że — w przypadku Policji — nie zostało zawężone przedmiotowo ani podmiotowo...

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Krzysztof Horosiewicz Wybrane elementy taktyki werbowania i współpracy z osobowymi źródłami informacji Szczytno 2019 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Recenzja prof. nadzw. dr hab. Waldemar Zubrzycki dr Robert Netczuk Redakcja wydawcy Agnieszka Kamińska Bogdan Romanowski Projekt okładki Agnieszka Kamińska © Wszelkie prawa zastrzeżone — Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie ISBN 978-83-7462-668-2 e-ISBN 978-83-7462-669-9 Skład, druk i oprawa: Dział Wydawnictw i Poligrafi i Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie 12-100 Szczytno, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 111 tel. 89 621 54 10, fax 89 621 54 48 e-mail: wwip@wspol.edu.pl Objętość: 7,52 ark. wyd. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== SPIS TREŚCI WSTĘP .......................................................................................... 5 Rozdział 1  TYPOWANIE I DOBÓR OSOBOWYCH ŹRÓDEŁ INFORMACJI .... 9 1.1. Celowość pozyskania ............................................................ 11 1.2. Ocena możliwości pozyskania. Motywy werbunku .................. 16 1.3. Zidentyfikowanie i wybór motywów werbunku ....................... 20 Rozdział 2 PRZYGOTOWANIE DO NAWIĄZYWANIA WSPÓŁPRACY ........... 29 2.1. Strategia werbunku ............................................................... 31 2.2. Wykorzystanie kombinacji operacyjnej .................................. 36 2.3. Taktyka rozmów werbunkowych ............................................ 44 Rozdział 3 PROWADZENIE WSPÓŁPRACY Z OSOBOWYMI ŹRÓDŁAMI INFORMACJI ............................................................. 59 3.1. Etap adaptacji i wdrażania do współpracy ............................... 60 3.2. Etap stabilnej współpracy ...................................................... 65 3.3. Motywowanie w trakcie współpracy ....................................... 84 Rozdział 4 KONTROLOWANIE OSOBOWYCH ŹRÓDEŁ INFORMACJI .......... 93 4.1. Istota, cel i zakres kontrolowania ............................................ 94 4.2. Wychwytywanie kłamstwa ..................................................... 97 4.3. Metody i środki kontrolowania .............................................. 102 Rozdział 5  NADZÓR PRZEŁOŻONYCH NAD POZYSKIWANIEM OSOBOWYCH ŹRÓDEŁ INFORMACJI I WSPÓŁPRACĄ Z NIMI ... 107 5.1. Pojęcie, cel i rodzaje nadzoru ................................................. 107 5.2. Funkcje i zasady nadzoru ...................................................... 109 5.3. Sposoby i środki sprawowania nadzoru .................................. 114 5.4. Kontrolowanie i ocenianie w ramach nadzoru ......................... 115 5.5. Kryteria skutecznego nadzoru ............................................... 121 5.6. Zakres nadzoru .................................................................... 125 ZAKOŃCZENIE ............................................................................ 129 BIBLIOGRAFIA ............................................................................. 131 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== WSTĘP Współpraca z osobowym źródłem informacji (OZI) jest podstawową, jedną z najczęściej stosowanych metod czynności operacyjno-rozpoznaw- czych1. Efektywność tej współpracy ma bezpośredni wpływ na rozpoznanie, którego brak redukuje drastycznie potencjał zdobywania informacji, unie- możliwiając wykrywanie zarówno podstawowych, najbardziej dokuczliwych kategorii przestępstw, jak i skuteczne zwalczanie przestępczości zorganizo- wanej. Dr hab. Dobrosława Szumiło-Kulczycka zwraca przy tym uwagę na fakt, że korzystanie z pomocy OZI nie jest ograniczone klauzulą subsydiar- ności oraz że — w przypadku Policji — nie zostało zawężone przedmiotowo ani podmiotowo2. Trwająca od lat wymiana pokoleniowa w Policji i fluktuacja kadr po- licyjnych na wszystkich szczeblach wpłynęły negatywnie na poziom pracy operacyjnej i efektywność współpracy z osobowymi źródłami informacji. Dokonywanym zmianom organizacyjnym towarzyszył proces odchodzenia z Policji funkcjonariuszy posiadających dużą wiedzę praktyczną, co utrud- niało jej przekazanie młodszym kolegom3. Skala odejść skutkowała w kolej- nych latach oczywistymi konsekwencjami oraz narastającym i wciąż aktual- nym problemem niedostatku mistrzów zawodu. Przemiany, jakim od 2003 r. zaczął ulegać system szkolenia funkcjona- riuszy, powodowane były głównie pogarszającą się sytuacją finansową i ka- drową w Policji4. W 2003 r. dokonano likwidacji ośrodków szkolenia Policji, 1 A. Taracha, Czynności operacyjno-rozpoznawcze. Aspekty kryminalistyczne i prawno- 2 D. Szumiło-Kulczycka, Czynności operacyjno-rozpoznawcze i ich relacje do procesu dowodowe, Lublin 2006, s. 57. karnego, Warszawa 2012, s. 304. 3 Informacja NIK o wynikach kontroli, organizacji i realizacji procesu szkolenia i do- skonalenia zawodowego w Policji, Warszawa 2006, nr kontroli P/05/080, nr ewid. 5/2006/ PO5080/KOB, czerwiec 2006 r., s. 6, 16, 19, http://www.biuletyn.wp.mil.pl/pliki/File/ px_2006005inf_zal1_4.pdf , dostęp: 12 maja 2013 r. 4 P. Maciejczak, Rewolucji nie będzie, „Kwartalnik Policyjny” 2007, nr 1, s. 4–5. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Krzysztof Horosiewicz 6 co w efekcie doprowadziło do niemożności realizowania szkoleń zawodo- wych specjalistycznych. Problem ten „rozwiązano” ustawą z 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw5, po prostu likwi- dując ustawowy wymóg ich ukończenia i destabilizując tym samym system szkolenia policjantów. Próby ratowania wizerunku skutecznie działającej Policji6, którego bene- ficjentami są politycy, spowodowały nadmierny wzrost znaczenia stosowa- nej w formacji oceny ilościowej prowadzonych działań 7, przy jednoczesnym braku ich oceny jakościowej. Tymczasem realizacja ustawowych zadań Policji, mających na celu za- pewnienie bezpieczeństwa i  porządku wewnętrznego, implikuje koniecz- ność ciągłego doskonalenia metod pracy operacyjnej, wśród których szcze- gólną rolę odgrywają osobowe źródła informacji. Wskutek braku stosow- nych zmian ustawowych8 współpraca z  osobowymi źródłami informacji prowadzona jest na podstawie bardzo ogólnikowych i rozproszonych prze- pisów, a obowiązujące uregulowania prawne znacznie utrudniają korzysta- nie z tej metody czynności operacyjno-rozpoznawczych w sposób skuteczny i bezpieczny dla policjantów. Policjanci współpracujący z  osobowymi źródłami informacji, z  uwa- gi na brak fachowych opracowań w tej materii, zmuszeni są kierować się wynikającym z  praktyki doświadczeniem. Dlatego coraz bardziej paląca 5 DzU nr 158, poz. 1122. 6 Zob.: M. Kolińska-Dąbrowska, Łapanka sprawozdawcza, czyli jak policja pompuje sta- tystyki, „Gazeta Wyborcza”, 29 listopada 2011 r., http://wyborcza.pl/56,76842,10727635,La- panka_sprawozdawcza__czyli_jak_policja_pompuje_statystyki.htm , dostęp: 30 listopada 2011 r. 7 Zarządzenie nr 3 Komendanta Głównego Policji z 18 stycznia 2013 r. zmieniające zarządzenie w sprawie planowania strategicznego, sprawozdawczości i oceny pracy Policji (Dz.Urz. KGP z 21 stycznia 2013 r., poz. 13). 8 Zob.: uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej: z 30 września 1998 r. w sprawie podjęcia działań służących skutecznemu zwalczaniu wzrastającej przestępczości w pań- stwie (M.P. nr 34, poz. 482); z 22 lipca 1999 r. w sprawie stanu bezpieczeństwa i porząd- ku publicznego w Polsce (M.P. nr 26, poz. 390). Ostatni poselski projekt o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych został przedłożony Sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych w lutym 2008 r., ale wobec licznych wątpliwości i rozbieżności nie zakoń- czono nad nim prac do końca VI kadencji Sejmu. Poselski projekt ustawy o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych (druk nr 353), http://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/0/0E- E2EFB34B2B8750C125741A003B1486/$file/353.pdf , dostęp: 5 stycznia 2013 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Wybrane elementy taktyki werbowania i współpracy… 7 potrzeba dysponowania odpowiednio przygotowaną kadrą policjantów wymaga nie tylko szeregu przedsięwzięć w aspekcie prawnym, organiza- cyjnym i  edukacyjnym, ale także dostępności do  fachowych publikacji. Intencją autora jest, aby opracowanie stanowiło pewien skromny przyczy- nek do zahamowania lub odwrócenia tendencji obniżania się poziomu ja- kości pracy operacyjnej9. Składam serdeczne podziękowania nadkom. Krystynie Woźniak — psy- chologowi psychologii policyjnej stosowanej za pomoc i cenne uwagi. 9 Sprawozdanie Komisji śledczej do zbadania prawidłowości działań organów admini- stracji rządowej w sprawie postępowań karnych związanych z uprowadzeniem i zabójstwem Krzysztofa Olewnika, druk nr 4205, s. 205–206, http://www.marekbiernacki.pl/wp-con- tent/uploads /2011/06/4205.pdf , dostęp: 25 stycznia 2013 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Rozdział 1 TYPOWANIE I DOBÓR OSOBOWYCH ŹRÓDEŁ INFORMACJI W dostępnych publikacjach opis przedsięwzięcia mającego na celu pozy- skanie do współpracy osobowego źródła informacji rozpoczyna się od czyn- ności prowadzących do tzw. opracowania kandydata werbunku10. W praktyce jednak opracowanie takie zwykle poprzedzone jest — dokonanym na podsta- wie posiadanego rozpoznania — typowaniem (selekcjonowaniem) potencjal- nych kandydatów na osobowe źródło informacji pod kątem ich przydatności, wynikającej z dotarcia operacyjnego i możliwości realizacji zadań operacyj- nych. Następny etap stanowi określenie, który z potencjalnych kandydatów byłby w stanie realizować zlecane przez policjantów zadania, a ostatni — oce- na pod kątem istnienia motywów ewentualnego podjęcia współpracy. Zebrania wszystkich wymienionych informacji zwykle dokonuje się np. poprzez analizę materiałów operacyjnych i informacji z innych źródeł, wywiad operacyjny albo kombinację operacyjną. W  pewnych wypadkach wymaga ono także bezpośredniej — zwykle prowadzonej pod pretekstem — rozmowy z  kandydatem, a  niekiedy analizy przebiegu takiej rozmowy przez policjanta z komórki psychologów policyjnych11. Uzmysłowienie sobie istnienia kolejnych etapów poprzedzających werbunek oraz zaplanowanie czynności przygotowawczych pozwala wyznaczyć pewien niezbędny poziom rozpoznania, po osiągnięciu którego możliwa jest rozsądna ocena prawdopo- dobieństwa skuteczności rozmowy werbunkowej i jej wariantów. Rozważania zawarte w niniejszym rozdziale dotyczą w zasadzie sytuacji, w których inicja- tywa werbunku leży po stronie Policji. 10 Zob.: E. Kosobudzka, Opracowanie kandydata na tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa — charakterystyka, cel i metody poznawcze, Wiedza i Edukacja, http://wie- dzaiedukacja.eu/archives/24858 , dostęp: 1 lutego 2013 r. 11 Analizując przebieg rozmowy, psychologowie potrafią udzielić wskazówek, jak po- winna przebiegać i czego dotyczyć, a także określić, jakie pytania i w jaki sposób należy zadawać, a jakich zadawać nie należy. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 10 Krzysztof Horosiewicz Duży potencjał zastosowań w obszarze werbowania i współpracy z OZI ma psychologia. Praktyczne zastosowanie wiedzy z kilku działów psychologii wymaga oczywiście odpowiedniego przygotowania zawodowego. Psycho lo- gowie w Policji pojawili się w 1996 r. Początkowo priorytetem ich działań był dobór do Policji oraz dobór na określone stanowiska służbowe. Powołanie w  2000  r. w  komendach wojewódzkich komórek psychologów umożliwi- ło stopniową budowę opieki psychologicznej. Pole działania psychologów stopniowo rozszerzano, wyodrębniając zadania z zakresu psychologii poli- cyjnej stosowanej, która zajmuje się praktycznym wykorzystaniem specjali- stycznej wiedzy psychologicznej w realizowaniu ustawowych zadań Policji. Dostrzeżono także potrzebę skorzystania z wiedzy psychologów w coraz bar- dziej złożonym procesie werbowania źródeł. W zakresie współpracy z OZI do zadań psychologów psychologii policyjnej stosowanej należy: — wspomaganie planowania przedsięwzięcia werbunkowego w  zakresie danych psychologicznych, np.  sporządzanie portretów psychologicz- nych fi gurantów, — opracowywanie taktyki rozmów werbunkowych, — opracowywanie wskazówek do prowadzenia źródła12. Problematykę tę ujęto w zarządzeniu nr 428 Komendanta Głównego Policji z 17 kwietnia 2009 r. w sprawie form i metod wykonywania niektó- rych, służbowych zadań przez psychologów pełniących służbę lub zatrud- nionych w jednostkach organizacyjnych Policji13. Zarządzenie w głównej mierze określało sposób wykonywania zadań służbowych z zakresu opie- ki psychologicznej i  psychoedukacji14, psychologii zarządzania zasobami ludzkimi, w szczególności tryb oraz formy pomocy psychologicznej udzie- lanej policjantom lub pracownikom Policji. Stanowiło przy tym, że zada- nia z zakresu psychologii policyjnej stosowanej mógł wykonywać jedynie psycholog policyjny będący policjantem15. Wymóg ten zniesiono zarządzeniem nr 53 KGP z 6 października 2014 r. w sprawie metod i form wykonywania niektórych zadań służbowych przez 12 Zob.: Specjalizacje psychologów policyjnych, źródło: Informacyjny Serwis Policyjny http://isp.policja.pl/isp/psychologia-w-policji/specjalizacje/531,Specjalizacje.html , dostęp: 25 maja 2015 r. 13 Dz.Urz. KGP nr 6, poz. 30. 14 Psychoedukacja: edukacja w zakresie popularnej wiedzy psychologicznej, Słownik ję- zyka polskiego, M. Szymczak (red.), Warszawa 1981, t. 2, s. 1070. 15 Zarządzenie nr 428 KGP, § 13 ust. 1. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Wybrane elementy taktyki werbowania i współpracy… 11 psychologów pełniących służbę lub zatrudnionych w jednostkach organi- zacyjnych Policji16, ignorując fakt, że brak znajomości specyfiki czynności operacyjno-rozpoznawczych przez psychologów będących cywilnymi pra- cownikami Policji niewątpliwie utrudnia realizację zadań z zakresu psy- chologii policyjnej stosowanej. Tym niemniej wiedza uzyskana w trakcie współpracy z psychologami psychologii policyjnej stosowanej oraz lokal- ne doskonalenie zawodowe w  tym zakresie powinny stanowić dla poli- cjantów prowadzących współpracę z OZI bazę umożliwiającą świadome i celowe doskonalenie zawodowe w dziedzinach korzystających z dorobku współczesnej psychologii społecznej, jak i  ogólnej wiedzy psychologicz- nej, dotyczącej podstawowych mechanizmów psychologicznych regulują- cych ludzkie zachowanie. Kluczowym problemem w tej kwestii jest brak dostępnej literatury z zakresu psychologii policyjnej stosowanej17, dającej możliwość uzupełnienia wiedzy w tym zakresie i poprawy jakości pracy operacyjnej18. 1.1. Celowość pozyskania Celem czynności operacyjno-rozpoznawczych jest w szczególności roz- poznawanie i wykrywanie przestępstw oraz zapobieganie im, odnajdywa- nie osób ukrywających się przed organami ścigania lub wymiarem sprawie- dliwości oraz osób zaginionych (jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ich zaginięcie jest wynikiem przestępstwa), a także odnajdywanie rze- czy utraconych w wyniku przestępstwa lub mających związek z przestęp- stwem19. Nie ulega wątpliwości, że pozyskanie osobowego źródła informa- 16 Dz.Urz. KGP z 9 października 2014 r., poz. 118. 17 Czteroosobowy Zespół Psychologii Instytutu Nauk Społecznych Wyższej Szko- ły Policji w Szczytnie nie prowadzi badań w zakresie zastosowania elementów psycholo- gii w werbowaniu i współpracy z OZI, źródło: strona internetowa Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, http://www.wspol.edu.pl/d/badania/wykaz-bada/1530-wykaz-tematow-ba- dawczych-2013r , dostęp: 20 lipca 2015 r. 18 Zob.: Sprawozdanie Komisji śledczej do zbadania prawidłowości działań organów administracji rządowej w sprawie postępowań karnych związanych z uprowadzeniem i za- bójstwem Krzysztofa Olewnika, druk nr 4205, s. 205–206, http://www.marekbiernacki.pl/ wp-content/uploads /2011/06/4205.pdf , dostęp: 25 stycznia 2013 r. 19 Zob. art. 2 Poselskiego projektu ustawy o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych (druk nr 353), http://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/0/0EE2EFB34B2B8750C125741A- 003B1486/$file/353.pdf , dostęp: 5 stycznia 2013 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Krzysztof Horosiewicz 12 cji nie może być działaniem przypadkowym, ale powinno być elementem strategii zmierzającej do zapewnienia możności realizacji celów czynności operacyjno-rozpoznawczych. Właściwe wytypowanie kandydata na OZI ma decydujący wpływ na jakość i wyniki prowadzonych czynności operacyjno- -rozpoznawczych. Prawidłowo, w sposób celowy dobrane źródło informacji, mające możliwości wykonania zleconego mu zadania, pozwala na szybkie, pozytywne zakończenie sprawy operacyjnej i na odwrót — współpraca ze źle wybranym i zwerbowanym w sposób przypadkowy źródłem najczęściej nie przynosi żadnych efektów. Zdaniem praktyków, chociaż nie wszyscy sprawcy przestępstw zareje- strowani w policyjnych bazach danych kontynuują swoją działalność, zbyt rzadko zdarzają się przypadki zatrzymania od dawna znanych Policji prze- stępców, którzy działając bezkarnie przez długi czas, zdołali dokonać wielu przestępstw. Także nasuwająca się po analizie policyjnych baz danych kon- statacja, że nieletni przestępcy po osiągnięciu pełnoletniości zaprzestają po- pełniania przestępstw, wydaje się obarczona błędem wynikającym z przyję- tej w Policji oceny ilościowej, nazywanej „statystyką”. W wielu wypadkach czynności operacyjno-rozpoznawcze są jedynie — często spóźnioną — re- akcją na ujawnione przestępstwo. Z uwagi na istniejące ograniczenia wy- nikające z ustawy o Policji20 zwalczanie przestępstw o niewielkim ciężarze gatunkowym po  prostu musi opierać się na  informacjach uzyskiwanych od OZI. Szybkie ustalenie składu i roli członków grupy dokonującej prze- stępstw, ustalenie źródeł dowodowych i przerwanie działalności przestęp- czej są najczęściej niemożliwe bez właściwego rozpoznania, które winno być prowadzone na bieżąco, przy wykorzystaniu osobowych źródeł informacji mających określone dotarcie operacyjne, czyli funkcjonujących w określo- nym środowisku lub miejscu. 20 Na przykład kontrola operacyjna jest realizowana w określonym celu i odnosi się do ściśle wymienionych kategorii przestępstw — art. 19 ust. 1 ustawy o Policji zawiera zamknięty katalog przestępstw, w przypadku których zapobieganie, uzyskiwanie i utrwa- lanie dowodów oraz wykrywanie sprawców upoważnia do wszczęcia kontroli operacyjnej. W Polsce w 2011 r. stwierdzono 201 414 przestępstw, które pozwalałyby na zastosowanie kontroli operacyjnej. Mając na uwadze, że w 2011 r. zarządzono 6807 kontroli operacyj- nych, Policja skorzystała ze swoich uprawnień tylko w 3,4 spraw. Zob.: L. Kardaszyński, M. Rycerski, Prawo do prywatności czy prawo do bezpieczeństwa? Budowa zaufania spo- łecznego do ustawowych uprawnień Policji [w:] A. Pach, Z. Rau, M. Wągrowski (red.), No- woczesne systemy łączności i transmisji danych na rzecz bezpieczeństwa, Warszawa 2013, s. 853–871. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Wybrane elementy taktyki werbowania i współpracy… 13 Celowość21 pozyskania OZI należy rozpatrywać, poszukując (selekcjo- nując) potencjalnych figurantów werbunku, wziąwszy pod uwagę dwa pod- stawowe kryteria warunkujące nawiązanie współpracy: — możliwość uzyskiwania informacji dzięki posiadanemu dotarciu lub re- alnej perspektywie dotarcia do określonych osób lub grup przestępczych, — przydatność do wykonywania określonych zadań, dla których miałoby zostać pozyskane OZI, a  w  szczególności do  zdobywania informacji o  przestępcach i  osobach podejrzanych oraz ujawniania przestępstw i ich sprawców. Pierwszym kryterium warunkującym celowość werbunku potencjalne- go źródła informacji jest możliwość uzyskiwania informacji niezbędnych do realizacji zadań wynikających z zakresu działania, zagrożeń i właściwości rzeczowej jednostki lub komórki organizacyjnej Policji, czyli zapewnienie dopływu informacji: — o osobach podejrzanych o prowadzenie działalności przestępczej, — z miejsc kontaktowania się przestępców i osób podejrzanych oraz miejsc, w których są dokonywane lub omawiane przestępcze transakcje (np. lo- kali, kasyn, agencji towarzyskich, siłowni itd.), — z miejsc zagrożo nych działalnością przestępczą oraz miejsc, w których zbywane są przedmioty pochodzące z przestępstw lub dokonywane są transakcje przestępcze, — ze środowisk prowadzących działalność przestępczą (np. paserów, prze- mytników, dealerów narkotyków, włamywaczy, złodziei samochodów, pseudokibiców, cyberprzestępców itd.). Należy przy tym brać pod uwagę stworzenie możliwości rozpracowywa- nia grup przestępczych w razie niemożności wykorzystania w planowanych czynnościach tych OZI, które uzyskały wstępne, tzw. pierwiastkowe infor- macje w sprawie. Istotnym czynnikiem, który rzutuje na celowość pozyskania, jest właści- wy wybór kręgu osób, wśród których należy szukać potencjalnego osobowe- go źródła informacji. W praktyce zarówno w przypadku wykrywania pod- stawowych, najbardziej dokuczliwych kategorii przestępstw, jak i w przy- padku zwalczania przestępczości zorganizowanej zachodzi konieczność 21 Celowość: dostosowanie środków do celów, przydatność do założonego celu, świa- dome zmierzanie do celu, przydatność do jakichś potrzeb, celowo: zrobiony w określonym celu, Słownik języka polskiego, wyd. cyt., t. 1, s. 237. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Krzysztof Horosiewicz 14 werbowania, a następnie współpracy z osobami, które związane są ze świa- tem przestępczym, co może oznaczać, że dokonywały lub wręcz dokonują przestępstw. Oczywiście fakt, że przestępcy wewnętrznie się organizują, nie przesądza o tym, że mamy do czynienia z przestępczością zorganizowaną22, czego przykładem są chociażby złodzieje kieszonkowi czy złodzieje samo- chodów. Jak słusznie zauważa Wiesław Pływaczewski, z  samej specyfiki funkcjonowania związków przestępczych wynika, iż każdy z jej członków jest czynnie zaangażowany w popełnianie przestępstw23. W niektórych przy- padkach prokuratorzy, sędziowie, a nawet niektórzy przełożeni policjantów zdają się nie rozumieć, że  pozyskanie do  współpracy osoby posiadającej dotarcie do grupy przestępczej i jednocześnie niepopełniającej przestępstw jest raczej nierealne. Dlatego należy typować kandydatów na źródło nie tyle spośród osób jedynie znających figuranta albo osób z jego bezpośredniego otoczenia, które jednak nie robią z nich interesów, ale spośród tych, które z nim współpracują, a nawet wchodzą w skład kierowanej przez niego grupy. Krąg osób, spośród których należy typować figuranta werbunku, przedsta- wia rysunek 1.  Rysunek 1. Krąg osób, z którego należy werbować OZI Krąg znajomych figuranta Krąg osób, które znają figuranta z widzenia Figurant sprawy Źródło: opracowanie własne Krąg osób, które spotykają się z figurantem, ale nie robią z nim przestępczych interesów Krąg osób najbliżej związanych z figurantem 22 Zob.: T. Warykiewicz, Policja: anegdoty i rzeczywistość, „Zeszyt Naukowy Apeiron” 23 W. Pływaczewski, Kradzieże samochodów. Studium kryminologiczne, Szczytno 2010, nr 4, s. 300. 1996, s. 37. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw==
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wybrane elementy taktyki werbowania i współpracy z osobowymi źródłami informacji
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: