Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00100 004920 19012148 na godz. na dobę w sumie
Wychowanie. Najtrudniejsza ze sztuk pięknych. Wydanie II rozszerzone - ebook/pdf
Wychowanie. Najtrudniejsza ze sztuk pięknych. Wydanie II rozszerzone - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 304
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5423-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> rodzicielstwo i psychologia dziecka
Porównaj ceny (książka, ebook (-50%), audiobook).

Od kołyski, do dorosłości. A nawet dłużej

Relacja rodzic - dziecko jest najważniejszym z życiowych związków. Dla dziecka - to oczywiste, bo to, czego doświadczamy, czym nasiąkamy w młodych latach, wzorce zachowań, jakie wówczas obserwujemy i przyjmujemy za swoje, czy przeciwnie - odrzucamy, rzutują na naszą dorosłość, predysponując nas do sukcesów, bądź porażek. Dla rodzica więź z dzieckiem jest także niezwykle istotna. Rola wychowawcy, opiekuna, kogoś, kto nie tylko zapewnia niezbędne środki utrzymania, lecz także uczy, wskazuje drogę, towarzyszy w dobrej i złej doli i pomaga ukształtować charakter, to najodpowiedzialniejsze zadanie, jakie mamy do wykonania. Jak się z niego właściwie wywiązać?

Rodzicem zostaje się bez przygotowania. Jedynym 'rodzicielskim' doświadczeniem, jakim można się wesprzeć tuż po narodzinach pierwszego potomka, są te wyniesione z własnego domu. Czasem warte powielenia, innym razem takie, których lepiej nie naśladować. Jednak skoro nie możemy w pełni bazować na naukach wyniesionych z obserwacji swojej mamy i swojego taty, to czym powinniśmy się kierować? Do dziecka nie dołącza się przecież instrukcji obsługi... I bardzo dobrze, bo każde dziecko jest inne! Każde - pierwsze, drugie, kolejne - wymaga nieco odmiennego podejścia, indywidualnego traktowania. A jeszcze dzisiejszy, niepewny, wciąż zmieniający się świat. A jeszcze wszystkie niespodziewane sytuacje, które stają się udziałem członków rodziny i na które trzeba jakoś sensownie zareagować! Wychowanie dziecka wymaga wytrwałości i kreatywności. A rodzic potrzebuje mądrego wsparcia.

Wsparcia, jakie znajdzie na stronach tej książki.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Barbara Gancarz-Wójcicka Ilustracje w książce i na okładce: Agata Chlebowska Projekt okładki: Jan Paluch Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: sensus@sensus.pl WWW: http://sensus.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://sensus.pl/user/opinie/wynas2 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-283-4385-6 Copyright © Helion 2018 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:311)ci 1. Certyfikat rodzica? ..................................................................................9 2. Co zrobić, by być wystarczająco dobrym rodzicem/wychowawcą? ....................................................... 15 3. Autorytet nauczyciela .......................................................................... 29 4. Rodzice w szkole ................................................................................... 35 5. Wędrówka po schodach ...................................................................... 45 6. Mogę więcej, niż myślę, że mogę ........................................................ 55 7. Król Czas ............................................................................................... 59 8. Komunikacja ......................................................................................... 63 9. Sztuka rozmowy ................................................................................... 67 10. Znaczenie słów ...................................................................................... 77 11. Sztuka słuchania ................................................................................... 81 12. Jak mówić NIE? .................................................................................... 87 13. Normy i zasady ..................................................................................... 93 14. Uczucia i emocje ................................................................................. 107 15. Jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami? ................................. 117 16. Jak sformułować komunikat? ........................................................... 123 17. Płacz dziecka ....................................................................................... 127 18. Imię dziecka ........................................................................................ 133 19. Samodzielność .................................................................................... 139 20. Jak w teatrze — uwalnianie z ról ...................................................... 149 Poleć książkęKup książkę W Y C H O W A N I E . N A J T R U D N I E J S Z A Z E S Z T U K P I Ę K N Y C H 21. Żeby im się chciało chcieć… ............................................................. 157 22. Karać czy nie karać? ........................................................................... 163 23. Zamiast karania .................................................................................. 169 24. Ocena = samoocena ........................................................................... 177 25. Ale… .................................................................................................... 185 26. Samosprawdzająca się przepowiednia ............................................. 189 27. To przecież takie proste! .................................................................... 193 28. Plany na przyszłość ............................................................................ 197 29. Wspólne pasje ..................................................................................... 205 30. Wakacje z dzieckiem — odpoczynek czy katastrofa? .................... 209 31. Dziecko w sieci ................................................................................... 215 32. Problem w rodzinie ............................................................................ 225 33. Rodzic superbohaterem? ................................................................... 237 34. Bez porażek ......................................................................................... 243 35. Mediacje ............................................................................................... 251 36. Gdy masz już wszystkiego dość ........................................................ 257 37. Trudna młodzież ................................................................................ 263 38. Jak rozmawiać z nastolatkiem? ......................................................... 267 39. Zapobieganie ....................................................................................... 277 40. Rodzeństwo ......................................................................................... 287 41. Puste gniazdo ...................................................................................... 295 42. Trudna sztuka czy cudowna przygoda? .......................................... 301 6 Poleć książkęKup książkę R O Z D Z I A (cid:285) 5 . W(cid:246)drówka po schodach Poleć książkęKup książkę W Y C H O W A N I E . N A J T R U D N I E J S Z A Z E S Z T U K P I Ę K N Y C H A w dodatku wędrówka pod górę — tak wygląda rozwój dziecka. Dzieciństwo jest tym okresem, w którym każde dziecko musi przejść kolejne, czasem bardzo trudne etapy, aby dojść do dorosłości i samodzielności z bagażem takich umiejętności i takiej wiedzy o sobie i funkcjonowaniu świata, by zadanie bycia dorosłym było dla niego wykonalne. Najwcześniej, bo w okresie niemowlęcym, zaczynają się rozwijać podstawowe umiejętności nawiązywania bliskich relacji z innymi. Dziecko uczy się ufać swojemu otoczeniu, najbliższym osobom — jeśli wystarczająco głośno będzie domagało się uwagi, pożywienia, bliskości, komfortu fizycznego, napotka realizację swojej potrzeby. Budzi się zaufanie do innych — dorosłych, rodziców, jeśli na woła- nie jest adekwatna odpowiedź. Jeśli otoczenie nie reaguje na jedyną możliwą dla niemowlęcia komunikację, na płacz i krzyk, lub reaguje nieadekwatnie, bez zaspakajania potrzeb — rodzi się nieufność. Może ona rozciągać się na cały świat, nie ograniczać się do konkretnej osoby rodzica. W tym okresie dziecko zaczyna się uczyć podstawo- wej zasady relacji — wymiany. Na uśmiech reaguje uśmiechem, na radość rodzica zadowoleniem, na złość niepokojem i lękiem. Ogromnie silna jest zależność niemowlęcia od matki — bez niej zginie, dlatego rozpoczyna się rozpoznawanie rodziców i innych osób bli- skich, pojawia się też niepokój w obecności obcych. Kolejny schodek na drodze rozwoju dziecka to wczesne dzieciń- stwo, czyli okres drugiego i trzeciego roku życia. W tym czasie dziecko nadal czuje silną, niemal symbiotyczną więź z matką. Początkowo poruszający się w miarę samodzielnie maluch reaguje lękiem na brak w zasięgu wzroku rodzica lub opiekuna. Głównym zadaniem tego okresu jest właśnie odseparowanie się od matki. Takie prawdziwe odcięcie pępowiny, usamodzielnienie się. W prawidłowym rozwoju dziecko coraz bardziej fizycznie oddala się od rodzica, staje się mniej zależne — może samo sięgnąć po coś, przemieścić się bez pomocy dorosłego, staje się sprawcą różnych zdarzeń. Niesamowicie irytujący jest maluch siedzący w foteliku i rzucający zabawkę na podłogę, który 46 Poleć książkęKup książkę W ę d r ó w k a p o s c h o d a c h domaga się podniesienia jej. Gdy tylko mamusia schyli się po raz setny, żeby podać zabawkę, przedmiot z ponaddźwiękową prędko- ścią znów ląduje na podłodze. To nauka życia: „Mam wpływ na to, co się dzieje: jeśli rzucę, spadnie, jeśli ktoś podniesie, wróci”. Taka zabawa może trwać godzinami — i jest potrzebna. Staje się czasem denerwująca dla zabieganego rodzica, ale potrzebna — by wytworzyć poczucie sprawstwa, wpływu na rzeczywistość. Ten okres to także początek treningu czystości — nauka kontrolowania potrzeb fizjo- logicznych. O tym, że nie jest to ani łatwe, ani przyjemne, nie muszę nikogo przekonywać. Chciałabym jednak zaznaczyć, że bardzo, bar- dzo dużo zależy w tej materii od rodziców. Są poradniki dotyczące tylko i wyłącznie spraw nocniczkowych, czasem warto z nich skorzy- stać. Ważna jest jednak przede wszystkim czujność, aby wychwycić moment, kiedy dziecko jest gotowe. Znam rodziców, którzy od momentu samodzielnego siadania zamęczali dziecko sadzaniem go na nocnik — i mieli pewnie swoje argumenty, jednak w mojej ocenie czym innym jest „łapanie” do nocnika, jeśli się uda, a czym innym nauka kontrolowania czynności fizjologicznych. Mój najstarszy syn wychował się w pieluszkach tetrowych i zauważyłam, że szybciej i sprawniej nauczył się korzystać z nocnika niż młodszy syn, który już miał pampersy. Silnym bodźcem do informowania o potrzebie jest dyskomfort. W pampersach często dziecko tego dyskomfortu nie odczuwa — poza dodatkowym ciężarem nie ma poczucia, że jest mu mokro. Pamiętam za to, jak raz będąc na spacerze, ten „pampersowy” zawołał na cały głos „Siiii!”. A ja, rzucając wszystko, uszczęśliwiona do granic możliwości, wykorzystałam pierwsze napotkane po drodze drzewko, żeby zainicjować sztukę kontrolowania potrzeb fizjologicz- nych. To on pokazał mi, że już czas na serio, bez zabawy o tym pomy- śleć. Dlatego też nauka trwała krótko — bo dziecko było gotowe. Czasem nasze, już w tym wieku bardzo wygórowane, wymagania nakazują chcieć od dziecka więcej, niż jest ono w stanie osiągnąć. W tym okresie relacje z rodzicami są silne — jeśli nie staną oni na wysokości zadania, może rozwinąć się w dziecku poczucie wstydu, 47 Poleć książkęKup książkę W Y C H O W A N I E . N A J T R U D N I E J S Z A Z E S Z T U K P I Ę K N Y C H którego nie należy utożsamiać z naturalnym wstydem czy zawsty- dzeniem w nowych sytuacjach. Takie przejmujące poczucie wstydu łączy się z brakiem wiary w siebie, obniżoną samooceną, z lękiem przed konfrontacją z nowymi sytuacjami. Przy nieumiejętnym tre- ningu korzystania z nocnika, ostrych reakcjach rodziców może poja- wić się niechęć do własnego ciała. Ta sfera życia czasem „odzywa się” w późniejszym dzieciństwie jako objaw zaburzeń. Moczenie nocne w reakcji na sytuacje stresowe czy brudzenie bielizny po narodzeniu młodszego rodzeństwa to zachowania wymagające często długotrwa- łych oddziaływań. Kolejny etap w rozwoju dziecka to wiek przedszkolny. Tutaj pod- stawowym zadaniem do zrealizowania jest uzyskanie całkowitej auto- nomii i nastawienie się w działaniu na realizację celu. Często wcze- śniejsza zabawa charakteryzowała się pewną chaotycznością. Brakiem logiki i głębszego sensu. Teraz każda budowla z klocków ma być czymś konkretnym — domem, mostem, pałacem, robotem. Każda zabawa samochodzikami to wyścig, jazda skądś, dokądś i w jakimś celu. Pojawiają się celowe zabawy tematyczne — zwłaszcza w przed- szkolu, kiedy to dzieci uczą się dorosłych ról społecznych. Pojawia się identyfikacja z płcią — dziewczynki gotują, zajmują się dziećmi, są nauczycielkami, chłopcy wychodzą do pracy, jeżdżą samochodami, budują domy. I nie chodzi tu o żadną indoktrynację czy wtłaczanie dziecka w rolę. Dzieci widzą, słyszą i podejmują zabawę zgodnie z własnymi potrzebami. Być może kiedyś był to problem — teraz w przedszkolach chłopcy ubierają lalki, a dziewczynki „wychodzą do pracy”, zostawiając „tatusiów” gotujących obiady. Nadal jednak to nauka ról życiowych i jako taka jest bezcenna. Zabawę samo- dzielną i zabawę „obok” zastępuje stopniowo zabawa wspólna, pole- gająca na wzajemnym podziale obowiązków i wspólnej odpowie- dzialności. To bardzo ważny etap. Moim zdaniem przedszkole jest cudowną, niemogącą zostać ni- czym zastąpioną szkołą życia społecznego. Wszystkie moje dzieci chodziły do przedszkola, choć przyznam, że początkowo wydawało 48 Poleć książkęKup książkę W ę d r ó w k a p o s c h o d a c h mi się, że nikt, żadna obca kobieta, nie będzie dla mojego dziecka tak dobra jak babcia, a w grupie kilkunastu dzieciaczków pani nie będzie w stanie zaspokoić potrzeb MOJEGO dziecka. Rozumiem obawy rodziców, są naturalne. Jestem jednak przekonana, że żadna babcia, żadna niania nie zastąpią dziecku towarzystwa innych dzieci, nie umożliwią zdobycia takich doświadczeń, takich umiejętności społecznych, jakie zdobywa w grupie przedszkolnej. Dziecko w wieku przedszkolnym jest już w pełni świadome swojej autonomiczności, czasem zdarzają się drobne problemy w pierwszych dniach przed- szkola, ale jeśli wcześniej zbudowane zostało zaufanie i poczucie bez- pieczeństwa oparte na relacjach z bliskimi, taki problem separacyjny nie trwa długo. Zdarzają się oczywiście dzieci, które bardzo rozpa- czają w przedszkolu, pomimo upływającego czasu nie chcą tam zosta- wać i ciągle płaczą za mamą. Najczęściej za tym oporem kryje się coś szczególnego — ukrywany lub nieuświadomiony lęk rodziców przed oddaniem dziecka w obce ręce lub przed jego usamodzielnianiem się, nieprawidłowe relacje w rodzinie lub inne trudne sytuacje, takie jak problemy pomiędzy rodzicami, odczuwanie przez dziecko silnej nie- pewności i lęku związanego z rozstaniem rodziców itp. W tym wieku dziecko rysuje sobie mapę świata, którą, po drob- nych modyfikacjach, będzie się kierowało w całej swojej przyszło- ści. Warto zadbać o to, by obraz świata, jaki ma dziecko, był piękny. Dziecko nie ma jeszcze umiejętności dystansowania się do infor- macji przekazywanych przez media — zasypane wiadomościami o tragicznych wydarzeniach, o bólu i cierpieniu nabiera przekona- nia, że tak właśnie powinno wyglądać życie — jego także. Nie chodzi mi o to, by okłamywać. Raczej o to, by nie pokazywać brutalnej prawdy, tylko tę lekko przefiltrowaną, dostosowaną do możliwości percepcyjnych dziecka. Jeśli oglądasz, Czytelniku, wiadomości w telewizji i inne programy informacyjne, to jaki rysuje Ci się obraz świata na podstawie poda- wanych tam danych? Czy świat jest rzeczywiście tak beznadziejny? Nie widać niczego dobrego, pięknego, szczęśliwego? Ty jesteś dorosły, 49 Poleć książkęKup książkę W Y C H O W A N I E . N A J T R U D N I E J S Z A Z E S Z T U K P I Ę K N Y C H wiesz, że nie wszystko jest takie czarne, nie wszyscy ludzie źli — choć musisz przyznać, że takie wiadomości potrafią czasem zepsuć nastrój nawet Tobie. Dziecko w wieku przedszkolnym dopiero tworzy sobie obraz świata — jeszcze zdąży skonfrontować jego piękno z tą bar- dziej szarą częścią rzeczywistości — jednak aby tego dokonać, musi zobaczyć najpierw te kolory. Oszczędź mu brutalnych informacji z wiadomości telewizyjnych. Nie informuj szczegółowo o problemach w pracy czy nadmiarze obowiązków. A już absolutnie nie uskarżaj się na zachowanie taty (nawet jeśli mieszka osobno), nie komentuj prezentu od babci (nawet jeśli nie jesteś z teściową w najlepszych ukła- dach) ani nie oceniaj nauczyciela z przedszkola (jeśli chcesz ocenić negatywnie). Dziecko kocha swoją panią prawie tak bardzo jak rodzi- ców (nie martw się, „prawie” robi różnicę) i rozdarcie między dwoma najbliższymi osobami może być bardzo trudne. Po okresie przedszkolnym nadchodzi wiek szkolny. W tym czasie głównym zadaniem dziecka jest zdobywanie wiadomości i umiejęt- ności, nabywanie kompetencji w zakresie korzystania z posiadanych informacji oraz wykorzystywanie dostępnych narzędzi — nie chodzi tu o młotek i gwoździe, ale także o wykorzystanie wzorów i zasad w codziennym życiu. W tym wieku uczniowie nabierają poczucia sensu tego, co robią i czego się uczą. Zanim do tego dojdzie, wyjąt- kowo często słyszymy w domu i w szkole informacje zniechęconego uczniaka, że zadanie, które ma wykonać, jest bez sensu. To oznaka, że tego sensu zaczyna szukać — choć nie od razu go znajduje. Czasem otrzymuję od uczniów pytania typu: „Po co uczyć się tabliczki mnożenia?”, „Po co są zasady ortograficzne?”, „Do czego mi w życiu będzie potrzebne twierdzenie Pitagorasa?”. Takie pytania są normalne — poszukiwanie sensu jest ważnym etapem w rozwoju, chcemy wie- dzieć, po co jest to, co robimy, co z tego będziemy mieć. Dlatego nauczyciele, którzy ten sens pokazują, stoją przed trudnym zadaniem. Okres szkolny to także czas kolejnych doświadczeń społecznych — obowiązujący system norm i zasad zapisanych jako statut czy regu- lamin uzupełniają niepisane zasady kontaktów rówieśniczych. Zaczyna 50 Poleć książkęKup książkę W ę d r ó w k a p o s c h o d a c h się rywalizacja dotycząca wyników w nauce, ale także akceptacji w grupie. Często potrzeba zaistnienia, bycia ważnym, zauważonym utożsamiana jest z potrzebą akceptacji. Brak akceptacji niesie z sobą ryzyko podejmowania przez dziecko zachowań „teatralnych” w ocze- kiwaniu na coś w zastępstwie oklasków — na uwagę i zauważenie. Te zachowania dezorganizujące pracę w klasie, są trudne dla nauczy- ciela i powodują zgrzyty w relacjach. Nauczycielowi łatwiej zapano- wać nad sytuacją, kiedy ma świadomość, że zachowanie dziecka nie jest wymierzone PRZECIWKO niemu, kolegom, szkole, a raczej celem jest ZDOBYCIE uwagi, zainteresowania, akceptacji. I choć działania te czasem skutkują spadkiem akceptacji, to jednak nagroda w postaci uwagi jest zdobyta. Ważne w tym wieku jest osiągnięcie umiejętności dokonywania wyborów. Pierwsze wybory dotyczą spraw niby drobnych — tego, z kim się spotkać po południu, z kim siedzieć w ławce i kogo zaprosić na urodziny. To tylko z pozoru są drobiazgi, dla nas, dorosłych, to nic wielkiego, ale dla dzieci to pierwsze poważne decyzje życiowe. Nauka podejmowania decyzji na takich drobnych sprawach to trening umiejętności, która niezbędna jest w całym dorosłym życiu. Im szybciej pozwolimy dziecku na naukę podejmowania decyzji i pono- szenia konsekwencji za swoje wybory, tym lepiej. W tym okresie roz- wija się także szeroko rozumiana umiejętność współpracy i współ- działania. W parach, w małych grupach i w dużych, z rówieśnikami i z dorosłymi. W każdym układzie. Kolejnym etapem jest okres dorastania, adolescencji, który przy- pada w naszym systemie na naukę w ostatnich klasach podstawówki i w szkole ponadpodstawowej. To chyba najtrudniejszy okres rozwo- jowy, wtedy młodzi ludzie mają wiele zadań rozwojowych. We- dług prof. Zbigniewa Gasia, autorytetu w dziedzinie psychoprofilak- tyki, głównych zadań rozwojowych w tym okresie jest sześć, są to: (cid:120) Doświadczenie fizycznej dojrzałości seksualnej — jest to cel pojawiający się między 12. a 16. rokiem życia jako najbardziej podstawowy i uniwersalny cel życiowy, bezpośrednio związany 51 Poleć książkęKup książkę W Y C H O W A N I E . N A J T R U D N I E J S Z A Z E S Z T U K P I Ę K N Y C H ze sferą biologiczną — ma wpływ na całokształt funkcjono- wania zarówno w rodzinie, jak i w grupie rówieśniczej, dotyczy modyfikacji obrazu samego siebie, tego, jak widzi siebie młody człowiek w zakresie oczekiwań, komunikacji z rówieśnikami różnej płci, nowych ról społecznych i obowiązków. (cid:120) Rozwijanie własnej tożsamości — to poszukiwanie odpowie- dzi na pytanie, kim jestem, jaki jestem oraz na pytanie o relacje z innymi; poprzez sprawdzanie siebie w różnych sytuacjach, żeby doświadczyć siebie, poznać swoje reakcje, emocje i zacho- wania w konfrontacji z różnymi problemami i poprzez to samopoznanie doprowadzić do względnej stabilizacji koncepcji własnej osoby, do pojawienia się świadomości własnego roz- woju, dokonania selekcji własnych doświadczeń (uczenie się na błędach) i planowania przyszłości. (cid:120) Kształtowanie zobowiązań społecznych — to poszukiwanie odpowiedzi na temat sensu swojego życia, określenie miejsca w społeczeństwie (np. bardzo ważny w tym czasie wybór szkoły i przyszłego zawodu, krystalizacja poglądów na temat życia ro- dzinnego, wykształcenia, kształtowanie postawy wobec norm i ról społecznych), istotne jest tu eksperymentowanie w różnych sferach życia, doświadczanie swojego miejsca w życiu, spraw- dzanie mocnych i słabych stron, badanie granic i sprawdzanie reakcji otoczenia. (cid:120) Uzyskanie autonomii — poprzez stopniowe uwalnianie się od opinii rodziców, ich autorytetu, systemu wartości, poglądów w celu odczucia swojej tożsamości i podkreślenia jej. Następuje separacja od rodziców, siła wpływu dorosłych spada na rzecz większego znaczenia grupy rówieśniczej, która jest miejscem eksperymentowania z własną wolnością i odpowiedzialnością, rówieśnicy nabierają większego znaczenia niż rodzice. 52 Poleć książkęKup książkę W ę d r ó w k a p o s c h o d a c h (cid:120) Wyrastanie z egocentryzmu — w tym okresie egocentryzm ma dwie formy: poczucie nieustającego bycia na scenie, bycia oglądanym, słuchanym i ocenianym, a z drugiej strony poczucie psychologicznej samotności, bycia niezrozumiałym. Wyrastanie z tego egocentrycznego skupienia na sobie i własnych, niesa- mowicie wyjątkowych przeżyciach i doznaniach pozwala doce- nić poczucie wspólnoty z innymi członkami społeczeństwa, zainteresować się drugim człowiekiem, nauczyć się wzajemnego poszanowania prawa do odmienności. To czas rozwijania się potrzeby pomagania innym. (cid:120) Reorganizacja systemu wartości — trwa przez całe życie, ale w tym okresie najintensywniej. Z jednej strony następuje wzrost krytycyzmu popartego rosnącymi możliwościami intelektual- nymi w stosunku do wartości rodziców i reszty dorosłego społeczeństwa: konfrontacja tego, co głosi świat dorosłych w zakresie wartości, z tym, co prezentują przedstawiciele tego świata swoim zachowaniem, pokazuje wiele niespójności, które młodzież nie tylko widzi, ale i dość ostro wytyka. Z drugiej strony następuje idealizowanie poglądów własnych, czasem będących w jawnej sprzeczności z poglądami rodziców. Wychowanie bez b(cid:286)(cid:246)dów jest mitem. Nic takiego nie istnieje. I nie tylko nie istnieje, ale wr(cid:246)cz nie powinno istnie(cid:228). Rodzice s(cid:226) lud(cid:342)mi. Pope(cid:286)niaj(cid:226) wi(cid:246)c b(cid:286)(cid:246)dy i nie wiedz(cid:226) wszystkiego. Natomiast odpowiedzialni rodzice nie s(cid:226) mitem. Przeciwnie. Dzieci maj(cid:226) prawo do odpowiedzialnych rodziców. — J A N E T G E R I N G E R W O I T I T Z 53 Poleć książkęKup książkę W Y C H O W A N I E . N A J T R U D N I E J S Z A Z E S Z T U K P I Ę K N Y C H 54 Poleć książkęKup książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wychowanie. Najtrudniejsza ze sztuk pięknych. Wydanie II rozszerzone
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: