Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00455 007377 10470660 na godz. na dobę w sumie
Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Od 50- do 60-lecia. Wykłady inauguracyjne i laudacje - ebook/pdf
Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Od 50- do 60-lecia. Wykłady inauguracyjne i laudacje - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-1595-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Zamieszczone w niniejszym tomie teksty to wykłady inaugurujące ostatnią dekadę działalności Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego, przypadającą na okres od 50- do 60-lecia Wydziału, lata 2003–2013 roku, oraz dwie laudacje, honorujące jubileusze pracowników Wydziału: 50–lecie pracy prof. Anny Przecławskiej i 55–lecie prof. Barbary Wilgockiej–Okoń, które miały miejsce w roku akademickim 2006/2007.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

WydzPedag60lat 2/12/14 9:04 AM Page 1 ISBN 978-83-235-1393-3 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== W Y D Z I A Ł P E D A G O G I C Z N Y U W W y k ł a d y i n a u g u r a c y j n e i l a u d a c j e 2 0 0 3 – 2 0 1 3 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO Od 50- do 60-lecia WYKŁADY INAUGURACYJNE I LAUDACJE 2003–2013 strPedago 2/4/14 7:08 PM Page 1 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== strPedago 2/4/14 7:08 PM Page 3 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO Od 50- do 60-lecia WYKŁADY INAUGURACYJNE I LAUDACJE 2003–2013 Warszawa 2013 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Redaktor naukowy Dr hab., prof. UW Grażyna Dryżałowska Recenzent Ks. dr hab., prof. ChAT Bogusław Milerski Redaktor prowadzący Ewa Wyszyńska Redakcja Joanna Egert-Romanowska Redakcja techniczna Zofia Kosińska Korekta Elwira Wyszyńska Projekt okładki i stron tytułowych Anna Gogolewska Ilustracja na okładce i stronach tytułowych Prof. Andrzej Nowaczyk Skład i łamanie Akces, Warszawa © Copyright by Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2013 ISBN 978-83-235-1393-3 Publikacja sfinansowana przez Wydział Pedagogiczny UW Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 00-497 Warszawa, ul. Nowy Świat 4 www.wuw.pl; e-mail: wuw@uw.edu.pl Dział Handlowy WUW: tel. +48 22 55 31 333 e-mail: dz.handlowy@uw.edu.pl Księgarnia internetowa: www.wuw.pl/ksiegarnia Wydanie 1 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Spis treści Dr hab., prof. UW Grażyna Dryżałowska, Słowo wstępne . . . . . . . . 9 2003/2004 Prof. dr hab. Barbara Woynarowska, Zdrowie w edukacji i pedagogice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2004/2005 Dr hab. Anna Wiłkomirska, Aspiracje edukacyjne jako element orientacji życiowych i społecznych polskiej młodzieży . . . . . . . . . 25 2005/2006 Prof. dr hab. Wiesław Theiss, Rozwój społeczny i edukacja . . . . . . . 39 2006/2007 Prof. dr hab. Andrea Folkierska, Autorytet czy partnerstwo? . . . . . . . 57 Dr Adam Grodzki, dr hab. Anna Wiłkomirska, Żyjąc na Uniwersytecie . . 69 Dr hab. Małgorzata Karwowska-Struczyk, Spotkania z pedagogiką . . . . 78 2007/2008 Prof. dr hab. Elżbieta Putkiewicz, Między kulturą szkoły a standaryzacją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 6 Spis treści 2008/2009 Dr hab. Małgorzata Żytko, Rozwijanie języka dziecka w szkole – umiejętność pisania jako kompetencja komunikacyjna . . . . . . . . 93 2009/2010 Dr hab. Anna Zielińska, Co młodzi Polacy myślą o demokracji? . . . . 125 2010/2011 Dr Danuta Świerczyńska-Jelonek, Po co ludziom książki w czasach e-kultury? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 2011/2012 Dr hab., prof. UW Alicja Siemak-Tylikowska, dziekan Wydziału Pedagogicznego UW, Inauguracja 2011/2012 . . . . . . . . . . . . . . 155 Dr hab. Roman Dolata, Równość szans edukacyjnych – postulat i fakty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 2012/2013 Dr hab. Maria Kolankiewicz, Zrozumieć problem krzywdzenia dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== GAUDEAMUS IGITUR IUVENES DUM SUMUS GAUDEAMUS IGITUR IUVENES DUM SUMUS! POST IUCUNDAM IUVENTUTEM POST MOLESTAM SENECTUTEM NOS HABEBIT HUMUS NOS HABEBIT HUMUS VIVAT ACADEMIA VIVANT PROFESSORES VIVAT ACADEMIA VIVANT PROFESSORES VIVAT MEMBRUM QUODLIBET VIVANT MEMBRA QUAELIBET SEMPER SINT IN FLORE SEMPER SINT IN FLORE ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Kto nabytą wiedzę pielęgnuje, a nową bez ustanku zdobywa, ten może być nauczycielem innych Konfucjusz Słowo wstępne We współczesnej wizji Uniwersytetu ścierają się różne idee i koncepcje i chociaż w dyskusjach o obecnym kształcie Uniwersytetu konkurują one ze sobą, to najbardziej powszechnym rozwiązaniem, przynajmniej w kulturze europejskiej, jest swoista symbioza wszystkich funkcji, któ- re wynikają z różnych koncepcji nowożytnego uniwersytetu. A jest nią kulturowa misja, tj. poszukiwanie prawdy i jej upowszechnianie. Poszukiwanie prawdy to zasadniczy cel uprawiania nauki. Upo- wszechnianie natomiast to także uznanie dwóch zasad: zasady po- wszechności kształcenia jako wartości i zasady wolności w uprawianiu nauki. Wolności jednak nie absolutnej, lecz ograniczonej powinnością nauki, a jest nią służba człowiekowi. Działalność naukowo-dydaktyczna Wydziału Pedagogicznego, po- wiązana z misją Uniwersytetu Warszawskiego, wpisuje się w tę współ- czesną wizję Uniwersytetu. Potwierdzeniem tego faktu jest Misja i strategia Wydziału Pedagogicznego konsekwentnie realizowana przez kolejne Zespoły Dziekanów i kadrę naukową Wydziału. „Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego kontynuuje chlubne tradycje służby na rzecz kraju i środowiska w zakresie szeroko rozumianej edukacji społeczeństwa. Tego rodzaju misja wpisuje się w wie- loletnią działalność realizowaną przez kolejne pokolenia pracowników naukowych, inspirowanych myślą twórców warszawskiej pedagogiki. (…) Edukacyjna misja Wydziału wyraża się zarówno w szerokich inspiracyjnych na rzecz wzbogacania świadomości działaniach ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 10 Słowo wstępne i wrażliwości społeczeństwa, jak i w konkretnych zadaniach realizowa- nych w podejmowanych na Wydziale badaniach naukowych i proce- sach dydaktycznych. (…) Najważniejsze zadania Wydziału to utrzy- manie jedności nauki i nauczania, udostępnianie wiedzy i możliwości kształcenia się wszystkim uprawnionym osobom, tworzenie akademic- kiej wspólnoty dialogu, niezależnie od różnic politycznych, ideowych i wyznaniowych, oraz kształtowanie elit intelektualnych. Wydział kształci w duchu wartości uniwersalnych przy poszanowaniu różno- rodności i respektu dla potrzeb jednostek” (Misja i strategia Wydziału Pedagogicznego UW, 2013). To odpowiedzialne zadanie oraz przekazywanie wiedzy, kształto- wanie umiejętności i postaw kolejnych pokoleń pedagogów zależy od kompetencji i osobowości pracowników, ale też od ich zainteresowań i pasji naukowo-badawczej, bez której jego realizacja, w konfrontacji z dynamicznie zmieniającą się rzeczywistością, nie byłaby możliwa. Jubileusz jest zawsze okazją do refleksji nad tym, co było, w per- spektywie tego, co dziś. Wspomnienia, oceny, podsumowania są więc nieodłączną częścią świętowania. W tym opracowaniu to zadanie po- wierzamy wszystkim tym, których zainteresuje ten jubileuszowy to- mik. Zamieszczone w nim artykuły to wykłady inaugurujące w ostat- niej dekadzie działalności Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego, przypadającej na okres od 50- do 60-lecia Wydziału, lata 2003–2013, oraz dwie laudacje, honorujące jubileusze pracow- ników Wydziału – 50-lecie pracy Prof. Anny Przecławskiej i 55-lecie Prof. Barbary Wilgockiej-Okoń, które miały miejsce w roku akademic- kim 2006/2007. * * * Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego został powo- łany Zarządzeniem Ministra Szkolnictwa Wyższego 5 września 1953 roku. Dziekanem nowego, pierwszego wydziału pedagogicznego na studiach uniwersyteckich w Polsce mianowano Prof. Marię Żebrowską, a Prodziekanem Prof. Ryszarda Wroczyńskiego. * * * ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Słowo wstępne 11 Zespoły Dziekańskie w okresie od 50- do 60-lecia Wydziału Peda- gogicznego: 2003–2006 Dziekan prof. dr hab. Mirosław Szymański, Prodziekan ds. naukowych dr hab., prof. UW Alicja Siemak-Tylikowska, Prodziekan ds. studenckich dr hab. Zbigniew Izdebski. 2006–2009 Dziekan dr hab., prof. UW Alicja Siemak-Tylikowska, Prodziekan ds. naukowych prof. dr hab. Mirosław Szymański, Prodzie- kan ds. studenckich dr hab. Małgorzata Karwowska-Struczyk. 2009–2012 Dziekan dr hab., prof. UW Alicja Siemak-Tylikowska, Prodziekan ds. naukowych dr hab., prof. UW Grażyna Dryżałowska, Prodziekan ds. studenckich dr Rafał Godoń. 2012– Dziekan dr hab., prof. UW Anna Wiłkomirska, Prodziekan ds. naukowych dr hab. Anna Zielińska, Prodziekan ds. studenckich dr hab. Rafał Godoń. Grażyna Dryżałowska ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 2003/2004 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Barbara Woynarowska Katedra Biomedycznych Podstaw Rozwoju i Wychowania Zdrowie w edukacji i pedagogice* Istnieje wiele dowodów, że zdrowie i edukacja (rozumiana szeroko jako wychowanie, kształcenie, uczenie się) są wzajemnie ze sobą powiąza- ne. To „partnerstwo” dotyczy wielu poziomów – jednostki, rodziny, przedszkola, szkoły oraz polityki zdrowotnej i edukacyjnej, tworzo- nej na poziomie lokalnym, powiatowym, wojewódzkim i krajowym. Związki między zdrowiem a edukacją są znane od dawna. W praktyce jednak nie pamiętają o nich lub je ignorują twórcy polityki zdrowotnej i edukacyjnej, a także większość nauczycieli i pedagogów. Korzyści ze zdrowia dla edukacji Zdrowie jest określane jako dobrostan fizyczny, psychiczny i społecz- ny, a nie tylko niewystępowanie choroby lub niepełnosprawności1. W dokumentach międzynarodowych i krajowych (np. w Narodowym Programie Zdrowia) podkreśla się, że zdrowie jest: – zasobem (wartością) dla każdego człowieka – jednym z podstawo- wych warunków dobrej jakości życia, umożliwia człowiekowi życie satysfakcjonujące (spełnione, twórcze) pod względem społecznym i ekonomicznym (często mówimy „zdrowie jest najważniejsze”); * Wykład inauguracyjny wygłoszony w roku akademickim 2003/2004. 1 Taką definicję zdrowia zapisano w Konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 1946 r. Jest to nadal najczęściej używana definicja zdrowia mimo istnienia prawie 300 definicji tego abstrakcyjnego pojęcia. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 16 2003/2004 – zasobem dla społeczeństwa – dobre zdrowie ludności jest jednym z głównych bogactw naturalnych kraju, warunkujących rozwój spo- łeczny, ekonomiczny i osobisty ludzi. Tylko zdrowe społeczeństwo jest zdolne do rozwoju, tworzenia dóbr materialnych i kulturalnych i może osiągnąć dobrobyt; Dobre zdrowie w dzieciństwie i młodości umożliwia dzieciom realizację ich zadań rozwojowych, osiągnięcie genetycznie zaprogra- mowanego potencjału rozwojowego, a także edukację. Zdrowe dziec- ko może rozpocząć naukę w szkole w ustalonym czasie, może syste- matycznie uczęszczać do szkoły i mieć satysfakcjonujące osiągnięcia szkolne. Prawidłowe funkcjonowanie organizmu oraz dobre samopo- czucie psychiczne i społeczne dzieci sprzyjają:  dobrej dyspozycji do uczenia się: procesom koncentracji uwagi, my- ślenia, pamięci, przyswajania wiedzy, opanowywania różnych umie- jętności,  dobremu przystosowaniu do życia szkolnego, motywacji do uczenia się i satysfakcji ze szkoły,  rozwijaniu uzdolnień i zainteresowań oraz kreatywności,  dobrym relacjom z rówieśnikami i dorosłymi. Dobre zdrowie ludzi dorosłych oraz długi okres życia w zdro- wiu2 sprzyjają opóźnieniu procesu starzenia, a także uczeniu się przez całe życie (ang. life long learning). Dobre zdrowie uczniów i nauczycieli umożliwia realizację zadań szkoły. Wyniki wielu badań wskazują, że uczniowie głodni, odwodnieni, odczuwający różne dolegliwości, lęki, z obniżonym po- czuciem własnej wartości, nastroju mogą mieć trudności w funkcjono- waniu w szkole. Zaburzenia rozwoju i zdrowia, w tym zwłaszcza cho- roby przewlekłe, negatywne stany emocjonalne, mogą być przyczyną trudności w uczeniu się, niepowodzeń szkolnych, odsiewu szkolnego. Mogą decydować o dalszej karierze życiowej człowieka. 2 Długość życia w zdrowiu jest to liczba lat bez trwającej długotrwale (co najmniej 6 miesięcy) całkowicie lub poważnie ograniczonej zdolności do wykonywania pod- stawowych czynności dla swojego wieku z powodu kalectwa lub przewlekłej choroby. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== B. Woynarowska, Zdrowie w edukacji i pedagogice 17 Korzyści z edukacji dla zdrowia Zgodnie z Kartą Ottawską Promocji Zdrowia3: „zdrowie jest tworzone i doświadczane w siedliskach ich codziennego życia, gdzie uczą się, pracują, odpoczywają, bawią się i kochają. Jest tworzone w wyniku troski o siebie i innych przez ludzi zdolnych do podejmowania wła- ściwych decyzji i radzenia sobie z problemami codziennego życia, gdy społeczność, której są członkami, wspólnym wysiłkiem tworzy warun- ki do zdrowego życia”. Zdrowie dzieci jest zatem tworzone (a także bywa zagrożone) we wszystkich siedliskach, w których odbywa się wychowanie, nauczanie i uczenie się dzieci i młodzieży, a więc w:  Domu rodzinnym – rodzice są pierwszymi i najważniejszymi na- uczycielami zdrowia dzieci. Procesowi wychowania towarzyszy so- cjalizacja zdrowotna. Polega ona na kształtowaniu, w interakcji z rodzicami i innymi członkami rodziny, umiejętności i zachowań sprzyjających dobremu samopoczuciu i ochronie zdrowia.  Przedszkolu – pierwszym dla większości dzieci etapie edukacji, w którym dziecko poddawane jest zaplanowanym działaniom edu- kacyjnym (określonym w podstawie programowej wychowania przedszkolnego), w tym także edukacji zdrowotnej. Zdobywa pod- stawowe informacje i umiejętności dbania o zdrowie i bezpieczeń- stwo w sposób naturalny, w powiązaniu z zabawą, posiłkami, zabie- gami higienicznymi, wypoczynkiem i w relacjach z rówieśnikami itd.  Szkole – siedlisku, w którym uczniowie i pracownicy spędzają dużą część swojego życia. Na ich zdrowie wpływają warunki środowiska fi- zycznego szkoły, organizacja jej pracy i klimat społeczny. Szkoła może pomagać społeczności szkolnej chronić i doskonalić zdrowie, gdy jest „zdrową” organizacją. Tylko taka szkoła może podjąć sformułowane w latach 50. XX wieku przez Marcina Kacprzaka (twórcę medycyny społecznej w Polsce) hasło: „uczeń powinien wyjść ze szkoły zdrow- szy niż do niej przyszedł”. Szkoła powinna zapewnić dzieciom i mło- dzieży (i pośrednio ich rodzicom) systematyczną edukację zdrowotną. Uważa się, że szkolna edukacja zdrowotna jest najbardziej opłacalną, długofalową inwestycją w zdrowie społeczeństwa (Nakajima 1993). 3 Karta Ottawska została opracowana na Światowym Zgromadzeniu Zdrowia, które odbyło się w 1986 r. w Ottawie (Kanada). Sformułowano w niej podstawowe założenia promocji zdrowia. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 18 2003/2004 Edukacja jest ważnym elementem terapii i rehabilitacji osób z cho- robami przewlekłymi i niepełnosprawnościami oraz różnorodnych działań w zakresie profilaktyki chorób i w promocji zdrowia. Dotyczy to dzieci i młodzieży, a także ludzi dorosłych we wszystkich okresach życia. Aby ludzie chcieli aktywnie uczestniczyć w procesie leczenia, za- pobiegać chorobom i doskonalić swoje zdrowie, muszą wiedzieć, umieć i chcieć to robić i celem edukacji zdrowotnej jest udzielenie im w tym pomocy. Zdaniem Macieja Demela (twórcy pedagogiki zdrowia w Pol- sce): „Wychowanie jest jednym z istotnych warunków zdrowia. Zdrowie to nie dar niebios dany raz na zawsze. Nad zdrowiem trzeba pracować i praca ta ma charakter pedagogiczny” (Demel 1968). Edukacja jest obecnie wymieniana jako jeden z głównych czynni- ków warunkujących zdrowie człowieka, a wyższy poziom wykształ- cenia jest zasobem dla zdrowia. Ułatwia pozyskiwanie innych zasobów (np. dobrej pracy, wyższych dochodów), zdolność do kiero- wania włas nym życiem, radzenie sobie z trudnościami, podejmowanie świadomych wyborów dotyczących zdrowia itd. Wyniki wielu badań wskazują, że im wyższy poziom wykształcenia, tym niższe są wskaź- niki umieralności i zachorowalności, dłuższe trwanie życia, mniejsza częstość zachowań ryzykownych (palenie tytoniu, nadużywanie alko- holu, nieprawidłowa dieta itd.). Zwiększanie się w populacji odsetka osób z wyższym wykształceniem może w dalszej perspektywie przy- czynić się do poprawy stanu zdrowia społeczeństwa polskiego i wy- równywania istniejących obecnie nierówności w zdrowiu. Nowe podejścia do edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia w systemie edukacji Gwałtowne zmiany społeczne i ekonomiczne, proces globalizacji, a w Polsce także transformacja ustrojowa i integracja europejska stały się przyczyną zmian w podejściu do uczenia się, a także miejsca zdro- wia w systemie edukacji. Duże tempo zmian na rynku pracy wymusiło nowy sposób myśle- nia i podejścia do edukacji. Wyraża się ono m.in. w podejściu zwanym uczeniem się przez całe życie. Przed ludźmi staje zadanie dążenia do rozwoju – uczenia się, zdobywania nowej wiedzy, umiejętności oraz kompetencji osobistych i społecznych we wszystkich okresach życia. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw==
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Od 50- do 60-lecia. Wykłady inauguracyjne i laudacje
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: