Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00320 005270 12756635 na godz. na dobę w sumie
Wypowiedzi zalecające w książce dawnej i współczesnej - ebook/pdf
Wypowiedzi zalecające w książce dawnej i współczesnej - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 312
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2516-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> literaturoznawstwo, językoznawstwo
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).
Łaskawy Czytelniku, masz przed sobą książkę pożyteczną i starannie przygotowaną, w której zgromadzono rozprawy Uczonych z wielu polskich ośrodków akademickich, prezentujących różne dyscypliny naukowe, zajmujących się dziełami na przestrzeni tysiącleci (od starożytności do XXI wieku). Artykuły uporządkowane chronologicznie uświadamiają jak doskonalono sztukę promowania publikacji, jak korzystano z doświadczeń poprzedników, jak wprowadzano odbiorców do lektury dzieła. Ufamy, że czas spędzony z tą książką w ręku będzie czasem przyjemnym i pełnym inspirujących myśli towarzyszących słowom Autorów. Z tym bądź łaskaw.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wypowiedzi zalecające w książce dawnej i współczesnej NR 3326 Wypowiedzi zalecające w książce dawnej i współczesnej pod redakcją Marioli Jarczykowej i Bożeny Mazurkowej z udziałem Małgorzaty Marcinkowskiej Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2015 Redaktor serii: Historia Literatury Polskiej Marek Piechota Recenzent Maria Wichowa Spis treści Słowo wstępne Marek Job Naukowy i pseudonaukowy προοίμιον (prooímion) w literaturze greckiej. Archimedes i Strabon Tomasz Sapota Prooemia w rzymskich tekstach naukowych Iwona Słomak Teksty zalecające z perspektywy teorii wymowy i w praktyce. Ujęcie Jana Kwiatkiewicza Mariola Jarczykowa Zalecenia staropolskich edycji przekładów Księgi Psalmów Michał Kuran O wypowiedziach zalecających w polskich kronikach z XVI i początku XVII wieku Iwona Rak O zalecających aspektach elementów ramowych w staropolskich edycjach dwóch postylli Jakuba Wujka Anna Sitkowa O tekstach zalecających w postylli Marcina Białobrzeskiego Monika Drożdżewicz Teksty zalecające w polskich mesjadach pasyjnych z XVII wieku 7 9 21 35 47 71 117 131 143 6 Spis treści Anna Malińska Projektowanie kręgu odbiorców i procesu lektury w pasyjnym tryptyku Augustyna Rakiewicza Bożena Mazurkowa O wypowiedziach zalecających w polskich drukach z drugiej połowy XVIII wieku Małgorzata Marcinkowska Zalecające aspekty przedmów do modlitewników z XVIII stulecia Małgorzata Piecuch Zachęty do lektury Kazań sejmowych Piotra Skargi w przedmowach z XIX wieku Beata Sołczyk O wypowiedziach zalecających w edycjach dramatów autorek z pierwszej połowy XIX wieku Marek Stanisz Topika skromności w autorskich przedmowach do zbiorów lirycznych z pierwszej połowy XIX wieku Teresa Banaś ‑Korniak Dawne i współczesne zachęty do lektury siedemnastowiecznego przekła‑ du pieśni Horacego Indeks osobowy 157 169 195 207 225 245 283 301 Słowo wstępne Ogłaszaniu dzieł od początku towarzyszyły starania o zdobycie przychylno‑ ści potencjalnych czytelników oraz – już w „erze Gutenberga” – zachęcenie ich do nabywania wydrukowanych tekstów. Trwałymi śladami owych zabiegów są zalecające wypowiedzi, zamieszczane w książce dawniej i dziś. Teksty te były niegdyś bardzo różnorodne, ale i w obecnych publikacjach występują w licznych wariantach. Dawniej umieszczano je w różnych miejscach: na karcie tytułowej, na jej odwrocie, w składkach poprzedzających publikowane dzieło lub na kar‑ tach dodanych po jego zakończeniu. Natomiast w książce współczesnej funkcje reklamowe najczęściej przejmują okładki – zarówno zamieszczane tam elementy graficzne, jak i przekaz słowny. Autorzy, drukarze, księgarze oraz inne osoby, którym z różnych względów zależało na promowaniu pisarzy i konkretnych utworów, starannie przygotowywali niegdyś literacką ramę wydawniczą dzieł, ponieważ sprzyjało to lepszemu nawiązywaniu relacji z odbiorcami. W tym za‑ kresie współcześnie, w związku z nowymi możliwościami technicznymi, zmie‑ niły się jedynie formy oddziaływania na potencjalnych czytelników. Badania nad elementami delimitacji dzieła w dawnych edycjach (także za‑ lecającymi) od kilku dziesięcioleci prowadzą pracownicy Zakładu Historii Lite‑ ratury Baroku i Dawnej Książki na Uniwersytecie Śląskim. Są one inspirowane przez szkołę badawczą utworzoną przez Renardę Ocieczek na katowickiej po‑ lonistyce. Pokłosie wydawnicze tych studiów stanowią liczne książki i rozpra‑ wy, szczególnie monografie w całości poświęcone różnym elementom literackiej i edytorskiej oprawy dzieł1. Wydawany obecnie tom kontynuuje te tradycje, kon‑ 1 Zob. tomy zbiorowe: O literackiej ramie wydawniczej w książkach dawnych. Red. R. Ocieczek. Katowice 1990; Przedmowa w książce dawnej i współczesnej. Red R. Ocieczek, przy współudziale R. Ryby. Katowice 2002; Dedykacja w książce dawnej i współczesnej. Red. R. Ocieczek, A. Sitkowa. Katowice 2006. 8 Słowo wstępne centrując się na zalecających aspektach otwierających i zamykających książkę – od antyku po najnowsze publikacje, wydane już w XXI wieku. Wagi pozyskania przychylności czytelników byli świadomi już starożytni, stosując sprawdzone chwyty retoryczne w przedmowach do dzieł naukowych. Autorzy podkreślali swoją skromność, pisali o możliwych niedoskonałościach pracy, wykorzystując różne techniki inwencyjne. Wskazywali walory dzieła, przybliżali ich tematykę, przekonywali o swym zaangażowaniu dla dobra od‑ biorcy. Nawiązania do tradycji antycznej sztuki wymowy spotykamy w roz‑ ważaniach teoretyków w epokach późniejszych, na przykład w pracach Jana Kwiatkiewicza, wykładowcy w kilku kolegiach jezuickich w XVII wieku. Wypowiedzi zalecające wiążą się głównie z praktyką edytorską – od XV do XXI wieku, występują w dziełach bardzo zróżnicowanych gatunkowo i tema‑ tycznie. Zachęty do lektury odnajdujemy w listach dedykacyjnych, przedmo‑ wach, w aprobatach cenzorskich, notach wydawniczych, w wierszach do czytel‑ nika, stemmatach, w biogramach autorów, a nawet w marginaliach. Spotykamy je w książkach o tematyce świeckiej i religijnej, w dziełach twórców znanych i pisarzy minorum gentium, w imponujących woluminach in folio i w wydaniach broszurowych. W zachętach do lektury akcentowano erudycję i zalety autorów, artystyczne, dydaktyczne lub użytkowe walory dzieł, a także ich staranną szatę edytorską. Piśmiennicze, literackie i graficzne elementy, tworzące oprawę tekstu głów‑ nego, nie były związane z nim na stałe. Dla kolejnych edycji mogły powstać nowe cząstki ramowe, inne pochwały dzieła i autora. Zastępowały elementy nieaktualne lub nieaprobowane przez innych wydawców. Wypowiedzi zaleca‑ jące, jak przekonują badania, nie tylko promują dzieła, są też rodzajem instruk‑ tażu określającego – „jak czytać”, stanowią również swoisty gest rytualny, który tworzy wspólnotę autorów i odbiorców. Łaskawy Czytelniku, masz przed sobą książkę pożyteczną i starannie przygotowaną, z tekstami Uczo‑ nych z wielu polskich ośrodków akademickich. Reprezentują oni różne dyscy‑ pliny naukowe i zajmują się dziełami powstałymi na przestrzeni tysiącleci (od starożytności do XXI wieku). Artykuły, ze względu na temat uporządkowane chronologicznie, uświadamiają, jak doskonalono sztukę promowania publikacji, jak korzystano z doświadczeń poprzedników, jak wprowadzano odbiorców do lektury dzieła. Ufamy, że czas spędzony z tą książką będzie czasem przyjem‑ nym i pełnym inspirujących myśli towarzyszących słowom Autorów. Z tym bądź łaskaw Katowice, 31 lipca 2015 r. Redaktorzy Indeks osobowy Ablaniusz (Flavius Ablavius, Ablabius) Adamczyk Maria 140 Adams Sean A. 12, 18 Albert Wielki, św. 161 Albrecht Michael von 23, 32 Aleksander III Wielki, król macedoński Aleksejeva Brigita 15, 18 Aleksiewicz Anna 213, 222 Alexander Loveday 11, 12, 14, 15, 17, 74 18 75, 97 Bachórz Józef 229, 241 Backer Alois de 39, 40, 45 Backer Augustin de 39, 40, 45 Backvis Claude 291, 298 Bajor Agnieszka 74, 114, 121, 128, 138, 141, 169, 192, 228, 242 Bakker Egbert J. 9, 18 Baliński Karol 258, 260, 267, 270–274, 275, 277 Banaś‑Korniak Teresa 283, 299 Baran Zuzanna 247, 279 Barłowska Maria 248, 278 Bartoszewicz Julian 137, 141 Barzi (Barzy) Stanisław 50–51, 67 Batory Krzysztof 132 Bauer Marcin 98, 113 Bazyli Wielki, św., ojciec Kościoła 58, 59, 63, 64, 65, 66, 69 Bąk Magdalena 248, 279 Benedykt, św. 197, 205 Benisławska Konstancja z Ryków (von Ryck) 176–178, 189 Benisławski Konstanty 176–177, 189 Bentkowski Feliks 216 Berga Adam 218 Berger‑Mayerowa Janina 164, 166 Bergomens zob. Foresti de Bergamo Gia‑ Ameisenówna Zofia 151, 154 Andronikos z Rodos 23, 32 Anna Jagiellonka, królowa polska 54– 55, 66, 124, 135, 136, 137, 141, 142 Anonim zw. Gallem 71, 97, 100, 113 Antoniusz (Marcus Antonius) 22 Apelles z Kolofonu 133 Apicjusz (Marcus Gavius Apicius) 23 Archimedes 9, 12–14, 17, 18, 19 Arystoteles 9, 10, 11, 18, 19, 36, 43, 45, 75, 247, 248, 250, 278, 288, 290, 293 Atenajos z Naukratis (Athenaios Naukra‑ Augustyn z Hippony (Aurelius Augusti‑ tites) 27 nus), św. 151 Aulus Postumius Albinus 30, 31–32 Awianowicz Bartosz 279 como Filippo Beta Simone 24, 32 302 Indeks osobowy Białobrzescy, rodzina 139 Białobrzeski Marcin 5, 131–140, 141, 142 Biedrzycka Agnieszka 106, 113 Bielak Franciszek 139, 141 Bielecki Stanisław 214 Bielowski August 264 Bielski Joachim 86, 88–90, 111 Bielski Marcin (Wolski Marcin) 72, 73– 86, 87, 88, 89, 91, 93, 98, 104, 110, 111, 114, 115 Birkenmajer Aleksander 121 Birkowski Fabian 152–153, 154, 214, 222 Blois François‑Louis de 198 Błażowski Marcin 72, 104–109, 110, 112 Bobrzyński Michał 218, 222 Boecjusz (Anicius Manlius Severinus Boëthius) 23, 32 Bogdanowska Monika 248, 278 Bohomolec Franciszek 184, 186–187, 188, 189, 190, 192, 209, 227, 241, 249, 251, 279 Bohonos Maria 131, 141 Bona Sforza d’Aragona, królowa polska 54 Bonarowa Jadwiga 50, 66 Bonawentura, św., doktor Kościoła 146 Borek Piotr 134, 141, 182, 191, 236, 242 Borowski Andrzej 146, 154, 248, 279 Boyd Ash Harrison 26, 32 Branicka Katarzyna z Sapiehów 158, 160–161, 162, 166 Branicka Konstancja 157, 158, 162–163, 166 Brodziński Andrzej 264 Brückner Aleksander 49, 67, 218, 290, 298 Brzostowski Konstanty Kazimierz 158 Buchwald‑Pelcowa Paulina 49, 54, 57, 67, 120, 128, 228, 241 Budka Włodzimierz 132, 140 Budzyńska‑Daca Agnieszka 248, 278, 289, 298 Burchard Maius Johann 39, 45 Busto Bernard de 161 Bzowski Abraham 198 Calcante Cesare Marco 25, 32 Caligari Giovanni Andrea 215, 222 Cameron Alan 28, 32 Carrilho Manuel Maria 247, 279 Chachulski Tomasz 176, 189, 191, 229, 241, 248, 279 Chemperek Dariusz 152, 154 Chmielowski Benedykt 170, 171–172, 189, 191 Chodkiewiczowie, rodzina 92 Chodynicki Ignacy 137, 140 Chrostowski Waldemar 47, 68 Chrzanowski Paweł 208, 222 Cieński Marcin 51, 68 Ciesielska‑Borkowska Stefania 146, 154 Ciesielska Konstancja 86 Ciesielski Andrzej 86–88, 111, 113 Ciesielski Jakub 86 Cimdarsus Joachim 93, 96, 113 Clauss James J. 9, 18 Corneille Pierre 231 Cubrzyńska‑Leonarczyk Maria 157, 158, Curtius Ernst Robert 146, 154, 248, 249, 164, 166 250, 276, 279 1˚ voto Denhoffowa 175, 189 Czartoryski Teodor 182 Czechowic Marcin 152, 154 Dacier Anne 173 Daniłowicz Ignacy 106, 114 Dąbkowska Justyna 121, 128 Deotyma zob. Łuszczewska Jadwiga Desselio Valerio Andrea 40, 44 Cuypers Martine 9, 18 Cyceron (Marcus Tullius Cicero) 22–23, 24, 31, 32, 33, 36, 38, 41, 45, 75, 248, 279, 289, 292 Cytowska Maria 23 Czajkowski Antoni 264 Czartkowski Adam 236–237, 240 Czartoryscy, rodzina 175, 176 Czartoryska Eleonora Monika z Waldstei‑ nów 175, 189 Czartoryska Izabela z Flemmingów 181, 190 189, 190 Czartoryska Izabela z Morsztynów 175, Czartoryska Maria Zofia z Sieniawskich, Indeks osobowy 303 Dębowski Marek 227, 241 Dihle Albrecht 9, 18 D’Incerti Amadio Elena 24, 32 Dindorf Guilelmus 12, 18 Długosz Jan 72, 90, 108, 109, 112, 114, Dmochowski Franciszek Ksawery 181, 74 288 231 Dokurno Zygmunt 252, 278 Domański Juliusz 28, 32, 134, 140 Dositeos (Dositheos) 12, 13 Drozjusz (Drosius) 74 Drożdżewicz Monika 143, 155, 156 Drużbacka Elżbieta z Kowalskich 171– 176, 177, 178, 181, 189 Duda Henryk 195, 205 Dueck Daniela 14, 15, 17, 18 Dufour Piotr 188 Dunin Janusz 226, 241 Dworzaczek Włodzimierz 93, 113 Dybiec Julian 213, 222 Dymitr Samozwaniec I, car rosyjski 289 Dzidek Tadeusz 150, 155 Dziechcińska Hanna 228, 241 Dzieduszycki Maurycy 211, 214, 222 Dziewanowski Jakub 184, 190 Ehrenberg Gustaw 264 Eijk Philip van der 9, 18 Elsner Józef 236, 239, 240 Empedokles 9 Engel Georgius 24, 32 Eryk XIV Waza, król szwedzki 54 Estreicher Karol 35, 84, 117, 133, 135, 136, 140, 158, 163–164, 165, 166, 167, 212, 223 Estreicher Karol, wnuk 158, 164, 166 Estreicher Stanisław 117, 158, 164, 165, 166, 167, 218 Fedrus (Gaius Iulius Phaedrus) 255 Ferber Augustyn 61 Flaga Jerzy 157, 166 Flood John L. 93, 113 Florus (Lucius Anneus Florus) 79 Foresti de Bergamo Giacomo Filippo Forstner Dorothea 151, 154 Fortenbaugh William Wall 10, 18 Franciszek z Asyżu, św. 161 Fryde Ludwik 247, 277, 279 Fryderyk August I, król saski 236, 238, 240 Fulińska Agnieszka 292, 294, 298 Garczyński Stefan 246, 264 Gaszyński Konstanty 246, 264, 265, 277 Gawath Jakub 197, 205 Gelenius Idzi 73 Gelliusz (Aulus Gellius) 23, 25, 32 Gembicki Wawrzyniec 215, 222 Genette Gérard 257, 279 Gertruda (von Hackeborn), św. 197, 205 Gertruda Wielka z Helfy, św. 196, 197– 198, 204 Gis Kasper 73 Giżycki Jan Marek (pseud. Wołyniak) 157, 167, 208, 223 Glaber Andrzej 48–49, 50, 67 Głębicka Ewa Jolanta 57, 68, 284 Głowiński Michał 38, 45 Goliński Zbigniew 143, 155, 231 Gołuszka Małgorzata 132, 140 Gomez Madeleine‑Angélique de 173 Gondek Elżbieta 226, 241 Gorzkowski Albert 24, 145, 154, 249, Gosławski Maurycy 253–254, 256–257, 250, 279 259, 262, 277 Eustachiewicz Maria 144, 154 Eutocius z Askalonu (Eutokios) 12, 13, 277 Goszczyński Seweryn 258–259, 266–267, 17, 18 Ezop (Aisopos) 255 Falęcki Hieronim 162 Farnese Ranuccio 41, 44 Górka Łukasz 52–53, 67 Górnicki Łukasz 289 Grabowski Ambroży 214, 223 Gramatowski Wiktor 225, 241 Grochowski Stanisław 121–123, 127, 128 304 Indeks osobowy Grodecki Roman 97, 113 Gröll Michał 179–180, 188 Gruchała Janusz Stanisław 48, 51, 52, 60, 67, 144, 145, 154, 265, 279 Grudziński Mikołaj 42 Grzebień Ludwik 36, 45 Grzegorz XVI, papież (właśc. Bartolomeo Alberto Cappellari) 212 Grzegorz z Żarnowca 122 Grześkowiak Radosław 152, 154 Guillemot Wilhelm 62, 68 Gulbinowicz Henryk 132, 141 Guttenberg Johannes 7 Gutzwiller Kathryn 9, 10, 18 Gwagnin Aleksander (Alessandro Gu‑ agnini) 72, 73, 98–103, 104, 106, 109, 110, 112, 113, 114, 115 Hanczakowski Michał 250, 279 Hanusiewicz Mirosława 51, 68, 143, 145, 154, 155 Harrison Stephen 23, 33 Heiberg Johan Ludvig 12, 13, 17, 18 Hempel Rafał 178 Hendrickson George Lincoln 22, 32 Henryk III Walezy, król polski 73, 93 Herkommer Elmar 248, 249, 279 Hernas Czesław 145, 155 Herodot (Herodotos) 14, 15, 231 Hezjod z Beocji (Hesiodos) 9 Hipokrates z Kos (Hippokrates) 9, 18 Hołowiński Ignacy 127, 128 Homer (Homeros) 9, 11, 16, 18, 75, 94, 95, 96, 98, 145, 155, 174, 286 Hooper William Davis 26, 32 Horacy (Quintus Horatius Flaccus) 22, 23, 28, 32, 145, 283, 284, 286, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 294, 295, 296, 297, 298, 299 Hornig Dieter 257, 279 Hoszowski Konstanty Moroz 158, 166 Houlières Antoinette des 173 Hubbell Harry Mortimer 22, 32 Hünefeld Andrzej 62–63, 66, 68 Izokrates (Isokrates) 28 Jabłonowski Dymitr Hipolit 170–171 Jachowicz Stanisław 264 Jachymczyk Adam 291, 298 Jacinctides Bazyli (Hiacynt Bazyli) 93, Jadwiga Andegaweńska, królowa polska 97, 113 238 Jadwiga Jagiellonka, królewna polska, margrabina brandenburska 54, 68 Jakub Lubelczyk 52–53, 54, 67, 68 Jakubowski Wojciech 180, 190 Jan II Kazimierz Waza, król polski 73 Jan III Sobieski, król polski 73 Jan III Waza, król szwedzki 54 Jan Chryzostom (Złotousty), św. 213 Jan Duns Szkot, św. 42, 43 Jandołowicz Marek 207, 208 Janson Tore 12, 18, 21, 24, 28, 33 Januszowski Jan 57, 68, 135 Jarczykowa Mariola 8, 47, 69, 74, 114, 121, 128, 138, 141, 169, 170, 191, 192, 228, 242 Jarosiński Zbigniew 143, 155 Jarosz Adam 170, 191, 192, 226, 241 Jaroszewicz‑Pieresławcew Zoja 164 Jaskuła Roman 217, 223 Jaworski Władysław 126, 127, 128 Jeleński Gedeon 187 Jełowicki Aleksander 212, 274, 278 Job Marek 9, 19 Jozefus (Titus Flavius Josephus) 74 Juchnevičienė Nijolė 15, 17, 18 Juda Maria 121, 128 Juliusz Cezar (Gaius Iulius Caesar) 97 Jurewicz Oktawiusz 22, 32 Jurkiewicz Jan 73 Justyn (Marcus Junianius Justinus) 74, 79 Justynian I Wielki, cesarz rzymski 74 Kaczmarek Maria 57, 68 Kadłubowski Michał 185, 189 Kadulska Irena 210, 211, 223 Kajsiewicz Hieronim 256, 261–262, 264, 272, 275, 276, 277 Kallimach (właśc. Filippo Buonaccorsi) 250, 279 Indeks osobowy 305 Kalwin Jan 59 Kania Ireneusz 10, 18 Kapłon Andrzej 228, 241 Kardas Kacper 123 Karion, Carion Johann 74, 79 Karnkowski Stanisław 63, 64, 67, 123, 135, 136, 137, 138 Karol Wielki, król Franków, cesarz rzym‑ ski 236 Karpiński Adam 284 Karpiński Franciszek 181, 185, 189 Karyłowski Tadeusz 74 Kaster Robert A. 29, 32 Katarzyna Jagiellonka, królowa szwedz‑ ka 54 Katarzyna z Szamotuł 48 Katon Starszy zw. Cenzorem (Marcus Porcius Cato) 26, 28, 30, 31–32, 41, 45 Kawecka‑Gryczowa Alodia 121, 133, 140 Keller Christoph Martin 40, 45 Kennedy George 24, 32 Kiejstut Giedyminowicz, książę trocki, wielki książę litewski 97 Kirchmann Johann 40, 44 Kiszka Leon 158 Kleiner Juliusz 269, 274, 278 Klimowicz Mieczysław 250, 279 Kłapsia Jan 196, 201–203, 204 Kmita Piotr 48–49, 50, 67 Kniaźnin Franciszek Dionizy 180–181, 186, 190, 191, 192, 204, 205, 225, 241, 251, 279 Knysz‑Tomaszewka Danuta 294, 298 Koblański Józef 180, 190 Kochan Anna 51, 68 Kochanowski Jan 57, 58, 61, 65, 67, 68, 98, 113, 209, 276, 286, 287, 288, 293, 295, 296, 298 Kochanowski Piotr 73, 294, 298 Kochowski Wespazjan 73, 144, 147–148, 153, 154, 155, 156 Kocowski Bronisław 121 Kolumella (Lucius Iunius Moderatus Co‑ lumella) 23 Komender Teresa 132, 140 Konarski Adam 118, 127 Konarski Stanisław 179–180, 181, 182– 183, 184, 190, 191 Konon z Samos 13 Kopeć Józef Jerzy 147, 155 Korsak Julian 264 Korynna z Tanagry (Corinna) 177 Kostkiewiczowa Teresa 65, 68, 133, 141, 176, 186, 192, 228, 231, 234, 240, 241, 242, 251, 254, 263, 265, 279 Kościelecki Łukasz 124–125, 127, 136 Kościuszko Tadeusz 270 Kot Stanisław 86, 113 Kotarska Jadwiga 228, 241 Kotula Rudolf 164, 166 Kowalczyk Marta 197, 204 Kowalczykowa Alina 229, 241 Kowalska Danuta 203, 205 Kowalski Franciszek 258, 277 Krajewski Michał Dymitr 233 Kramer Gustav 15, 18 Krasicki Ignacy 181, 233, 250, 255, 279 Kraszewski Józef Ignacy 262–263, 264, 269–270, 278 Krojzl Clare 9, 18 Krokowski Ernest 62, 66 Kromer Marcin 72, 85, 103–104, 105, 106, 107, 108, 109, 111–112, 114, 115, 288 Krókowski Jerzy 74, 113, 132, 138, 139, Kryszpin‑Kirszensztein Andrzej Kazi‑ 141, 295, 298 mierz 187, 190 Krzycki Andrzej 179 Krzyszkowski Innocenty 139 Krzywy Roman 98, 113, 291, 298 Ksenofont z Aten 74 Książek‑Bryłowa Władysława 195, 205 Kuczyński Stanisław 237–238, 240 Kulesza‑Damaziak Beata 151, 154 Kullmann Wolfgang 10, 18 Kumaniecki Kazimierz 23 Kuran Magdalena 118, 119, 128 Kuran Michał 71, 98, 106, 113, 114, 115 Kuźmina Dariusz 64, 68, 119, 128 Kwiatkiewicz Jan 8, 35–39, 40, 42, 44, 45, 46 306 Indeks osobowy Kwintylian (Marcus Fabius Quintilianus) 24–26, 32, 33, 36, 45, 289 Lambert Anne‑Thérèse de Marguenat de Courcelles 173 Lambin Denis 292 Lāms Ojārs 15, 18 Lausberg Heinrich 24, 33, 145, 154, 249, Lenartowicz Teofil 264 Leśniak Kazimierz 278, 279 Lewocka Katarzyna z Lipińskich 226, 227, 233–236, 239, 240 Linde Samuel Bogumił 105, 199, 230 Lindsay Hugh 14, 18 Lipiński Jacek 226, 242 Lipsiusz Justus (Lipsius Justus) 38 Liwiusz (Titus Livius Patavinus) 79, 96, Loewe Iwona 249 Lubomirski Stanisław Herakliusz 184, Lucyliusz (Caius Lucilius) 28 Ludwik z Granady (Louis de Sarría), św. 145 –146, 154 Lukan (Marcus Annaeus Lucanus) 23, 279 97 190 28 Majcher Grażyna 291, 298 Majeran Roman 43 Makrobiusz (Ambrosius Theodosius Ma‑ crobius) 21, 27–32, 33 Makuchowska Marzena 195, 204 Malczewski Antoni 247, 279 Maleszyński Dariusz Cezary 134, 141 Malicki Jan 289, 298 Malicki Marian 132, 140 Malinowski Mikołaj 106, 113 Malińska Anna 157, 167, 168 Małkiewiczówna Helena 151, 155 Manuzio Aldo 40 Manuzio Paolo 40, 41–42, 44, 45 Marcinkowska Małgorzata 195, 205, 206 Marcinkowski Kajetan Jaxa 251–252, 254–255, 257, 259, 278 Marcjalis (Marcus Valerius Martialis) Marek z Weidy 197 Marinone Nino 28, 33 Marshall Peter K. 25 Maryna Mniszchówna, carowa rosyjska 39, 45 289 Maslov (Rodin) Boris 11, 18 Masłowska‑Nowak Ariadna 181, 191, 284 Matejko Jan 211 Mayenowa Maria Renata 57, 68 Mazurkowa Bożena 8, 74, 109, 114, 119, 128, 133, 141, 169, 181, 182, 183, 184, 185, 186, 188, 191–192, 193, 204, 205, 209, 223, 225, 226, 228, 229, 230, 236, 237, 239, 240, 241–242, 248, 249, 250– 251, 254, 265, 279, 288 Mecherzyński Karol 212, 213–215, 216, Mechtylda (von Hackeborn), św. 162, Meller Katarzyna 47, 52, 53, 54, 56, 66, 222 197–198, 205 68, 152, 154 Metternich Klemens Lothar von 212 Meyer Michel 247, 279 Michałowska Teresa 139, 141, 143, 155, 226, 242, 284, 286, 289, 294, 298 Mickiewicz Adam 211, 247, 252–253, 259–260, 261–262, 263, 276, 278, 279 Lukian, Lucjan z Samosat (Lukianos) 11–12, 18 Lukrecjusz (Titus Lucretius Caro) 28 Lukullus Lucjusz Licyniusz (Lucius Lici‑ nius Lucullus) 30, 31 Lyszczyna Jacek 248, 253, 259, 277, 279 Łętowski Ludwik 137, 141 Łoś Jan 290, 298 Łubieńska Tekla Teresa z Bielińskich 226, 227, 229, 236, 238, 240 Łukasz Ewangelista, św. 12 Łuszczewska Jadwiga (Deotyma) 226, 227, 229, 236, 237–238, 240, 264 Maciejewski Marian 247, 279 Maciejowski Bernard 285 Maciuszko Janusz Tadeusz 51, 68 Macrobius Plotinus Eustathius 27, 28, 29, 30 Indeks osobowy 307 Miechowita Maciej 288 Miechowski Maciej zob. Miechowita Ma‑ ciej Mieczkowska Halina 132, 140 Mikołaj I Romanow, car rosyjski 212 Mikulski Stefan 184, 190 Mikulski Tadeusz 92, 114, 176, 181, 192 Milejewski Paweł 47, 56–57, 66, 68 Milius Jan Walenty 92, 94–95, 96, 113 Minasowicz Józef Epifani 173–175, 178– 179, 181, 189, 191 Mitosek Zofia 134, 141 Mitzner Piotr 65, 68 Mniszchowie, rodzina 285, 287, 297 Mniszech Jerzy 285 Mniszech Mikołaj 297 Mniszech Zygmunt 297 Moerbeke Guillaume de 11, 18 Morhof Daniel Georg 39, 40, 41, 45 Morstin Ludwik Hieronim 295–296, Mostowska Anna z Radziwiłłów 226 Mrowcewicz Krzysztof 284 Muratowicz Sefer 178 Myszkowski Jan 57, 68 Myszkowski Piotr 57, 58, 124, 136, 138 Napoleon I Bonaparte 236 Naukler, Naucler (Johannes Nauclerus) 298 74 Nehring Władysław 217–218, 219, 222 Niedźwiedź Jakub 250, 279 Niemcewicz Julian Ursyn 181, 190, 257– 258, 278 Niemojewski Marcin 165 Niestojewski Marcin 165 Nieznanowski Stefan 49, 67 Nitecki Piotr 132, 141 Norwid Cyprian Kamil 264 Novarini Aloysio 161 Nowak Zbigniew 62, 68, 183, 190 Nowicka‑Jeżowa Alina 143, 155, 291, 294, 298 Ocieczek Renarda 7, 71, 72, 73, 74, 114, 119, 120, 128, 133, 141, 144, 155, 169, 176, 186, 191, 192, 204, 205, 225, 226, 227, 228, 230, 241, 242, 250, 279, 284, 298 Odyniec Antoni Edward 232, 242, 253, 260, 275–276, 278 Ogierman Leonard 137, 141 Ogrodziński Wincenty 290, 298 Okęcki Antoni 188, 191 Oktawian August (Gaius Iulius Caesar Octavianus), cesarz rzymski 14, 18 Olelkowicz Aleksander 91 Olelkowicz Jerzy 91 Olelkowicz Symeon 91 Oleśnicka Zofia 295 Oleśnicki Mikołaj 295 Oleśnicki Zbigniew 72, 108, 109, 114 Olgierd Giedyminowicz, wielki książę Olma Marceli 134, 141, 182, 191, 236, litewski 97 242 Opacki Ireneusz 74, 114, 119, 128, 133, 141, 169, 191, 192, 228, 241, 242 Opalińska Anna 147, 154 Orsini Alessandro 41, 44 Osiński Ludwik 231, 264 Ossowski Krzysztof Kazimierz 45 Osterberger Jerzy 93 Otwinowska Barbara 38, 45, 139, 141, 226, 242, 284, 298 Otwinowski Konstanty 212, 220, 222 Owidiusz (Publius Ovidius Naso) 23, 28, 77, 101 Ożóg Zenon 195, 205 Pachciarek Paweł 151, 154 Paprocki Bartłomiej (Bartosz) 139, 141 Papuci‑Władyka Ewdoksia 122 Parandowski Jan 294, 298 Parmenides z Elei 9 Paszkowski Marcin 72, 98, 102, 106, 112, 113 Paterkulus Wellejusz (Marcus Velleius Paterculus) 28 Pawłowiczowa Janina 234, 242 Pazera Wojciech 117, 122, 128 Pazyra Stanisław 121 308 Indeks osobowy Pelc Janusz 49, 67, 293, 298 Pelletier Gérard 39, 45 Pepłowski Franciszek 57, 68, 203 Petrycowa Anna z Wenigów 291 Petrycy Gabriel 291 Petrycy Sebastian 284–285, 286–296, 297, 298, 299, 300 Pidłypczak‑Majerowicz Maria 158, 164, 165, 166 Piecuch Małgorzata 207, 223, 224 Pietkiewicz Rajmund 47, 50, 55, 68 Piętka Roman 292, 294, 298 Pindar (Pindaros) 177 Piotr Chryzolog (Złotousty), św. 215 Piotrkowczyk Andrzej, ojciec 120 Piramowicz Grzegorz 184, 190 Pirożyński Jan 54, 68 Pistorius Joachim 103 Pius II, papież (właśc. Enea Silvio Picco‑ Ptaszycki Stanisław 51, 67 Ptolemeusz Klaudiusz (Claudius Ptole‑ maeus) 14 Puteanus Erycius 40, 45 Putten Heinrich van der 38, 40 Puzynina Albina Gabriela z Güntherów 226, 227, 236–237, 240 Rachet Guy 122 Racine Jean‑Baptiste 231 Raczyński Jan 183, 191 Radliński Jakub 178, 182, 191 Radziszewska Jadwiga 106, 114 Radziwiłł Jerzy 91, 132, 136, 138 Radziwiłł Krzysztof 57, 58, 66 Radziwiłł Mikołaj Jerzy 93 Radziwiłł Mikołaj Krzysztof (Czarny) 54–55, 66 Radziwiłłowie, rodzina 58 Rak Iwona 117, 129, 137, 141 Rak Piotr 150, 155 Rakiewicz Augustyn 157–164, 165, 166, 167, 168 Ramberto Benedetto 41, 42 Rechowicz Marian 157, 167 Rej Mikołaj 51, 52, 61, 67, 68, 117, 118, 119, 124, 128 Reklewski Wincenty 264 Robortello Francesco 103, 112 Rogaliński Józef 185, 190 Rogaliński Kasper 183, 190, 191 Rostworowski Emanuel 183, 190 Rott Dariusz 289, 298 Rożniatowski Abraham 144–147, 149, 153, 154, 155, 156 Rūmniece Ilze 15, 18 Rusca Luigi 25, 32 Russo Lucio 10, 14, 15, 18 Ryba Renata 7, 186, 204, 205, 248, 249, 250, 251, 279 Rybiński Maciej 61–62, 66 Rychlewska Ludwika 23 Rydel Lucjan 295, 298 Rysiński Salomon 57–60, 61, 64, 66, 69 Rzewuski Wacław 178, 184, 185, 190, 191 lomini) 74 55 Pius V, papież (właśc. Michele Ghislieri) Platon (Plato) 11, 27, 76, 83 Plezia Marian 97, 113, 145, 155 Pliniusz Starszy (Gaius Plinius Secun‑ dus, Maior) 23, 28 Płachcińska Krystyna 98, 113 Podbielski Henryk 14, 18, 247, 278 Pol Wincenty 274, 278 Pollak Roman 140, 294, 298 Pompejusz Trogus 79 Poniatowska Konstancja z Czartoryskich 175, 189 156 Pothecary Sarah 14, 18 Potocki Stanisław Szczęsny 181, 190 Potocki Wacław 144, 148–152, 153, 155, Powell Jonathan G.F. 23, 33 Powęski Piotr zob. Skarga Piotr Prokop Cesarz, Prokopiusz z Cezarei (Prokopios Kaisareus) 74 Przezdziecki Aleksander Narcyz 54, 68 Przybylski Ryszard 226, 242 Przyklenk Joanna 72, 114 Pszczółkowska Zenobia Lidia 183, 190 Indeks osobowy 309 Sabellik (Marcus Antonius Coccius Sa‑ bellicus) 74 Sadowska‑Skurowa Halina 164, 167 Safona (Sappho) 177 Santini Carl 21, 33 Sapota Tomasz 21, 33 Sarbiewski Maciej Kazimierz 38, 145, 155 Sarnowska‑Temeriusz Elżbieta 133, 139, 141, 176, 186, 192, 226, 228, 242, 251, 265, 279, 284, 298 Sawa Robert 58 Schanze Helmut 247, 279 Scipio del Campo Jan 217 Scivoletto Nina 21, 33 Seneka Młodszy (Lucius Annaeus Sene‑ ca, Minor) 28, 38 Sesboüé Bernard 150, 155 Siebeneicher Mateusz 85, 117 Siemieński Lucjan 264 Siemikowski Jan 86 Sitkowa Anna 7, 74, 114, 118, 119, 121, 125, 128, 131, 133, 134, 137, 138, 141, 142, 169, 176, 192, 228, 242, 265, 279 Skalski Bazyli 284 Skarbek Fryderyk 233, 234, 235 Skarga Piotr 125, 126, 128, 137, 207–221, 222, 223, 224 Skimina Stanisław 145, 155 Skórkowski Karol 212, 213, 223 Skwarczyńska Stefania 293, 298 Słomak Iwona 35, 45, 46, 161, 263, 265 Słowacki Juliusz 268–269, 272, 274, 278 Smereka Władysław 148, 155 Soarez Cyprian 36, 45 Sokolski Jacek 51, 68, 139, 141 Sokołowska Jadwiga 145, 155 Sokrates 11 Sołczyk Beata 225, 243 Sowiński Jan 232, 242 Spengel Leonard 11, 18 Stabryła Stanisław 74 Stanczykiewicz Samogita Jan 94 Stanisław August Poniatowski, król pol‑ ski 180 Stanisz Marek 245, 272, 276, 279, 280 Staniszewski Zdzisław 225, 242 Starnawski Jerzy 114, 125, 128, 139, 141 Starowieyski Marek 203, 205 Starowolski Szymon 139, 141 Staszic Stanisław 184, 190 Stefan Batory, król polski 73, 91, 93, 132, 133, 135, 136, 137, 138, 142 Stefanowska Zofia 125, 128 Sternacki Sebastian 61, 69 Strabon z Amasei 9, 14, 15–17, 18, 19, 20 Strada Famiano 40, 41, 44 Stryjkowski Maciej 72, 73, 80, 90–98, 99, 101, 106, 110, 112–113, 114, 115 Strzelecki Mateusz 93, 96–97, 113 Sylwiusz zob. Pius II Syrokomla Władysław 72, 248, 279 Szarfenberg Mikołaj 50–51, 67 Szczerbicka‑Ślęk Ludwika 295, 298 Szelest Hanna 23 Szlachta Bogdan 218, 223 Szostowicz Urban 180 Szwed Robert W. 212, 223 Szymański Stanisław 187–188, 191 Ślaski Jan 293, 298 Śliwicki Piotr Jacek 182, 184, 190 Święcki Tomasz 137, 141 Świętochowski Robert 157, 164, 166, 167 Tacyt (Publius Cornelius Tacitus) 97 Tarkwiniusz Pyszny (Lucius Tarquinius Superbus), król rzymski 177 Tarnowski Stanisław 218, 223 Tasso Torquato 73, 294, 298 Tazbir Janusz 125, 128, 207, 223 Teofrast z Eresos (Theophrastos) 10 Teresa Kunegunda Sobieska, królewna polska 152, 155 Tetmajer Józef, Przerwa 252, 261, 278 Teusz Leszek 143, 144, 155 Thomasius Jakob 40, 44 Timmermans Benoît 247, 279 Toczyłowski Piotr 184–185, 190 Tokarska Anna 137, 141 Tomasz z Kempis 163 Treichel Irena 213, 223 310 Indeks osobowy Trembecki Stanisław 181 Tronina Antoni 47, 68 Trzecieski Andrzej, młodszy 51, 68, 74, 77–79, 82, 85, 86, 111, 113, 114, 121, 128, 132, 133–135, 136, 138, 139, 140, 141, 142, 169, 192, 228, 242 Trzynadlowski Jan 121 Tucci Stefano 178 Tucytydes, zob. Tukidydes Tukidydes z Aten (Thukydides) 15, 75 Turowski Kazimierz Józef 139, 141, 144, 153, 215–217, 221, 223 Turzyński Ryszard 151, 154 Tutak Kinga 72, 114 Twardy Paweł 196, 201, 204 Tylicki Piotr 213–214, 223 Tyssot (Tissot) Samuel August 183, 184, Tyszkiewicz Eustachy (właśc. Ostafi Se‑ Witwicki Stefan 215, 216, 253, 255, 256, Wilczek Piotr 248, 278 Wilczewska Krystyna 203 Wilgosiewicz‑Skutecka Renata 98, 99, Wincenty z Szamotuł 74, 79–80, 82, 111 Wincenty zw. Kadłubkiem 72 Windakiewicz Stanisław 221 Winiarska Izabela 202, 203, 205 Winterbottom Michael 24 Wirzbięta Maciej 52, 54, 117 Wiśniewski Antoni 178 Wiśniowiecki Serwacy Korybut 162 Witczak Tadeusz 51, 68 Witenes (Vytenis), wielki książę litewski 114 97 Witkowska Alina 226, 242 Witold Kiejstutowicz, wielki książę li‑ tewski 97 260, 261, 278 215, 222 Władysław IV Waza, król polski 73, Wojciech, bł. 161 Wojtak Maria 195, 205 Wojtkowiak Zbysław 92, 93, 99, 101, 106, 113, 114 Wojtyska Henryk Damian 147, 155 Wolinski Joseph 150, 155 Wolrab Jan 124 Wolska Barbara 248, 279 Wolski Marcin zob. Bielski Marcin Wolski Włodzimierz 254, 278 Wołłowicz Kazimierz 182–183 Wołyniak zob. Giżycki Jan Marek Woronczak Jerzy 57, 68 Woronczakowa Lucyna 203 Woroniecki Jacek 157, 167 Wójcicki Jacek 181, 191, 284–285, 289, 290–294, 296, 297, 299, 300 Wróbel Małgorzata 14, 15, 18 Wróbel Walenty 47, 48, 50, 51, 66, 67, 68 Wróblewska Tekla z Borzymowskich 226, 227, 229–233, 239, 240, 241 Wrześniak Małgorzata 151, 154 Wuchaliusz Leopolita Jan 146, 154 190 279 rafin) 93, 95–96, 113 Tyszkiewicz Jerzy 93 Tyszkiewicz Wasyl 93 Uchański Jakub 121, 123, 124, 127 Ujejski Kornel 264–265, 267–269, 278 Ulewicz Tadeusz 109, 114, 226, 242, 250, Valpy Abraham John 39, 45 Voltaire (właśc. François‑Marie Arouet) 231 Walch Johann Georg 40, 45 Warron (Marcus Terentius Varro) 23, 26, 32 Wasilewski Edmund 264, 265–266, 278 Wassenberg Eberhard 73 Weinrich Harald 257, 279 Wereszczyński Józef 176, 192, 265, 279 Wergiliusz (Publius Vergilius Maro) 74, 96, 145, 155, 292 Wichowa Maria 171 Wierzbicka‑Michalska Karyna 226, 242 Wietor Hieronim 50, 66, 226, 242, 250, 279 Więcckowska Helena 121 Indeks osobowy 311 Wujek Jakub 63–65, 67, 68, 117–127, 128, 129, 131, 137, 141 Wybicki Józef 181, 183, 185, 190 Wyrwicz Karol 185–186, 187, 188, 191 Yepes Didacus 198 Zakrzewska Wanda 151, 154 Zakrzewski Wincenty 218 Załuski Andrzej Chryzostom 152, 155 Załuski Józef Andrzej 172–173, 175–176, 178–179, 181–182, 189, 191 Zamoyska Gryzelda (Krystyna) z Bato‑ rych 132 Zamoyski Jan 132, 133, 138, 184, 190 Zamoyski Jędrzej 183, 190 Zathey Kazimierz 131, 141 Zawadzki Józef 236, 240 Zawirowski Józef 295, 298 Zebrzydowski Mikołaj 98, 144, 154, 286 Zeuksis z Heraklei (Zeuksis Herakleotes) 122 Zieliński Edward Iwo 43 Ziomek Jerzy 293–294, 298 Zofia Jagiellonka, królewna polska, księżna brunszwicka 54, 68 Związek Jan 213, 223 Zwinogrodzka Ewa 132, 140 Zygmunt I Stary, król polski 51, 68, 80 Zygmunt II August, król polski 51, 54, 55, 68, 73, 74, 75–76, 82–84, 85, 93, 103, 111, 112 Zygmunt III Waza, król polski 73, 88– 90, 104, 208, 210, 211, 212, 213, 214, 216, 218, 219, 221, 222, 223 Indeks osobowy opracowała Małgorzata Marcinkowska Redaktor  Magdalena Białek Projektant okładki  Emilia Dajnowicz Redaktor techniczny Małgorzata Pleśniar Korektor  Ligia Dziadas Łamanie  Alicja Załęcka Copyright © 2015 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208 -6336 ISBN 978 -83 -8012 -515 -5 (wersja drukowana) ISBN 978 -83 -8012 -516 -2 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40 -007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e ‑mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 19,5. Ark. wyd. 24,0. Papier Alto 80 g/m2 Cena 42 zł (+ VAT) Druk i oprawa: EXPOL P. Rybiński, J. Dąbek Spółka Jawna ul. Brzeska 4, 87 ‑800 Włocławek
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wypowiedzi zalecające w książce dawnej i współczesnej
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: