Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00339 007721 11223398 na godz. na dobę w sumie
Wzorcowy Plan Kont z komentarzem do ustawy o rachunkowości i Międzynarodowych Standardów Rachunkowości - ebook/pdf
Wzorcowy Plan Kont z komentarzem do ustawy o rachunkowości i Międzynarodowych Standardów Rachunkowości - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-082-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> bankowość i finanse
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Opracowanie zawiera wykaz kont dla jednostek stosujących ustawę o rachunkowości oraz wykaz kont dla jednostek stosujących Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. W obszernym komentarzu do każdego zespołu kont przedstawiono definicje, podstawowe pojęcia, zasady wyceny wraz z omówieniem różnic między MSSF/MSR a ustawą o rachunkowości. Publikacja zawiera wiele przykładów ilustrujących szczególnie trudne zagadnienia. Główne części publikacji to:
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wydanie według stanu prawnego na dzień 1 grudnia 2015 r. Autorzy: Gertruda Krystyna Świderska – wstęp, zespoły 4, 5, 6, 7, 8 Wojciech Więcław – zespół 1 Marcin Pielaszek – zespoły 0, 2 Agnieszka Pojedynek – zespoły 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Mariusz Karwowski – zespoły 6, 8 Michał Kariozen – zespoły 0, 8 Szczepan Borowski – zespoły 0, 1, 7 Radosław Świderski – zespół 2 Paweł Warowny – zespół 5 Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Janina Burek Opracowanie redakcyjne Joanna Hołdys Korekta i łamanie Wydawnictwo JAK Projekt graficzny okładki Barbara Widłak Zdjęcie wykorzystane na okładce © Rob Bouwman-Fotolia.com © Copyright by MAC Consulting Sp. z o.o., Warszawa 2009, 2012, 2016 Wydanie III zaktualizowane ISBN 978-83-264-9713-1 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Układ i treść opracowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Problemy do rozstrzygnięcia przy opracowywaniu lub aktualizowaniu dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości . . . Wykaz kont dla jednostek stosujących ustawę o rachunkowości . . . . . Wykaz kont dla jednostek stosujących Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 15 23 29 37 Zespół 0. Aktywa trwałe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1. Rzeczowe aktywa trwałe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Umowa leasingu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Wartości niematerialne i prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4. Inwestycje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.5. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego . . . . . . . . . . . 2. Zasady wyceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Rzeczowe aktywa trwałe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1.1. Wartość początkowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1.2. Nabycie środków trwałych w wyniku wymiany . . . . . . . . . . . . 2.1.3. Wycena środków trwałych w leasingu finansowym . . . . . . . . . 2.1.4. Ulepszenie środków trwałych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1.5. Aktualizacja wyceny (przeszacowanie) środków trwałych . . . . . 2.1.6. Amortyzacja (umorzenie) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1.7. Utrata wartości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Wartości niematerialne i prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Inwestycje długoterminowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.1. Inwestycje w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne . . 2.3.2. Inwestycje w aktywa finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 48 49 51 53 55 55 55 55 60 61 63 64 66 70 73 74 74 75 6 3. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne . . . . . . . . . . . 3.2. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego . . . . . . . . . . . 3.3. Inwestycje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.1. Inwestycje długoterminowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.2. Inwestycje w aktywa finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konta 01 – Rzeczowe aktywa trwałe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konto 011 – Środki trwałe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konto 012 – Środki trwałe w budowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konto 013 – Zaliczki na środki trwałe w budowie . . . . . . . . . . . . . . . Konto 016 – Odpisy z tytułu utraty wartości środków trwałych . . . . . . . . Konto 017 – Odpisy z tytułu utraty wartości środków trwałych w budowie . . Konta 02 – Wartości niematerialne i prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konto 021 – Wartości niematerialne i prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . Konto 022 – Zaliczki na poczet wartości niematerialnych i prawnych . . . . . Konto 023 – Wartość firmy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konto 024 – Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego . . . . . . Konto 026 – Odpisy z tytułu utraty wartości przez wartości niematerialne 76 76 80 80 80 83 86 86 86 90 92 93 94 95 95 97 98 99 i prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 Konta 03 – Inwestycje długoterminowe w aktywa niefinansowe . . . . . . . 101 Konto 031 – Inwestycje długoterminowe w aktywa niefinansowe – nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 Konto 032 – Długoterminowe inwestycje w aktywa niefinansowe – wartości niematerialne i prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 Konto 033 – Inwestycje długoterminowe w aktywa niefinansowe – inne inwestycje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 Konta 04 – Inwestycje długoterminowe w aktywa finansowe – udziały i akcje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Konto 041 – Inwestycje długoterminowe – udziały i akcje przeznaczone do obrotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Konto 042 – Inwestycje długoterminowe – udziały i akcje dostępne do sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Konto 043 – Inwestycje długoterminowe – udziały i akcje w jednostkach podporządkowanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Konta 05 – Inwestycje długoterminowe w aktywa finansowe inne niż udziały i akcje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 Konto 050 – Inwestycje długoterminowe – dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 Konto 051 – Inwestycje długoterminowe – dłużne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Konto 052 – Inwestycje długoterminowe – dłużne papiery wartościowe stanowiące pożyczki i wierzytelności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Wzorcowy plan kont 7 Konto 053 – Inwestycje długoterminowe – dłużne papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Konto 054 – Inwestycje długoterminowe – pożyczki długoterminowe przeznaczone do obrotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Konto 055 – Inwestycje długoterminowe – pożyczki długoterminowe dostępne do sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 Konto 056 – Inwestycje długoterminowe – pożyczki długoterminowe stanowiące pożyczki i wierzytelności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Konto 057 – Inwestycje długoterminowe – pożyczki długoterminowe utrzymywane do terminu wymagalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Konto 058 – Inwestycje długoterminowe – jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne przeznaczone do obrotu . . . . . . . . . . . . . 125 Konto 059 – Inwestycje długoterminowe – jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne dostępne do sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . 127 Konta 07 – Umorzenie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Konto 070 – Umorzenie środków trwałych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Konto 075 – Umorzenie wartości niematerialnych i prawnych . . . . . . . . 129 Konta pozabilansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Konto 091 – Środki trwałe dzierżawione i leasingowane . . . . . . . . . . . . 131 Konto 092 – Grunty przyjęte w wieczyste użytkowanie . . . . . . . . . . . . . 131 Zespół 1. Inwestycje krótkoterminowe . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 1.1. Inwestycje, instrumenty finansowe a aktywa finansowe . . . . . . . . . . 133 1.1.1. Instrumenty finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 1.1.2. Aktywa finansowe: aktywa pieniężne i umowne prawa do otrzymania aktywów pieniężnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 1.1.3. Aktywa finansowe: instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 1.1.4. Aktywa finansowe: prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach . . . . . . . . . . . . . 138 2. Zasady wyceny aktywów w walucie polskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 3. Zasady wyceny aktywów i zobowiązań w walutach obcych . . . . . . . . 146 3.1. Wycena w trakcie roku obrotowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 3.2. Wycena na dzień bilansowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 4. Ustawa o rachunkowości i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. i 23 lutego 2004 r. w sprawie szczególnych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR 32, MSR 39 i MSSF 7 oraz MSSF 9) – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 5. Dostosowanie planu kont do MSSF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Spis treści 8 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Konta 10 – Kasa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Konto 101 – Kasa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Konto 102 – Kasa walutowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 Konta 13 – Rachunki w instytucjach finansowych . . . . . . . . . . . . . . . 158 Konto 131 – Bieżące rachunki bankowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 Konto 132 – Lokacyjne rachunki bankowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 Konto 133 – Pozostałe rachunki w instytucjach finansowych . . . . . . . . . 163 Konto 135 – Inne aktywa pieniężne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 Konta 14 – Inwestycje krótkoterminowe – udziały i akcje . . . . . . . . . . 167 Konto 141 – Krótkoterminowe inwestycje – udziały (akcje) przeznaczone do obrotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 Konto 142 – Krótkoterminowe inwestycje – udziały (akcje) dostępne do sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 Konto 143 – Krótkoterminowe inwestycje – udziały i akcje w jednostkach podporządkowanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 Konto 149 – Przekwalifikowanie inwestycji – udziałów i akcji . . . . . . . . . 171 Konta 15 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery wartościowe . . 173 Konto 151 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 Konto 152 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 Konto 153 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery wartościowe stanowiące pożyczki i wierzytelności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 Konto 154 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 Konto 159 – Przekwalifikowanie inwestycji – dłużne papiery wartościowe . . 179 Konta 16 – Inwestycje krótkoterminowe – należności z tytułu pożyczek . . 182 Konto 161 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki przeznaczone do obrotu 182 Konto 162 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki dostępne do sprzedaży 183 Konto 163 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki i wierzytelności . . . . . 185 Konto 164 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki utrzymywane do terminu wymagalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 Konto 169 – Przekwalifikowanie inwestycji – pożyczki . . . . . . . . . . . . 188 Konta 17 – Inwestycje krótkoterminowe – jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 Konto 171 – Inwestycje krótkoterminowe – jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne przeznaczone do obrotu . . . . . . . . . . . . . 190 Konto 172 – Inwestycje krótkoterminowe – jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne dostępne do sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . 191 Konto 179 – Przekwalifikowanie inwestycji – jednostki uczestnictwa . . . . . 193 Konta 18 – Inwestycje krótkoterminowe – instrumenty pochodne niestanowiące instrumentów zabezpieczających . . . . . . . . . . . . . . . 194 Konto 181 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty forward . . . . . . . . 194 Wzorcowy plan kont 9 Konto 182 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty futures . . . . . . . . . 195 Konto 183 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty swap . . . . . . . . . . 196 Konto 184 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty opcji . . . . . . . . . . 197 Konta 19 – Inwestycje krótkoterminowe – instrumenty pochodne stanowiące instrumenty zabezpieczające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 Konto 191 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty forward . . . . . . . . 198 Konto 192 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty futures . . . . . . . . . 199 Konto 193 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty swap . . . . . . . . . . 200 Konto 194 – Inwestycje krótkoterminowe – kontrakty opcji . . . . . . . . . . 201 Zespół 2. Rozrachunki i roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 1.1. Należności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 1.2. Wycena należności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 1.3. Zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 1.4. Wycena zobowiązań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 2. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 Konta 20 – Rozrachunki z kontrahentami i odpisy aktualizujące . . . . . . 216 Konto 201 – Rozrachunki z odbiorcami krajowymi . . . . . . . . . . . . . . . 218 Konto 202 – Rozrachunki z dostawcami krajowymi . . . . . . . . . . . . . . 220 Konto 203 – Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi . . . . . . . . . . . . 222 Konto 204 – Rozrachunki z dostawcami zagranicznymi . . . . . . . . . . . . 224 Konto 206 – Odpisy aktualizujące rozrachunki z odbiorcami krajowymi . . . 227 Konto 21 – Rozrachunki w walutach obcych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 Konta 22 – Rozrachunki publicznoprawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 Konto 220 – Rozrachunki publicznoprawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 Konto 221 – VAT naliczony i jego rozliczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 Konto 222 – VAT należny i jego rozliczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 Konto 223 – VAT naliczony przyszłych okresów . . . . . . . . . . . . . . . . 239 Konto 224 – VAT należny przyszłych okresów . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 Konta 23 – Rozrachunki z pracownikami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 Konto 231 – Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń . . . . . . . . . . . . . . . . 242 Konto 232 – Rozrachunki z pracownikami z tytułu udzielonych pożyczek . . 244 Konto 234 – Pozostałe rozrachunki z pracownikami . . . . . . . . . . . . . . 245 Konta 24 – Pozostałe rozrachunki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 Konto 241 – Rozrachunki z właścicielami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Konto 242 – Rozliczenie niedoborów, szkód i nadwyżek . . . . . . . . . . . . 250 Konto 249 – Inne rozrachunki i rozliczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 Spis treści 10 Konto 25 – Rozrachunki wewnątrzzakładowe . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 Konta 26 – Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek . . . . . . . . . . . 255 Konto 261 – Długoterminowe pożyczki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 Konto 262 – Krótkoterminowe pożyczki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 Konto 263 – Długoterminowe kredyty bankowe . . . . . . . . . . . . . . . . 258 Konto 264 – Krótkoterminowe kredyty bankowe . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Konta 27 – Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych . . . 261 Konto 270 – Zobowiązania długoterminowe z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261 Konto 271 – Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262 Konto 272 – Zobowiązania wekslowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 Konta 28 – Inne zobowiązania finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 Konto 283 – Inne zobowiązania finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 Konto 285 – Należności z tytułu leasingu finansowego . . . . . . . . . . . . . 264 Konto 286 – Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego . . . . . . . . . . . 266 Konta pozabilansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 Konto 290 – Zobowiązania warunkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 Zespół 3. Materiały i towary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 2. Zasady wyceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 2.1. Wycena w ciągu roku obrotowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 2.2. Wycena na dzień bilansowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272 2.3. Metody wyceny rozchodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 2.4. Ewidencja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 2.5. Inwentaryzacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 3. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 Konto 301 – Rozliczenie zakupu materiałów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 Konto 302 – Rozliczenie zakupu usług i energii obcej . . . . . . . . . . . . . 282 Konto 303 – Rozliczenie zakupu towarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 Konto 304 – Rozliczenie zakupów dotyczących środków trwałych, środków trwałych w budowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 Konto 311 – Materiały . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Konto 315 – Odpisy aktualizujące wartość materiałów . . . . . . . . . . . . . 289 Konto 316 – Koszty zakupu dotyczące zapasu materiałów . . . . . . . . . . . 290 Konto 331 – Towary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 Konto 335 – Odpisy aktualizujące wartość towarów . . . . . . . . . . . . . . 293 Konto 336 – Koszty zakupu dotyczące zapasu towarów . . . . . . . . . . . . 294 Wzorcowy plan kont 11 Konto 341 – Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów . . . . . . . . . . 295 Konto 343 – Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów. . . . . . . . . . . . 296 Konta pozabilansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 Konto 390 – Zapasy obce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 Konto 391 – Towary przyjęte w komis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 Zespół 4. Koszty według rodzajów i ich rozliczenie . . . . . . . . . 300 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300 2. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 Konto 401 – Zużycie materiałów i energii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 Konto 402 – Usługi obce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 Konto 403 – Podatki i opłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314 Konto 404 – Wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315 Konto 405 – Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia . . . . . . . . . . . 316 Konto 408 – Amortyzacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 Konto 409 – Pozostałe koszty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320 Konto 490 – Rozliczenie kosztów rodzajowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 321 Zespół 5. Koszty w układzie kalkulacyjnym i ich rozliczenie . . . 323 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323 1.1. Koszty podstawowej działalności operacyjnej w układzie funkcjonalnym 324 1.2. Koszty podstawowej działalności operacyjnej w układzie kalkulacyjnym 326 1.2.1. Koszty bezpośrednie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 1.2.2. Koszty pośrednie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328 1.3. Zalecane metody ustalania kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331 2. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 346 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349 Konta 50 – Koszty działalności podstawowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349 Konto 501 – Koszty działalności podstawowej . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 Konto 502 – Koszty wydziałowe produkcji podstawowej . . . . . . . . . . . . 353 Konto 508 – Koszty ogólnoprodukcyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 Konto 509 – Braki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356 Konto 51 – Koszty zakupu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 Konto 52 – Koszty sprzedaży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 Spis treści 12 Konto 53 – Koszty działalności pomocniczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 Konto 55 – Koszty ogólnego zarządu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364 Konto 58 – Rozliczenie kosztów działalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 Zespół 6. Produkty i rozliczenia międzyokresowe . . . . . . . . . . 368 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368 1.1. Rozliczenia międzyokresowe bierne kosztów z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 1.2. Zmiana stanu produktów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 373 1.2.1. Krąg kosztowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 2. Zasady wyceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378 2.1. Wycena przychodu wyrobów gotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 380 2.2. Wycena rozchodu wyrobów gotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381 2.3. Rozwiązania szczegółowe dla oprogramowania i projektów typowych . . 382 2.4. Odpisy aktualizujące wartość produktów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 3. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385 3.1. Zmiana stanu produktów według MSSF/MSR . . . . . . . . . . . . . . . 385 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 Konto 601 – Wyroby gotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 Konto 602 – Półfabrykaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 Konto 603 – Produkcja w toku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391 Konto 620 – Odchylenia od cen ewidencyjnych wyrobów gotowych . . . . . . 393 Konto 626 – Odpisy aktualizujące wartość produktów . . . . . . . . . . . . . 395 Konto 641 – Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów . . . . . . . . . . 396 Konto 645 – Rozliczenia międzyokresowe bierne kosztów z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 398 Konto 646 – Rozliczenia międzyokresowe bierne kosztów z tytułu innych świadczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 399 Konto 647 – Rozliczenie kosztów usług długoterminowych . . . . . . . . . . 401 Konto 648 – Rozliczenie przychodów długoterminowych z usług długoterminowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 Konto 650 – Rozliczenia międzyokresowe przychodów . . . . . . . . . . . . 404 Zespół 7. Przychody i koszty związane z ich osiągnięciem . . . . . 407 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 1.1. Uznanie przychodów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 1.1.1. Uznanie przychodu w momencie przekazania rzeczy . . . . . . . . 410 1.1.2. Uznanie przychodu w trakcie produkcji lub świadczenia usługi . . 413 Wzorcowy plan kont 13 1.1.3. Uznanie przychodu w momencie odbioru produktu przez nabywcę 425 1.1.4. Uznanie przychodu po przekazaniu dóbr i usług do nabywcy . . . 425 1.2. Uznanie kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 426 1.2.1. Pomiar kosztów współmiernych do przychodów . . . . . . . . . . 426 1.3. Przychody i koszty związane z inwestycjami w aktywa trwałe . . . . . . . 430 1.4. Przychody i koszty związane z inwestycjami w aktywa obrotowe . . . . . 430 1.5. Pozostała działalność operacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 2. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 437 Konto 700 – Sprzedaż produktów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 437 Konto 701 – Koszt wytworzenia sprzedanych produktów . . . . . . . . . . . 441 Konto 730 – Sprzedaż towarów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442 Konto 731 – Wartość sprzedanych towarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444 Konto 740 – Sprzedaż materiałów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 446 Konto 741 – Wartość sprzedanych materiałów . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 Konto 751 – Przychody i koszty z udziałów (akcji) wycenianych metodą praw własności oraz dywidendy z tytułu udziałów i akcji . . . . . . . . . . . . . 450 Konto 752 – Przychody z tytułu odsetek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452 Konto 753 – Przychody ze zbycia aktywów finansowych . . . . . . . . . . . . 453 Konto 754 – Przychody z tytułu aktualizacji wyceny aktywów finansowych, w tym z tytułu przekwalifikowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 Konto 755 – Pozostałe przychody finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 Konto 756 – Koszty odsetek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456 Konto 757 – Koszty ze zbycia aktywów finansowych . . . . . . . . . . . . . . 457 Konto 758 – Koszty z tytułu aktualizacji wyceny aktywów finansowych . . . 458 Konto 759 – Pozostałe koszty finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459 Konta 76 – Pozostałe przychody i koszty operacyjne . . . . . . . . . . . . . 460 Konto 761 – Przychody z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych i inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne . . . 461 Konto 762 – Dotacje, subwencje, dopłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462 Konto 763 – Pozostałe przychody operacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . 463 Konto 764 – Pozostałe przychody operacyjne – działalność socjalna . . . . . 465 Konto 765 – Pozostałe przychody operacyjne z tytułu aktualizacji wartości aktywów niefinansowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 466 Konto 766 – Wartość netto rozchodowanych składników aktywów trwałych . 467 Konto 767 – Odpisy aktualizujące wartość aktywów niefinansowych . . . . . 468 Konto 768 – Pozostałe koszty operacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 469 Konto 769 – Pozostałe koszty operacyjne – działalność socjalna . . . . . . . 471 Konto 790 – Obroty wewnętrzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 472 Konto 791 – Koszt obrotów wewnętrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475 Spis treści 14 Zespół 8. Kapitały (fundusze) własne, należne wpłaty na kapitał podstawowy, udziały (akcje) własne, fundusze specjalne, rezerwy i wynik finansowy . . . . . . . . . . . . 477 1. Definicje, podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477 1.1. Kapitał własny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477 1.1.1. Spółka cywilna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 478 1.1.2. Spółki handlowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 480 1.2. Rezerwy na zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500 1.2.1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego . . . . . . . 502 1.2.2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne . . . . . . . . . . . 516 1.2.3. Pozostałe rezerwy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517 1.3. Ujemna wartość firmy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 520 2. Ustawa o rachunkowości a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . 521 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533 Konto 801 – Kapitał (fundusz) podstawowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533 Konto 803 – Należne wpłaty na kapitał podstawowy . . . . . . . . . . . . . . 539 Konto 804 – Udziały (akcje) własne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 540 Konto 811 – Kapitał (fundusz) zapasowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542 Konto 812 – Kapitał z aktualizacji wyceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544 Konto 813 – Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe . . . . . . . . . . . . . 547 Konto 819 – Odroczony podatek dochodowy odnoszony bezpośrednio na kapitał własny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549 Konto 820 – Rozliczenie wyniku finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . 550 Konto 829 – Odpisy z wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego . . . 552 Konto 831 – Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego . . . . . 552 Konto 833 – Pozostałe rezerwy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553 Konto 841 – Ujemna wartość firmy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554 Konto 851 – Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych i inne fundusze tworzone na podstawie odrębnych przepisów . . . . . . . . . . . . . . . 556 Konto 860 – Wynik finansowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 559 Konto 870 – Podatek dochodowy bieżący . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 562 Konto 871 – Odroczony podatek dochodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563 Konto 872 – Pozostałe obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego . . . . 564 Procedura sporządzenia bilansu i rachunku zysków i strat na podstawie zawartego w opracowaniu planu kont . . . . . . . . . . . . . 567 BILANS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567 RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571 (wariant kalkulacyjny) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571 (wariant porównawczy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 573 Objaśnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 574 Wzorcowy plan kont Wprowadzenie Stosowanie Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w coraz większej liczbie spółek stworzyło konieczność opracowania nowego wzorcowego planu kont. Przedkładane Państwu opracowanie może okazać się bardzo cenne z uwagi na możliwość jego praktycznego wykorzystania zarówno w spółkach stosujących polskie standardy rachunkowości, jak i w spółkach, które stosują lub zamierzają stosować Międzynarodowe Standardy Rachunkowości. Opracowanie zawiera niezwykle obszerny komentarz, a przede wszystkim, co je wyróżnia, zawiera omówienie różnic między MSSF/MSR a ustawą o ra- chunkowości oraz wskazówki, co należy uwzględnić w planie kont, by sprostać wymaganiom Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, a także przy- kładowy wykaz kont dla jednostek stosujących MSR. Układ i treść opracowania Opracowanie składa się z trzech części. W części pierwszej zawarto wykaz kont syntetycznych dla jednostek stosu- jących ustawę o rachunkowości oraz dla jednostek stosujących Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Wykaz kont jest przeznaczony dla jednostek o różnej formie prawnej, z wyjątkiem: banków i jednostek działających na podstawie prawa bankowego, zakładów ubezpieczeń, funduszy emerytalnych, inwestycyjnych i innych fundu- szy powierniczych, jednostek budżetowych. Przyjęto stosowany w większości polskich przedsiębiorstw podział na dzie- więć zespołów o symbolach od 0 do 8. Wprowadzono wiele nowych, niestoso- wanych dotychczas kont. 16 Część druga obejmuje komentarz do każdego zespołu kont. Komentarz składa się z części wprowadzającej oraz szczegółowych wyjaśnień do poszcze- gólnych kont i zawiera: 1) definicje i podstawowe pojęcia związane z ewidencjonowanymi w danym zespole operacjami gospodarczymi, a w zespołach, w których ujmowane są składniki bilansowe – zasady ich wyceny1. Część wprowadzająca do każdego zespołu zawiera wiele przykładów, często z rozpisaniem na kontach, ilu- strujących szczególnie trudne zagadnienia. W każdym zespole omówiono różnice pomiędzy Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej/MSR a ustawą o rachunkowości, na jakie powinny zwró- cić uwagę jednostki, które stosownie do postanowień art. 55 ustawy o rachunkowości sporządzają lub zamierzają sporządzać sprawozdania finansowe zgodnie z MSR, 2) szczegółowe wyjaśnienia dla każdego konta syntetycznego z typowymi za- pisami księgowymi i wskazaniami do rozwinięcia analitycznego zapewnia- jącego spełnienie wymagań związanych ze sporządzeniem bilansu (w tym informacji dodatkowej), klasyfikacji GUS, rozrachunków z budżetem. Część trzecia zawiera zestawienie obejmujące procedury sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat na podstawie zawartego w opracowaniu planu kont. Chęć zachowania powszechnie stosowanego w Polsce dziewięciozespołowe- go planu kont spowodowała pewne trudności z umiejscowieniem komentarza do zagadnień, często dotyczących kilku zespołów. Dlatego przedstawiamy poniżej szczegółową prezentację treści poszczególnych zespołów ze wskazaniem, gdzie są omówione poszczególne zagadnienia. W zespole 0, którego konta służą do ewidencji aktywów trwałych: 1) podano obszerne definicje: aktywów trwałych, środków trwałych, środków trwałych w budowie, umowy finansowego i operacyjnego leasingu, wartości niematerialnych i prawnych, wartości firmy, zakończonych prac rozwojowych, inwestycji w długoterminowe aktywa finansowe oraz inwestycji w nierucho- mości i wartości niematerialne i prawne, 2) określono zasady wyceny rzeczowych aktywów trwałych z omówieniem kwestii aktywowania kosztów finansowania zewnętrznego, środków trwałych nabytych w wyniku wymiany, środków trwałych w leasingu finansowym, ulepszenia środków trwałych, 1 Uznaliśmy, że będzie to bardzo przydatne przy przygotowaniu wynikającej z wymagań art. 10 UoR dokumentacji opisującej przyjęte przez jednostkę zasady (politykę) rachunkowości. Wzorcowy plan kont 17 3) omówiono aktualizację wyceny (przeszacowanie) środków trwałych, metody amortyzacji środków trwałych, kwestie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i zasad ich odwracania, 4) określono zasady wyceny wartości niematerialnych i prawnych, 5) przedstawiono zasady wyceny inwestycji w nieruchomości oraz wartości nie- materialne i prawne (zasady wyceny inwestycji w aktywa finansowe omówiono w zespole 1), 6) wprowadzono konta odpisów z tytułu utraty wartości (016, 017, 026), konta 03 – Inwestycje długoterminowe w aktywa niefinansowe (031 – Nierucho- mości, 032 – Wartości niematerialne i prawne, 033 – Inne inwestycje), konta 04 – Inwestycje długoterminowe w aktywa finansowe – udziały i akcje, konta 05 – Inwestycje długoterminowe w aktywa finansowe inne niż udziały i akcje (dłużne papiery wartościowe, pożyczki długoterminowe, jednostki uczestnictwa, certyfikaty inwestycyjne), 7) omówiono różnice między Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości a ustawą o rachunkowości w zakresie: aktualizacji wyceny rzeczowych ak- tywów trwałych oraz wartości niematerialnych, amortyzacji, szacunkowych kosztów likwidacji, istotnych części zamiennych, wartości firmy, aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, definicji inwestycji długoter- minowych, kwalifikacji nieruchomości do nieruchomości inwestycyjnych i ich wyceny, przeniesień, prezentacji w bilansie. W zespole 1, którego konta służą do ewidencji inwestycji krótkotermino- wych stanowiących aktywa finansowe, tj. środków pieniężnych, udziałów i akcji, dłużnych papierów wartościowych, należności z tytułu pożyczek, jednostek uczestnictwa, certyfikatów inwestycyjnych, instrumentów pochodnych: 1) podano obszerne definicje: aktywów obrotowych, instrumentów finanso- wych, aktywów finansowych, aktywów pieniężnych, umownych praw do otrzymania aktywów pieniężnych, instrumentów kapitałowych emitowanych przez inne jednostki, praw do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach, 2) dokonano, dla celów wyceny, podziału aktywów finansowych na cztery kate- gorie: aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, aktywa finansowe utrzy- mywane do terminu wymagalności, pożyczki udzielone i należności własne nieprzeznaczone do sprzedaży, aktywa finansowe dostępne do sprzedaży; określono zasady wyceny aktywów finansowych (krótko- i długotermino- wych) w walucie polskiej i walutach obcych, 3) wprowadzono konta: 132 – Lokacyjne rachunki bankowe, 133 – Pozostałe rachunki w instytucjach finansowych, 141 – Krótkoterminowe inwestycje – udziały i akcje przeznaczone do obrotu, 142 – Krótkoterminowe inwestycje Wprowadzenie 18 – udziały i akcje dostępne do sprzedaży, 143 – Krótkoterminowe inwestycje – udziały i akcje w jednostkach podporządkowanych, 149 – Przekwalifiko- wania inwestycji krótkoterminowych – udziałów i akcji, 151 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu, 152 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży, 153 – Inwestycje krótkoterminowe – dłużne papiery warto- ściowe stanowiące pożyczki i wierzytelności, 154 – Inwestycje krótkotermi- nowe – dłużne papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności, 159 – Przekwalifikowania inwestycji krótkoterminowych – dłużne papiery wartościowe, 161 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki krótkotermino- we przeznaczone do obrotu, 162 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki krótkoterminowe dostępne do sprzedaży, 163 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki krótkoterminowe stanowiące pożyczki i wierzytelności, 164 – Inwestycje krótkoterminowe – pożyczki krótkoterminowe utrzymywane do terminu wymagalności, 169 – Przekwalifikowania inwestycji krótkoter- minowych – pożyczki krótkoterminowe, 171– Krótkoterminowe inwestycje – jednostki uczestnictwa przeznaczone do obrotu, 172 – Krótkoterminowe inwestycje – jednostki uczestnictwa dostępne do sprzedaży, 179 – Prze- kwalifikowania inwestycji krótkoterminowych – jednostki uczestnictwa, 181 – Transakcje forward, 182 – Transakcje futures, 183 – Transakcje swap, 184 – Opcje, 4) omówiono różnice między ustawą o rachunkowości i rozporządzeniem Mi- nistra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. oraz 23 lutego 2004 r. w sprawie szczególnych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych a Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej i Międzynarodowymi Standardami Rachun- kowości w zakresie: innej definicji aktywów i zobowiązań finansowych, innych zasad klasyfikacji aktywów finansowych, zabezpieczenia uprawdo- podobnionego przyszłego zobowiązania, wydzielania wbudowanych instru- mentów pochodnych, zakresu ujawnień informacji. Przedstawiono przyszłe zmiany w MSSF w zakresie rachunkowości instrumentów finansowych zawarte w MSSF 9. Standard obejmuje nowe wytyczne w zakresie ujmowa- nia, klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych oraz zasad stosowania rachunkowości zabezpieczeń. MSSF 9 zastępuje w powyższym zakresie obowiązujący dotychczas standard MSR 39 – Instrumenty finansowe: ujmo- wanie i wycena. MSSF 9 jest przewidziany do obowiązkowego stosowania za okresy sprawozdawcze rozpoczynające się od 1 stycznia 2018 r., przy czym standard przewiduje możliwość jego wcześniejszego stosowania przez jednostki gospodarcze. Wzorcowy plan kont 19 W zespole 2, którego konta służą do ewidencji rozrachunków, tj. należności i zobowiązań: 1) podano obszerne definicje i zasady wyceny należności (w tym nowe podej- ście do wyceny należności i udzielonych pożyczek zaliczonych do aktywów finansowych) wraz z omówieniem kwestii dokonywania i ewidencji odpisów aktualizujących należności. Z grup rozrachunków wyłączono należności spełniające kryteria zaliczenia ich do aktywów finansowych. Należności te są składnikami inwestycji długoterminowych i są ujmowane w zespole 0 lub inwestycji krótkoterminowych, które są ujmowane w zespole 1, 2) omówiono zagadnienia definicji, kwalifikacji i prezentacji zobowiązań; przedstawiono, jakie warunki powinny być spełnione, aby można było ująć zobowiązanie w bilansie oraz zasady wyceny zobowiązań na dzień powstania i na dzień bilansowy. Zdefiniowano także pojęcie biernych rozliczeń mię- dzyokresowych i rezerw na zobowiązania, mimo że są one ewidencjonowane w innych zespołach, uznano bowiem, że w jednym miejscu należy omówić kwestie przyjętego przez ustawę o rachunkowości szerokiego podejścia do problematyki zobowiązań, 3) omówiono zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz dłużnych pa- pierów wartościowych. Przedstawiono sposób ujęcia w ewidencji należności i zobowiązań z tytułu leasingu finansowego, 4) omówiono różnice między Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości a ustawą o rachunkowości w zakresie kwalifikacji należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności i ich wyceny. W zespole 3, którego konta służą do ewidencji rozliczeń zakupów, zapasów materiałów i towarów oraz odpisów aktualizujących ich wartość, odchyleń od cen ewidencyjnych i kosztów zakupu materiałów i towarów, zapasów obcych i towarów w komisie: 1) przedstawiono obszernie definicje materiałów i towarów, określono do- puszczone przez ustawę zasady ich rozchodu oraz wyceny w ciągu roku obrotowego i na dzień bilansowy, 2) wskazano, że na stronie Ma konta 302 – Rozliczenie zakupu usług i energii obcej ujmuje się wartość netto wykonanych na rzecz przedsiębiorstwa świad- czeń (także wtedy, gdy ustalenie dokładnej wartości tych świadczeń może wymagać szacunków), w korespondencji z odpowiednim kontem kosztów rodzajowych (zespół 4) bądź też z kontem kosztów w układzie kalkulacyjnym (zespół 5), w zależności od przyjętej metody ewidencji kosztów. Saldo konta pokazuje wartość zobowiązań wynikających z przyjętych przez jednostkę niefakturowanych usług i energii, Wprowadzenie 20 3) omówiono różnice między Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości a ustawą o rachunkowości w zakresie: braku zezwolenia na włączenie różnic kursowych powstałych w związku z nabyciem zapasów zafakturowanych w walucie obcej do kosztu nabycia zapasów, odmiennego podejścia do wy- ceny dotyczącej nabycia zapasów z odroczonym terminem płatności, gdy umowa efektywnie zawiera element finansowania, eliminacji metody LIFO przy wycenie rozchodu zapasów. W zespole 4, którego konta służą do ewidencji, grupowania i rozliczania poniesionych kosztów rodzajowych związanych z podstawową działalnością operacyjną jednostki: 1) podano obszerne definicje kosztów i strat, kosztów prostych i rodzajowych; wskazano koszty, których nie ujmuje się w zespole 4, 2) przedstawiono przykład naliczenia i wykorzystania rezerw zaliczanych do kosztów działalności na przykładzie nagród jubileuszowych, 3) jako wzorcowe przyjęto rozwiązanie umożliwiające sporządzenie rachunku zysków i strat zarówno w wersji porównawczej, jak i kalkulacyjnej. Ewidencja wybrana jako wzorcowa dla celów niniejszego planu kont została szczegó- łowo zaprezentowana za pomocą typowych zapisów na kontach oraz we wprowadzeniu. W zespole 5, którego konta służą do ewidencji kosztów w układzie kalku- lacyjnym i funkcjonalnym: 1) określono, jakie informacje powinna zapewnić ewidencja kosztów w tym zespole, 2) podano obszerne definicje kosztów podstawowej działalności operacyjnej w układzie funkcjonalnym (koszty funkcji zaopatrzenia, koszty funkcji pro- dukcji, koszty funkcji sprzedaży, koszty funkcji wspierających działalność podstawową – działalności pomocniczej i funkcji zarządzania jednostką), 3) zdefiniowano zakres kosztów podstawowej działalności operacyjnej ujętych w układzie kalkulacyjnym; przyjęto, że układ kalkulacyjny obejmuje jedynie te koszty, które są brane pod uwagę przy kalkulacji kosztów wytwarzania, 4) zwrócono uwagę, że koszty wytworzenia niesprzedanej produkcji (zapasów) nie mogą zostać obciążone kosztami wynikającymi z niewykorzystania zdolności produkcyjnych; koszty te określane są mianem nieuzasadnionej części kosztów pośrednich produkcji, 5) przedstawiono zalecane metody ustalania kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych. Obszerny przykład ilustruje sposób ustalania planowanych stawek kosztów stałych, ustalenie kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych, jednostkowego kosztu wytworzenia produktów, rzeczywistego kosztu wytworzenia sprzedanych produktów, wartości zapasu Wzorcowy plan kont 21 wyrobów gotowych oraz produkcji w toku poprzez ustalenie i rozliczenie odchyleń od planowanych kosztów pośrednich produkcji. Przykład został zaprezentowany w dwóch wersjach, akceptowalnych zarówno z punktu widzenia MSR/MSSF, jak i ustawy o rachunkowości: – wersji A, w której przy ustalaniu kosztów niewykorzystanego potencjału oraz wyceny produktów zastosowano uproszczone rozwiązanie, – wersji B, w której zastosowano zasobowy rachunek kosztów pozwalający w sposób bardziej precyzyjny ustalić koszt niewykorzystanego potencjału oraz koszt wytworzenia poszczególnych produktów. W zespole 6, którego konta służą do ewidencji stanu, przychodów i roz- chodów produktów wytworzonych lub przetworzonych w ramach działalności gospodarczej jednostki, pomiaru efektu finansowego usług długoterminowych niezakończonych na dzień bilansowy, dokonywania odpisów aktualizujących wartość produktów jednostki, rozliczania w czasie kosztów w celu zapewnienia ich współmierności: 1) podano obszerne definicje produktów i zasady ich wyceny, ujęcie przycho- dów i rozchodów oraz odpisów aktualizujących wartość produktów, 2) podano obszerną definicję rozliczeń międzyokresowych kosztów i przycho- dów oraz długoterminowych usług niezakończonych na dzień bilansowy, z których przychody i koszty uznawane są za pomocą metody stopnia zaawan- sowania (przykłady ujęcia w ewidencji i rozliczania usług długoterminowych przedstawiono w zespole 7), 3) omówiono zmianę stanu produktów i krąg kosztowy, 4) omówiono szczegółowe rozwiązania dotyczące ewidencji i wyceny oprogra- mowania i projektów typowych, 5) wprowadzono konta: 626 – Odpisy aktualizujące wartość produktów, 647 – Rozliczenie kosztów usług długoterminowych, 648 – Rozliczenie przychodów długoterminowych z usług długoterminowych, 650 – Rozliczenia między- okresowe przychodów, 6) omówiono różnice między Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości a ustawą o rachunkowości w zakresie zmiany stanu produktów. Zwrócono uwagę na inny według MSR 1 sposób ujęcia kosztów w kręgu kosztowym oraz konsekwencje dla prezentacji zmiany stanu produktów w wariancie porównawczym. W zespole 7, którego konta służą do ewidencji przychodów z tytułu sprze- daży produktów oraz kosztów związanych z osiągnięciem tych przychodów, przychodów ze sprzedaży towarów i wartości sprzedanych towarów w cenie nabycia, przychodów ze sprzedaży materiałów i wartości sprzedanych materia- Wprowadzenie 22 łów w cenie ich nabycia, przychodów z operacji finansowych i kosztów operacji finansowych stanu, pozostałych przychodów operacyjnych oraz pozostałych kosztów operacyjnych: 1) podano obszerne definicje przychodów i zysków oraz warunki uznania przychodów ze sprzedaży rzeczy i sprzedaży usług, 2) omówiono, ilustrując przykładami, kwestie uznania na dzień bilansowy przychodów i kosztów z niezakończonych usług długoterminowych (powy- żej 6 miesięcy). Przedstawiono, ilustrując przykładami, sposób ustalania przychodów, gdy nie ma możliwości wiarygodnego ustalania stopnia za- awansowania usługi, gdy taka możliwość występuje, gdy występują straty z usługi. Dodatkowo zaprezentowano przebieg księgowań oraz ujęcie w sprawozdaniu finansowym, 3) omówiono przychody i koszty związane z inwestycjami w aktywa trwałe i w aktywa obrotowe, 4) zwrócono uwagę na wprowadzone nowelizacją z 18 marca 2008 r. zmiany kwalifikacji pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych, 5) wprowadzono konta: 751 – Przychody i koszty z udziałów (akcji) wycenia- nych metodą praw własności oraz dywidendy z tytułu udziałów i akcji, 752 – Przychody z tytułu odsetek, 756 – Koszty odsetek, 753 – Przychody ze zbycia aktywów finansowych i innych inwestycji, 757 – Koszty ze zbycia aktywów finansowych i innych inwestycji , 754 – Przychody z tytułu aktualizacji wyceny aktywów finansowych i innych inwestycji, w tym z tytułu przekwalifikowania inwestycji, 758 – Koszty z tytułu aktualizacji wyceny aktywów finansowych i innych inwestycji, 764 – Pozostałe przychody operacyjne z działalności socjalnej i 769 – Pozostałe koszty operacyjne z działalności socjalnej, 6) omówiono różnice między Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości a ustawą o rachunkowości w zakresie usług niezakończonych. Przedstawiono zmiany, jakie wprowadzi wchodzący w życie 1 stycznia 2017 r. nowy MSSF nr 15 – Przychody z tytułu umów z klientami (jeszcze nie zatwierdzony do stosowania w UE). Standard zawiera kryteria dotyczące umów warunku- jących rozpoznanie przychodów, wytyczne związane z rozpoznawaniem przychodów w czasie, np. tworzenie lub ulepszanie składnika aktywów, nad którym klient przejmuje kontrolę, w miarę tworzenia lub ulepszania tego składnika, oraz wskazówki związane z akceptacją klienta, licencjami, gwarancjami, prawami zwrotu, możliwością otrzymania dodatkowych dóbr lub usług. W zespole 8, którego konta służą do ewidencji kapitałów (funduszy) włas- nych i funduszy specjalnych oraz rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodo- wego i pozostałych rezerw, ustalenia i rozliczenia wyniku finansowego, odpisów z wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego, podatku dochodowego: Wzorcowy plan kont 23 1) podano definicje oraz określenia kapitału własnego, w zależności od formy prawnej jednostki, 2) w obszerny sposób omówiono regulacje prawne dotyczące spółek cywilnych, osobowych spółek handlowych (jawnych, partnerskich, komandytowych, komandytowo-akcyjnych), spółek kapitałowych (z ograniczoną odpowie- dzialnością, akcyjnych), 3) szczególnie dużo miejsca poświęcono rezerwie z tytułu odroczonego podat- ku dochodowego, uznając, że jest to zagadnienie trudne. Przedstawiono 15 przykładów ilustrujących problemy różnic przejściowych między wartością bilansową a podatkową aktywów i pasywów, ujmowania rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, 4) omówiono, ilustrując przykładami, kwestie rezerw na skutki toczącego się postępowania sądowego, na umowy rodzące obciążenia, rezerw na restruk- turyzację, 5) omówiono kwestię ujemnej wartości firmy, 6) omówiono różnice między Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości a ustawą o rachunkowości w zakresie: odroczonego podatku dochodowe- go, ujemnej wartości firmy, rezerw tworzonych w związku z koniecznością demontażu i usunięcia składnika aktywów oraz przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował, wypłat z zysku. W części zawierającej procedury sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat wskazano, które konta należy wziąć pod uwagę przy sporzą- dzaniu sprawozdania finansowego, zgodnie z wymaganiami ustawy o rachun- kowości. Spółki, które sporządzają sprawozdania według ustawy o rachunkowości, będą musiały uwzględnić wprowadzone ustawą z 23 lipca 2015 r. zmiany w za- kresie sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych oraz nowego sprawozdania dotyczącego płatności na rzecz administracji publicznych. Spra- wozdanie to będą sporządzać jednostki działające w przemyśle wydobywczym lub zajmujące się wyrębem lasów pierwotnych, wszystkie jednostki zaintereso- wania publicznego oraz jednostki duże. Problemy do rozstrzygnięcia przy opracowywaniu lub aktualizowaniu dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości Zgodnie z art. 10 UoR jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości. W do- kumentacji tej powinny być zawarte w szczególności: Wprowadzenie 24 1) określenie stosowanego roku obrotowego i wchodzących w jego skład okre- sów sprawozdawczych, 2) określenie metod i zasad wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyni- ku finansowego, w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru, 3) określenie sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym m.in.: – zakładowego planu kont, – wykazu ksiąg rachunkowych, – opisu systemu przetwarzania danych, 4) określenie organizacyjnych rozwiązań służących ochronie danych i ich zbiorów. Aby sprostać wymaganiom ustawy o rachunkowości, dokumentacja powinna naszym zdaniem zawierać następujące elementy: n Rok obrotowy oraz okres sprawozdawczy Jednostka powinna określić, jaki rok obrotowy przyjęto zgodnie ze statutem lub umową jednostki. Artykuł 3 ust. 1 pkt 9 ustawy o rachunkowości definiuje rok obrotowy jako rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych stosowany również dla celów podatkowych. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie przyjętego roku obrotowego, to może księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny. Wówczas pierwszy rok obrotowy jest dłuższy niż 12 miesięcy. Za podstawowy okres sprawozdawczy przyjmuje się
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Wzorcowy Plan Kont z komentarzem do ustawy o rachunkowości i Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: