Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00147 010990 7495878 na godz. na dobę w sumie
Zachowanie zwykłej formy pisemnej czynności prawnych - ebook/pdf
Zachowanie zwykłej formy pisemnej czynności prawnych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 320
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7483-411-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Prezentowana monografia stanowi próbę kompleksowego przedstawienia podstawowych problemów związanych z zachowaniem zwykłej formy pisemnej czynności prawnych. Autorka omawia kwestię zachowania formy pisemnej w świetle art. 78§ 1 KC, poświęcając zasadniczą część rozważań pojęciom dokumentu i podpisu, jako elementom konstrukcyjnym formy pisemnej. Autorka omawia również wyższe (kwalifikowane) postaci formy pisemnej, formę elektroniczną równorzędną formie pisemnej, a także formy takich czynności procesowych, jak orzeczenie sądowe zastępujące oświadczenie woli i ugoda sądowa.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE KATARZYNA GÓRSKA · ZACHOWANIE ZWYK£EJ FORMY PISEMNEJ CZYNNOŒCI PRAWNYCH Polecamy nasze publikacje z tej serii: Ewelina Cała-Wacinkiewicz CHARAKTER PRAWNY UNII EUROPEJSKIEJ W ŚWIETLE PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO Artur Mezglewski, Anna Tunia WYZNANIOWA FORMA ZAWARCIA MAŁŻEŃSTWA CYWILNEGO Bogusław Kosmus SPROSTOWANIE I ODPOWIEDŹ PRASOWA Radosław Flejszar PRZEDSIĘBIORCA W POSTĘPOWANIU CYWILNYM ROZPOZNAWCZYM Mateusz Pilich DOBRA WIARA W KONWENCJI O UMOWACH MIĘDZYNARODOWEJ SPRZEDAŻY TOWARÓW Łukasz Węgrzynowski NIEDOZWOLONE POSTANOWIENIA UMOWNE JAKO ŚRODEK OCHRONY SŁABSZEJ STRONY UMOWY OBLIGACYJNEJ Anna Stępień PRZEKSZTAŁCENIA SPÓŁEK HANDLOWYCH Małgorzata Bednarek, Przemysław Drapała, Ewa Łętowska UMOWY ODNOSZĄCE SIĘ DO OSÓB TRZECICH Piotr Machnikowski SWOBODA UMÓW WEDŁUG ART. 3531 KC www.sklep.beck.pl ZACHOWANIE ZWYK£EJ FORMY PISEMNEJ CZYNNOŒCI PRAWNYCH KATARZYNA GÓRSKA Redakcja: Aleksandra Dróżdż Monika Pawłowska ã Wydawnictwo C. H. Beck 2007 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Gen. Zajączka 9, 01–518 Warszawa Skład i łamanie: Kolonel Druk i oprawa: P.W.P. INTER-DRUK, Warszawa ISBN 978-83-7483-411-7 Spis treści Wstęp ............................................................................................................................ IX Wykaz skrótów ........................................................................................................ X Wykaz literatury .................................................................................................... XIX Rozdział I. Problematyka formy czynności prawnych – charakterystyka ogólna ............................................................................. § 1. Pojęcie formy czynności prawnych ..................................................... I. Zagadnienia podstawowe ............................................................. 1. Przedmiot formy ......................................................................... 2. Wieloznaczność pojęcia formy czynności prawnych .... 3. Forma czynności prawnych w regulacji prawa cywilnego ...................................................................................... II. Historyczny rozwój instytucji formy czynności prawnych . III. Funkcje formy czynności prawnych ......................................... § 2. Zasada swobody formy czynności prawnych ................................... I. Pojęcie i zakres .................................................................................. II. Swoboda formy czynności prawnych a zasada autonomii woli podmiotów ......................................................... § 3. Typy form czynności prawnych ........................................................... I. Kryteria wyróżnienia ...................................................................... II. Typy formy czynności prawnej ze względu na ustawowe jej obowiązywania ........................................................................... § 4. Problem zachowania formy czynności prawnych ......................... wymogi jej zachowania .................................................................. podlegających obowiązkowi formy ........................................... III. Typy formy czynności prawnej ze względu na skutek jej niedochowania ........................................................................... I. Typy formy czynności prawnej ze względu na podstawę I. Zakres elementów treści czynności prawnych II. Zachowanie pisemnej formy czynności prawnych a utrwalenie jej treści w postaci pisma .................................... Rozdział II. Elementy konstrukcyjne zwykłej formy pisemnej czynności prawnych ..................................................................................... § 1. Minimalne przesłanki dochowania zwykłej formy pisemnej – uwagi wstępne ............................................................................................ § 2. Dokument .................................................................................................... 1 1 1 1 4 7 12 16 20 20 24 30 30 31 34 38 42 42 47 51 51 55  Spis treści I. Wieloznaczność pojęcia „dokument” ....................................... II. Dokument w znaczeniu prawnym ............................................ 1. Brak jednolitej definicji ............................................................ 2. Różnorodność znaków ujawniających treść dokumentu . 3. Utrwalenie treści dokumentu ................................................ 4. Treść dokumentu ........................................................................ 5. Źródło pochodzenia dokumentu .......................................... III. Rodzaje i funkcje dokumentu w kontekście regulacji 55 57 57 59 60 62 63 65 70 70 74 76 80 93 Kodeksu cywilnego ......................................................................... I. Dokument, jako nośnik oświadczenia woli ............................ 1. Istotne cechy dokumentu w świetle art. 78 § 1 KC ........ 2. Sposób utrwalenia dokumentu ............................................. 3. Pismo, jako sposób wyrażenia oświadczenia woli .......... 4. Język dokumentu ........................................................................ . Oryginały i dokumenty wtórne .................................................. 1. Stosunek pojęć: oryginał, dokument wtórny, 93 zwykła forma pisemna .............................................................. 96 2. Wielość oryginałów ................................................................... 3. Dokumenty wtórne posiadające moc oryginałów .......... 98 4. Dokumenty wtórne nieposiadające mocy oryginałów . 100 § 3. Podpis ............................................................................................................ 104 I. Pojęcie podpisu ................................................................................ 104 1. Podpis w znaczeniu potocznym ............................................ 104 2. Podpis w znaczeniu prawnym ............................................... 108 II. Podpis w przepisach prawa cywilnego ................................... 116 III. Przesłanki skuteczności podpisu, jako elementu zwykłej formy pisemnej ................................................................ 119 1. Treść podpisu .............................................................................. 119 2. Cecha własnoręczności podpisu ........................................... 138 3. Umiejscowienie podpisu ......................................................... 147 4. Sposób sporządzenia podpisu................................................. 156 5. Moment sporządzenia podpisu ............................................. 159 6. Funkcje podpisu ......................................................................... 166 I. Zastępcze postaci podpisu ........................................................... 175 1. Uwagi wstępne ............................................................................ 175 2. Istota zastępczej postaci podpisu na gruncie art. 79 KC 179 3. Istota zastępczej postaci podpisu na gruncie art. 80 KC 188 Rozdział III. Dochowanie wymagań zwykłej formy pisemnej czynności prawnych przez wykorzystanie innej formy .......... 193 § 1. Uwagi wstępne ........................................................................................... 193 § 2. Kwalifikowane postaci pisemnej formy czynności prawnych .. 196 I. Forma pisemna z datą pewną ...................................................... 196 1. Pojęcie ............................................................................................ 196 I Spis treści 2. Urzędowe poświadczenie daty .............................................. 202 3. Inne zdarzenia skutkujące zachowaniem daty pewnej . 203 II. Forma pisemna z podpisem urzędowo poświadczonym .. 208 1. Istota ............................................................................................... 208 2. Przesłanki zachowania .............................................................. 210 III. Forma aktu notarialnego ............................................................... 211 1. Charakter aktu notarialnego, jako czynności urzędowej notariusza ................................................................ 211 2. Składniki aktu notarialnego .................................................... 214 § 3. Elektroniczna postać czynności prawnej .......................................... 216 I. Forma elektroniczna – uwagi wstępne .................................... 216 1. Prawne podstawy obowiązywania formy elektronicznej 216 2. Forma elektroniczna, jako autonomiczna forma czynności prawnych .................................................................. 219 3. Forma elektroniczna kwalifikowana .................................... 224 4. Zakres zastąpienia zwykłej formy pisemnej kwalifikowaną formą elektroniczną .................................... 229 znakowanej czasem z formą pisemną .................................. 268 § 4. Forma czynności procesowych ............................................................ 272 I. Orzeczenie sądowe zastępujące oświadczenie woli ............ 272 1. Charakter prawny orzeczenia ................................................ 272 2. Problem zakresu zastąpienia pisemnej formy czynności prawnej ..................................................................... 273 II. Ugoda sądowa ................................................................................... 275 1. Charakter ugody sądowej a problem zachowania pisemnej formy czynności prawnej ..................................... 275 2. Formalnoprawne przesłanki sporządzenia ugody sądowej ............................................................................. 278 Podsumowanie ....................................................................................................... 281 Indeks rzeczowy .................................................................................................... 287 II. Przesłanki zachowania kwalifikowanej formy elektronicznej ................................................................................... 234 1. Dokument elektroniczny ......................................................... 234 2. Bezpieczny podpis elektroniczny ......................................... 239 3. System weryfikacji bezpiecznego podpisu elektronicznego .......................................................................... 251 III. Forma elektroniczna ze skutkiem daty pewnej .................... 264 1. Prawna regulacja usługi znakowania czasem .................... 264 2. Problem równoważności formy elektronicznej II Wstęp Problematyka zwykłej formy pisemnej czynności prawnych odznacza się niezwykłym bogactwem zagadnień, mogących stać się przedmiotem analizy naukowej. Wystarczy zauważyć, że jest to kategoria, która należy do szerszej instytucji prawa cywilnego, jaką jest forma czynności prawnych, i w ramach której stanowi jedną z wielu postaci form szczególnych. Już sam ten fakt stwa- rzałby doskonałą okazję do prowadzenia wielowątkowych rozważań dotyczą- cych pojęcia i znaczenia zwykłej formy pisemnej, rodzajów tej formy, zakresu zastosowania, czy skutków związanych z uchybieniem wymogu jej zachowania. Jednakże wzgląd na konieczność wyczerpującej realizacji podjętego problemu, zdecydowanie przemawia za uściśleniem zakresu płaszczyzny badawczej. O wyborze tematu niniejszej rozprawy: „Zachowanie zwykłej formy pi- semnej czynności prawnych”, zadecydowała potrzeba wyraźnego określenia podstawowych kierunków prowadzonej analizy. W świetle tak sformułowa- nego tematu, nie powinno budzić wątpliwości, że przedmiotem prezento- wanej rozprawy ma być przede wszystkim sposób dochowania wymogu zwy- kłej formy pisemnej. Precyzując, należy dodatkowo wyjaśnić, że omówione zostaną nie tylko kwestie dotyczące sporządzenia zwykłej formy pisemnej w kontekście jej elementów konstrukcyjnych, określonych w art. 78 § 1 KC, ale także i inne sposoby dokonania czynności prawnej, które skutecznie realizują wymóg przedmiotowej formy, a w tym: kwalifikowane postaci pisemnej formy czynności prawnych, forma elektroniczna ekwiwalentna zwykłej formie pi- semnej, a w końcu – orzeczenie sądowe zastępujące oświadczenie woli i ugoda sądowa. Zakreślony w ten sposób zakres rozważań jest uzasadniony kilkoma zna- czącymi argumentami. Przede wszystkim, należy zwrócić uwagę na to, że zwykła forma pisemna stanowi – jak dotąd – zdecydowanie najbardziej powszechny sposób formali- zowania stosunków cywilnoprawnych. Szczególna popularność tej formy ma swoje źródło nie tylko w licznych przepisach prawa cywilnego ustanawiających wymóg jej zachowania przy dokonywaniu określonych czynności prawnych, ale także w woli samych uczestników obrotu prawnego, którzy dobrowolnie decydują się na wybór formy pisemnej dla dokonywanych między nimi czyn- ności prawnych. Można przy tym z dużym prawdopodobieństwem wskazać, iż wybór ten z reguły jest uzasadniony przekonaniem, że dokonanie czynności prawnej na piśmie, przy stosunkowo niewielkich kosztach jego sporządzenia, w dostatecznym stopniu zabezpieczy interesy stron czynności prawnej. Warto IX Wstęp też zauważyć, że na powszechność zastosowania zwykłej formy pisemnej nie wpłynęła w sposób znaczący niedawna nowelizacja Kodeksu cywilnego1, w ramach której przez uchylenie art. 75 KC dokonano zniesienia wymogu zachowania tej formy przy czynnościach prawnych przenoszących wartość dwóch tysięcy zł, a na podstawie art. 74 § 3 KC wprowadzono postanowienie o niestosowaniu przepisów o formie dla celów dowodowych w obrocie pro- fesjonalnym. Przy tak ogromnym znaczeniu praktycznym zwykłej formy pisemnej, ist- nieje bezwzględna potrzeba sprecyzowania tego, co należy rozumieć pod pojęciem tej formy i w jakich warunkach można mówić o jej dochowaniu. Jak się okazuje, zdefiniowanie zwykłej formy pisemnej nie stanowi bynaj- mniej łatwego zadania. Przede wszystkim, ustawowa regulacja przesłanek tej formy jest stosunkowo skromna, a próby intuicyjnego, czy potocznego rozszy- frowywania znaczeń dokumentu i podpisu mogą się często okazać całkowicie zawodne. Co więcej, ustalenie zakresu pojęcia zwykłej formy pisemnej wymaga obecnie skonfrontowania go z nowoczesnymi technologiami składania oświad- czeń woli i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy określona w art. 78 § 2 KC forma elektroniczna stanowi rodzaj zwykłej formy pisemnej, czy też jest to odrębna od niej forma szczególna, jedynie równoważna dokonaniu czynności prawnej na piśmie. Aktualna regulacja Kodeksu cywilnego, a także ustawy o podpisie elektronicznym i w tym zakresie pozostawia pewien margines wątpliwości. Wobec tego, szczególne znaczenie w przedmiocie zagadnienia pisemnej formy czynności prawnych powinna posiadać interpretacyjna rola doktryny i orzecznictwa. Tymczasem, w literaturze przedmiotu brak jest publikacji, które by w sposób kompleksowy odnosiły się do instytucji zwykłej formy pisemnej czynności prawnych. Dotychczasowe opracowania, choć liczne, jedynie w sposób wy- biórczy omawiają zagadnienia z tego zakresu. Jednocześnie trzeba podkreślić, iż część wyrażonych w nich poglądów wymaga obecnie, poza ich zebraniem i usystematyzowaniem, również uzupełnienia lub wręcz uaktualnienia. W tej sytuacji, zamierzeniem prezentowanej monografii jest uporządkowanie pod- stawowych zagadnień związanych z zachowaniem zwykłej formy pisemnej. Konstrukcja pracy została oparta o trzy główne rozdziały, co powinno służyć wyeksponowaniu zasadniczych kierunków prowadzonych rozważań. Celem pierwszego rozdziału rozprawy, zatytułowanego „Problematyka formy czynności prawnych – charakterystyka ogólna” jest umiejscowienie ka- tegorii zwykłej formy pisemnej w szerszym kontekście zagadnień dotyczących formy czynności prawnych. Należy bowiem uznać, że odniesienie się do ogól- nych problemów związanych z formą czynności prawnych stanowi konieczny 1 Ustawa z 14.2.2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 49, poz. 408. X Wstęp punkt wyjścia dla dalszych, bardziej konkretnych rozważań dotyczących już bezpośrednio formy pisemnej. W tej części pracy będzie wyjaśnione pojęcie formy czynności prawnych, a także zostanie zwrócona uwaga na możliwość tak różnego operowania tym terminem, jak: forma w szerokim tego słowa znaczeniu i forma szczególna, a także: forma – jako wymóg i forma – jako fakt. Istotne znacznie ma przy tym określenie rodzaju i kwalifikacji przepisów prawa cywilnego regulujących formę. Dokładnemu uzmysłowieniu sobie współczesnej roli, jaką odgrywa forma w związku z dokonywaniem czynności prawnych, ma służyć zwięzłe przedsta- wienie jej historycznej ewolucji, a także zaprezentowanie bogatego katalogu funkcji, które forma czynności prawnych spełnia. Do ogólnej charakterystyki formy czynności prawnych należy również jej klasyfikacja. W tym miejscu rozprawy zostaną przedstawione i zwięźle opisane podstawowe kryteria wyróżniania typów szczególnych form czynności praw- nych. Powstanie przy tym dobra okazja do zwrócenia uwagi na fakt, iż termin „zwykła forma pisemna” należy w istocie do języka doktryny oraz, że – jako taki – nie występuje w przepisach prawa, gdzie jego ustawowym desygnatem jest zazwyczaj określenie „forma pisemna”. Przyjmując zatem tożsamość tych pojęć, trzeba zaznaczyć, że w dalszym toku rozprawy będą one używane zamiennie. Pierwszą część rozważań, wprowadzającą w istocie do zagadnień ściśle związanych z zasadniczym tematem rozprawy, zamykają uwagi poświęcone wybranym problemom zachowania formy czynności prawnych. W tym miejscu analiza została zorientowana na wyjaśnienie, czym jest i kiedy następuje za- chowanie formy czynności prawnych, rozumiane jako realizacja istniejącego wymogu. Główną oś rozważań stanowi tutaj określenie z jednej strony – sto- sunku formy do treści czynności prawnej, z drugiej – momentu, na jaki należy oceniać zachowanie wymaganej formy. Rozdział II, zatytułowany: „Elementy konstrukcyjne zwykłej formy pisemnej czynności prawnych”, obejmuje zasadniczy i najbardziej obszerny trzon roz- ważań niniejszej rozprawy. Podstawowym celem tej części pracy jest określenie przesłanek zachowania zwykłej formy pisemnej przez pryzmat dwóch elementów konstruujących tę formę: dokumentu i podpisu. Zadanie to wymaga uporządkowania wyraża- nych w tym zakresie poglądów doktryny, przy czym zagadnienia dotyczące dokumentu i podpisu zostaną przedstawione odrębnie. Punktem wyjścia analizy przeprowadzonej w zakresie pojęcia dokumentu jest próba opanowania pewnego zamętu terminologicznego, jaki w tym za- kresie ma miejsce. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka. Jak się wydaje, podstawowy problem leży z jednej strony w wieloznaczności pojęcia dokumentu, zarówno w sferze języka potocznego, jak i prawnego. Z drugiej strony, trzeba też zwrócić uwagę, że na gruncie prawa cywilnego ustawodawca częstokroć zamiennie XI Wstęp używa takich pojęć, jak „pismo”, „dokument” czy „forma pisemna”. Tymczasem, w kontekście przesłanek zachowania zwykłej formy pisemnej terminy te z pew- nością nie są ze sobą równoznaczne. Wszystkie te okoliczności uzasadniają podjęcie starań w kierunku określenia i scharakteryzowania konstytutywnych cech dokumentu w rozumieniu art. 78 § 1 KC. Dużo miejsca zostanie poświęcone sposobowi sporządzenia dokumentu, ponieważ właśnie to zagadnienie ma podstawowe znaczenie dla kwestii oceny zachowania formy pisemnej. I tak, zgodnie z założoną systematyką pracy, zo- staną kolejno omówione aspekty odnoszące się do dopuszczalnego podłoża (nośnika) dokumentu oraz techniki jego sporządzenia. Trzeba przy tym zasyg- nalizować, iż w pracy jest w tym zakresie reprezentowany pogląd opowiadający się za przyjęciem, iż na gruncie art. 78 § 1 KC ustawodawca używa pojęcia dokumentu w znaczeniu wąskim. Najogólniej mówiąc, oznacza to, iż nie każdy sposób wyrażenia oświadczenia woli za pomocą pisma stanowi dokument konstruujący zwykłą formę pisemną, ale tylko taki, który pozwala na powią- zanie go z wymogiem własnoręcznego podpisu. W konsekwencji, z zakresu pojęcia dokumentu w rozumieniu art. 78 § 1 KC musi, między innymi, zostać wyłączony dokument elektroniczny. Dopełnieniem rozważań dotyczących pojęcia dokumentu na gruncie art. 78 § 1 KC, ma być przeprowadzenie analizy pojęcia pisma, jako sposobu wyrażenia woli, a następnie odniesienie się do aspektów związanych z językiem, w którym następuje złożenie oświadczenia woli, w tym wypadku – pod kątem udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zastosowanie takiego lub innego języka dokumentu może mieć jakikolwiek wpływ na zachowanie zwykłej formy pisemnej. W dalszej części rozdziału drugiego zostanie omówiona problematyka podpisu, jako koniecznej przesłanki zachowania zwykłej formy pisemnej. Analiza tego drugiego ze składników formy pisemnej napotyka podobne problemy, jakie mają miejsce w przypadku dokumentu. Ponownie, mamy tu do czynienia z pojęciem, które występuje w bardzo wielu rolach i z tego też powodu jest rozmaicie interpretowane. Skala tych rozbieżności jest przy tym dosyć znaczna. Nie tylko bowiem nie ma tożsamości pomiędzy potocznym a prawnym pojęciem podpisu, ale także i na gruncie przepisów prawa trudno o określenie jednej, wspólnej dla wszystkich przypadków definicji. Potrzeba skonstruowania legalnej definicji podpisu, jednolitej choćby na gruncie prawa cywilnego, nie znalazła jak dotąd silnego poparcia w kręgach prawotwórczych. Wydaje się natomiast, iż przeważa pogląd, zgodnie z którym znaczenie ter- minu „podpis” należy ustalać zawsze na tle konkretnego przepisu. W związku z tym, z uwagi na przedmiot niniejszej rozprawy, kluczowym zadaniem będzie udzielenie odpowiedzi na pytanie o znaczenie podpisu w świetle regulacji art. 78 § 1 KC. Pierwszym etapem analizy musi być określenie metody stanowiącej pod- stawę definiowania podpisu, jako elementu zwykłej formy pisemnej. Trzeba zauważyć, że w doktrynie prezentowane są w tym zakresie trzy konkurencyjne XII Wstęp koncepcje. W świetle tych poglądów, o pojęciu podpisu może decydować kryterium: 1) przedmiotowe (zgodnie z którym podpis jest definiowany według sposobu jego sporządzenia) albo 2) funkcjonalne (zgodnie z którym podpis jest definiowany według swoich funkcji, a metody związane z jego sporządzeniem są w zasadzie nieistotne), albo 3) mieszane, tj. przedmiotowo–funkcjonalne. W związku z tym, w toku rozprawy zostaną przedstawione argumenty przemawiające za odrzuceniem stanowisk skrajnych i uzasadniające wybór kryterium mieszanego. W ten sposób zostanie również przygotowany grunt do przeprowadzenia zasadniczej części rozważań, poświęconej przesłankom skuteczności podpisu, jako elementu zwykłej formy pisemnej. Niewątpliwie, ważniejsze znaczenie spośród cech przedmiotowych, charak- teryzujących pojęcie podpisu, jest jego treść. W tym zakresie, szczególnie warty zilustrowania będzie powstały w doktrynie spór, odnoszący się do treściowej zawartości podpisu. Wydaje się bowiem, że postępująca automatyzacja obrotu prawnego oraz towarzysząca temu potrzeba, aby obrót ten mógł dokonywać się w możliwie sprawny sposób powodują, że konieczne staje się ponowne skon- frontowanie ze sobą stanowisk liberalnych i bardziej radykalnych. W tej części rozważań trzeba będzie także dokonać wyraźnego rozróżnienia pomiędzy po- jęciem podpisu a pojęciem parafy, celem wykazania, iż ich odmienność wynika nie z treści lecz z różnych funkcji, jakie znaki te realizują w obrocie. W dalszym ciągu analizy zostanie przedstawiony problem własnoręcz- ności podpisu. Trzeba pamiętać, że własnoręczność stanowi jedyną ustawową cechę podpisu. I w tym wypadku jednak powstaje do rozstrzygnięcia szereg bardzo interesujących kwestii. Między innymi, zostanie zatem podjęta próba określenia istoty i granic własnoręczności. Oczywiście, z pola widzenia nie można przy tym tracić sytuacji, w których wymóg własnoręczności podpisu jest wyłączony z mocy ustawy. Dalsze rozważania tej części rozprawy zostaną kolejno poświęcone kwe- stiom usytuowania podpisu, technice jego sporządzenia, a także momentowi, w którym podpis powinien zostać złożony. Wreszcie, istotny fragment będzie dotyczyć zagadnień funkcji podpisu, w tym zaś przede wszystkim kwestii celowości wyodrębnienia tych funkcji, ich katalogu oraz oceny ważności poszczególnych funkcji dla skuteczności podpisu. Zagadnienia poświęcone podpisowi zamykają rozważania poświęcone zastępczym postaciom podpisu, w świetle regulacji art. 79 i 80 KC. Trzeci – ostatni – rozdział rozprawy, stanowi uzupełnienie problematyki zachowania zwykłej formy pisemnej czynności prawnych przez wskazanie możliwości dochowania jej wymogu w drodze wykorzystania innej formy. Jak sygnalizowano na wstępie, w ramach tej części rozprawy zostaną przed- stawione przede wszystkim wyższe (kwalifikowane) postaci formy pisemnej, XIIIXIII Wstęp a to: forma pisemna z datą pewną, forma pisemna z podpisem urzędowo po- świadczonym i forma aktu notarialnego. We wszystkich tych wypadkach, skutek w postaci dochowania zwykłej formy pisemnej wiąże się z powszechnie uznaną w doktrynie regułą zastępowalności form, według której wymóg zachowania formy pisemnej może zostać skutecznie zrealizowany przez sporządzenie pisma o wyższym stopniu sformalizowania. Należy jednocześnie zasygnali- zować, że także o regułę zastępowalności oparta jest możliwość dochowania formy pisemnej wskutek wyroku sądowego zastępującego oświadczenie woli oraz wskutek zawartej przed sądem ugody. Potrzeba kompletnego zrealizowania tematu rozprawy stwarza także ko- nieczność odniesienia się do instytucji formy elektronicznej, a konkretnie do tej jej postaci, którą – w świetle obowiązującego prawa – uznaje się za ekwi- walent zwykłej formy pisemnej. Temu zagadnieniu zostanie poświęcona znaczna część rozważań, o ile bowiem problematyka formy elektronicznej i podpisu elektronicznego do- czekała się licznych publikacji, o tyle jak najbardziej wskazane wydaje się jej umiejscowienie i zanalizowanie w kontekście całości zagadnień dotyczących zwykłej formy pisemnej. W związku z tym, w obrębie prowadzonych badań, znajdą się przede wszystkim: po pierwsze – uznanie autonomiczności formy elektronicznej jako postaci szczególnej formy czynności prawnych, po drugie – wyodrębnienie w oparciu o art. 78 § 2 KC kwalifikowanej formy elektro- nicznej równoważnej zwykłej formie pisemnej (ze szczególnym rozważeniem dopuszczalnego zakresu zastąpienia przez tę formę formy pisemnej) i wreszcie, po trzecie – scharakteryzowanie przesłanek dochowania kwalifikowanej formy elektronicznej. XI Wykaz skrótów 1. Źródła prawa JęzPolU ................................. KC ........................................... KK .......................................... Konstytucja RP .................. KPA ........................................ KPC ........................................ KPK ....................................... KRO ....................................... KRSU ...................................... KSH ........................................ MnNarU ................................ PodpElU ............................... POgPrCywU ....................... PrAktStCyw ......................... PrBank .................................. PrCzek .................................. ustawa z 7.10.1999 r. o języku polskim (Dz.U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. i sprost.) ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania kar- nego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opie- kuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Są- dowym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) ustawa z 6.1.2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz.U. Nr 17, poz. 141 ze zm.) ustawa z 18.9.2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) ustawa z 18.7.1950 r. – Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U. Nr 34, poz. 311 ze zm.) ustawa z 29.9.1986 r. – Prawo o aktach stanu cy- wilnego (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688) ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.) ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo czekowe (Dz.U. Nr 37, poz. 283 ze zm.) X Wykaz skrótów ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.) ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 ze zm.) Rozporządzenie Rady Ministrów z 7.8.2002 r. w sprawie określenia warunków technicznych i organizacyjnych dla kwalifikowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne, polityk certy- fikacji dla kwalifikowanych certyfikatów wyda- wanych przez te podmioty oraz warunków tech- nicznych dla bezpiecznych urządzeń służących do składania i weryfikacji podpisu elektronicznego (Dz.U. Nr 128, poz. 1094) ustawa z 29.1.2004 r. – Prawo zamówień publicz- nych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 164, poz. 1163) PrNot ..................................... PrWeksl ................................ WarTechOrgR .................... ZamPublU ............................ 2. Organy i instytucje NSA ........................................ Naczelny Sąd Administracyjny SA ........................................... SN ........................................... Sąd Apelacyjny Sąd Najwyższy 3. Publikatory i czasopisma Dz.U. ...................................... Dziennik Ustaw KPP ........................................ Kwartalnik Prawa Prywatnego MoP ........................................ Monitor Prawniczy NP ........................................... Nowe Prawo ONSA ..................................... Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyj- nego OSN ....................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego OSNAP .................................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Administra- cyjna i Pracy Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Administra- cyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNAPiUS ........................... OSNC .................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna OSNCP ................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna i Pracy OSP ......................................... Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA ................................. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitra- żowych Pal. .......................................... Palestra PiP .......................................... Państwo i Prawo PPC ........................................ Polski Proces Cywilny PPH ........................................ Przegląd Prawa Handlowego XI Wykaz skrótów PPiA ....................................... Przegląd Prawa i Administracji Pr. Spółek ............................. Prawo Spółek PS ............................................ Przegląd Sądowy PUG ....................................... Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego R. Pr. ...................................... Radca Prawny Rej. ......................................... Rejent RPEiS ..................................... Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Rzeczp. ................................. Rzeczpospolita SP ............................................ Wok. ...................................... Wokanda ZNUJ ...................................... Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego Studia Prawnicze 4. Inne skróty artykuł art. .......................................... cz. ........................................... część i tak dalej itd. .......................................... itp. .......................................... i tym podobne m.in. ....................................... między innymi n. ............................................. następny (-a, -e) niepubl. ................................ niepublikowany (-a, -e) np. .......................................... na przykład Nr ........................................... numer op.cit. ................................... opus citatum oprac. .................................... opracowanie por. ......................................... porównaj poz. ........................................ pozycja redakcja red. ......................................... strona s. .............................................. sygn. ...................................... sygnatura tom T. ............................................. tekst jednolity t.j. ............................................ to jest tj. ............................................. tzw. ......................................... tak zwany (-a, -e) uchw. ..................................... uchwała w zw. ..................................... w związku z w. ............................................ wiek wg .......................................... według wyr. ........................................ wyrok z. ............................................. zeszyt zdanie zd. ........................................... ze zmianą (-ami) ze zm. .................................... zob. ........................................ zobacz XII Wykaz literatury Ambroziewicz A., Podpis elektroniczny – pojęcie i funkcje w obrocie, PS 2001, Nr 1. Borowicz K., Ustawa o podpisie elektronicznym. Komentarz, Bielsko-Biała 2002. Brylski J., Forma elektroniczna ze znacznikiem czasu, PUG 2005, Nr 2. Butkiewicz M., Wpływ ustawy o podpisie elektronicznym na formę czynności prawnych, PPH 2003, Nr 4. Cekow C., Identyfikacja jednostki na podstawie pisma, [w:] Problematyka dowodu z ekspertyzy dokumentów, T. I, pod red. Z. Kegla, Wrocław 2002. Chudzik M., Frań A., Grzywacz A., Korus K., Spyra M., Prawo handlu elektro- nicznego, Kraków–Bydgoszcz 2005. Cieślak M., Postępowanie karne – część ogólne, Kraków 1971. Cieślak M., Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego z zakresu prawa karnego procesowego za rok 1963, NP 1964, Nr 11. Czarnecki M., Bagińska L., Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Warszawa 1998. Czeczot Z., O ustalaniu w piśmie ręcznym „cech płci” jego wykonawcy, [w:] Problematyka dowodu z ekspertyzy dokumentów, T. I, pod red. Z. Kegla, Wrocław 2002. Dembowska M., Słownik terminologiczny informacji naukowej (praca zbio- rowa) Warszawa 1979. Dmowski S., Rudnicki S., Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, wyd. 3, Warszawa 2001; wyd. 5, Warszawa 2003; wyd. 6, Warszawa 2004. Drozd E., Forma aktu notarialnego, [w:] Księga pamiątkowa. I Kongres Nota- riuszy Rzeczypospolitej Polskiej, Poznań–Kluczbork 1993. Drozd E., Forma czynności prawnych zastrzeżona wolą stron, ZNUJ 1974, Prace z wynalazczości i ochrony własności intelektualnej, z. 1. Drozd E., Glosa do uchwały SN z 27 października 1977 r., III CZP 81/77, OSPiKA 1978, Nr 7–8, poz. 141. Drozd E., Problematyka formy czynności prawnych na tle art. 77 k.c., SP 1973, z. 38. Drozd E., Przeniesienie własności nieruchomości, Warszawa–Kraków 1974. Drozd E., Z problematyki zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, Rej. 1996, Nr 4. Drozd E., O potrzebie zmian w prawie notarialnym, Rej. 2001, Nr 5. Drozdowicz M., (Nie)bezpieczny podpis elektroniczny, PPH 2003, Nr 1. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zachowanie zwykłej formy pisemnej czynności prawnych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: