Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00238 005095 15196556 na godz. na dobę w sumie
Zacznij Pisać - ebook/pdf
Zacznij Pisać - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Złote Myśli Język publikacji: polski
ISBN: 9788362480500 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja, która krok po kroku poprowadzi Cię do wydania własnej książki - od motywacji, przez warsztat, aż do opublikowania dzieła. Napisana przez wydawcę dla tych, którzy chcą pisać, tych, którzy tworzą oraz tych, którzy chcą swoją książkę sprzedać.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Katarzyna Krzan Zacznij pisać Motywacyjny poradnik pisarza Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 6 Spis treści Część pierwsza Być pisarzem ........................................................................... 9 Zostad pisarzem. Co to znaczy? ..................................... 9 Dwiczenie pierwsze ....................................................... 16 Motywacja do pisania ................................................. 17 Dwiczenie drugie .......................................................... 21 Świadomośd pisarza .................................................... 22 Dwiczenie trzecie .......................................................... 27 Co ja właściwie piszę? ................................................. 28 Typy pisarzy ................................................................. 34 Część druga Pisać, pisać, pisać… ........................................................... 37 Skąd czerpad inspiracje? .............................................. 37 Dwiczenie czwarte ........................................................ 43 Czytelnik, czyli Twój cel ............................................... 44 Pomysły na fabułę ....................................................... 47 Dwiczenie piąte ............................................................ 59 Trójwymiarowy model fabuły ..................................... 60 Dwiczenie szóste .......................................................... 64 www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 7 Plan fabuły ................................................................... 67 Twój bohater ............................................................... 72 Dwiczenie siódme ......................................................... 82 Czas przystąpid do opowiadania… ............................... 83 Dwiczenie ósme ........................................................... 87 Konkret zamiast abstrakcji .......................................... 88 Archetypy i stereotypy ................................................ 95 Dwiczenie dziewiąte ................................................. 100 Emocje i uczucia bohaterów ..................................... 101 Dwiczenie dziesiąte ..................................................... 107 Dialogi, czyli jak rozmawiają postaci ......................... 108 Dwiczenie jedenaste ................................................... 114 Zagadka stylu ............................................................. 115 Część trzecia Wydaj się .............................................................................. 121 Sposoby na bestseller ................................................ 121 Dwiczenie dwunaste ................................................... 126 Elementy typografii ................................................... 127 Indeks Jasności Czytelniczej ...................................... 132 Interpunkcja w dialogach .......................................... 134 Miękka spacja ............................................................ 137 Indeksy i spisy ............................................................ 139 Droga do wydawcy .................................................... 141 www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 8 Self-publishing ........................................................... 152 Dystrybucja ................................................................ 159 E-Bookowo ............................................................ 164 Złote Myśli ............................................................. 167 Bezkartek ............................................................... 172 Virtualo .................................................................. 175 eClicto .................................................................... 178 iFormat .................................................................. 182 Nexto ..................................................................... 184 Digital All................................................................ 187 e-Media ................................................................. 190 eLib ........................................................................ 192 IT Engineering Inc. ................................................. 197 Podsumowanie .......................................................... 201 Promocja ................................................................... 202 Granice .................................................................. 204 Nakanapie .............................................................. 210 Bookznami ............................................................. 214 Facebook ............................................................... 217 Cyfrowa literatura ..................................................... 219 www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 9 Część pierwsza Być pisarzem Zostad pisarzem. Co to znaczy? ...takich, co mają chęci i talent, jest wielu, a mimo to większośd z nich nigdy do niczego nie dochodzi. To tylko punkt wyjścia, by cokolwiek w życiu zrobid. Wrodzony talent jest jak siła dla sportowca. Można urodzid się z większymi lub mniejszymi zdolnościami. Ale nikt nie zostaje sportowcem tylko i wyłącznie dlatego, że urodził się wysoki, silny lub szybki. Tym, co czyni kogoś sportowcem lub artystą, jest praca, praktyka i technika. Wrodzona inteligencja jest tylko i wy- łącznie amunicją. Żeby ją skutecznie wykorzy- stad, musisz przekształcid swój umysł w precy- zyjną broo. Carlos Ruiz Zafón www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 10 Napisanie powieści jest szalenie proste: wystarczy spełnid trzy podstawowe warunki: wziąd postad, umieścid ją w jakiejś sytuacji i sprawid, by coś jej się przydarzyło. I gotowe. Wy- dawcy szaleją, wydzierając sobie rękopis z rąk, producenci filmowi dzwonią z propozycjami przekształcenia dzieła w scenariusz, a literackie nagrody czekają w kolejce. Sukces gwarantowany. Gdyby tak rzeczywiście było, każdy pisarz byłby milione- rem i bohaterem kolorowych magazynów. Jednak pisanie powieści wymaga wielkiego wysiłku i ciężkiej pracy. Nie wy- starczy usiąśd i pod wpływem natchnienia napisad czterysta stron powieści. W ciągu jednej nocy może powstad co najwy- żej opowiadanie lub wiersz. A i tak będą wymagad pewnie licznych poprawek, korekt, zmian. O tym, jak trudna jest droga do debiutu, a potem do suk- cesu wiedzą doskonale wszyscy, którzy próbują pisad. W większości przypadków ich teksty trafiają po prostu do szuflad, albo do Internetu, gdzie giną w potopie innych słów. Trudno jest przekroczyd młodemu adeptowi sztuki pisarskiej granicę między „chcę pisad” a „napisałem”. Dochodzi do te- go problem ze znalezieniem wydawcy i uzyskaniem korzyst- nej umowy. Bardzo rzadko można liczyd na wymierne zyski z wydania własnej książki. www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 11 Tymczasem na Zachodzie pisarze są gwiazdami popkultu- ry, zarabiają miliony, o prawa do ekranizacji ich powieści walczą producenci filmowi. Jak to się dzieje, że często prze- ciętne książki stają się w Stanach bestsellerami, które bardzo szybko zdobywają półki księgarni na całym świecie? Czego brakuje naszym piszącym? Siły przebicia? Talentu? Na pewno nie. Brakuje im warsztatu. Tego, co w zachodnich szkołach pisarstwa jest wykładane jako zwykły przedmiot. Wcale nie chodzi o to, że są to fabryki pisarzy. Do pisania potrzeba talentu, ale niezbędne są także pewne umiejętno- ści warsztatowe. Jak tu napisad powieśd, jeśli tak naprawdę nie wie się, czym się różni fabuła od opowieści, narrator wszechwiedzący od personalnego? Gdy nie ma się najmniejszego pojęcia o climaksie, deus ex machina, in medias res, praesens histori- cum (by wymienid tylko kilka najpopularniejszych łacioskich określeo). Gdy nikt nie zastanawia się nad strukturą kompo- zycyjną? Nie dokonuje wyboru między warkoczem, drabiną, kompozycją otwartą, zamkniętą, czy ramową. Nie wie, czym jest czas fabularny i czas narracji. Nie zastanawia się, czym jest scena, jak tworzyd powiązania śródsceniczne czy budo- wad napięcie fabularne. A nie jest to pełna lista. Zachodni twórcy doskonale wiedzą, jakie są niezawodne www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 12 sposoby, by stworzyd bestseller. Wystarczy wątek religijny zmieszad z erotycznym, dorzucid jakąś tajemnicę i koniecz- nośd prowadzenia śledztwa, nie zapominając o walce o wy- soką stawkę, a wszystko to w świecie wyższych sfer, lśnią- cych limuzyn i ekskluzywnych hoteli, do których dostęp mają tylko nieliczni. Trzeba wreszcie pogodzid się z myślą, że pisarz to nie tylko nawiedzony mistyk, który pisze wyłącznie pod wpływem bo- skiego natchnienia. Pisarstwo to zawód, któremu należy po- święcad codziennie czas, narzucając sobie odpowiednią dys- cyplinę, szkolid się, dwiczyd, uczyd od mistrzów, a przede wszystkim opanowad warsztat. Tak jak to robią muzycy czy plastycy. Czy można skomponowad symfonię nie znając nut? Czy muzyk nie uczy się grad na instrumencie, dwicząc godzi- nami gamy? Czy malarz namaluje cokolwiek, nie wiedząc, jak się używa pędzla i miesza barwy? Nikt nie dziwi się istnieniu akademii sztuk pięknych, szkół muzycznych, liceów plastycz- nych. Tylko pisarzom odbiera się możliwośd kształcenia w zawodzie, jakby to był jakiś nietakt, złamanie romantycz- nego kodeksu. Bo chyba w tym właśnie tkwi cały problem – w bagażu romantycznych doświadczeo, kiedy to poeta zasia- dał nad pustą kartką papieru w poczuciu narodowej misji połączonej z egzystencjalnym lękiem o los rzędu dusz. Tylko skąd potem te skreślenia, poprawki, próby znalezienia od- www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 13 powiedniego rymu? Zawiodło natchnienie Muz? Pisanie to sztuka, ale także technika. Trzeba znad jej regu- ły. Chodby po to, by móc je świadomie łamad. Kursy pisar- stwa nie są potrzebne tym, którzy uważają, że zjedli wszyst- kie rozumy, a do napisania powieści wystarczą im osobiste doświadczenia. Nie są też potrzebne wydawcom, którzy wolą odkupid prawa autorskie zachodnich powieści i opłacid tłu- macza, by wydad książkę, której sprzedaż na pewno zwróci wszystkie koszty, niż zainwestowad w lokalnego twórcę, któ- ry tak naprawdę nie wie, co robi, licząc jedynie na swój ta- lent. Kurs pisarstwa nie jest przyznaniem się do porażki: chyba nie umiem nic napisad, może ktoś mnie nauczy? Tak się nie da. Pragnienie pisania musi wyrastad z głębi duszy. Warsztat może jedynie pomóc nadad chaotycznym myślom odpo- wiednią formę. Ale co zrobid, by zostad Autorem Książki? Słowo „autor” pochodzi od łacioskiego „auctor” i oznacza „sprawcę”, a więc kogoś, kto sprawia, że coś powstaje. W tym sensie autor powieści jest twórcą, gdyż tworzy zupeł- nie nowy, autonomiczny świat, całkowicie oryginalny, od- rębny, w pełni należący do autora. Autor jest zatem twórcą obdarzonym niezwykłą, ponadprzeciętną mocą. Dysponuje www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 14 talentem i natchnieniem. Dlatego jego twórczośd jest po- strzegana jako coś niemalże mistycznego. Tak właśnie po- strzegani są pisarze. Więcej – tak postrzegają twórcy samych siebie. A to spore obciążenie psychiczne, byd obdarzonym nadludzką mocą twórczą. Stąd też opory przed wszelkimi kursami pisania. Jak można nauczyd się sztuki stwarzania świata? No, właśnie. Nie można. Można za to przekazad konieczną do tego wiedzę doty- czącą technik pisarskich, chwytów i narzędzi, które znacznie ułatwiają pracę. Można nauczyd, jak wystrzegad się pułapek, jak dostrzegad i schematy. A wreszcie – pokazad dwiczenia, których wykonanie pozwala zbliżyd się do mistrzów. Można na bieżąco szlifowad swój warsztat. i wykorzystywad stereotypy Rzemiosła można nauczyd się od kogoś. Najlepiej od Mi- strza. Dlatego pisarzowi niezbędne jest czytanie. Z kolei sztukę trzeba opanowad samemu. Pisanie jest mieszaniną techniki i talentu. Pisarz jest na- tchnionym, przepełnionym pasją tworzenia wirtuozem pisar- skiego rzemiosła. Prowadząc kursy pisania miałam okazję poznad całą ple- jadę twórców. Wielu przychodziło z ciekawości (a może mam www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 15 talent pisarski, kto wie?), inni po to, by zakpid z idei kursu (ci zostawali tylko na pierwszych zajęciach, bo brakowało im tak naprawdę argumentów przeciw), jeszcze inni przychodzili, by poszerzyd swoją wiedzę, pasję przekud w warsztat, nadad talentowi kształt. Uczyliśmy się pisad schematy fabularne, tworzyd konkretne postaci, wiarygodne dialogi i opisy prze- strzeni, wyrażad skrajne emocje, bawid się typami narracji. Wszystko po to, by do sztuki pisania podejśd z pewnym dy- stansem i uświadomid sobie, że przy odrobinie zapału i do- brych chęci napisad można w zasadzie wszystko. Dlatego uczestnicy eksperymentowali z różnymi gatunkami, tworząc kryminały w scenerii science-fiction, czy romanse w obrębie thrillerów. Moje polecenia zastępowały im wenę i bank po- mysłów. Pisali na zamówienie, tu i teraz, uświadamiając so- bie przy tym, że mogą pisad cokolwiek i gdziekolwiek, nie czekając na przybycie tajemniczej Weny. Wystarczyło narzu- cid sobie pewną dyscyplinę, niejako zmusid się do tworzenia. Bardzo szybko puste kartki zapełniały się gęstym pismem, a atmosfera aż kipiała od oryginalnych pomysłów. Powstające w ten sposób wprawki były od razu czytane i oceniane przez innych uczestników kursu. Każdy piszący mógł więc od razu sprawdzid, czy jego pisanie, styl, sposób wyrażania myśli trafia do czytelników. Dowiadywał się, co im się podoba, a co powinien jeszcze poprawid. Wychodził www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 16 z zajęd pełen nowych pomysłów. Został zmuszony do pracy. Machina została puszczona w ruch. Możesz to samo zrobid w domu: narzud sobie dyscyplinę, zmuś się do pracy, wymyślaj sobie niemożliwe do wykonania dwiczenia pisarskie, im trudniejsze, tym lepiej. Ćwiczenie pierwsze: Napisz dziś o tym, jak kolonizuje się odległą planetę, na której mieszkają istoty bardziej inteligentne od nas. Niech jeden z kolonizatorów zakocha się w tamtejszej dziewczynie. Co z tego może wyniknąd? Skorzystaj ze swojej wyobraźni, postaraj się uwolnid od tego, co natrętnie podpowiadają Ci obrazy zapamiętane z filmów i książek. Zacznij stwarzad swój świat od podstaw. Zacznij od geografii, klimatu, zbuduj całą oryginalną cywilizację, odmienną od naszej. Spróbuj zbudo- wad mapę swojego świata, umieśd na niej konkretne miejsca, którym nadasz nazwy, określ odległości między nimi. Zasta- nów się, jak bohaterowie będą się poruszad w Twoim świe- cie. Pamiętaj, że wolno Ci wszystko, nawet naginad prawa fizyki. To Ty jesteś teraz Stwórcą… www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 47 Pomysły na fabułę „Wielu pragnęło zostad pisarzami przede wszystkim dlatego, że mają ochotę żyd jako pisarze. To stawianie wszystkiego na głowie. Przede wszystkim się żyje, a dopiero potem można ewentualnie ocenid, czy ma się coś do przekazania, ale decyduje o tym samo życie. Zapis jest owocem życia, nie zaś życie – owocem zapisu.” Jostein Gaarder Fabuła to wytwór wyobraźni autora, twór fikcyjny, chod w pewnym stopniu oparty na rzeczywistości. To inaczej układ wątków w utworze literackim, splecionych ze sobą i ułożonych na zasadzie przyczynowo-skutkowej. W różnych wersjach, szczególnie w literaturze współczesnej, zasada ta była komplikowana bądź podważana. www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 48 Powieśd to nie tylko opowiadanie przez narratora jakiejś historii. To także zaprezentowanie pewnej autorskiej tezy. Jak się okazuje tez wykorzystywanych przez pisarzy jest skooczona ilośd i są one uniwersalne. Uwaga, oto one: - Prawda zawsze wyjdzie na jaw - Zbrodnia prowadzi do kary - Miłośd wszystko zwycięży - Dobro jest lepsze od zła - Zwycięzca zabiera wszystko Oraz ostatnie: Lepiej nie wchodzid w drogę wzgardzonej kobiecie. Nie wystarczy zgrabnie opowiadad historie. Muszą one jeszcze byd O CZYMŚ. Fabuła powinna byd spójna z główną tezą Autora, dopiero wtedy wszystko „trzyma się kupy”. Fabuła jest w tym sensie niczym ciąg kostek domina. Na początku Autor puszcza w ruch pierwszą, która przewraca kolejne, napięcie rośnie aż do koocowego upadku. Gdyby wyciągnąd ze środka jedną z kostek, całośd zabawy przesta- nie mied sens. Nie będzie widowiska. Tylko niesmak po nie- www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 49 udanym show. Pamiętad należy, że wszystkie opisywane w prozie „fakty” mają charakter fikcyjny, niezależnie od tego, czy naśladują rzeczywistośd, czy nie. Czytelnik przyjmuje opisywane zda- rzenia jako fikcyjne, chod wierzy w nie, że zdarzyły się na- prawdę. To trochę zawiłe, ale oddaje proces „zawieszenia niewiary” czytelnika, który przyjmuje świat fikcyjny za realny, zdając sobie jednak cały czas sprawę, że jest to tylko wytwór wyobraźni autora. Ważne jest więc, by świat przedstawiony i fabuła były wiarygodne. Inna kwestia to swoista zabawa z czytelnikiem polegająca na przypominaniu mu o tym, że czyta dzieło tak naprawdę przecież fikcyjne, całkowicie zmyślone, nie musi więc wierzyd ani narratorowi, ani bohaterom, ani opisywanym zdarze- niom. Można w ten sposób puszczad oko do czytelnika: po- patrz, piszę dla ciebie tą opowieśd, jestem jej jedynym wła- ścicielem, w każdej chwili mogę ją zmienid, pójśd innym tro- pem, uśmiercid Twojego ulubionego bohatera, mogę w za- sadzie wszystko, wcale nie musi się coś dziad zgodnie z Twoimi oczekiwaniami, zawsze mogę Cię zaskoczyd, zatem uważaj i… czytaj dalej! Jakby nie było, fabuła posiada kilka podstawowych wy- magao: www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 50 1. Przynajmniej dwóch bohaterów 2. Protagonistę, czyli postad znajdującą się w centrum ak- cji 3. Problem zawierający konflikt 4. Sposoby rozwiązania konfliktu 5. Antagonistę, czyli przeciwnika protagonisty 6. Narratora. Elementy te są niezbędne do zawiązania fascynującej fa- buły, czyli ściśle powiązanego ze sobą układu wątków. Fabułę (plot) należy odróżnid od opowiadania (story). Opowiadanie jest to relacja o pewnych wydarzeniach uło- żonych w ciągu chronologicznym. Przykład: Umarł Pan, a następnie jego pies. Fabuła także jest relacją o wydarzeniach, ale ułożonych przyczynowo-skutkowo. Przykład: Umarł Pan, a potem z tęsknoty umarł jego pies. Występuje tu nie tylko następstwo czasowe, ale także związek między przyczynami i skutkami. Wskutek jednego www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 51 wydarzenia (śmierd pana), następuje drugie (śmierd psa). Dzięki temu pojawia się pytanie fabularne: „dlaczego umarł pies?” oraz zaciekawienie czytelnika wyrażające się pyta- niem: „co będzie dalej?” Fabuła posiada ściśle określoną konstrukcję, której kolej- ne etapy to: PROLOG – wprowadzenie do fabuły, swoista rama dla ca- łej opowieści, oczywiście nie jest to element obowiązkowy, a raczej zbędny w większości przypadków. 1. Stasis – stan wyjściowy fabuły („Pewnego razu na Dzi- kim Zachodzie…”, „Dawno, dawno temu w odległej krainie”, „Pewnego pięknego dnia…”), określa miejsce i czas akcji. 2. Wydarzenie inicjujące – rozpoczyna ruch fabularny, stawia pytanie fabularne. Pierwszy impuls. Określenie celu akcji. Jest to zdarzenie, w które zostaje wrzucony czytelnik niejako znienacka, gdy otwiera książkę. Coś już się dzieje, zawiązuje się jakaś akcja. Czytelnik musi się zorientowad: o co chodzi, z czym ma do czynienia. Rodzą się kolejne pyta- nia, o to, co będzie dalej (W parku zostają znalezione zwłoki mężczyzny…). 3. Okres rosnącego napięcia – wydarzenia prowadzą w logiczny sposób do udzielenia odpowiedzi na pytanie fabu- www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 52 larne. Jest to łaocuch powiązanych ze sobą zdarzeo. Tzw. „środek”. Tu dokonują się decydujące wybory. Określony zostaje cel, do którego dąży nasz bohater. Kolejne wydarze- nia przynoszą niespodzianki i zwroty akcji, sprawy zaczynają się coraz bardziej komplikowad, bohater zaczyna się oddalad od realizacji celu, musi podejmowad decydujące wybory, często niezgodne z jego wolą i charakterem (Trwa śledztwo mające na celu znalezienie sprawcy zabójstwa, komplikują się kolejne wątki, mylą tropy…). 4. Wydarzenie kulminacyjne – KLIMAKS – scena kulmina- cyjna. Moment szczytowego napięcia, w którym zbiegają się wszystkie dotychczasowe wątki. Najważniejsza scena w całej fabule. Tutaj napięcie jest najwyższe, co więcej: wyższe już byd nie może. Po nim może nastąpid już tylko uspokojenie, ukojenie emocji, tak bohatera, jak i czytelnika. Jeżeli bohater ma teraz popełnid samobójstwo, to niech to zrobi, to wystar- czy, nie przedłużajmy jego cierpieo w nieskooczonośd. On też ma swoje prawa… Tu powinna paśd odpowiedź na pytanie fabularne, które pojawiło się na początku. Szczyt drabiny zdarzeo, budowanej przez całą fabułę. Roz- strzygające wydarzenie, do którego prowadzą wszystkie nici fabuły. Pada wreszcie odpowiedź na pytanie fabularne: czy bohaterowi udało się osiągnąd swój cel? Wyjaśniają się wreszcie wszystkie ukryte dotąd konsekwencje podjętych www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 53 wcześniej decyzji. Może teraz nastąpid zwrot akcji, czyli cał- kowita zmiana dotychczasowej sytuacji (Morderca zostaje złapany, ale nie jest to ten, którego od początku podejrze- wano, jak to zwykle w kryminałach bywa…). ANTYKLIMAKS – przeciwieostwo sceny kulminacyjnej – rozładowanie napięcia, które zgodnie z oczekiwaniami po- winno wzrosnąd. Doskonały chwyt komediowy. Zamiast roz- wiązania problemów, wszystko komplikuje się jeszcze bar- dziej, że pozostaje już tylko machnąd na to ręką, uśmiechnąd się i zamknąd książkę (Morderstwa tak naprawdę wcale nie było, cała akcja była komedią pomyłek, ale okazuje się to dopiero teraz…). Kulminacja jest logiczną konsekwencją całego łaocucha przyczynowo – skutkowego. Wydarzenia sceny kulminacyjnej muszą sprawiad wrażenie nieuchronności. Służą temu wcze- śniejsze zapowiedzi umieszczane w tekście, dzięki którym czytelnik będzie miał wewnętrzne, głębokie przekonanie o nieuchronności takiego rozwiązania fabuły, jaki mu zapro- ponujemy. Jednak owe wskazówki muszą byd na tyle subtel- ne, by nie domyślił się, że podsuwamy mu gotowe rozwiąza- nia. Do samego kooca musi odczuwad niepokój. 5. Zakooczenie – odcinek między punktem kulminacyj- nym a koocem tekstu, pozwala nabrad oddechu Czytelniko- www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 54 wi, po emocjach, których właśnie doświadczył. Może „trwad” cały rozdział albo jedno zdanie. Po scenie kulminacyjnej na- stępuje okres słabnącego napięcia (dopełnienie). 6. Dopełnienie – streszczenie zdarzeo „po” osiągnięciu celu. Wszystko, co wydarzyło się później z bohaterami. EPILOG – dopełnienie wyodrębnione graficznie z tekstu jako oddzielny rozdział. Może się różnid od fabuły miejscem i czasem akcji, a także narracją. Wydarzenie inicjujące ma zaciekawid czytelnika, a wyda- rzenie finałowe – zaskoczyd go. Plan fabuły może byd taki: wydarzenie finalne jako pierw- sze, a następnie przebieg fabuły, czyli jak do niego doszło. Chwyt wielokrotnie spotykany w dziejach literatury. Można zastosowad kilka technik narracyjnych: wspomnienia bohate- rów (np. różne wersje wydarzeo), wywiady przeprowadzane przez ciekawskiego dziennikarza, śledztwo, efekt cofania się w czasie. Można także po prostu tuż po finalnej, a zarazem początkowej scenie, już od następnego rozdziału opowie- dzied całą historię od początku. Czytelnik będzie wiedział, do jakiego wydarzenia powinna zmierzad fabuła, musimy więc www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 55 pozostawid mu pewien niezbędny margines tajemnicy. Wła- śnie owa Tajemnica powinna przykuwad jego uwagę do sa- mego kooca. Absolutnie nie można niczego do kooca wyja- śniad, jak najwięcej pozostawiając inteligencji odbiorcy. Chod oczywiście, nie można przesadzid, nie dając mu żadnych od- powiedzi na pytania fabularne. DEUS EX MACHINA – „bóg z maszyny” – to nagłe i nieuza- sadnione rozwojem fabuły rozstrzygnięcie konfliktu – po- ważny błąd konstrukcyjny, świadczący o nie przemyśleniu całej fabuły. Może to byd nieumotywowane niczym cudowne ocalenie, wygrana na loterii, nagły powrót ukochanej, która odeszła na początku. Takie fantastyczne zakooczenia można oczywiście wprowadzid pod warunkiem, że zostaną wcze- śniej zapowiedziane. Na przykład: gdyby nie wygrana na lo- terii, życie bohatera byłoby pasmem nieszczęśd. Fabuła sta- nowi właśnie ich opis. Punkt kulminacyjny może byd odbiciem punktu inicjacyj- nego. Koniec będzie wówczas lustrzanym odbiciem począt- ku. Inicjacja i kulminacja będą tworzyd ramy kompozycyjne całej fabuły. Pytanie fabularne to nie to samo, co tematyka czy zna- czenie tekstu. Pytanie stanowi oś kompozycyjną, a nie osta- teczną wymowę. www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 56 Dwa rodzaje zakooczeo: 1. liniowe – wypadki rozwijają się chronologicznie w określonym czasie i zmierzają do jasno określonego roz- strzygnięcia. Wszystkie wątki poboczne muszą zniknąd wcze- śniej. Pozostają tylko przeciwstawne strony konfliktu. Od- wrotnośd zasady in medias res: zakooczenie liniowe kooczy fabułę tuż po kulminacyjnym wybuchu, bez zbędnych wyja- śnieo. Wprowadzenie w zakooczeniu nowego wątku, czy nowych, intrygujących postaci może byd poczytane za błąd – chyba, że planujemy drugą częśd. 2. koliste – strukturalny powrót do początku fabuły, na- stępujący po scenie kulminacyjnej. Koniec wyraźnie przypo- mina początek. Kompozycyjne zestawienie punktu wyjścia i dojścia służy uwypukleniu centralnej przemiany, jaka doko- nała się w środku fabuły. Siła zakooczenia kolistego wynika z kontrastu między początkiem a koocem. Fabuła trwa jesz- cze przez jakiś czas po klimaksie, aby ukazad charakter doko- nanej przemiany. Żadna współczesna powieśd nie kooczy się morałem! Teoria, teorią, ale skąd wziąd dobry pomysł na fabułę? To pytanie zadaje sobie każdy piszący. Zacznij od swoich uczud, emocji, które chcesz przekazad innym. Pomyśl o tym, co tak naprawdę chcesz napisad, www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 57 ewentualnie o tym, o czym chcesz przeczytad. Jaki typ lektu- ry sprawia Ci przyjemnośd. Jakie książki lubisz najbardziej? Co powinno w nich się znaleźd, żeby przykud Twoją uwagę? Wielka przygoda? Niespełniona miłośd? Sensacyjna fabuła? Podróże? A może dylematy etyczno-moralne, problemy współczesnego świata: głód, bezrobocie, eutanazja, aborcja, rasizm, terroryzm. Jaki temat sprawia, że chcesz o nim dys- kutowad z innymi? Co Cię porusza? Napisz o tym. Znajdź kontrowersyjny temat. Niech Twoi bohaterowie sprzeczają się o niego. Niech będzie to spór prawdziwy, a argumenty nie do podważenia. Wczuj się w rolę dwojga adwersarzy. Niech ich walka będzie ciekawa dla czytelnika. Byd może trzeba będzie sięgnąd do źródeł, poczytad na dany temat, poszukad informacji, jednym słowem – przygotowad się wcześniej do debaty. Pamiętaj jednak, że ta praca się opłaci. Twoi bohaterowie będą mądrzy, a ich wypowiedzi błyskotli- we dzięki Twojemu przygotowaniu merytorycznemu. Włożysz w swoją książkę nieco mądrych rzeczy. To na pewno zostanie dobrze odebrane przez czytelników. Skłoni ich do myślenia, własnych ocen, polemiki z Tobą i Twoimi postaciami. Pisanie powieści to przygoda, w którą zabierasz czytelni- ka, i jak to z przygodami bywa – nie zawsze wiadomo, jak się skooczą. Jeśli z góry wiesz, co chcesz napisad, to źle: „wtedy www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 58 piszesz tylko to, co wiesz, czyli to, co wszyscy wiemy. Jeżeli natomiast nie wiesz jeszcze, co chcesz napisad, a równocze- śnie jesteś na tyle szalony albo zrozpaczony, albo masz tyle odwagi, żeby pisad dalej, to może się zdarzyd, że na koniec wyjdzie ci coś, o czym nawet nie wiedziałeś, że to wiesz, a do czego tylko ty możesz dojśd, i to może okazad się interesują- ce. (…) kto zawsze wie, dokąd zmierza, nigdzie nigdy nie do- chodzi, i że wiadomo, co chce się powiedzied dopiero wtedy, gdy już się to powiedziało.”2 2 Javier Cercas: Prędkośd światła, W.A.B. 2010 www.e-bookowo.pl Zacznij pisad. Motywacyjny poradnik pisarza | 59 Ćwiczenie piąte: Nastolatka zachodzi w ciążę. Nie wie, kto jest ojcem. Boi się swoich rodziców. Nie wie, co powinna zrobid. Idzie ze swoim problemem do szkolnego psychologa, rozmawia z lekarzem i księdzem. Spróbuj przedstawid punkt widzenia wszystkich tych postaci. Pomóż dziewczynie w podjęciu de- cyzji. Czy powinna zabid swoje nienarodzone dziecko? Czy może oddad do adopcji? Jak zareaguje jej środowisko na wiadomośd, że jest w ciąży. Co doradzi jej ksiądz? Jak zacho- wuje się dziewczyna. Przedstaw całą sytuację w postaci kilku scen, w których bohaterka rozmawia z wymienionymi wyżej osobami. Staraj się, by argumenty każdej z nich nie były oparte na stereoty- powych przekonaniach, jakich się po nich spodziewamy, ale by wynikały z ich głębokich przekonao. Spróbuj porządnie „namieszad” w głowie nastolatki, by uczynid jej decyzję jesz- cze trudniejszą. Dodaj do tego jakiś dramat: trudną sytuację w rodzinie, chorobę, życiowe plany i marzenia, na których bardzo zależy bohaterce. Traktuj każdą z postaci sprawiedli- wie, daj się wszystkim wypowiedzied do kooca, nawet jeśli nie do kooca się z nimi zgadzasz. www.e-bookowo.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zacznij Pisać
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: