Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00442 006209 13263040 na godz. na dobę w sumie
Zakażenia szpitalne w wybranych oddziałach. Część II - ebook/pdf
Zakażenia szpitalne w wybranych oddziałach. Część II - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-6042-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> medyczne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Zwalczanie zakażeń szpitalnych jest wyzwaniem stojącym nie tylko przed szeregowymi pracownikami ochrony zdrowia, ale także ich kierownikami, komitetami ekspertów (również międzynarodowych), laboratoriami diagnostycznymi. Wprowadzenie właściwych metod zapobiegawczych zależy od wiedzy i przekonania co do konieczności stosowania procedur przestrzegania higieny.

W książce zaprezentowano przegląd zagadnień dotyczących uwarunkowań prawnych i organizacyjnych zapobiegania zakażeniom. Ponadto omówiono etiologie, patogeneze i szybka diagnostykę zakażeń oraz specyfikę zakażeń na poszczególnych oddziałach - co jest szczególnie ważne w działalności oddziałów intensywnej opieki medycznej oraz szpitalnych oddziałów ratunkowych.

Adresaci:
Publikacja stanowi kontynuacje refleksji naukowej zapoczątkowanej wydaniem podręcznika Zakażenia szpitalne. Wybrane zagadnienia (2012). Skierowana jest do lekarzy, pielęgniarek oraz pozostałej służby medycznej; przydatna będzie także studentom medycyny.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

AUTORZY Dr n. med. Monika Bigos Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Marian Brocki Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Andrzej Denys Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Dr n. med. Paweł Denys Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Wojciech Gaszyński Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dr n. med. Katarzyna Kowalczyk-Amico Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Piotr Kurnatowski Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dr n. med. Krzysztof Lik Prywatna Praktyka Lekarska Dr n. med. Monika Łysakowska Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dr n. med. Aneta Renata Mamos Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Ryszard Marciniak Uniwersytet Medyczny w Poznaniu Prof. dr hab. n. med. Michał Marczak Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dr n. med. Jacek Michalak Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Dariusz Moczulski Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Tadeusz Płusa Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie Dr hab. n. med. Waldemar Różański Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. ekon. Jadwiga Suchecka Uniwersytet Medyczny w Łodzi Prof. dr hab. n. med. Jacek Suzin Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dr n. med. Maria Szubert Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dr n. hum. Zbigniew Tokarski Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Szczepan Wytrych Uniwersytet Medyczny w Łodzi ZAKAŻENIA SZPITALNE W WYBRANYCH ODDZIAŁACH CZĘŚĆ II redakcja naukowa Andrzej Denys Warszawa 2013 Stan prawny na 1 kwietnia 2013 r. Recenzent Prof. dr hab. n. med. Andrzej Szkaradkiewicz Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Ewa Fonkowicz Opracowanie redakcyjne Katarzyna Rojek Łamanie Wolters Kluwer Polska Projekt grafi czny okładki i stron tytułowych Maciej Sadowski Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁ ASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSI(cid:141)(cid:257)KI © Copyright by Wolters Kluwer Polska SA, 2013 ISBN: 978-83-264-4256-8 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska SA Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl ________ SpiS treści ________ Wykaz skrótów ......................................................................................................11 przedmowa .............................................................................................................17 rozdział 1. Organizacyjne uwarunkowania zapobiegania zakażeniom szpitalnym (Jacek Michalak).........................................................19 Piśmiennictwo.....................................................................................................38 rozdział 2. Odpowiedzialność prawna a zakażenia szpitalne (Jacek Michalak, Szczepan Wytrych).....................................................................42 1.. Odpowiedzialność.lekarza.i.pielęgniarki....................................................46 2.. Odpowiedzialność.pozostałego.personelu.medycznego............................50 3.. Przesłanki.odpowiedzialności.cywilnej.i.szkoda.........................................50 4.. Wina................................................................................................................53 5.. Związek.przyczynowo-skutkowy..................................................................57 6.. Wynagrodzenie.szkody.................................................................................58 7.. Zadośćuczynienie..........................................................................................61 8.. Roszczenia.osób.pośrednio.poszkodowanych............................................65 9.. Przyczynienie.się.poszkodowanego.............................................................69 Piśmiennictwo.....................................................................................................70 rozdział 3. Możliwości wykorzystania metod ekonometrycznych w zakażeniach szpitalnych (Jadwiga Suchecka, Jacek Michalak)..................73 1.. Ekonometria.w.analizach.działalności.systemu.zdrowia.. –.uwagi.ogólne...............................................................................................74 2.. Problemy.doboru.i.kwantyfikacji.zmiennych.w.modelowaniu.. opieki.zdrowotnej..........................................................................................77 3.. Wykorzystanie.metod.ekonometrycznych.w.badaniach.. nad.zakażeniami.szpitalnymi........................................................................82 Piśmiennictwo.....................................................................................................87 6 SPiS.tREści rozdział 4. Zarządzanie ryzykiem zakażeń szpitalnych (Michał Marczak, Jacek Michalak).......................................................................89 Piśmiennictwo.....................................................................................................97 rodział 5. Grzyby jako czynniki etiologiczne zakażeń szpitalnych (Piotr Kurnatowski)...............................................................................................100 Piśmiennictwo...................................................................................................123 rozdział 6. pasożyty przyczyną zarażeń szpitalnych (Aneta Renata Mamos).........................................................................................128 Piśmiennictwo...................................................................................................138 rozdział 7. Zakażenia łożyska krwionośnego (Monika Bigos, Monika Łysakowska).............................................................................................140 Piśmiennictwo...................................................................................................156 rozdział 8. Szybka diagnostyka mikrobiologiczna jako element zapobiegania zakażeniom szpitalnym (Monika Łysakowska, Monika Bigos)........................................................................................................162 1.. testy.lateksowe............................................................................................163 2.. Metody.immunoenzymatyczne..................................................................164 3.. Łańcuchowa.reakcja.polimerazy................................................................166 3.1..PcR.w.czasie.rzeczywistym.–.Real-time.PcR.(Rt.PcR)...............167 3.2..Badanie.polimorfizmu.konformacji.jednoniciowych.fragmentów. DNA.–.Single.Strand.conformation.. Polimorphism.(SScP)..........................................................................170 4.. Sekwencjonowanie......................................................................................171 5.. Hybrydyzacja................................................................................................172 6.. Mikromacierze.DNA..................................................................................174 7.. Spektrometria.mas......................................................................................176 7.1..SELDi-tOF.MS...................................................................................180 7.2..PcR/ESi-MS.–.PcR.z.jonizacją.przez.rozpylanie.. w.polu.elektrycznym............................................................................181 8.. Podsumowanie.............................................................................................182 Piśmiennictwo...................................................................................................182 rozdział 9. Zakażenia w lecznictwie otwartym (Krzysztof Lik)..................195 1.. Wymagania.prawne.....................................................................................196 2.. Epidemiologia.............................................................................................196 SPiS.tREści 7 3.. Drogi.przenoszenia.drobnoustrojów.........................................................197 4.. Główne.patogeny.........................................................................................198 4.1..Staphylococcus aureus..........................................................................198 4.2..Pseudomonas aeruginosa.....................................................................199 4.3..Streptococcus pneumoniae...................................................................200 4.4..Klebsiella pneumoniae..........................................................................201 4.5..Mycobacterium tuberculosis.................................................................202 4.6..Haemophilus influenzae.......................................................................203 4.7..Legionella pneumophila.......................................................................204 4.8..Chlamydophila pneumoniae................................................................204 4.9..Mycoplasma pneumoniae.....................................................................205 4.10..Wirus.zapalenia.wątroby.typu.B.(HBV)............................................206 4.11..Wirus.zapalenia.wątroby.typu.c.(HcV)............................................207 4.12..Ludzki.wirus.nabytego.niedoboru.odporności.(HiV)......................208 4.13..Rotawirusy............................................................................................209 4.14..Varicella.................................................................................................209 4.15..Rubella..................................................................................................210 4.16..Parotitis epidemica................................................................................211 5.. Podsumowanie.............................................................................................212 6.. Wnioski........................................................................................................214 Piśmiennictwo...................................................................................................214 rozdział 10. Zapobieganie zakażeniom w Szpitalnym Oddziale ratunkowym (Paweł Denys)...............................................................................216 Piśmiennictwo...................................................................................................228 rozdział 11. Zakażenia na bloku operacyjnym (Zbigniew Tokarski)........233 Piśmiennictwo...................................................................................................245 rozdział 12. Zakażenia szpitalne u osób w wieku podeszłym (Dariusz Moczulski)..............................................................................................247 1.. czynniki.ryzyka.zakażeń.szpitalnych.u.osób.starszych............................247 2.. Szpitalne.zakażenia.układu.moczowego...................................................248 3.. Szpitalne.zakażenia.układu.oddechowego................................................249 4.. Szpitalne.zakażenia.przewodu.pokarmowego..........................................250 5.. Szpitalne.zakażenia.skóry...........................................................................250 6.. Zakażenia.w.ośrodkach.opieki.długoterminowej.....................................251 7.. Metody.zapobiegania.zakażeniom.szpitalnym.u.osób.starszych.............251 8 SPiS.tREści 8.. Wytyczne.dotyczące.szczepienia.osób.starszych.......................................252 9.. Wytyczne.prawne.dotyczące.opieki.nad.osobami.starszymi....................253 10.. Podsumowanie..........................................................................................254 Piśmiennictwo...................................................................................................254 rozdział 13. Zakażenia szpitalne w Oddziale intensywnej terapii (Wojciech Gaszyński).............................................................................................257 1.. Specyfika.leczonych.pacjentów.w.Oddziale.intensywnej.terapii...........265 2.. inwazyjne.techniki.monitorowania.i.leczenia...........................................270 3.. Wentylacja.mechaniczna.............................................................................273 4.. Szczególne.cechy.flory.bakteryjnej............................................................276 5.. Zapobieganie.zakażeniom..........................................................................284 6.. Monitorowanie.zakażeń.w.Oddziale.intensywnej.terapii.......................290 Piśmiennictwo...................................................................................................301 rozdział 14. Zakażenia szpitalne w ginekologii, położnictwie i neonatologii (Jacek Suzin, Maria Szubert, Katarzyna Kowalczyk-Amico)...............................................................................303 1.. Zakażenia.szpitalne.w.ginekologii.............................................................303 1.1..Postępowanie.w.zakażeniach.miejsca.operowanego.. w.ginekologii.........................................................................................304 1.2..Profilaktyka.zakażeń.w.ginekologii....................................................306 2.. Zakażenia.szpitalne.w.położnictwie..........................................................310 3.. Zakażenia.szpitalne.w.neonatologii..........................................................314 3.1..Definicja.i.czynniki.ryzyka...................................................................315 3.2..czynniki.ryzyka....................................................................................318 3.3..charakterystyka.patogenów.oraz.objawy.. zakażeń.szpitalnych..............................................................................319 3.4..Postępowanie.profilaktyczne..............................................................323 Piśmiennictwo.do.podrozdziału.Zakażenia szpitalne w ginekologii.............324 Piśmiennictwo.do.podrozdziału.Zakażenia szpitalne w położnictwie..........326 Piśmiennictwo.do.podrozdziału.Zakażenia szpitalne w neonatologii...........326 rozdział 15. Zakażenia szpitalne na oddziale torakochirurgicznym (Marian Brocki).....................................................................................................330 1.. Ropień.płuca................................................................................................330 2.. Ropniak.opłucnej........................................................................................337 3.. Zapalenie.śródpiersia.................................................................................341 SPiS.tREści 9 Piśmiennictwo...................................................................................................346 rozdział 16. Zakażenia u chorych w klinice chorób płuc (Tadeusz Płusa)......................................................................................................347 1.. Przyczyny.zakażeń.układu.oddechowego..................................................347 2.. Zakażenia.wirusowe....................................................................................350 3.. Zakażenia.bakteryjne..................................................................................356 4.. Zakażenia.grzybicze....................................................................................361 5.. Zakażenia.pasożytnicze..............................................................................361 6.. Obraz.kliniczny.zakażeń.układu.oddechowego........................................362 7.. Wybór.antybiotyku.w.leczeniu.zakażeń.szpitalnych.................................365 7.1..Penetracja.antybiotyków.do.układu.oddechowego...........................365 7.2..Wpływ.stanu.zapalnego.na.stężenie.terapeutyczne.antybiotyku.....366 8.. Zalecenia.terapeutyczne.............................................................................366 Piśmiennictwo...................................................................................................368 rozdział 17. powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne w praktyce chirurga (Ryszard Marciniak).......................................................371 Piśmiennictwo...................................................................................................384 rozdział 18. Zakażenia szpitalne chorych leczonych w oddziałach urologicznych (Waldemar Różański) ................................................................388 1.. Definicja.zakażenia.układu.moczowego...................................................388 2.. Podział.zakażeń.układu.moczowego.........................................................389 3.. Objawy.kliniczne.zakażenia.układu.moczowego......................................390 3.1..Badanie.podmiotowe...........................................................................390 3.2..Badanie.przedmiotowe........................................................................391 3.3..Dodatkowe.objawy.zgłaszane.przez.chorych.....................................391 4.. Zasady.postępowania.z.chorymi.w.różnym.stopniu.zaawansowania. zakażenia.układu.moczowego....................................................................392 5.. Podstawowe.pojęcia.w.diagnostyce.zakażenia.układu.moczowego........394 6.. Zakażenie.szpitalne.....................................................................................395 7.. inne.postaci.zakażenia.układu.moczowego.i.męskich.. narządów.płciowych....................................................................................398 7.1..Zakażenie.układu.moczowego.u.chorych.. z.cewnikiem.moczowym......................................................................398 7.2..Zasady.cewnikowania.pęcherza.moczowego.....................................399 7.3..Zapalenie.cewki.moczowej.................................................................399 7.4..Zapalenie.gruczołu.krokowego..........................................................400 10 SPiS.tREści 8.. Podsumowanie.............................................................................................401 Piśmiennictwo...................................................................................................402 rozdział 19. Leczenie trudnych przypadków zakażeń szpitalnych (Andrzej Denys)......................................................................................................406 Piśmiennictwo...................................................................................................423 Streszczenie..........................................................................................................427 ________ WykaZ SkrótóW ________ ABHR.(Alcohol-Based Hand Rub) AiDS.(Acquired Immunodeficiency Syndrome) ARDS.(Acute Respiratory Distress Syndrome) – przemywanie.dłoni.alkoholem.w.celu. dezynfekcji – zespół.nabytego.niedoboru.odporności – zespół.ostrej.niewydolności.oddechowej BAL.(Bronchoalveolar Lavage) – płukanie.oskrzelowo-płucne cA-MRSA.(Community- -Acquired MRSA) – pozaszpitalne.zakażenie.MRSA ccD.(Charge Coupled Device) – matryca.ccD cFU.(Colony Forming Unit) – jednostka.tworząca.kolonię cMV.(Cytomegalovirus) – wirus.cytomegalii cNS.(Coagulase-Negative Staphylococci) EDtA (Ethylenediaminetetraacetic Acid) ELBW (Extremely Low Birth Weight) ELiSA.(Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) ESBL.(Extended Spectrum β-lactamases) – gronkowce.koagulazo-ujemne. – kwas.edetynowy – ekstremalnie.niska.masa.urodzeniowa – odczyn.immunoenzymatyczny. – β-laktamazy.o.rozszerzonym.spektrum. substratowym ESi.(Electrospray) – elektrorozpylanie 12 WykAZ.SkRótóW FiSH.(Fluorescent.in.situ. Hybridization) FtiR.(Fourier Transform Infrared) – hybrydyzacja.in situ z.wykorzystaniem. znakowanych.fluorochromem.oligonu- kleotydów – spektroskopia.fourierowska GBS.(Group B Streptococci) – paciorkowce.grupy.B. G-cSF.(Granulocyte Colony- -Stimulating Factor) – czynnik.stymulujący.tworzenie.kolonii. granulocytów GkS.(Glucocorticosteroids) – glikokortykosteroidy. GM-cSF.(Granulocyte- -Macrophage Colony-Stimulating Factor) – .czynnik.stymulujący.tworzenie.kolonii. granulocytów.i.makrofagów GNB.(Gram-negative bacilli) – Gram-ujemne.pałeczki GUS – Główny.Urząd.Statystyczny GVHD.(Graft-Versus-Host Disease) HAi.(Healthcare-Associated Infection,.Hospital-Acquired Infection) HA-MRSA.(Hospital-Acquired MRSA) HAP.(Hospital-Acquired Pneumonia) – choroba.przeszczep.przeciwko.gospoda- rzowi – zakażenie.szpitalne – szpitalne.zakażenie.MRSA. – szpitalne.zapalenie.płuc. HAV.(Hepatitis A Virus) – wirus.zapalenia.wątroby.typu.A. HBV.(Hepatitis B Virus) – wirus.zapalenia.wątroby.typu.B. HcAP.(Healthcare-Associated Pneumonia) HcMV.(Human Cytomegalovirus) – zapalenie.płuc.związane.ze.służbą.zdrowia – ludzki.wirus.cytomegalii HcV.(Hepatitis C Virus) – wirus.zapalenia.wątroby.typu.c. WykAZ.SkRótóW 13 HEPA.(High Efficiency Particulate Air) – wysoko.wydajne.filtrowanie.powietrza HHV.(Human Herpesvirus) – ludzki.herpeswirus.typu.1. HiV.(Human Immunodeficiency Virus) – ludzki.wirus.nabytego.niedoboru.odpor- ności HLAR (High-Level Aminoglycoside Resistance) icP.(Infection Control Professional) – wysoka.oporność.na.aminoglikozydy – standardowa.kontrola.zakażeń iEF.(Isoelectric Focusing) – ogniskowanie.izoelektryczne kPc.(klebsiella.pneumoniae. Carbapenemase) – karbapenemaza.Klebsiella pneumoniae LPS.(lipopolysaccharides) – lipopolisacharydy MALDi.(Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization) – desorpcja.laserowa.z.udziałem.matrycy MBL.(Metallo-β-lactamases) – metalo-β-laktamazy. MDR.(Multidrug Resistance) – oporność.wielolekowa. Mic.(Minimum Inhibitory Concentration) – najmniejsze.stężenie.hamujące. MLSB.(Macrolide-Lincosamide- -Streptogramin B Resistance) – konstytutywna.i.indukcyjna.oporność.na. makrolidy,.linkozamidy.i.streptograminy.B. MODS (Multiple Organ Dysfunction Syndrome) MRSA.(Methicillin-Resistant.. S..aureus) MScRAMM (Microbial Surface Components Recognizing Adhesive Matrix Molecules) MSSA.(Methicillin-Sensitive.. S..aureus) – zespół.niewydolności.wielonarządowej – metycylinooporny.S. aureus – ludzkie.białka.pokrywające.powierzchnię. sztucznego.polimeru – S. aureus wrażliwy.na.metycylinę. NFZ – Narodowy.Fundusz.Zdrowia 14 NiZP-PZH OiOM Oit PAP.(Primary Atypical Pneumonia) PcR (Polymerase Chain Reaction) PiS POchP PtG PtZS WykAZ.SkRótóW – Narodowy.instytut.Zdrowia.Publiczne- go.–.Państwowy.Zakład.Higieny – Oddział.intensywnej.Opieki.Medycznej – Oddział.intensywnej.terapii – pierwotnie.atypowe.zapalenie.płuc – reakcja.łańcuchowa.polimerazy – Państwowa.inspekcja.Sanitarna – przewlekła.obturacyjna.choroba.płuc .– Polskie.towarzystwo.Ginekologiczne – Polskie.towarzystwo.Zakażeń.Szpital- nych. REP-PRc.(Repetitive Sequence- -Based PRC) – PRc.z.wykorzystaniem.sekwencji.repe- tytywnych. RSV.(Respiratory Syncytial Virus). – wirus.syncytialny SARS.(Severe Acute Respiratory Syndrome) – zespół.ostrej.ciężkiej.niewydolności. oddechowej. SELDi (Surface-Enhanced Laser Desorption/Ionization) – powierzchniowo.wzmocniona.laserowa. desorpcja/jonizacja SiRS (Systemic Inflammatory Response Syndrome) – zespół.uogólnionej.odpowiedzi.zapalnej SN SOR – Sąd.Najwyższy – Szpitalny.Oddział.Ratunkowy SSi.(Surgical Site Infection) – zakażenie.miejsca.operowanego. SSSS (Staphylococcal Scalded Skin Syndrome) – tzw..choroba.Rittera;.gronkowcowy. zespół.skóry.oparzonej tOF (Time of Flight) – czas.przelotu WykAZ.SkRótóW 15 VAP.(Ventilator-Associated Pneumonia) VAtS (Video-Assisted Thoracoscopic Surgery) – respiratorowe.zapalenie.płuc – wideotorakoskopia VHF.(Viral Hemorrhagic Fever) – wirusowe.gorączki.krwotoczne ViLi (Ventilatory Induced Lung Injury) – uszkodzenie.płuca.na.poziomie.bariery. pęcherzykowo-włośniczkowej ViSA.(Vancomycin-Intermediate. S..aureus) – S. aureus o.obniżonej.wrażliwości.na. wankomycynę. VLBW (Very Low Birth Weight) – bardzo.niska.masa.urodzeniowa VRE.(Vancomycin-Resistant. Enterococcus) VRSA.(Vancomycin-Resistant.. S..aureus) ZkZSZ ZMO ZUM – Enterococcus.oporny.na.wankomycynę. – S. aureus oporny.na.wankomycynę. – Zespół.kontroli.Zakażeń.Szpitalnych – zakażenie.miejsca.operowanego – zakażenie.układu.moczowego ________ prZedMOWa ________ Niniejsza.książka.jest.kontynuacją.wcześniej.wydanej,.zatytułowanej. Zakażenia szpitalne – wybrane zagadnienia..Życzliwe.przyjęcie.pierwszego. opracowania.spowodowało.naszą.aprobatę.realizacji.kolejnej.propozycji. wydawnictwa.Wolters.kluwer.Polska.w.zakresie.kontynuacji.zapropono- wanej.problematyki. książka.składa.się.z.trzech.części..Jest.część.dotycząca.uwarunkowań. prawnych,.odpowiedzialności.lekarzy.i.szpitali.za.wystąpienie.zakażeń.. Omówiona.została.także.organizacja.zapobiegania.zakażeniom.szpital- nym.oraz.zarządzanie.ryzykiem.w.odniesieniu.do.nich..kolejna.część.doty- czy.etiologii,.patogenezy.i.szybkiej.diagnostyki.zakażeń,.a.także.specyfiki. zakażeń.w.wybranych.oddziałach.klinicznych. Proponujemy.czytelnikom.skoncentrowanie.się.na.interesujących.ich. zagadnieniach.spośród.wachlarza.prezentowanych..Mamy.nadzieję,.że.ta- kie.podejście.zostanie.uznane.przez.czytelników.za.logiczne.i.przydatne. książka.stanowi.przykład.wielospecjalistycznego.podejścia.do.zagad- nień.jakże.ważnych.dla.systemu.opieki.zdrowotnej.w.Polsce.i.w.Europie.. Może.więc.stać.się.źródłem.wiedzy.dla.członków.zespołów.ds..zakażeń. szpitalnych,.komitetów.zakażeń,.jak.również.wszystkich.innych.pracow- ników.ochrony.zdrowia. częstość.występowania.zakażeń.szpitalnych.świadczy.o.jakości.i.bez- pieczeństwie.opieki.medycznej,.dlatego.między.innymi.konieczne.jest. prowadzenie.edukacji.w.środowisku.medycznym;.praktyka.pokazuje,.że. przynosi.to.wymierne.korzyści. Zakażenia.szpitalne.mają.swoją.specyfikę.zależną.od.specjalizacji. oddziału,.z.którego.pochodzą;.mogą.też.zależeć.od.rodzaju.zabiegu.i.od. ogólnego.stanu.zdrowia.pacjenta..W.tym.kontekście.wzrastającym.prob- lemem.jest.pojawianie.się.nowych.drobnoustrojów..Zakażenia.stanowią. ryzyko.dla.całego.szpitala,.także.dla.personelu.medycznego. W.ostatnich.latach.wzrosła.częstość.pozwów.sądowych.przeciwko. placówkom.ochrony.zdrowia;.aż.jedna.trzecia.przypadków.dotyczy.właś- 18 PRZEDMOWA nie.zakażeń.szpitalnych..Sytuacja.epidemiologiczna.w.polskich.szpitalach. jednak.będzie.mogła.zostać.właściwie.oceniona.po.stworzeniu.Narodo- wego.Programu.czynnej.Rejestracji.Zakażeń,.który.byłby.kompatybilny. z.programami.realizowanymi.w.Europie..Przy.czym.już.sama.świadomość. istnienia.zakażeń.szpitalnych.i.ich.następstw.oraz.poznanie.przyczyn,. epidemiologii.i.objawów.może.doprowadzić.do.prawidłowej.ich.kontroli. prof. Andrzej Denys Warszawa,.luty.2013.r. Jacek.Michalak rozdział 1 OrGaniZacyjne uWarunkOWania ZapObieGania ZakażeniOM SZpitaLnyM Zagadnienia.związane.z.organizacją.ochrony.zdrowia.i.opieki.zdro- wotnej1.rzadko.budzą.zainteresowanie.lekarzy.praktyków..Funkcjonuje. przekonanie,.że.lekarz.powinien.robić.swoje,.zaś.administracja.powinna. zapewnić.właściwe.środki,.zwłaszcza.finansowe..Wówczas.efekt.leczenia. pojawi.się.niejako.sam.z.siebie..konsekwencją.tego.podejścia.do.spraw. organizacji.jest.przekonanie,.że.zapewnienie.właściwego.(tzn..wystarcza- jącego).finansowania.rozwiąże.wszystkie.problemy.lecznictwa.–.przede. wszystkim.szpitali.. W.Polsce.od.ponad.20.lat.toczy.się.dyskusja.o.wyższości.systemu.ubez- pieczeniowego.nad.budżetowym,.a.pojawiające.się.cyklicznie.koncepcje. (wprowadzenia.ograniczeń,.dopłat.od.pacjentów,.prywatyzacji,.oddzie- lenia.ratownictwa.medycznego,.usprawniania.kolejek,.centralizacji.na. zmianę.z.decentralizacją.płatników.itd.).są.poszukiwaniem.uniwersalnego. sposobu.rozwiązania.problemów.opieki.zdrowotnej..Skądinąd.wiadomo,. że.w.żadnym.kraju.na.świecie.nie.udało.się.stworzyć.optymalnego.systemu. ochrony.zdrowia.[9,.24].. Jedna.z.popularnych.propozycji.uzdrowienia.szpitali.sprowadza.się. do.zatrudnienia.profesjonalnych.menedżerów.zamiast.lekarzy.jako.dy- rektorów.placówek..interesujące.jest,.że.wbrew.pozorom.sposoby.podej- mowania.decyzji.przez.menedżera.i.przez.lekarza.mają.wspólne.cechy:. obaj.bowiem.działają.pod.presją.czasu,.mają.ograniczone.zasoby.ludzkie. 1. chociaż.używane.wymiennie.są.to.różne.pojęcia..Ochrona.zdrowia.ma.na. celu.zapobieżenie.utracie.zdrowia,.a.opieka.zdrowotna.–.głównie.przywracanie. utraconego.zdrowia..W.rzeczywistości.restitutio ad integrum.zdarza.się.niezmiernie. rzadko,.a.dzięki.postępom.diagnostyki.można.wykrywać.ślady.nawet.dawno.prze- bytych.chorób. 20 ROZDZiAŁ.1 i.materialne,.dysponują.niepełnymi.informacjami.i.ponoszą.osobistą.od- powiedzialność.(zarówno.cywilną,.jak.i.karną).za.popełnione.błędy..Nic. dziwnego,.że.wśród.najlepszych.dyrektorów.szpitali.w.Polsce.znajduje. się.wielu.lekarzy..istnieją.jednak.poważne.różnice.w.podejściu.mene- dżera.i.lekarza.do.problemów.zdrowotnych,.m.in..zakażeń.szpitalnych.. W.opinii.zarządzających.zakażenie.szpitalne.jest.błędem.wynikającym. z.nieprzestrzegania.właściwych.procedur.higienicznych2..Nie.negując.roli. higieny,.trzeba.pamiętać,.że.źródłem.zakażenia.szpitalnego.mogą.być. np..świeżo.przyjęty.pacjent.czy.głębsze.warstwy.ścian,.których.nie.sposób. skutecznie.zdezynfekować..Szpital,.przyjmując.ludzi.chorych,.ponosi.ryzy- ko.zakażenia,.a.im.dłużej.funkcjonuje,.tym.większe.ryzyko.wyhodowania. drobnoustrojów.odpornych.na.antybiotyki,.zwłaszcza.w.tych.oddziałach. („czarnych.punktach”),.gdzie.są.leczeni.najciężej.chorzy.[7]. Zakażenia.szpitalne.występują.na.całym.świecie.i.nigdzie.nie.udało. się.ich.całkowicie.wyeliminować..Można.jednak.zmniejszyć.prawdopodo- bieństwo.zakażenia.(do.kilku.procent).również.poprzez.działania.orga- nizacyjne,.gdyż.zakażenia.szpitalne.są.m.in..problemem.zarządczym.[8]. Warto.tu.przytoczyć.kilka.podstawowych.wiadomości.na.temat.or- ganizacji.i.zarządzania..Przede.wszystkim.organizacja.jest.to.grupa.ludzi. (niekoniecznie.sformalizowana).działających.wspólnie.w.sposób.systema- tyczny.na.rzecz.jakiegoś.celu..Organizacja.powinna.osiągać.cele,.przecho- wywać.i.tworzyć.wiedzę,.wytyczać.ścieżki.kariery.pracowników..Należy. pamiętać,.że.do.zasobów.organizacji.należą.nie.tylko.ludzie,.pieniądze. czy.budynki.i.aparatura,.lecz.także.informacja. Należy.odróżniać.cele.deklarowane.od.celów.rzeczywistych,.gdyż. tylko.cele.rzeczywiste.są.realizowane..W.przypadku.organizacji,.jaką.jest. szpital,.cel.deklarowany.stanowi.leczenie.pacjentów,.natomiast.realizo- wanych.jest.szereg.celów.rzeczywistych3,.które.powinny,.ale.nie.muszą. się.przekładać.na.leczenie..Okazuje.się.więc,.że.istnieją.sprzeczności. między.poszczególnymi.celami.realizowanymi.przez.szpital..ich.wyrazem. są.np..nadwykonania,.czyli.przyjmowanie.i.leczenie.pacjentów.ponad. kontrakt.z.NFZ..Lekarze.nie.mogą.nie.przyjąć.pacjentów,.co.oczywiście. 2. Opinię.tę.podzielają.prawnicy,.a.zwłaszcza.sądy..Jest.to.wyraz.deterministycz- nego.podejścia.do.problemu. 3. Szpital.jest.także.przedsiębiorstwem,.pracodawcą,.czynnikiem.miastotwór- czym,.ośrodkiem.wiedzy,.generuje.koszty,.często.zastępuje.lecznictwo.otwarte.czy. pogotowie.itd. ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 21 skutkuje.wzrostem.kosztów,.ale.zarządzający.jest.rozliczany.z.zadłużenia. szpitala..ciekawe,.że.nie.są.analizowane.skutki.nieprzyjęcia.pacjenta.do. szpitala.–.oczywiście.do.chwili.ujawnienia.jakiegoś.skandalu.. kolejnym. przykładem. rzekomych. oszczędności. jest. zmniejszanie. liczby.zatrudnionych.pielęgniarek.w.celu.obniżenia.kosztów.(płac),.co. jednocześnie.zwiększa.ryzyko.gorszej.opieki,.przepracowania.i.wypale- nia.zawodowego.personelu,.a.także.wzrostu.ryzyka.zakażeń.szpitalnych.. Zespół.ratownictwa.medycznego.typu.P.(bez.lekarza).nie.ma.uprawnień. do.leczenia.pacjentów,.zatem.rośnie.liczba.tzw..nieuzasadnionych.we- zwań.pogotowia,.co.z.kolei.jest.skutkiem.utrudnionego.dostępu.np..do. specjalistów.czy.do.badań.obrazowych.(ct)..innymi.słowy,.konflikty. między.poszczególnymi.strukturami.szpitala.(oddziały,.izba.przyjęć.itd.). czy.grupami.zawodowymi.(lekarze,.pielęgniarki,.administracja).są.wbu- dowane.w.samą.organizację.szpitala..Sztuka.zarządzania.polega.więc. na.tym,.aby.konflikty.te.nie.paraliżowały.działalności,.co.nie.każdemu. zarządzającemu.się.udaje.. Składowymi.każdego.systemu.zarządzania,.zwłaszcza.zarządzania. jakością.–.a.kontrola.zakażeń.szpitalnych.do.tego.należy.–.są: –. struktura.–.budynki,.sprzęt,.personel,.kwalifikacje.personelu.itd..(za- soby.według.poprzedniej.klasyfikacji); –. proces.–.sposób.funkcjonowania.struktury; –. wynik.(ang..output).rozumiany.jako.liczba.wykonanych.procedur; –. wynik.zdrowotny.(ang..outcome).rozumiany.jako.zmiana.stanu.zdro- wia.pacjentów; –. kultura.–.rozumiana.jako.kultura.organizacyjna.(normy.społeczne. i.systemy.wartości.stymulujące.pracowników,.właściwy.klimat.organi- zacyjny,.sposób.zarządzania,.podzielane.znaczenia.i.symbole,.schema- ty.poznawcze,.wymogi.zachowania).i.jako.kultura.osobista.personelu.. Prawidłowa.struktura.i.sposób.funkcjonowania.struktury.nie.wystar- czają.do.uzyskania.właściwego.wyniku.zdrowotnego,.ale.są.warunkami. koniecznymi..W.większości.szpitali.w.Polsce.niedobory.i.niesprawno- ści.dotyczą.zarówno.struktur,.jak.i.procesów..Przedmiotem.kontraktów. z.NFZ.są.zaś.wyniki.rozumiane.jako.liczba.wykonanych.procedur..kon- sekwencje.okazują.się.poważne,.gdyż.zamiast.leczyć.pacjentów,.szpital. realizuje.umowę.na.wykonanie.procedur..O.wyniku.zdrowotnym.w.ogóle. się.nie.wspomina..W.publicznych.zakładach.opieki.zdrowotnej.i.tych. 22 ROZDZiAŁ.1 niepublicznych,.które.utrzymują.się.z.kontraktów.z.NFZ,.pacjent.jest. konsumentem,.a.nie.klientem..klientem.stał.się.monopson.NFZ.. kolejnym.pojęciem.jest.otoczenie.organizacji,.czyli.całokształt.zja- wisk,.procesów.oraz.instytucji.kształtujących.stosunki.wymienne,.możli- wości.sprzedaży,.zakresy.działania.i.perspektywy.rozwojowe..Otoczenie. wewnętrzne.to.warunki.i.siły.wewnątrz.organizacji:.zarząd,.pracownicy,. kultura.organizacji..Otoczenie.zewnętrzne.dzielimy.zaś.na:. –. bliższe.(mikrootoczenie).–.konkretne.organizacje.i.grupy,.które.mogą. wpływać.na.organizację.jako.całość; –. dalsze.(makrootoczenie).–.niezbyt.dokładnie.określone.czynniki,. które.mogą.wpływać.na.organizację..Wyróżnia.się.następujące.wy- miary.makrootoczenia:.ekonomiczny,.techniczny,.kulturowy,.prawny,. polityczny,.międzynarodowy. Z.punktu.widzenia.zakażeń.szpitalnych.do.składowych.mikrooto- czenia.można.zaliczyć.wspomniane.wyżej.konflikty.wbudowane.w.orga- nizację,.a.do.makrootoczenia.–.regulacje.prawne,.zwłaszcza.dotyczące. finansów.szpitala..Przede.wszystkim.problemem.szpitali.publicznych.są. koszty.leczenia.traktowane.jak.fetysz..tylko.szpitale.publiczne.muszą. bowiem.składać.półroczne.lub.roczne.sprawozdanie.o.finansach.MZ-03.. Sprawozdanie.to.objęte.jest.programem.badań.statystyki.publicznej..Nie. ma.natomiast.sprawozdania.dotyczącego.skuteczności.leczenia.pacjen- tów..co.interesujące,.szpitale.niepubliczne.nie.muszą.składać.sprawo- zdania.MZ-03.. chcąc.się.zorientować,.jakie.zagadnienia.są.istotne.dla.organów.pań- stwowych.zarządzających.opieką.zdrowotną,.należy.ocenić.zakres.sprawo- zdawczości.i.statystyki.publicznej.w.obszarze.„ochrona.zdrowia”,.co.regu- luje.ustawa.z.dnia.29.czerwca.1995.r..o.statystyce.publicznej.(tekst.jedn.:. Dz..U..z.2012.r.,.poz..591.z.późn..zm.).i.program.badań.statystycznych. ustanawiany.corocznie.przez.Prezesa.Rady.Ministrów..Wśród.zagadnień. tych.znajdują.się.następujące.2.(wyróżnione.tłustym.drukiem).spośród. 182.sprawozdań.prowadzonych.przez.Prezesa.GUS.oraz.4.(wyróżnione. tłustym.drukiem).spośród.40.prowadzonych.przez.Ministra.Zdrowia,. w.których.powinny.znajdować.się.informacje.o.zakażeniach.związanych. z.opieką.zdrowotną,.w.tym.o.zakażeniach.szpitalnych: 1).ZD-2.–.sprawozdanie.z.lecznictwa.uzdrowiskowego,.stacjonarnych. zakładów.rehabilitacji.leczniczej, ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 23 2).Zd-3 – sprawozdanie z ambulatoryjnej opieki zdrowotnej, 3).Zd-4 – sprawozdanie z pomocy doraźnej i ratownictwa medycz- nego, 4).ZD-5.–.sprawozdanie.apteki.i.punktu.aptecznego. Ponadto.Minister.Zdrowia.prowadzi.40.następujących.sprawozdań: 1).MZ-03 – sprawozdanie o finansach samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, 2).MZ-06.–.sprawozdanie.z.realizacji.profilaktycznej.opieki.zdrowotnej. nad.uczniami.w.szkołach, 3).MZ-10A.–.sprawozdanie.o.uprawnionych.do.wykonywania.zawodu. lekarza,.lekarza.dentysty, 4).MZ-10B.–.sprawozdanie.o.uprawnionych.do.wykonywania.zawodu. pielęgniarki.i.położnej, 5).MZ-10c.–.sprawozdanie.o.uprawnionych.do.wykonywania.zawodu. farmaceuty, 6).MZ-10D.–.sprawozdanie.o.uprawnionych.do.wykonywania.zawodu. diagnosty.laboratoryjnego, 7).MZ-11.–.sprawozdanie.o.działalności.i.pracujących.w.podstawowej. ambulatoryjnej.opiece.zdrowotnej, 8).MZ-12.–.sprawozdanie.o.działalności.i.pracujących.w.ambulatoryjnej,. specjalistycznej.opiece.zdrowotnej, 9).MZ-13.–.roczne.sprawozdanie.o.leczonych.w.poradni.gruźlicy.i.cho- rób.płuc, 10).MZ-14.–.roczne.sprawozdanie.o.leczonych.w.poradni.skórno-wene- rologicznej, 11).MZ-15.–.sprawozdanie.z.działalności.jednostki.lecznictwa.ambulato- ryjnego.dla.osób.z.zaburzeniami.psychicznymi,.osób.uzależnionych. od.alkoholu.oraz.innych.substancji.psychoaktywnych, 12).MZ-19.–.sprawozdanie.z.działalności.zespołu/oddziału.leczenia.śro- dowiskowego/domowego, 13).MZ-24.–.roczne.sprawozdanie.o.przerwaniach.ciąży.wykonanych. w.placówkach.ambulatoryjnej.opieki.zdrowotnej, 14).MZ-29 – sprawozdanie o działalności szpitala ogólnego, 15).MZ-29A.–.sprawozdanie.o.działalności.podmiotu.wykonującego.dzia- łalność.leczniczą.w.zakresie.długoterminowej,.stacjonarnej.opieki. zdrowotnej, 24 ROZDZiAŁ.1 16).MZ-30.–.sprawozdanie.podmiotu.wykonującego.działalność.leczniczą. w.zakresie.psychiatrycznej.opieki.stacjonarnej, 17).MZ-35.–.sprawozdanie.z.działalności.wojewódzkiego.ośrodka.medy- cyny.pracy, 18).MZ-35A.–.sprawozdanie.lekarza.przeprowadzającego.badania.pro- filaktyczne.pracujących, 19).MZ-35B.–.sprawozdanie.z.działalności.podmiotu.wykonującego.dzia- łalność.leczniczą.realizującego.świadczenia.z.zakresu.profilaktycznej. opieki.zdrowotnej.nad.pracownikami, 20).MZ-42.–.sprawozdanie.z.działalności.regionalnego.centrum.krwio- dawstwa.i.krwiolecznictwa, 21).MZ-45.–.sprawozdanie.o.działalności.kontrolno-represyjnej.oraz. w.zakresie.zapobiegawczego.nadzoru.sanitarnego, 22).MZ-45A.–.sprawozdanie.z.zatrudnienia, 23).MZ-46.–.sprawozdanie.z.działalności.w.zakresie.higieny.komunalnej, 24).MZ-48.–.sprawozdanie.z.działalności.w.zakresie.higieny.żywności,. żywienia.i.przedmiotów.użytku, 25).MZ-49.–.sprawozdanie.z.działalności.oświatowo-zdrowotnej.i.promo- cji.zdrowia, 26).MZ-50.–.sprawozdanie.z.działalności.w.zakresie.higieny.pracy, 27).MZ-52.–.sprawozdanie.z.zakresu.higieny.radiacyjnej, 28).MZ-53.–.sprawozdanie.z.działalności.w.zakresie.higieny.dzieci.i.mło- dzieży, 29).MZ-54.–.roczne.sprawozdanie.ze.szczepień.ochronnych, 30).MZ-55.–.meldunek.o.zachorowaniach.na.grypę, 31).MZ-56 – dwutygodniowe, kwartalne, roczne sprawozdanie o za- chorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach, 32).MZ-57.–.roczne.sprawozdanie.o.zachorowaniach.na.wybrane.cho- roby.zakaźne.według.płci,.wieku,.miejsca.zamieszkania.oraz.ich. sezonowości, 33).MZ-58.–.roczne.sprawozdanie.o.zachorowaniach.na.wybrane.cho- roby.zakaźne.według.stanu.zaszczepienia,.płci,.wieku.oraz.miejsca. zamieszkania, 34).MZ-88.–.sprawozdanie.o.pracujących.w.podmiotach.wykonujących. działalność.leczniczą, 35).MZ-88A.–.sprawozdanie.o.zatrudnieniu.wybranej.kadry.medycznej. w.administracji.i.szkołach.wyższych, ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 25 36).MZ-89.–.sprawozdanie.o.specjalistach.zatrudnionych.w.podmiotach. wykonujących.działalność.leczniczą, 37).MZ/N-1a.–.karta.zgłoszenia.nowotworu.złośliwego, 38).MZ/Szp-11 – karta statystyczna szpitalna ogólna, 39).MZ/Szp-11B.–.karta.statystyczna.psychiatryczna, 40).PARPA-G1.–.sprawozdanie.z.działalności.samorządów.gminnych. w.zakresie.profilaktyki.i.rozwiązywania.problemów.alkoholowych. W.żadnym.z.powyższych.sprawozdań.nie.wspomina.się.o.zakażeniach. szpitalnych..co.oznacza,.że.nie.są.one.istotnym.problemem.–.przynaj- mniej.dla.prawodawcy.–.gdyż.zbiera.się.tylko.ważne.informacje..Zatem. zakres.wiedzy.o.zakażeniach.szpitalnych.musi.być.ograniczony..świadczą. o.tym.również.chociażby.szacunkowe.dane.–.a.nie.dokładne.obliczenia. –.dotyczące.skali.występowania.zakażeń.szpitalnych.w.Polsce.. Regulacje.prawne.odnoszące.się.do.zakażeń.szpitalnych.znajdują.się. w.ustawie.z.dnia.5.grudnia.2008.r..o.zapobieganiu.oraz.zwalczaniu.zaka- żeń.i.chorób.zakaźnych.u.ludzi.(Dz..U..Nr.234,.poz..1570.z.późn..zm.),.na. podstawie.której.wydano.17.aktów.wykonawczych,.z.czego.15.obowiązuje. w.kwietniu.2013.r..Warto.zauważyć,.że.wydana.w.2008.r..ustawa.była.no- welizowana.pięciokrotnie.w.ciągu.5.lat...Nie.świadczy.to.dobrze.o.jakości. stanowionego.prawa.. Do.zakażeń.szpitalnych.odnosi.się.definicja.z.art..2.pkt.33.powołanej. ustawy:.„zakażenie.szpitalne.–.zakażenie,.które.wystąpiło.w.związku. [wyróżnienie.–.J.M.].z.udzieleniem.świadczeń.zdrowotnych,.w.przypadku. gdy.choroba:.a).nie.pozostawała.w.momencie.udzielania.świadczeń.zdro- wotnych.w.okresie.wylęgania.albo.b).wystąpiła.po.udzieleniu.świadczeń. zdrowotnych,.w.okresie.nie.dłuższym.niż.najdłuższy.okres.jej.wylęgania”.. Jak.widać,.ustawodawca.przyjął.deterministyczne,.a.nie.stochastyczne,. podejście.do.definicji.zakażenia.szpitalnego..Jednocześnie.określenie. „w.związku.z.udzielaniem.świadczeń.zdrowotnych”.jest.nieprecyzyjne,. gdyż.zakres.świadczeń.zdrowotnych.według.ustawy.o.działalności.lecz- niczej.jest.bardzo.szeroki..Z.kolei.dla.niektórych.chorób.(np..AiDS). najdłuższy.okres.wylęgania.trwać.może.nawet.kilkanaście.lat.. Szczegółowe.regulacje.związane.z.zakażeniami.m.in..szpitalnymi.za- wiera.rozdział.3.wspomnianej.ustawy,.który.warto.przytoczyć.in extenso,. wyróżniając.tłustym.drukiem.szczególnie.istotne.fragmenty,.które.zostaną. omówione.poniżej. 26 ROZDZiAŁ.1 rozdział 3 Zakażenia związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz innych czynności, w trakcie wykonywania których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich art. 11. 1..kierownicy.podmiotów.leczniczych.oraz.inne.osoby.udzielające. świadczeń.zdrowotnych.są.obowiązani.do.podejmowania.działań.zapo- biegających.szerzeniu.się.zakażeń.i.chorób.zakaźnych. 2..Działania,.o.których.mowa.w.ust..1,.obejmują.w.szczególności: 1).ocenę.ryzyka.wystąpienia.zakażenia.związanego.z.wykonywaniem. świadczeń.zdrowotnych; 2).monitorowanie.czynników.alarmowych.i.zakażeń.związanych.z.udzie- laniem.świadczeń.zdrowotnych.w.zakresie.wykonywanych.świadczeń; 3).opracowanie,.wdrożenie.i.nadzór.nad.procedurami.zapobiegającymi. zakażeniom.i.chorobom.zakaźnym.związanym.z.udzielaniem.świad- czeń.zdrowotnych,.w.tym.dekontaminacji: a).skóry.i.błon.śluzowych.lub.innych.tkanek, b).wyrobów.medycznych,.wyrobów.medycznych.do.diagnostyki.in. vitro,.wyposażenia.wyrobów.medycznych,.wyposażenia.wyrobów. medycznych.do.diagnostyki.in.vitro.i.aktywnych.wyrobów.me- dycznych.do.implantacji,.w.rozumieniu.przepisów.ustawy.z.dnia. 20.maja.2010.r..o.wyrobach.medycznych.(Dz..U..Nr.107,.poz..679),. oraz.powierzchni.pomieszczeń.i.urządzeń; 4).stosowanie.środków.ochrony.indywidualnej.i.zbiorowej.w.celu.za- pobieżenia.przeniesieniu.na.inne.osoby.biologicznych.czynników. chorobotwórczych; 5).wykonywanie.badań.laboratoryjnych.oraz.analizę.lokalnej.sytuacji. epidemiologicznej.w.celu.optymalizacji.profilaktyki.i.terapii.anty- biotykowej; 6).prowadzenie.kontroli.wewnętrznej.w.zakresie.realizacji.działań,. o.których.mowa.w.ust..1. art. 12. 1..kierownicy.podmiotów.leczniczych.oraz.inne.osoby.udzielają- ce.świadczeń.zdrowotnych.prowadzą.dokumentację.realizacji.działań,. o.których.mowa.w.art..11. ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 27 2..Minister.właściwy.do.spraw.zdrowia.określi,.w.drodze.rozpo- rządzenia,.sposób.dokumentowania.realizacji.działań,.o.których.mowa. w. art.. 11,. oraz. warunki. i. okres. przechowywania. tej. dokumentacji,. uwzględniając skuteczność zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. art. 13. 1..Realizacja.działań,.o.których.mowa.w.art..11.i.12,.oraz.prowadze- nie.dokumentacji.tych.działań,.w.tym.wyniki.kontroli.wewnętrznej,.pod- legają,.zgodnie.z.właściwością,.kontroli.organów.Państwowej.inspekcji. Sanitarnej. 2..Minister.właściwy.do.spraw.zdrowia.określi,.w.drodze.rozpo- rządzenia,.zakres.i.sposób.prowadzenia.kontroli.wewnętrznej,.o.której. mowa.w.art..11.ust..2.pkt.6,.częstotliwość.jej.przeprowadzania,.sposób.jej. dokumentowania,.a.także.warunki.udostępniania.i.przechowywania.tej. dokumentacji,.mając.na.względzie.zapewnienie skuteczności zapobie- gania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych.oraz.cele.nadzoru. epidemiologicznego. art. 14. 1..kierownicy.podmiotów.leczniczych.wykonujących.działalność. leczniczą.w.rodzaju.świadczenia.szpitalne.są.obowiązani.do.wdrożenia. i.zapewnienia.funkcjonowania.systemu.zapobiegania.i.zwalczania.zaka- żeń.szpitalnych,.obejmującego: 1).powołanie.i.nadzór.nad.działalnością.zespołu.i.komitetu.kontroli. zakażeń.szpitalnych; 2).ocenę.ryzyka.i.monitorowanie.występowania.zakażeń.szpitalnych. i.czynników.alarmowych; 3).organizację.udzielania.świadczeń.zdrowotnych, w sposób zapew- niający: a) zapobieganie zakażeniom szpitalnym i szerzeniu się czynni- ków alarmowych, b).warunki.izolacji.pacjentów.z.zakażeniem.lub.chorobą.zakaźną. oraz.pacjentów.szczególnie.podatnych.na.zakażenia.szpitalne, c). możliwość.wykonywania.badań.laboratoryjnych.w.ciągu.całej.doby, d).wykonywanie.badań.laboratoryjnych,.umożliwiających.identyfi- kację.biologicznych.czynników.chorobotwórczych.wywołujących. 28 ROZDZiAŁ.1 zakażenia.i.choroby.zakaźne,.oraz.ich.weryfikację.przez.podmioty,. o.których.mowa.w.art..9.ust..2, e).ograniczenie narastania lekooporności biologicznych czyn- ników chorobotwórczych w wyniku niewłaściwego stosowa- nia profilaktyki i terapii antybiotykowej; 4).monitorowanie.i.rejestrację.zakażeń.szpitalnych.i.czynników.alar- mowych; 5).sporządzanie.i.przekazywanie.właściwemu.państwowemu.inspek- torowi.sanitarnemu.raportów.o.bieżącej.sytuacji.epidemiologicznej. szpitala; 6).zgłaszanie.w.ciągu.24.godzin.potwierdzonego.epidemicznego.wzro- stu.liczby.zakażeń.szpitalnych.właściwemu.państwowemu.inspekto- rowi.sanitarnemu. 2..kierownicy.podmiotów.leczniczych.wykonujących.działalność. leczniczą.w.rodzaju.świadczenia.szpitalne.są.obowiązani.do.gromadzenia. w.szpitalu.informacji.o.zakażeniach.szpitalnych.i.czynnikach.alarmowych. oraz.prowadzenia.rejestru.zakażeń.szpitalnych.i.czynników.alarmowych. 3..W.odniesieniu.do.podmiotów.leczniczych.dla.osób.pozbawionych. wolności,.wykonujących.działalność.leczniczą.w.rodzaju.świadczenia. szpitalne,.do.powołania.zespołu.i.komitetu.kontroli.zakażeń.szpital- nych.są.obowiązani.dyrektorzy.właściwych.zakładów.karnych.i.aresztów. śledczych. 4..informacje.o.zakażeniach.szpitalnych.i.czynnikach.alarmowych. zawierają: 1).rozpoznanie.kliniczne.zakażenia.szpitalnego.lub.czynnika.alarmo- wego; 2).charakterystykę.podstawowych.objawów.klinicznych; 3).okoliczności.wystąpienia.zakażenia,.zachorowania.lub.zgonu.z.powo- du.zakażenia.szpitalnego.lub.czynnika.alarmowego,.ze.szczególnym. uwzględnieniem.czynników.ryzyka.oraz.charakterystyki.biologicz- nego.czynnika.zakaźnego,.oraz.inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru epidemiologicznego, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy medycznej. 5..Rejestr.zawiera.następujące.dane.osób,.u.których.rozpoznano. zakażenie.szpitalne.lub.czynnik.alarmowy: 1).imię.i.nazwisko; 2).datę.urodzenia; 3).numer.PESEL,.a.w.przypadku.gdy.osobie.nie.nadano.tego.nume- ru.–.serię.i.numer.paszportu.albo.numer.identyfikacyjny.innego. ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 29 dokumentu,.na.podstawie.którego.jest.możliwe.ustalenie.danych. osobowych; 4).płeć; 5).adres.miejsca.zamieszkania; 6).rozpoznanie.kliniczne.zakażenia.szpitalnego.lub.czynnika.alarmo- wego.oraz.charakterystykę.podstawowych.objawów.klinicznych.oraz. okoliczności.wystąpienia.zakażenia,.zachorowania.lub.zgonu.z.powo- du.zakażenia.szpitalnego.lub.czynnika.alarmowego,.ze.szczególnym. uwzględnieniem.czynników.ryzyka.oraz.charakterystyki.biologiczne- go.czynnika.chorobotwórczego,.oraz.inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru epidemiologicznego, zgodnie z zasa- dami współczesnej wiedzy medycznej. 6..Rejestr.zakażeń.szpitalnych.i.czynników.alarmowych.może.być. prowadzony.w.formie.papierowej.lub.w.systemie.elektronicznym,.a.dane. w. nim. zgromadzone. są. udostępniane. podmiotom,. o. których. mowa. w.art..30.ust..1. 7..Minister.właściwy.do.spraw.zdrowia.określi,.w.drodze.rozporzą- dzenia: 1).listę.czynników.alarmowych, 2).sposób.prowadzenia.rejestru.zakażeń.szpitalnych.i.czynników.alar- mowych,.udostępniania.danych.nim.objętych.oraz.okres.ich.przecho- wywania, 3).wzory.oraz.sposób.sporządzania.raportów.o.bieżącej.sytuacji.epi- demiologicznej.szpitala,.o.których.mowa.w.ust..1.pkt.5,.oraz.tryb. i.terminy.ich.przekazywania.właściwemu.państwowemu.inspektorowi. sanitarnemu –.mając.na.względzie.zapewnienie.skuteczności.zapobiegania.sze- rzeniu.się.zakażeń.i.chorób.zakaźnych.oraz.cele.nadzoru.epidemiolo- gicznego. art. 15. 1..W.skład.zespołu.kontroli.zakażeń.szpitalnych.wchodzą: 1).lekarz.jako.przewodniczący.zespołu; 2).pielęgniarka.lub.położna.jako.specjalista.do.spraw.epidemiologii.lub. higieny.i.epidemiologii,.w.liczbie.nie.mniejszej.niż.1.na.200.łóżek. szpitalnych; 3).diagnosta.laboratoryjny.jako.specjalista.do.spraw.mikrobiologii,.je- żeli.lekarz,.wymieniony.w.pkt.1,.nie.posiada.specjalizacji.z.dziedziny. mikrobiologii.lekarskiej. 30 ROZDZiAŁ.1 2..Do.zadań.zespołu kontroli zakażeń szpitalnych.należy: 1).opracowywanie.i.aktualizacja.systemu.zapobiegania.i.zwalczania. zakażeń.szpitalnych; 2).prowadzenie kontroli wewnętrznej,.o.której.mowa.w.art..11.ust..2. pkt.6,.oraz.przedstawianie.wyników.i.wniosków.z.tej.kontroli.kierow- nikowi.szpitala.i.komitetowi.zakażeń.szpitalnych; 3).szkolenie.personelu.w.zakresie.kontroli.zakażeń.szpitalnych; 4).konsultowanie.osób.podejrzanych.o.zakażenie.lub.chorobę.zakaźną. oraz.tych,.u.których.rozpoznano.zakażenie.lub.chorobę.zakaźną. 3..W.skład.komitetu.kontroli.zakażeń.szpitalnych.wchodzą.pracow- nicy.szpitala: 1).kierownik.szpitala.lub.jego.przedstawiciel.oraz.wyznaczeni.przez. niego.kierownicy.komórek.organizacyjnych.szpitala,.w.tym.działu. diagnostyki.mikrobiologicznej,.centralnej.sterylizatorni,.apteki.szpi- talnej.–.jeżeli szpital posiada takie komórki organizacyjne; 2).przewodniczący.oraz.członkowie.zespołu.kontroli.zakażeń.szpital- nych; 3).osoba.kierująca.pracą.pielęgniarek.w.szpitalu; 4).lekarz.wykonujący.zadania.służby.medycyny.pracy.w.rozumieniu. przepisów.ustawy.z.dnia.27.czerwca.1997.r..o.służbie.medycyny.pracy. 4..Do.zadań.komitetu.kontroli.zakażeń.szpitalnych.należy: 1).opracowywanie.planów.i.kierunków.systemu.zapobiegania.i.zwalcza- nia.zakażeń.szpitalnych; 2).ocena.wyników.kontroli.wewnętrznej.przedstawianych.przez.zespół. kontroli.zakażeń.szpitalnych; 3).opracowywanie.i.aktualizacja.standardów.farmakoprofilaktyki.i.far- makoterapii.zakażeń.i.chorób.zakaźnych.w.szpitalu. 5..Minister.właściwy.do.spraw.zdrowia.określi,.w.drodze.rozporzą- dzenia,.wymagane.kwalifikacje.członków.zespołu.kontroli.zakażeń.szpi- talnych,.uwzględniając.konieczność.realizacji.zadań.zespołu.kontroli. zakażeń.szpitalnych. art. 16. 1..Osoby.inne.niż.udzielające.świadczeń.zdrowotnych.podejmują- ce.czynności,.w.trakcie.wykonywania.których.dochodzi.do.naruszenia. ciągłości.tkanek.ludzkich,.są.obowiązane.do.wdrożenia.i.stosowania. procedur.zapewniających.ochronę.przed.zakażeniami.oraz.chorobami. zakaźnymi. ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 31 2..Procedury,.o.których.mowa.w.ust..1,.powinny.regulować.sposób. postępowania.przy.wykonywaniu.czynności,.w.trakcie.których.dochodzi. do.naruszenia.ciągłości.tkanek.ludzkich,.zasady.stosowania.sprzętu.pod- dawanego.sterylizacji.oraz.sposoby.przeprowadzania.dezynfekcji.skóry. i.błon.śluzowych.oraz.dekontaminacji.pomieszczeń.i.urządzeń. 3..Na.wniosek.podmiotu.obowiązanego.do.wdrożenia.i.stosowania. procedur,.o.których.mowa.w.ust..1,.państwowy.powiatowy.inspektor. sanitarny.opiniuje.te.procedury. Ustawodawca.słusznie.nie.oczekuje.od.kierowników.zakładów.opieki. zdrowotnej.wyeliminowania.zakażeń.(wyniku),.ograniczając.się.do.kilku. rodzajów.procesów..Najważniejszym.z.punktu.widzenia.organizacji.jest. art..11.ust..2.pkt.6.o.prowadzeniu.kontroli.wewnętrznej..Oznacza.bowiem. podjęcie.kolejnych.działań.profilaktycznych.i.ich.starannego.udokumen- towania..Nadzór.inspekcji.sanitarnej.siłą.rzeczy.musi.polegać.przede. wszystkim.na.kontroli.wspomnianej.dokumentacji. Utrzymano. –. wprowadzony. nieobowiązującą. już. ustawą. z. dnia. 6.września.2001.r..o.chorobach.zakaźnych.i.zakażeniach.(Dz..U..Nr.126,. poz..1384.z.późn..zm.).–.zarówno.zespół,.jak.i.komitet.kontroli.zakażeń. szpitalnych.(art..15)..W.art..14.ust..1.pkt.3.szczegółowo.określono.wyniki,. jakie.należy.osiągnąć..Wątpliwości.budzi.sformułowanie.„sposób.zapew- niający.zapobieganie.zakażeniom.szpitalnym”,.gdyż.według.współczesnej. wiedzy.medycznej.możliwe.jest.jedynie.zmniejszenie.częstości.występo- wania.takich.zakażeń..Jak.dotychczas.w.żadnym.szpitalu.nie.udało.się. całkowicie.wyeliminować.MRSA.bez.stosowania.metod.sterylizacji.powie- trza.(mikrofiltrami).czy.bez.wyburzenia.pawilonu.szpitalnego,.w.którego. murach.stwierdzono.obecność.MRSA..całkowitą.zagadką.jest.to,.jak. ustawodawca.wyobraża.sobie.ograniczenia.–.metodami.administracyjny- mi.–.„narastania.lekooporności.(...).w.wyniku.niewłaściwego.stosowania. profilaktyki.i.terapii.antybiotykowej”..Powoływanie.się.na.zasady.współ- czesnej.wiedzy.medycznej.należy.jednak.przyjąć.z.uznaniem. Rozporządzenie.Ministra.Zdrowia.z.dnia.23.grudnia.2011.r..w.sprawie. listy.czynników.alarmowych,.rejestrów.zakażeń.szpitalnych.i.czynników.alar- mowych.oraz.raportów.o.bieżącej.sytuacji.epidemiologicznej.szpitala.(Dz..U.. Nr.294,.poz..1741).zawiera.listę.czynników.alarmowych.liczącą.17.pozycji: 1).gronkowiec.złocisty.(Staphylococcus aureus).oporny.na.metycylinę. (MRSA).lub.glikopeptydy.(ViSA.lub.VRSA).lub.oksazolidynony; 32 ROZDZiAŁ.1 2).enterokoki.(Enterococcus spp.).oporne.na.glikopeptydy.(VRE).lub. oksazolidynony; 3).pałeczki. Gram-ujemne. Enterobacteriaceae spp.. wytwarzające. β-laktamazy.o.rozszerzonym.spektrum.substratowym.(np..ESBL,. Ampc,.kPc).lub.oporne.na.karbapenemy,.lub.inne.dwie.grupy.le- ków,.lub.polimyksyny; 4).pałeczka.ropy.błękitnej.(Pseudomonas aeruginosa).oporna.na.karba- penemy.lub.inne.dwie.grupy.leków.lub.polimyksyny; 5).pałeczki.niefermentujące.Acinetobacter spp..oporne.na.karbapenemy. lub.inne.dwie.grupy.leków.lub.polimyksyny; 6).szczepy.chorobotwórcze.laseczki.beztlenowej.Clostridium difficile. oraz.wytwarzane.przez.nie.toksyny.A.i.B; 7).laseczka.beztlenowa.Clostridium perfringens; 8).dwoinka.zapalenia.płuc.(Streptococcus pneumoniae). oporna.na.cefa- losporyny.iii.generacji.lub.penicylinę; 9).grzyby.Candida.oporne.na.flukonazol.lub.inne.leki.z.grupy.azoli.lub. kandyn; 10).grzyby.Aspergillus; 11).rotawirus.(rotavirus); 12).norowirus.(norovirus); 13).wirus.syncytialny.(respiratory syncytial virus); 14).wirus.zapalenia.wątroby.typu.B; 15).wirus.zapalenia.wątroby.typu.c; 16).wirus.nabytego.niedoboru.odporności.u.ludzi.(HiV); 17).biologiczne.czynniki.chorobotwórcze. izolowane.z.krwi.lub.płynu. mózgowo-rdzeniowego,.odpowiedzialne.za.uogólnione.lub.inwazyjne. zakażenia. Podstawowym.narzędziem.dla.kontroli.jest.dokumentacja..Rozpo- rządzenie.Ministra.Zdrowia.z.dnia.27.maja.2010.r..w.sprawie.sposobu. dokumentowania.realizacji.działań.zapobiegających.szerzeniu.się.za- każeń.i.chorób.zakaźnych.oraz.warunków.i.okresu.przechowywania.tej. dokumentacji.(Dz..U..Nr.100,.poz..645). wylicza. poniższe. rodzaje. po- trzebnej.dokumentacji. §.1..Dokumentację.z.realizacji.działań.zapobiegających.szerzeniu.się.zakażeń. i.chorób.zakaźnych,.zwaną.dalej.„dokumentacją”,.stanowią: ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 33 1).dokumenty.zawierające.opis.sposobu.postępowania.w.przypadku.podejmo- wania.działań.zapobiegających.szerzeniu.się.zakażeń.i.chorób.zakaźnych; 2).oświadczenia.pracowników.podmiotów.prowadzących.dokumentację.o.za- znajomieniu.się.z.dokumentami,.o.których.mowa.w.pkt.1; 3).dokumenty.zawierające.opis.wyników.kontroli.realizacji.działań.zapobiega- jących.szerzeniu.się.zakażeń.i.chorób.zakaźnych,.wniosków.pokontrolnych. oraz.zaleceń; 4).dokumenty.zawierające.opis.działań.mających.na.celu.monitorowanie.za- grożeń,.czynników.alarmowych,.w.szczególności.w.związku.z.pojawieniem. się.biologicznych.czynników.chorobotwórczych.o.szczególnej.zjadliwości.lub. odporności.na.leczenie; 5).dokumenty.zawierające.opis.działań.mających.na.celu.monitorowanie.stanu. zdrowia.pracowników.podmiotów.prowadzących.dokumentację,.narażonych. na.działanie.biologicznych.czynników.chorobotwórczych.w.miejscu.pracy; 6).wyciągi,.odpisy.lub.kopie.dokumentów,.o.których.mowa.w.pkt.1–5. Należy.podkreślić,.że.procedura.to.dokument,.który.musi.zawierać. następujące.elementy:.co.należy.robić,.kto.ma.obowiązek.to.czynić,.kiedy. stosuje.się.daną.procedurę,.czyim.jest.to.obowiązkiem.oraz.kiedy.i.czym. daną.procedurę.się.przeprowadza..Jako.dokument.każda.procedura.po- winna.zawierać.następujące.informacje: –. kto.ją.opracował; –. kiedy.została.opracowana; –. kto.ją.zatwierdził; –. na.jakiej.podstawie.została.opracowana,.wraz.z.podaniem.źródeł. (legislacja,.wytyczne,.publikacje.itd.). Jeśli. świadczeniodawca. wytwarza. odpady. medyczne,. musi. mieć. opracowaną.procedurę.postępowania.z.odpadami.medycznymi4..Jeśli. w.gabinecie.udziela.się.świadczeń,.w.których.dochodzi.do.przerwania. ciągłości.tkanek,.muszą.być.opracowane.procedury.dezynfekcji.narzędzi,. powierzchni,.dezynfekcji.skóry.przed.zabiegiem,.profilaktyki.poekspozy- cyjnej.itp..Należy.pamiętać.o.dokonaniu.przeglądu.procedur.minimum. co.pół.roku,.jak.również.o.ich.aktualizowaniu. interesujące.są.sposoby.weryfikowania.danych.przez.inspektorów. inspekcji.sanitarnej..W.grę.wchodzą.tzw..testy.wiarygodności..inspekcja. 4. Nie.należy.mylić.poszczególnych.rodzajów.odpadów.np..medycznych.z.komu- nalnymi,.zwanymi.również.bytowymi.. 34 ROZDZiAŁ.1 może.sprawdzić.(przeglądając.faktury),.jaka.ilość.preparatu.do.dezyn- fekcji.została.kupiona.czy.też.ile.kupiono.jednorazowych.rękawiczek.. Następnie.inspektorzy.mogą.sprawdzić,.ilu.pacjentów.zostało.przyjętych. w.danym.czasie..Wiadomo,.ile.mililitrów.preparatu.do.dezynfekcji.używa. się.jednorazowo,.zatem.można.wyliczyć,.ile.powinno.zostać.zużyte.po. przyjęciu.określonej.liczby.pacjentów..Na.podstawie.liczby.przyjętych. pacjentów.można.też.wyliczyć,.ile.powinno.być.zużytych.jednorazowych. rękawiczek.[25]. Zatem.można.przyjąć,.że.każdy.zakład.opieki.zdrowotnej.i.każdy. gabinet.winien.przygotować.wspomniane.procedury..Na.rynku.dostępne. są.gotowe.publikacje.[3].zawierające.m.in.: –. wzorcowe.raporty.z.prowadzenia.kontroli.wewnętrznej.nad.zakaże- niami; –. gotowe.do.wykorzystania.procedury.i.instrukcje.sanitarne; –. zasady.postępowania.w.sytuacjach.wystąpienia.zakażenia; –. listy.kontrolne,.które.pozwolą.ocenić.poziom.dostosowania.placówki. do.aktualnych.wymagań. Niepokoi.jedynie.to,.że.prowadzona.dokumentacja.związana.z.zaka- żeniami.szpitalnymi.uznawana.jest.za.narzędzie.obrony.przed.roszcze- niami.pacjentów. kolejnym.aktem.prawnym.jest.rozporządzenie.Ministra.Zdrowia.z.dnia. 27.maja.2010.r..w.sprawie.zakresu,.sposobu.i.częstotliwości.prowadzenia. kontroli.wewnętrznej.w.obszarze.realizacji.działań.zapobiegających.sze- rzeniu.się.zakażeń.i.chorób.zakaźnych.(Dz..U..Nr.100,.poz..646),.które. powinno.doprecyzować.wymagania.zawarte.w.ustawie..W.rzeczywistości: §.3..1..W.ramach.kontroli.dokonuje.się.oceny.działań.określonych.w.§.2. w.zakresie: 1).poprawności.realizacji.poszczególnych.działań; 2).skuteczności.realizacji.tych.działań. 2..Ocena,.o.której.mowa.w.ust..1,.jest.oparta.o: 1).ogólnodostępne.standardy.i.wytyczne.ośrodków.referencyjnych, 2).zasady.współczesnej.wiedzy.medycznej, 3).wytyczne.konsultantów.krajowych.w.odpowiednich.dziedzinach.medycyny. znajdujących.zastosowanie.w.działalności.świadczeniodawcy –.dotyczące.zapobiegania.oraz.zwalczania.zakażeń.i.chorób.zakaźnych. ORGANiZAcyJNE.UWARUNkOWANiA.ZAPOBiEGANiA.ZAkAŻENiOM.SZPitALNyM 35 Jak.widać,.prawodawca.pozostawia.dużą.swobodę.działania.kontrole- rom,.nie.precyzując,.na.czym.polega.ogólna.dostępność.ani.szczegółowe. wytyczne.dla.poszczególnych.„dziedzin.medycyny”..innymi.słowy,.kontro- lowany.szpital.lub.oddział.powinien.najpierw.uzyskać.wytyczne,.a.dopiero. potem.może.być.kontrolowany. Jeżeli.jednak.potraktować.zakażenia.szpitalne.jako.problem.zarząd- czy,.to.można.skorzystać.z.istniejących.narzędzi.wykorzystywanych.w.za- rządzaniu.jakością..Należą.do.nich:.diagram.Pareto,.wykres.przyczynowo- -skutkowy.ishikawy.i.tzw..diagram.spaghetti.wykorzystywany.w.tzw..lean management.[6]. Diagram.Pareto.jest.to.względny.i.bezwzględny.rozkład.ważności. przyczyn,.problemów.i.błędów.związanych.z.jakością..Narzędzie.to.po- zwala.na.ustalenie,.które.typy.problemów.trzeba.rozwiązać.najpierw.. Diagram.opracowuje.się.w.następujący.sposób. –. Zdefiniuj.kategorie.i.jednostki.miary.dla.porównywania.danych. –. W.każdej.kategorii.wpisz.dane.wyjściowe.i.je.podsumuj. –. Ustaw.kategorie.od.najliczniejszych.do.najmniej.licznych. –. Oblicz.skumulowane.procenty.dla.każdej.kategorii. –. Na.lewej.osi.pionowej.zaznacz.jednostki,.na.prawej.osi.pionowej. zaznacz.procenty. –. Na.osi.poziomej.umieść.kategorie.według.ich.liczebności. –. Dla.jednostek.miary.–.zastosuj.wykres.słupkowy. –. Dla.procentów.–.zastosuj.wykres.liniowy. Zazwyczaj.80 .zdarzeń.niepożądanych.(błędów).można.uniknąć,. usuwając.20–30 .przyczyn. Wykres.przyczynowo-skutkowy.ishikawy.pozwala.na.ustalenie.najbar- dziej.prawdopodobnych.przyczyn.danego.zjawiska.(zazwyczaj.problemu. z.produktem).w.tym.przypadku.zdarzeniem.będzie.zakażenie.szpitalne. –. Naszkicuj.„ości.ryby”. –. Zestaw.listę.problemów,.które.znajdują.się.w.„głowie.ryby”,.najlepiej. wybierz.tylko.jeden.z.nich. –. Oznacz.każdą.„ość.ryby”.według.głównych.kategorii.przyczyn,.np..lu- dzie,.miejsce,.materiały,.procedury..kategorie.można.łączyć.według. własnych.potrzeb.i.znajomości.zagadnienia. 36 ROZDZiAŁ.1 –. Wykorzystaj.„burzę.mózgów”5,.aby.dla.każdej.kategorii.zidentyfiko- wać.czynniki.wpływające.na
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zakażenia szpitalne w wybranych oddziałach. Część II
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: