Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00281 004845 14985475 na godz. na dobę w sumie
Zakończenie postępowania rozpoznawczego - ebook/pdf
Zakończenie postępowania rozpoznawczego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 429
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-593-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Monografia stanowi naukową analizę sytuacji zakończenia postępowania cywilnego w pierwszej instancji. Analiza zawiera ujęcie tej sytuacji w zakresie normatywnego zachowania uczestników postępowania. Odnosi się do wyznaczenia chwili, w jakiej postępowanie rozpoznawcze w sądzie pierwszej instancji należy uznać za zakończone z rozważaniami co do nieistniejącego orzeczenia. Jednocześnie pozwala na zapoznanie się z takimi czynnościami procesowymi jak odrzucenie powództwa czy umorzenie postępowania wraz z przyczynami podjęcia przez sąd takich decyzji. Obejmuje ponadto problematykę zakończenia postępowania nieprocesowego przy szerokim zakresie spraw rozpoznawanych w tym trybie. W opracowaniu zawarto także uwagi co do proponowanych zmian przepisów Kodeksu postępowania cywilnego zawartych w projekcie – Druku sejmowym Nr 3137.

Niniejsza pozycja pozwoli w szerszy sposób spojrzeć na problematykę chwili zakończenia postępowania cywilnego rozpoznawczego, zapoznać się z poglądami doktryny oraz orzecznictwa. Opracowanie będzie mogło poszerzyć wiedzę praktyków prawa – adwokatów, radców prawnych, sędziów, komorników. Będzie również cennym opracowaniem dla teoretyków prawa, aplikantów zawodów prawniczych, studentów – osób pragnących poszerzyć swoją wiedzę z zakresu prawa postępowania cywilnego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Kompetencja § 1. Uwagi ogólne W wiadomościach wstępnych zaznaczono, że celem postępowania rozpo- znawczego jest wydanie orzeczenia co do istoty. Wydanie przez sąd wyroku (postanowienia merytorycznego), podobnie jak i zachowanie sądu w innych sytuacjach przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego, a także dal- szych uczestników tego postępowania, wiąże się z dokonywaniem czynności, których sens został określony przez przepisy Kodeksu. W nauce zagadnienie to łączy się z pojęciem czynności konwencjonalnej w prawie. Wydanie wy- roku, a także podjęcie innych czynności dotyczących zakończenia postępowa- nia, odnosi się do zachowania sądu, stanowiąc jego uprawnienie. Wskazanie podmiotu uprawnionego do dokonania czynności konwencjonalnej powią- zane jest z kolei z zagadnieniem kompetencji do takiego zachowania. Kompe- tencja staje się prawną możnością ważnego dokonania czynności konwencjo- nalnej. W nauce przedmiotu z uwagi na potrzebę określenia uprawnień podmiotu realizującego oznaczoną czynność konwencjonalną – wraz z dodaniem ele- mentu co do okoliczności i sposobu jej realizacji oraz zakresu kompetencji czy efektu jej dokonania – wprowadzono wyrażenie „reguła kompetencyjna”. Po- wiązanie tych elementów, a w zasadzie podkreślenie podmiotu uprawnionego do dokonania czynności konwencjonalnej w sytuacji wyznaczonej tymi ele- mentami, będzie użyteczne również dla potrzeb analizy zagadnienia pojęcia: zakończenie postępowania. Poza wprowadzaniem do nauki „reguły kompe- tencyjnej” dla rozważań odnoszących się do podmiotu uprawnionego do do- konania czynności konwencjonalnej – uwzględniając podkreślane w tym wy- padku znaczenie normatywności przepisów prawa – istotne staje się przedsta- wienie także instytucji normy kompetencyjnej. Dla rozważań odnoszących się do zakończenia postępowania pomocne będą wypowiedzi doktryny co do pojęcia kompetencji przedstawione także w zakresie prawa administracyjnego. Przyjęto bowiem na gruncie tego działu prawa, że kompetencje są zawsze przymiotem organu państwa lub organu in- 5 Rozdział I. Kompetencja nego podmiotu prawa upoważnionego do sprawowania administracji publicz- nej1. W tym zakresie – i przy przyjętej przez autora definicji – są to również przedstawicielskie organy władzy państwowej, organy wymiaru sprawiedliwo- ści, organy prokuratury2. Z dodaniem uwagi co do tego, że w prawie admini- stracyjnym istotne jest jednak podkreślenie podmiotu posiadającego kompe- tencję w przeciwieństwie do teorii prawa, gdzie analizuje się przede wszystkim normę przyznającą takiemu podmiotowi kompetencję, jej strukturę, skutki ja- kie za sobą pociąga3. Trzeba jednak zaznaczyć, że ani wyrażenie „reguła kompetencyjna”, ani wyrażenie „norma kompetencyjna” nie zostały wprowadzone do Kodeksu postępowania cywilnego przez ustawodawcę. Nie ma zresztą nawet terminu „norma postępowania”. W związku z czym trudno zakwestionować pogląd wypowiedziany w dok- trynie o braku podstaw posługiwania się przez naukę prawa pojęciem „norma postępowania” w oparciu o argument niewprowadzenia przez ustawodawcę takiej instytucji. W uzasadnieniu tego poglądu stwierdzono, iż w aktach praw- nych mamy wyłącznie pojęcie: przepis prawa. Norma prawna jako osobna wypowiedź budowana z przepisów prawa według określonego wzoru jest zaś arbitralną konstrukcją, którą nie wszyscy nawet wprowadzają do apa- ratu pojęciowego prawoznawstwa4. A tam gdzie jest wprowadzona jej kon- strukcja następuje w różny sposób, w zależności od własnych założeń au- tora5. Tymczasem na gruncie rozumienia prawa jako zespołu przepisów – ustanowionych mocą normatywnych aktów prawnych – to one są regułami zachowania, są prawem, a nie środkiem technicznym służącym do wyrażania norm prawnych6. Tym samym nawet przy posługiwaniu się terminem „norma prawna” – w przedstawionym poglądzie – rozumie się przez to wypowiedź zdaniokształtną będącą regułą zachowania i stanowiącą określony fragment tekstu prawnego, a używaną zamiennie z terminem: przepis prawa7. Z wyraź- 1 W. Góralczyk jr, Zasada kompetencyjności w prawie administracyjnym, Warszawa 1986, s. 83–84; zob. również M. Matczak, Pojęcie kompetencji w nauce prawa administracyjnego, [w:] SPA, t. 1, 2015, s. 422; tenże, Kompetencja organu administracji publicznej, Kraków 2004, s. 68; T. Rabska, Prawny mechanizm kierowania gospodarką, Wrocław–Warszawa–Kraków 1990, s. 108. 2 W. Góralczyk jr, Zasada, s. 32–33. 3 T. Rabska, Prawny, s. 106–107, 121–124. 4 J. Nowacki, Z. Tobor, Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 2012, s. 78. 5 Ibidem. 6 Ibidem. 7 Ibidem. 6 § 1. Uwagi ogólne nym podkreśleniem, że wypowiedzi nazywane „normami prawnymi” nie są z tekstów prawnych rekonstruowane, nie są w tekstach prawnych odkrywane, ale są skonstruowane przez tych, którzy to pojęcie wprowadzają8. Oczywiście norma prawna stanowi konstrukcję opracowaną przez naukę, niezależnie nawet od stwierdzenia normatywności przepisów prawnych. Ale to przepisy wyrażają normy prawne, wskazania co wedle woli ustawodawcy po- winna czynić oznaczona osoba, wskazania, że ktoś ma obowiązek określonego zachowania w oznaczonych okolicznościach (bądź brak obowiązku). Normy są więc treścią przepisów9. Pomimo takiego negatywnego poglądu warto bę- dzie przytoczyć inne stwierdzenie nauki co do tego, że norma prawna jest konstrukcją doktryny prawniczej, dlatego należy ją traktować jako pojęcie – narzędzie, które lepiej lub gorzej może służyć badaczowi ze względu na cele poznawcze, które sobie stawia10. Pojęcie normy postępowania zostanie bliżej przedstawione w odrębnym rozdziale. Dalsze rozważania zostaną więc przeprowadzone przy użyciu terminu „norma prawna” poprzez wykładnię przepisów jako operacji polegającej na przekładzie fragmentów tekstu prawnego na wypowiedzi o wyraźnym kształcie norm postępowania. Wypowiedzi nakazujących określonym pod- miotom w określonych sytuacjach podjęcie albo zaniechanie czynów jakiegoś rodzaju11. Przy powinności jednoznacznego sformułowania tego, kto, kiedy i co powinien czynić bądź też czego powinien zaniechać. A przez co ma jed- noznacznie określać zakres zastosowania, jak i zakres normowania, wskazując na bezwzględny charakter obowiązku12. W ramach rozważań co do czynności podejmowanych w przedmiocie za- kończenia postępowania ważne będzie jednak w pierwszej kolejności stwier- 8 Ibidem, s. 85. 9 Z. Ziembiński, Przepis prawny a norma prawna, RPEiS 1960, Nr 1, s. 105. 10 A. Bator, Kompetencja w prawie i prawoznawstwie, Wrocław 2004, s. 136. 11 Z. Ziembiński, Problemy podstawowe prawoznawstwa, Warszawa 1980, s. 276. Albo gdy norma prawna jest określana jako reguła zachowania człowieka wyrażona bądź w postaci przepisu prawnego, bądź też skonstruowana z elementów zawartych w przepisach prawa – J. Wróblewski, Norma prawna jako przedmiot prawoznawstwa, PiP 1970, Nr 5, s. 663–664. Jak to stwierdzono w nauce, przedmiotem wykładni jest przepis prawa, ale nie jest on nigdy, bądź niemal prawie nigdy, instrumentem, który nadawałby się do tego, by spełniać funkcję samo- dzielnej i wystarczającej podstawy do stosowania obowiązującego prawa – S. Grzybowski, Przepisy prawa oraz normy prawne a zagadnienie wykładni i konstrukcji, KSP 1988, Nr XXI, s. 4. 12 Z. Ziembiński, O aparaturze pojęciowej dotyczącej sytuacji prawnych, PiP 1985, Nr 3, s. 35; M. Zieliński, Z. Ziembiński, Uzasadnienie twierdzeń ocen i norm w prawoznawstwie, Warszawa 1988, s. 57. 7 Rozdział I. Kompetencja dzenie, czy – a jeśli tak, to kiedy – podmiot posiadający upoważnienie do dokonania oznaczonej czynności konwencjonalnej ma obowiązek jej reali- zacji. Istotne stanie się to, zwłaszcza wobec przyjętego wcześniej założenia obowiązku podjęcia przez sąd czynności przewidzianych w Kodeksie postę- powania cywilnego, a wiążącym się przecież z prowadzeniem postępowania. Uprawnienie może bowiem być przedmiotem obowiązku13. Uprawienie, któ- rego wykonanie staje się z mocy przepisów prawa obowiązkowe, gdy norma prawna formułuje obowiązek wykonania uprawienia, stając się normą dru- giego stopnia reguł formułujących uprawnienie14. Bez względu natomiast na zakres i rodzaj czynności dokonywanych przez innych uczestników postępowania co do jego zakończenia, można już w tym miejscu założyć brak obowiązku podejmowania przez strony (uczestników) czynności procesowych przewidzianych w Kodeksie postępowania cywil- nego15. W przedmiocie prawa administracyjnego zdefiniowano pojęcie „kompe- tencja” jako możność zdolność podejmowania działań prawnych przez wła- ściwy, określony w przepisach prawnych organ, w ustalonym prawnie rodzaju i zakresie spraw w wyznaczonej przez prawo dziedzinie16. Albo jako opar- tego na przepisach prawa upoważnienia i obowiązku działania17. Jest to jed- nak obowiązek szczególnego rodzaju nieprzesądzający konieczności podjęcia przez organ określonego działania. Można w nim wyodrębnić dwa elementy. Pierwszy – ma polegać na stałym baczeniu, czy nie zachodzą warunki, w któ- rych należy skorzystać z odpowiedniego uprawnienia. Drugi – zaś element po- lega na zobowiązaniu realizacji odpowiedniego uprawnienia w sytuacjach tego wymagających18. Wcześniej natomiast zaznaczono, że działanie przestaje być uprawnieniem organów administracji, które może on realizować według swej woli, a staje się jego obowiązkiem. Bezczynności administracji można przy- pisać znamię naruszenia przedmiotowego porządku prawnego, jeśli nie po- dejmuje on działań w sferze swej kompetencji19. Z dodaniem, że w pojęciu 13 W. Lang, Zarys analitycznej teorii uprawnienia, SP 1985, Nr 3–4, s. 168. 14 Ibidem. 15 J. Mokry, Odwołalność czynności procesowych w sądowym postępowaniu cywilnym, War- szawa 1973, s. 119–120; tenże, Czynności, s. 22–23. 16 T. Rabska, Prawny, s. 114. 17 D. Mazurkiewicz, Pojęcie kompetencji w prawie administracyjnym, PiP 1988, Nr 9, s. 82. 18 Ibidem. 19 J. Borkowski, Zagadnienie kompetencji ogólnej i szczególnej w prawie administracyjnym, SP 1971, Nr 31, s. 64. 8 § 1. Uwagi ogólne kompetencji organu administracji trzeba zrezygnować z pojęcia uprawnienia, a rozpatrywać je wyłącznie w kategoriach obowiązku. Zdolność organów ad- ministracji do działania zlewa się z zakresem ich kompetencji – zdolności do działań prawnych – których spełnienie jest dla organu państwowego w równej mierze korzystaniem z uprawnień, jak i wykonywaniem obowiązków20. A przy ogólnym pojęciu prawa publicznego kompetencje określono jako umocowanie, formalny tytuł niezbędny do skutecznego wykonywania aktów konwencjonalnych21. Przy zaznaczeniu specyficznego kontekstu sytuacyjnego realizacji kompetencji przez podmiot prawa publicznego wyznaczonego przez prawny kontekst językowy22 oraz pozajęzykowy23. Kontekst ten może być przy tym wyznaczony przez nakaz wykonania kompetencji, dokonanie odpowied- niej czynności konwencjonalnej przez inny podmiot czy obowiązek realizacji odpowiednich norm materialnoprawnych24. Właściwe będzie również przytoczenie wypowiedzi nauki w przedmiocie teorii prawa co do kompetencji. Została ona przedstawiona, obok możności prawnej, jako uprawnienie (rodzaj uprawnienia). W tym wypadku jako upraw- nienie do dokonywania czynności konwencjonalnych z takim skutkiem, że przez jej dokonanie powstanie lub zaktualizuje się obowiązek lub uprawie- nie określonego zachowania adresatów normy kompetencyjnej25. Dana kom- petencja ma być zrelatywizowana do tej normy kompetencyjnej lub adresa- tów innych norm prawnych26. W dalszych wywodach pojawia się natomiast stwierdzenie co do norm zawierających upoważnienie do podejmowania decy- zji wiążących prawnie inne podmioty w ramach wyjaśnienia pojęcia „kompe- tencja”, a który to termin dotyczy organów państwa oraz osób fizycznych czy prawnych27. Kompetencję jako upoważnienie do dokonania czynności kon- 20 Ibidem. 21 A. Bator, Publicznoprawne spory kompetencyjne na przykładzie dwóch konfliktów poli- tycznych, [w:] W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zieliń- skiego, pod red. A. Choduń, S. Czepity, Szczecin 2010, s. 576. 22 Zróżnicowane standardy normatywne składające się na system prawa pozytywnego – A. Ba- tor, Publicznoprawne, s. 576. blicznoprawne, s. 570. 23 Np. elementy kultury prawnej, interes publiczny, racjonalność polityczna – A. Bator, Pu- 24 Ibidem, s. 576–578. 25 Z. Ziembiński, O aparaturze, s. 40. 26 W. Lang, [w:] W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1980, s. 335–336. 27 Ibidem, s. 336 (na marginesie można tylko dodać, że rozważania co do kompetencji nie znalazły się w kolejnym wydaniu opracowaniu: Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986). 9 Rozdział I. Kompetencja wencjonalnej – która aktualizuje dla innego podmiotu czy podmiotów obo- wiązek określonych zachowań – uzyskanej w wyniku czynności upoważnienia jako jej skutek przewidziano w nauce w odniesieniu do udzielania pełnomoc- nictwa procesowego28. § 2. Kompetencja do dokonania czynności procesowej W przedmiocie określenia kompetencji oznaczonego podmiotu do podej- mowania czynności w postępowaniu cywilnym właściwe będzie, jak zazna- czono, przeprowadzenie analizy wyrażenia: „norma kompetencyjna” oraz „re- guła kompetencyjna”. Pozwoli to na przeprowadzenie oceny zachowania sądu w przedmiocie zakończenia postępowania w odniesieniu do pojęcia kompe- tencji przez niego posiadanej, a także – innych uczestników postępowania, gdy ich czynności będą mieć wpływ na zakończenie takiego postępowania. Analiza reguły dokonywania czynności konwencjonalnej ma ukazać rolę, jaką taka czynność spełnia w procesie powstania oraz aktualizowania obowiązków prawnych. Pojęcie kompetencji – reguł konstytuujących sytuację wykonywa- nia kompetencji – ma służyć przedstawieniu zależności pomiędzy aktami wy- konywania doniosłych prawnie czynności konwencjonalnych, a obowiązkami prawnymi będącymi w tym wypadku szczególnego rodzaju następstwami ta- kich działań29. W przypadku zakończenia postępowania istotna staje się za- równo kwestia kompetencji oznaczonego podmiotu do dokonania określonej czynności konwencjonalnej, jak i następstwa takiej czynności w zakresie za- chowania uczestników postępowania. Wykonanie kompetencji prawnej prowadzić ma bowiem do określonych, ustalonych już obowiązującym prawem skutków prawnych30. W pierwszej ko- lejności ważne będzie jednak wyjaśnienie kompetencji do dokonania czynno- ści. Przyjęto w nauce, że kompetencję można określić jako sytuację osoby, która jeśli dokona w określonych warunkach określonej czynności konwen- cjonalnej, to przez to znajdzie zastosowanie norma wyznaczająca komuś obo- 28 M. Gutowski, Umowa o zastępstwo procesowe, Warszawa 2009, s. 174–175. 29 A. Bator, Kompetencja, s. 59. 30 Ibidem, s. 60. A w ujęciu teoretycznym także dopiero projektowanych skutków prawnych (ibidem). 10 § 3. Reguła kompetencyjna wiązek przez tę czynność aktualizowany lub zostanie ustanowiona norma wią- żąca dla określonych podmiotów (podległych kompetencji)31. Należy jednak podkreślić, że sama kompetencja nie jest rodzajem zacho- wania, lecz sytuacji prawnej, w której mają miejsce zachowania w postaci do- konania czynności konwencjonalnych32. Zaznacza się, że współczesne systemy prawne obok wypowiedzi komuni- kujących treść obowiązków osób podlegających określonej zrealizowanej już władzy normodawczej; składają się także z reguł mających za zadanie legity- mizowanie oraz limitowanie aktów władzy normodawczej33. § 3. Reguła kompetencyjna W przypadku wprowadzenia do rozważań pojęcia „reguły kompetencyj- nej” istotne staje się podkreślenie – a zarazem wykorzystanie tego – że prawo składa się z dwojakiego rodzaju wypowiedzi zdolnych pełnić funkcje norma- tywne: reguł kompetencyjnych wyposażających określone podmioty w zdol- ność prawną do podejmowania konwencjonalnych aktów doniosłych praw- nie – powodujących określone skutki prawne – oraz imperatywnych norm nakazu i zakazu, które byłyby następstwem skutecznego wykonania aktów konwencjonalnych34. Jeśli wykonaniem reguł wyposażających w kompeten- cje byłyby czynności, akty o charakterze konwencjonalnym, to wykonaniem norm imperatywnych byłyby z kolei zachowania proste psychofizyczne, lo- gicznie niezależne od tych norm, a jedynie kształtowane, modyfikowane przez normy35. Związek pomiędzy regułą kompetencyjną a normą imperatywną będzie związkiem funkcjonalnym. Przy czym działanie zgodnie z regułami kompeten- 31 Z. Ziembiński, O aparaturze, s. 40. 32 A. Bator, Publicznoprawne, s. 568; M. Zieliński, Dwa nurty pojmowania „kompetencji”, [w:] Gospodarka Administracja Samorząd, pod red. H. Olszewskiego, B. Popowskiej, t. II, Poznań 1997, s. 585. 33 A. Bator, Kompetencja, s. 61 z przetoczeniem nazewnictwa tych norm jako np.: reguły kon- strukcyjne – reguły normatywne; normy konstrukcyjne – normy imperatywne; reguły – normy nakazu i zakazu (s. 61). 34 Zob. Z. Ziembiński, Przepis, s. 105–110 – w zakresie przyjęcia że system prawny składa się z norm merytorycznych i norm kompetencyjnych. 35 A. Bator, Kompetencja, s. 61–62; A. Bator, O zastosowaniu pojęcia kompetencja w prawie publicznym i prywatnym, [w:] Wokół problematyki orzeczeń, pod red. Ł. Błaszczaka, Toruń 2007, s. 189. 11 Rozdział I. Kompetencja cyjnymi prowadzi do ustanowienia (derogowania) lub zaktualizowania (zdez- aktualizowania) obowiązku prawnego zawartego w oznaczonej normie, a skie- rowanego do innej osoby (spowoduje co najmniej modyfikację sfery obo- wiązków prawnych tego podmiotu). Zignorowanie zaś tej zamiany stanie się zdarzeniem doniosłym prawnie, które może stać się podstawą podjęcia przez inne jeszcze podmioty (posiadające z kolei kompetencje do dokonywania ta- kich właśnie aktów sankcjonowania zaniechań lub naruszeń normy) – ak- tów konwencjonalnych dotyczących sankcjonowania zachowań niezgodnych z normą36. W poglądzie tym istotne staje się pokreślenie braku konieczności wprowa- dzenia odrębnej konstrukcji ogólnej dla ujęcia powiązań reguł kompetencyj- nych oraz norm imperatywnych w postaci normy nakazu podporządkowania się aktom ważnie wykonanej kompetencji. Przyjmuje się, że przymus podpo- rządkowania się normom będącym następstwem prawnie skutecznych aktów wykonania kompetencji jest zadaniem innych norm imperatywnych określa- jących obowiązki funkcjonalnie sprzężone z normami wykonania kompeten- cji. Przy czym obowiązki określone w normach imperatywnych aktualizowane będą poprzez wykonanie prawnych czynności konwencjonalnych realizują- cych posiadane kompetencje37. Norma obowiązująca jest wypowiedzią kwalifikowaną ze względu na od- niesienie do elementów kontekstu jej sformułowania jako gotowości posłuchu ze strony adresatów czy uznanie uzasadnienia powinności danego sposobu po- stępowania za uzasadnienie należyte38. Ważne staje się założenie o uznaniu pojęciowej i strukturalnej niezależ- ność reguł kompetencyjnych i norm, mimo iż imperatywne obowiązki po- wstają w następstwie wykonania tych reguł i przy zaznaczeniu zależności ma- jącej charakter związku funkcjonalnego – relacji ustanowionego następstwa tetycznego. W przeciwieństwie zresztą do poglądu o normie kompetencyjnej, gdzie związek ten ujmowany jest wprost za pomocą konstrukcji „normy kom- petencyjnej”. Przedstawiony jako alternatywny do normy kompetencyjnej – mającej cha- rakter imperatywnej normy nakazu (zakazu) określonego zachowania – po- gląd, nie uznaje właśnie za konieczne wprowadzenia jakiejś odrębnej konstruk- 36 A. Bator, Kompetencja, s. 62. 37 Ibidem, s. 64. 38 Z. Ziembiński, Problemy, s. 111. 12 § 3. Reguła kompetencyjna cji normy ogólnej podporządkowania się aktom wykonanej kompetencji39. W tym wypadku pojęcie reguły kompetencyjnej nie ma służyć bezpośrednio interpretacji kompetencji jako zdolności czy legitymacji do działania, ale od- nosi się do zależności powstającej pomiędzy podmiotem dysponującym kom- petencją a osobą, do której skierowana jest norma – obowiązek – powstający w następstwie skutecznego wykonania kompetencji. W przypadku reguły kompetencyjnej jest ona nazywana także regułą sensu czynności konwencjonalnej40. Przyznaje bowiem danemu podmiotowi moż- ność prawną podejmowania odrębnego działania41. Stawowi tym samym wzo- rzec dokonania czynności konwencjonalnej doniosłej prawnie. Określa czyje zachowanie, w jakich okolicznościach i w jaki sposób dokonane jest uznawane za czynność konwencjonalną doniosłą prawnie42. Przyjęto, że reguła kompetencyjna przyznaje danemu podmiotowi moż- ność prawną podejmowania określonego działania43. Mimo iż jest to pojęcie ogólne, to jednak reguła czynności konwencjonalnej ma służyć nie tylko dla identyfikacji określonego zachowania jako dokonania określonej czynności konwencjonalnej, ale jako konieczność jej znajomości dla wykonywania kom- petencji, skoro bez znajomości reguł i umiejętności posługiwania się nimi nie da się przecież w sposób prawie skuteczny wykonywać kompetencji44. W wypadku pojęcia kompetencji prawnej rozumniej jako prawnie usta- nowiona możność wywołania skutku prawnego zgodnie z wypowiedzią o od- powiedniej treści w postaci ustanawiania norm prawnych bądź innych skut- ków prawnych, a tutaj istotnego jako aktualizacja obowiązku przewidzianego normą imperatywną, ważne są czynniki konstytuujące pojęcie kompetencji prawnej, w tym pojęcie reguły kompetencyjnej. Norma, która ustanawia taką możność, jest w tym wypadku przy wykorzystaniu reguły kompetencyjnej, określana jako „norma kompetencyjna”. Wyróżniano przy tym trzy grupy czynników konstytuujących takie pojęcie kompetencji: 1) określające jaka osoba ma kwalifikacje do wykonywania działań normo- twórczych, tj. komu przysługuje kompetencja do dokonania czynności konwencjonalnej; 39 A. Bator, Kompetencja, s. 64. 40 M. Matczak, Pojęcie, s. 452. 41 Ibidem, s. 453; M. Matczak, Kompetencja, s. 68. 42 M. Matczak, Pojęcie, s. 453. 43 Ibidem. 44 A. Bator, Publicznoprawne, s. 569. 13 Rozdział I. Kompetencja 2) określające tryb dokonania tej czynności niezbędny do tego, aby mogła być uznana za czynność konwencjonalną określonego rodzaju; 3) określające zakres kompetencji, tj. dopuszczalną treść ustanawianych norm czy składanych oświadczeń45. Ewentualnie przyjmujący wskazanie efektu danej czynności konwencjonalnej, a który jest skutkiem dokona- nia czynności psychofizycznej przez oznaczony podmiot46. Przyjmuje się również, że reguła kompetencyjna w zakresie sposobu doko- nania czynności konwencjonalnej obejmuje niekiedy wymogi treściowe doko- nywanej czynności, którymi mogą być np. wytyczne zawarte w delegacji usta- wowej czy wymogi zawarte w normie generalno-abstrakcyjnej47. Istotne przy przyjęciu reguły kompetencyjnej jest podkreślenie wzajem- nego wpływu powyższych elementów reguły kompetencyjnej w tym sensie, że charakter jednego z nich przesądza o charakterze innego elementu, a co staje się ważne w sytuacji niezupełności wypowiedzi ustawodawcy co do któregoś z tych elementów, zwłaszcza w zakresie formy działania podmiotu kompeten- cji48. Przede wszystkim jednak przy pojęciu reguły kompetencyjnej ważne jest uwypuklenie sytuacji, w jakiej podejmowana jest czynność konwencjonalna – kontekstu podjęcia takiej czynności. W te rozważania należałoby wpisać jeszcze zagadnienie związane ze stwier- dzeniem tego, czy reguły kompetencyjne mogą być regułami indywidualnymi, co z kolei mogłoby się wiązać się ze skutkami prawnymi powstającymi w na- stępstwie działań niezgodnych z regułą. Mogłoby również pozwolić na wy- jaśnienie specyficznego dla reguł kompetencyjnych sposobu sankcjonowania w razie naruszenia tych reguł (nieważność, wadliwość czynności, brak moż- liwości zastosowania egzekucji lub kary pojmowanych jako zindywidualizo- wana norma sankcjonująca)49. Specyfika wykonania kompetencji na poziomie językowym prowadzi natomiast do stwierdzenia potrzeby wyodrębnienia re- guły kompetencyjnej pojmowanej jako abstrakcyjna wypowiedź i konkretnego aktu wykonania kompetencji prawnej przez określony podmiot50. Reguła kom- 45 A. Bator, Kompetencja, s. 67; tenże, Publicznoprawne, s. 572; Z. Ziembiński, Problemy, 46 M. Matczak, Pojęcie, s. 453–454 (przy czym efektem takim może być np. ustanowienie obo- s. 165–166. wiązku lub przyznanie prawa – s. 454). 47 M. Matczak, Pojęcie, s. 457. 48 Ibidem, s. 459. 49 A. Bator, Kompetencja, s. 90. 50 Ibidem, s. 90–91. 14 § 4. Norma kompetencyjna petencyjna jako wytwór aktu władczego, będzie mogła być tym samym uznana wyłącznie za regułę generalną. Nie ma miejsca na indywidualne reguły kom- petencyjne51. Reguła kompetencyjna wraz z wyróżnionymi elementami tej reguły po- zwoli przede wszystkim na położenie większej uwagi na podmiot dokonujący czynności konwencjonalnej. Formę, w jakiej jest ona realizowana i zakres upo- ważnienia do dokonania takiej czynności, z czym będzie się wiązać funkcjo- nalnie obowiązek52 właściwego zachowania uczestniczących w postępowaniu podmiotów. § 4. Norma kompetencyjna I. Norma zachowania Postępowanie cywilne jest sekwencją zachowań jego podmiotów. Zacho- wania te są regulowane przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, co zwią- zane jest z pojawieniem się terminu: norma postępowania. Dla rozważenia za- gadnienia opracowania uzasadnione będzie przedstawienie uwag co do normy zachowania, a co stanie się istotne dla określenia sytuacji procesowej w postaci aktualizacji obowiązku zachowania uczestników postępowania, gdy zostanie dokonana przez innego uczestnika odpowiednia czynność konwencjonalna. Pozwoli to w dalszej kolejności na stwierdzenie zachowania właściwego w razie podjęcia czynności związanej z zakończeniem takiego postępowania. Jeśli więc powstanie konieczność udzielenia jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, kto, w jakich okolicznościach, jak powinien się zachować – to odpowiedź będzie mogła z reguły zostać udzielona po odwołaniu się do więcej niż jednego prze- pisu prawa53, by poprzez ich interpretację zrekonstruować normę zakodowaną 51 A. Bator, Kompetencja, s. 122. 52 Pojęcie obowiązku używane jest w języku prawniczym względnie jednoznacznie. Jest to pojęcie pochodne w stosunku do powinności i zrelatywizowane do norm nakazujących i zakazu- jących – J. Wróblewski, [w:] W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria, s. 358. 53 W nawiązaniu do poglądu o rozróżnieniu przepisu prawa jako jednostki redakcyjnej tekstu prawnego (fragmentu tekstu prawnego) – od normy prawnej; a to w odwołaniu się do poglądu Z. Ziembińskiego w: Z. Ziembiński, Problemy, s. 110–189; zob. również M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012, s. 15, 223. 15 Rozdział I. Kompetencja w przepisach54. Norma postępowania jest wypowiedzią, która według reguł ję- zyka polskiego nadaje się do tego, by za jej pomocą nakazywać jakimś pod- miotom podjęcie w określonych okolicznościach jakiegoś zachowania lub po- wstrzymania się od jakiegoś zachowania55. Przy czym dla zapewnienia sposobu idealnego wyrażenia normy postępowania z zapewnieniem jej semiotycznej identyfikacji jest użycie zwrotu „nakazuje się niech lub zakazuje się niech nie” dla wyrażenia odpowiedniego nakazu lub zakazu odpowiedniego zachowania przy wieloznaczności pojawiającego się w innym wypadku słowa „powinien”56. Norma prawna – norma merytoryczna – powinna określać warunki, w ja- kich adresat normy powinien zachować się w odpowiedni sposób57. Przyjmuje się bowiem tak jak w przypadku reguł kompetencyjnych, że system prawa składa się z norm udzielających kompetencji (w tym kompetencji prawodaw- czych) oraz norm merytorycznych58. Wypowiedz jest normą prawną jeśli komuś czegoś zakazuje lub coś czynić nakazuje59, w określonych okolicznościach, w których to wyznaczone zacho- wanie ma być spełnione, przy oznaczeniu adresata w sposób wyraźny lub cho- ciażby domyślny60. Norma prawna jest szczególnego rodzaju normą postępowania, wypo- wiedzią dyrektywną nakazującą lub zakazującą określonemu generalnie pod- miotowi – adresatowi – w określonych okolicznościach postępować w ozna- czony sposób61. Bądź też jest wypowiedzią, która na gruncie reguł znaczenio- wych danego języka bezpośrednio nakazuje danej osobie podjęcie pewnego zachowania, gdy wystąpią określone okoliczności62. Albo konstrukcją utwo- rzoną poprzez wydzielenie strony przedmiotowej, na którą składa się pewien 54 T. Gizbert-Studnicki, A. Grabowski, Normy programowe w konstytucji, [w:] Charakter i struktura norm konstytucji, pod red. J. Trzcińskiego, Warszawa 1997, s. 96. 55 Ibidem; również M. Zieliński, Wykładnia, 2012, s. 15; Z. Ziembiński, [w:] S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii prawa, Poznań 1997, s. 25. 56 M. Zieliński, Wykładnia, 2012, s. 23–24. 57 J. Wróblewski, Modele systemów norm a system prawa, SPE 1969, t. II, s. 23. 58 S. Wronkowska, O praktycznych aspektach tak zwanej hierarchii w systemie prawa, [w:] W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, pod red. A. Choduń, S. Czepity, Szczecin 2010, s. 428; Z. Radwański, M. Zieliński, [w:] SPP, t. 1, 2007, s. 313–314. 59 Z. Ziembiński, Typologia norm prawnych, [w:] Z teorii i filozofii prawa Zygmunta Ziem- bińskiego, pod red. S. Wronkowskiej, Warszawa 2007, s. 109 (praca źródłowa: Problemy podsta- wowe prawoznawstwa, Warszawa 1980). 60 Z. Ziembiński, [w:] S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys, s. 26. 61 Z. Ziembiński, Typologia, s. 110; Z. Ziembiński, Teoria prawa, Warszawa–Poznań 1978, s. 22. 62 K. Świrydowicz, W sprawie pojęcia obowiązku, RPEiS 1981, Nr 1, s. 87. 16 § 4. Norma kompetencyjna stan faktyczny i wynikająca z tego stanu faktycznego reguła zachowania oraz strony podmiotowej, która dotyczy wskazania podmiotów objętych działa- niem normy63. Norma postępowania musi zostać w prosty czy zawiły sposób odkodowana z przepisów, przy czym zwykle nie z jednego, ale z całego ich zespołu lub we- dług pewnych reguł wnioskowana z norm wcześniej zrekonstruowanych64. Oczywiście nie jest to jedyny pogląd co do pojęcia normy postępowania. Pomijając pogląd o zrównaniu terminu norma postępowania i przepis prawa65, należałoby zaznaczyć pojęcie normy postępowania jako wzoru – modelu66. Norma prawna jest budowana według określonego wzoru. Przy czym, może to nastąpić poprzez wyznaczenie sposobu zachowania w regule, która je nor- muje (norma jest tutaj traktowana jako podstawowa jednostka prawa, odpo- wiadająca istocie prawa). Wtedy reguła taka powinna podawać czyje zacho- wanie się reguluje, w jakich warunkach to następuje (jako hipoteza normy). Określać, jakie zachowanie się wyznacza (dyspozycja normy). A także poda- wać konsekwencje, jakie powinny nastąpić w wypadku, gdy osoba należąca do klasy osób wyznaczonych hipotezą normy – w warunkach przez nią wskaza- nych – nie zachowała się zgodnie z dyspozycją67. W odmiennych poglądzie za- przeczającemu związkowi między prawem a konstrukcją normy (jak to przy- jęto we wcześniejszym stanowisku), konstrukcja normy zależy od założonych potrzeb, jak choćby co do precyzyjnego określenia reguły zachowania się68. Wśród generalnych i abstrakcyjnych norm postępowania ustanowionych przez organy państwa można, jak to wcześniej zaznaczono, wyróżnić: 1) normy nakazujące czy zakazujące dokonania określonych zwykłych czynności psychofizycznych; 2) normy nakazujące czy zakazujące dokonania określonych czynności prawnych, a wśród nich normy kompetencyjne. 63 W. Broniewicz, Normy, przesłanki i zarzuty jurysdykcyjne w procesie cywilnym, SPE 1969, t. II, s. 76. 64 Z. Ziembiński, Typologia, s. 110. 65 J. Nowacki, Z. Tobor, Wstęp, s. 78. 66 J. Wróblewski, [w:] W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria, s. 342. 67 Ibidem, s. 344 – w zasadzie są to dwie reguły; pierwsza – określająca powinność zachowania się sankcjonowanego i druga – określająca powinność zachowania się sankcjonującego (s. 344). Aczkolwiek są przedstawiane w tym zakresie poglądy, że właściwą regułą jest tylko reguła sank- cjonowana regulująca zachowania adresatów pierwotnych, bowiem sankcja jest jedynie środkiem pomocniczym (norma wtórna) – ibidem, s. 344; S. Grzybowski, Cześć ogólna prawa cywilnego. Zarys prawa cywilnego, Warszawa 1988, s. 7. 68 J. Wróblewski, [w:] W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria, s. 345. 17 Rozdział I. Kompetencja Przy czym norma kompetencyjna w szerszym zakresie takiego pojęcia, uży- wana jest dla konstrukcji, w której nakazuje się adresatowi zachowanie w okre- ślony sposób, gdy zostanie odpowiednio dokonana przez określony podmiot pewna czynność konwencjonalna – a dla komunikatywności norm kompeten- cyjnych – podaje się także zespół reguł konstruujących dokonanie czynności prawnej – nakazujących dokonania ich w taki a nie w inny sposób (o czym dalej). W przypadku postępowania sądowego normy imperatywne wiążą się oczy- wiście z działalnością sądów – wymiarem sprawiedliwości – a polegającą na rozstrzyganiu konfliktów prawnych lub spraw niekonfliktowych w sferze podstawowych praw i wolności obywatelskich bądź na wymierzaniu kar69. Rozstrzyganie takie musi mieć w tym wypadku charakter imperatywny pole- gający na ustaleniu konsekwencji prawych na podstawie obowiązujących norm prawa w sposób wiążący i stanowczy dla określonych podmiotów70. Impera- tywność tę ucieleśnia się stosowanie do okoliczności w sankcji – możliwo- ści przymusowego wykonania orzeczenia przy użyciu przewidzianych przez prawo środków przymusu (poza prawomocnością materialną w znaczeniu po- zytywnym i negatywnym) bądź w realizacji w sposób odpowiadający treści orzeczenia71. Z dodaniem, że w przypadku imperatywnych norm procesowych sankcja nie będzie elementem istotnym. Z uwagi na uregulowania Kodeksu postępowania cywilnego uzasadnione będzie jeszcze przytoczenie wyróżnionych w nauce dyrektyw celowościowych. Dyrektywa celowościowa jest wyrażeniem, które głosi, co należy czynić, aby osiągnąć zamierzony skutek72. Z tym że inna norma postępowania może okre- ślonemu podmiotowi nakazywać zrealizowanie stanu rzeczy przewidzianego w normie celowościowej wyznaczając zarazem warunki konieczne lub wystar- czające dla zrealizowania tego stanu (zwykle chodzi o zespół warunków ko- niecznych lub alternatywy warunków wystarczających)73. 69 K. Lubiński, Pojęcie i zakres wymiaru sprawiedliwości, SP 1987, Nr 4, s. 24. 70 Ibidem, s. 16. 71 Ibidem, s. 16–17. 72 Z. Ziembiński, O aparaturze, s. 35–36; Z. Ziembiński, [w:] Z. Ziembiński, S. Wronkowska, 73 Z. Ziembiński, [w:] Z. Ziembiński, S. Wronkowska, Zarys, s. 29–30; zob. również T. Gizbert-Studnicki, A. Grabowski, Normy, s. 97–113. Zarys, s. 29. 18 § 4. Norma kompetencyjna II. Instytucja normy kompetencyjnej Norma kompetencyjna nakazuje postępowanie w określony sposób jej ad- resatowi wówczas, gdy podmiot uzyskujący do tego kompetencję, mocą tej normy kompetencyjnej, dokona w przewidziany sposób określonej czynności konwencjonalnej74. Norma kompetencyjna nakazuje oznaczonemu podmio- towi, podległemu kompetencji, zachowanie się w oznaczony sposób w oko- licznościach polegających m.in. na tym, że podmiot uzyskujący kompetencję dokona czynności konwencjonalnej w przewidziany sposób75. Właściwe będzie dodanie, że wśród typu norm prawnych wyróżnionych ze względu na ich treść są normy udzielające kompetencji do dokonania okre- ślonych czynności konwencjonalnych doniosłych prawnie. Przy czym będą to normy udzielające kompetencji prawodawczej lub normy udzielające kompe- tencji do aktualizowania przez odpowiednią czynność obowiązku prawnego opartego na poprzednio już ustanowionych normach76. W najprostszym przypadku norma kompetencyjna wyrażona jest w postaci przepisu kompetencyjnego, który upoważniając jakiś podmiot do dokonania czynności, przez którą powstają lub aktualizują się obowiązki innych podmio- tów (adresatów normy) – formułuje normę nakazującą tym podmiotom – pod- miotom podległym kompetencji – odpowiednie zachowanie77. Wśród typów norm prawnych, jak podniesiono wcześniej wyróżnia się (ze względu na ich treść) – normy udzielające kompetencji do dokonywa- nia określonych czynności konwencjonalnych doniosłych prawnie78. Normy te udzielają kompetencji do zaktualizowania przez odpowiednią czynność obo- wiązku prawnego opartego na poprzednio już ustanowionych normach79. 74 Z. Ziembiński, Teoria, s. 25–26; tenże, Kilka uwag o pojęciu przestrzegania i pojęciu sto- sowania prawa, PiP 1968, Nr 1, s. 5 (przy czym z znaczeniem dokonania czynności tetycznej); M. Zieliński, Dwa nurty, s. 585–586; M. Zieliński, Z. Ziembiński, Uzasadnienie, s. 64. W takim po- jęciu będzie to wyrażenie rozumiane w opracowaniu. 75 K. Świrydowicz, S. Wronkowska, M. Zieliński, Z. Ziembiński, O nieporozumieniach doty- czących tzw. „norm zezwalających”, PiP 1975, Nr 7, s. 60; M. Zieliński, Dwa nurty, s. 585–586; S. Wronkowska, [w:] S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys, s. 104, 108; M. Zieliński, Z. Ziembiński, Uzasadnienie, s. 81. 76 Z. Ziembiński, Problemy, s. 160. 77 Z. Ziembiński, Kilka, s. 5. 78 Z. Ziembiński, Typologia, s. 98. 79 P. Sobolewski, Kompetencja do dokonania czynności prawnej jako przesłanka jej prawnej doniosłości, PPH 2009, Nr 2, s. 27– norma kompetencyjna wyznacza zakres spraw, w których podmiot upoważniony może skutecznie dokonywać czynności konwencjonalnych. 19 Rozdział I. Kompetencja Wyróżniony zostaje co prawda przy tym obowiązek normy kompetencyj- nej co do zachowania w postaci wydania aktów prawnych80. Jednak w związku z prowadzonym postępowaniem istotny jest tylko ten drugi rodzaj normy kompetencyjnej. Dokonanie przez określony podmiot, w odpowiednim trybie, określonej czynności konwencjonalnej może być wydarzeniem, w wyniku którego znaj- duje zastosowanie odpowiednia norma prawa, a przez to aktualizują się wy- znaczone przez nią obowiązki81. Właściwie kompetencja jako sytuacja prawna wyznaczona jest przez normę kompetencyjną – w przedmiocie upoważnienia do dokonania czynności kon- wencjonalnej – co bezwzględnie wymaga wcześniejszego odtworzenia normy kompetencyjnej z zespołu przepisów prawnych według uprzednio przyjętych i zastosowanych reguł interpretacyjnych na podstawie przyjętej koncepcji wy- kładni82. Wymagane byłoby zwrócenie uwagi na to, że podmiot uzyskujący kom- petencję do dokonania czynności konwencjonalnej doniosłej prawnie nie jest adresatem normy kompetencyjnej. W tym wypadku na inny podmiot norma kompetencyjna nakłada obowiązki (chyba że czynność polega na zobowią- zaniu się do jakiegoś zachowania)83. Adresatem normy kompetencyjnej jest w tym wypadku podmiot podległy kompetencji, który ma obowiązek od- powiedniego zachowania się, gdy zostanie dokonana czynność konwencjo- nalna84. W przypadku normy kompetencyjnej instytucja ta zajmuje się przede wszystkim sytuacją podmiotu kompetentnego85. Kompetencja określona jako sytuacja prawna podmiotu kompetencji, wyznaczona jest jednak pośrednio 80 Przez co wyróżniona zostaje norma kompetencji normodawczej nakazująca adresatowi postępowanie według norm jakie zostaną ustanowione przez ten podmiot. Obok norm udziela- jących kompetencji do zaktualizowania potencjalnego obowiązku adresata – zob. Z. Ziembiński, Kilka, s. 6. 81 Z. Ziembiński, Typologia, s. 98. 82 M. Zieliński, Dwa nurty, s. 585. 83 Z. Ziembiński, Typologia, s. 99; M. Zieliński, Dwa nurty, s. 586. 84 Z. Ziembiński, Typologia, s. 99. 85 W prawie administracyjnym podniesiono, że w przypadku problematyki kompetencji jej pojęcie wiąże się ściśle z podmiotem kompetencji, którym jest w tym wypadku organ administracji państwowej. Na podmiocie kompetencji, jego sytuacji oraz możliwościach jego działania koncen- truje się uwaga nauki, w przeciwieństwie do ogólnej teorii, gdzie istotne jest ustalenie struktury normy kompetencyjnej, jej treści i skutków – T. Rabska, W poszukiwaniu pojęcia „kompetencji prawodawczej” organów administracji państwowej, AUWr 1985, Prawo CXLIII, No 857, s. 261, 263. 20 § 4. Norma kompetencyjna przez normę, której adresatem jest ten podmiot, którego reakcja na dokonanie czynności konwencjonalnej przez podmiot kompetencji ma być efektem tego, że podmiot kompetencji ma możność ważnego i liczącego się dokonania tej czynności86. Podsumowując ten fragment, można przyjąć, że norma udzielająca kom- petencji składa się z dwóch niejako odmiennych części, tj. z reguły, która pew- nej czynności psychofizycznej lub prostej czynności konwencjonalnej doko- nanej przez podmiot uzyskujący do tego kompetencję, nada sens dokonania czynności konwencjonalnej danego rodzaju oraz z normy konsekwencyjnej nakazującej podmiotowi podlegającemu udzielanej kompetencji odpowiednio zareagować na taką czynność jako na należycie dokonaną czynności konwen- cjonalną. W związku z rozważanym zagadnieniem zakończenia postępowania i dla podkreślenia tej sytuacji, właściwe będzie zaznaczanie, że w przypadku normy kompetencyjnej nie tyle istotne jest zezwolenie jakiemuś podmiotowi na do- konanie określonej czynności konwencjonalnej (zresztą jest to wyraźnie ure- gulowane w przepisach odnoszących się do reguł sensu czynności konwencjo- nalnej doniosłej prawnie), co nakazanie innemu podmiotowi tak czy inaczej zareagować na tę czynność, jeśli przy tym sposób tego zachowania jest ściśle wyznaczony normą prawną wyprowadzoną z przepisów prawnych na zasadzie interpretacji przy zastosowaniu dyrektyw wykładni czy reguł inferencji87. Norma, udzielając oznaczonemu podmiotowi kompetencji do dokonania czynności konwencjonalnej, może z nią połączyć normę nakazującą kom- petentnemu podmiotowi uczynnić – w określonych okolicznościach – uży- tek z przyznanej kompetencji88. Przy czym charakter takiego obowiązku jest różny – od jednoznacznego obowiązku czynienia użytku z kompetencji aż do ogólnego obowiązku kierowania się interesami, których rozeznanie pozosta- wia się samemu organowi decydującemu89. 86 M. Zieliński, Dwa nurty, s. 604. 87 Właściwe będzie zwrócenie uwagi na odróżnienie upoważnienia do dokonania czynności konwencjonalnej w ramach normy kompetencyjnej, gdzie występuje obowiązek podporządkowa- nia się adresata tej normy kompetencji – od normy uprawniającej, w ramach której powstaje obo- wiązek oznaczonego podmiotu świadczenia na rzecz uprawnionego jako korelat tego uprawnie- nia – zob. więcej Z. Ziembiński, Problemy, s. 174–176. 88 Z. Ziembiński, Typologia, s. 105–106; tenże, Kilka, s. 8–9; M. Zieliński, Dwa nurty, s. 586. 89 Z Ziembiński, Typologia, s. 106. 21
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zakończenie postępowania rozpoznawczego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: