Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00139 011896 7452658 na godz. na dobę w sumie
Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego - ebook/pdf
Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 260
Wydawca: Wiedza i Praktyka Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-269-4318-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Pozycja obowiązkowa w każdej jsfp. Inwentaryzacja, naliczenie odsetek, uzgodnienie zapisów kont analitycznych z księgą główną – to tylko część z czynności, które księgowi rozliczający jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe powinni wykonać, zanim zamkną swoje księgi rachunkowe za 2015 rok. Publikacja to kompendium wiedzy, omawiające wszystkie czynności krok po kroku, niezbędne do zamknięcia ksiąg rachunkowych.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Z A M K N I Ę C I E R O K U 2 0 1 5 J E D N O S T E K P U B L I C Z N Y C H B I B L I O T E K A I P O Z A R Z Ą D O W Y C H ZAMKNIĘCIE ROKU 2015 W JEDNOSTKACH SEKTORA PUBLICZNEGO WSKAZÓWKI, JAK BEZBŁĘDNIE ZAMKNĄĆ KSIĘGI I SPORZĄDZIĆ SPRAWOZDANIE FINANSOWE BIBLIOTEKA JEDNOSTEK PUBLICZNYCH I POZARZĄDOWYCH Cena 147 zł UOJ 31 Izabela Świderek Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. 2 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) Autor: Izabela Świderek – doktor nauk ekonomicznych w zakresie analizy ekonomiczno-finansowej oraz finansów publicznych. Autorka książek i wielu artykułów dotyczących problema- tyki finansów publicznych, funkcjonowania sektora finansów publicznych, wtym nowoczesnych systemów zarządzania sektorem finansów publicznych. Od16 lat związana zawodowo z jednostkami samorządu terytorialnego. Od2007roku pełni funkcję skarbnika jednostki samorządu terytorialnego. Prowadzi szkolenia z zakresu rachunkowości budżetowej i zasad funkcjonowania sektora finansów publicznych. Wydawca: Katarzyna Bednarska Redaktor: Dorota Strusiewicz-Kotela Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski Korekta: Zespół Skład, łamanie: Raster studio Druk: MillerDruk sp. z o.o. ISBN 978-83-269-4318-8 Nakład: 300 egz. Wydawnictwo Wiedza iPraktyka sp. zo.o., 03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a Tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, NIP: 523-19-92-256 Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy. Wyskość kapitału zakładowego 200.000 zł Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2015 Publikacja „Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w niniejszej publikacji –bez zgody wydawcy –jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja „Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego” porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konret- nym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych wpublikacji „Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego” wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków. Spis treści Od autora ....................................................................................................................................................... 5 Rozdział I. Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego ................ 7 1.1. Ustalenie terminu wpływu dokumentacji (cid:20)nansowej do jednostki ......................................... 7 1.2. Ustalenie terminu rocznych sprawozdań budżetowych i (cid:20)nansowych ................................. 16 Rozdział II. Inwentaryzacja składników aktywów i pasywów jednostki ...................................... 26 2.1. Istota i cele inwentaryzacji .......................................................................................................... 26 2.2. Terminy i częstotliwość przeprowadzania inwentaryzacji ...................................................... 28 2.3. Formy i metody inwentaryzacji .................................................................................................. 32 2.4. Etapy inwentaryzacji .................................................................................................................... 42 2.5. Różnice inwentaryzacyjne i sposób ich ujęcia wksięgach rachunkowych ........................... 55 2.6. Wycena aktywów i pasywów na dzień bilansowy .................................................................... 60 2.7. Odpowiedzialność w zakresie inwentaryzacji .......................................................................... 66 Rozdział III. Ewidencja składników aktywów i pasywów jednostki na dzień bilansowy ................ 69 3.1. Należności i zobowiązania na koniec roku budżetowego ....................................................... 69 3.2. Dochody budżetowe i środki pieniężne na koniec okresu budżetowego ............................. 76 3.3. Przychody i koszty na koniec roku budżetowego .................................................................... 81 3.4. Dotacje i ich rozliczenie .............................................................................................................. 87 3.5. Rozliczenia międzyokresowe kosztów ....................................................................................... 99 3.6. Wydatki uznane za niewygasające z końcem roku budżetowego ........................................ 100 Rozdział IV. Przygotowanie ksiąg rachunkowych do zamknięcia ................................................ 105 4.1. Zapewnienie kompletności i poprawności zapisów w księgach rachunkowych jednostki ....................................................................................... 106 4.2. Uzgadnianie zapisów i sald kont księgi głównej .................................................................... 110 Rozdział V. Sprawozdawczość budżetowa nakoniec roku ............................................................. 116 5.1. Sprawozdania budżetowe ...................................................................................................... 117 5.2. Sprawozdania wzakresie operacji (cid:20)nansowych ................................................................. 188 4 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) Rozdział VI. Sprawozdawczość (cid:23)nansowa na koniec roku ............................................................ 231 6.1. Bilans z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego ...................................... 233 6.2. Bilans jednostki budżetowej, samorządowego zakładu budżetowego ................................. 240 6.3. Rachunek zysków i strat ........................................................................................................... 251 6.4. Zestawienie zmian w funduszu jednostki ............................................................................... 262 6.5. Łączne sprawozdania (cid:20)nansowe .............................................................................................. 269 6.6. Skonsolidowany bilans jednostki samorządu terytorialnego ............................................... 272 Rozdział VII. Sprawozdanie z wykonania budżetu i absolutorium z wykonania budżetu ...... 283 7.1. Terminy sporządzenia sprawozdania z wykonania budżetu oraz zakres informacyjny w nim zawarty .................................................................................................... 283 7.2. Procedura udzielania absolutorium organowi wykonawczemu samorządu terytorialnego ......................................................................................................... 290 Od autora Funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego oraz ich jednostek organiza- cyjnych związane jest nie tylko z bieżącą ewidencją zdarzeń i operacji gospodarczych w ciągu roku budżetowego, ale również z prawidłowym zakończeniem roku budżeto- wego. Warunkuje to sporządzenie rzetelnej sprawozdawczości finansowej i budżetowej, a także prawidłowe otwarcie ksiąg rachunkowych w kolejnym okresie obrachunkowym. Procedura zakończenia roku budżetowego obejmuje wiele różnorodnych czyn- ności, których realizacja zapewnia prawidłowość zamknięcia ksiąg rachunkowych, rozumianych jako trwałe uniemożliwienie dokonywania nowych zapisów lub zmian w zapisach już wprowadzonych. Stanowi także o poprawności stanów początkowych otwieranych w nowym roku budżetowym ksiąg rachunkowych. Przygotowania do zakończenia roku budżetowego w ewidencji księgowej, jak również ostateczne jego zakończenie to proces wieloetapowy, czasochłonny i dotyczący również pracowników wydziałów merytorycznych jednostki. Książka prezentuje i omawia czynności towarzyszące zakończeniu okresu obra- chunkowego. Identyfikuje i definiuje czynności przygotowawcze, które w jednostkach rozpoczynają się już w ostatnim kwartale kończącego się okresu budżetowego. Od precyzji ich określenia i umiejscowienia we właściwym przedziale czasowym będzie zależało zachowanie ustawowych terminów nałożonych na jednostki obowiązków (ewidencyjnych, inwentaryzacyjnych czy sprawozdawczych). Jedną z czynności niezbędnych do przeprowadzenia jest inwentaryzacja. Obejmuje swym zakresem posiadany przez jednostkę majątek oraz źródła jego finansowania, po- zytywnie wpływa na rzetelność informacji zawartych w księgach rachunkowych. Mająca obligatoryjny charakter, realizowana jest w różnych terminach, adekwatnych do rodza- ju inwentaryzowanych elementów aktywów lub pasywów jednostki, z wykorzystaniem ustawowo określonych metod. Ranga inwentaryzacji wynika również z ustawowych sankcji przewidzianych z tytułu nieprzeprowadzenia lub nieprawidłowego przeprowa- dzenia (i rozliczenia) inwentaryzacji. Istniejący stan prawny w zakresie inwentaryzacji uzasadnia jej szczególne znaczenie dla rzetelności prowadzonych przez jednostkę ksiąg rachunkowych, odzwierciedlających całokształt zaistniałych w jednostce zdarzeń i operacji gospodarczych wpływających na stan posiadanych aktywów i pasywów oraz innych wielkości ekonomicznych, charakteryzujących kondycję finansową jednostki. Kondycja finansowa jednostki determinowana jest nie tylko decyzjami podejmo- wanymi przez kierujących jednostką, ale zależy także od prawidłowości „postępo- wania” z poszczególnymi wielkościami ekonomicznymi, w związku z zakończeniem roku budżetowego. Właściwe ustalenie obrotów, sald końcowych czy odpowiednia korespondencja kont księgowych przy dokonywaniu księgowań na koniec roku znaj- dują odzwierciedlenie w sporządzanych przez jednostkę sprawozdaniach o różnym zakresie informacyjnym. Końcoworoczne sprawozdania budżetowe, konstruowane na podstawie kasowej re- alizacji budżetu jednostki samorządu terytorialnego (oraz planu finansowego jednostek organizacyjnych) odzwierciedlają wyniki rocznych działań jednostki, skoncentrowane głównie na osiągniętych dochodach budżetowych, wysokości i zakresie wykonanych wy- datków budżetowych, istniejących w jednostce zobowiązaniach czy należnościach oraz budżetowym wyniku rocznej realizacji budżetu. Z kolei sprawozdawczość finansowa, sporządzana według zasady memoriału, prezentuje zrealizowany przez jednostkę roczny wynik finansowy. Z uwagi na szczególne zasady funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego również sprawozdawczość finansowa sporządzana jest z uwzględnieniem szczególnych rozwiązań odnoszących się do jednostek samorządu terytorialnego. Kon- sekwencją są specyficzne zasady ewidencji zdarzeń gospodarczych i wykazywania ich w obowiązującej sprawozdawczości (zarówno budżetowej, jak i finansowej). Specyfika funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego przejawia się rów- nież w charakterystycznych dla sektora finansów publicznych zasadach zatwierdzania rocznych sprawozdań. Odnoszą się one zarówno do terminów ich zatwierdzania, jak i zakresu prezentowanych w nich danych. Swoiste dla sektora finansów publicznych jest sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym. Ustawowo sformalizowany jest zakres danych objętych sprawozdaniem z realizacji budżetu, który może jednak zostać dostosowany do specyficznych potrzeb informacyjnych odbiorców sprawozda- nia, jak również termin sporządzenia oraz jego odbiorcy, co stanowi o konieczności szczególnej dbałości o zachowanie prawidłowości sekwencji czynności towarzyszących zakończeniu okresu budżetowego. Prezentowana publikacja, mimo że głównie skierowana jest do pracowników wy- działów finansowo-księgowych i kierowników jednostek, może stanowić również źródło niezbędnych informacji dla pracowników wydziałów merytorycznych, czynnie uczestniczących w procedurze zakończenia roku budżetowego. Rozdział I Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego Koniec roku dla każdej funkcjonującej na rynku jednostki, a w szczególności dla służb finansowo-księgowych, związany jest z wieloma niezbędnymi do wykonania czyn- nościami. Celem ich jest takie przygotowanie ksiąg rachunkowych do zamknięcia, aby uzyskane na ich podstawie informacje były rzetelne, bezbłędne i sprawdzalne. Sporzą- dzone na podstawie tak prowadzonych ksiąg rachunkowych różnego rodzaju sprawo- zdania kończące rok gwarantują właściwe zobrazowanie efektów rocznej działalności jednostki. Od poprawnego zamknięcia ksiąg rachunkowych roku minionego zależy także poprawne otwarcie ksiąg rachunkowych roku następnego. Procedura zakończenia okresu obrachunkowego jest szczególnie istotną kwestią również z uwagi na fakt, że informacje roczne stanowią znaczące dane zarządcze. Analiza osiągniętych efektów rocznej działal- ności może stanowić potwierdzenie prawidłowości przyjętej polityki (strategii) rozwoju jednostki lub przyczynić się do konieczności jej przeformułowania. 1.1. Ustalenie terminu wpływu dokumentacji finansowej do jednostki Niezbędne do wykonania, w związku z zakończeniem roku budżetowego1), czyn- ności tworzą cykl logicznie powiązanych i uzależnionych od siebie etapów. Zwień- czeniem ich są sprawozdania roczne (finansowe, budżetowe) oraz inne, niezbędne raporty i zestawienia (m.in. sprawozdania statystyczne). Procedura zakończenia roku budżetowego nie musi dotyczyć wyłącznie wy- działu (komórki) finansowo-księgowego. Zazwyczaj jest związana z czynnościami 1) Terminy: rok budżetowy, rok obrachunkowy i okres obrachunkowy traktowane będą jako tożsame. 8 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) wykonywanymi przez wydziały merytoryczne. Z tego względu obejmuje więc wiele działań wykonywanych przez te komórki. Większość realizowanych przez jednostkę czynności znajduje swój „(cid:20)nał” w wydziale (cid:20)nansowo-księgowym, w postaci faktury (rachunku) obrazującej dokonany zakup lub dokumentu obrazującego postęp w re- alizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego czy też ukazującego zmiany w posiadanym przez jednostkę majątku trwałym. Z tego względu pomocne staje się przygotowanie harmonogramu całokształtu niezbędnych czynności wpływających na prawidłowość zakończenia roku budżetowego. Harmonogram może być przygotowywany w formie zarządzenia kierownika jed- nostki corocznie, ale może także stanowić stały element funkcjonowania jednostki. W tym celu musi zostać zapisany jako część dokumentacji wewnętrznej jednostki, np. może stanowić element jej polityki rachunkowości. Bez względu na umiejsco- wienie harmonogramu w dokumentach określających sposób funkcjonowania jed- nostki zawsze musi on odzwierciedlać wytyczne zawarte w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, jak również uwzględniać specy(cid:20)kę działalności jednostki i charakterystyczne dla niej czynniki. Jednym z celów harmonogramu jest szczegółowe określenie terminu wpływu do jednostki dokumentów (cid:20)nansowych obrazujących zaistniałe zdarzenia i operacje gospodarcze. Ma to szczególne znaczenie w zachowaniu jednej z fundamentalnych zasad rachunkowości – zasady memoriału(cid:19)). Zgodnie z nią w księgach rachunko- wych, a w konsekwencji również w sporządzanych na ich podstawie sprawozda- niach (cid:20)nansowych, należy ująć ogół zdarzeń gospodarczych dotyczących danego roku obrotowego, niezależnie od ich faktycznego momentu zapłaty. Efekty zdarzeń gospodarczych muszą być zatem ujmowane w księgach rachunkowych w mo- mencie ich powstania, bez względu na moment zaistnienia przepływu środków pieniężnych z tego tytułu. Dodatkowo wytyczne ustawowe nakazują wprowadzenie do ksiąg rachunkowych okresu obrachunkowego w postaci zapisu każdego zda- rzenia, które nastąpiło w tym okresie obrachunkowym. Konieczne więc staje się określenie terminu, do którego wpływające do jednostki dokumenty dotyczące zdarzeń minionego roku budżetowego uwzględnione będą (zostaną powiązane) z tym właśnie (czyli minionym) okresem obrachunkowym. Ustalenie takiej daty powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w zapisie określającym wewnętrzne ure- gulowania jednostki odnośnie do polityki rachunkowości. Określenie daty, do której wpływające dokumenty źródłowe uwzględnione zostaną w zapisach ksiąg rachunkowych minionego okresu, powinno uwzględniać wytyczne obowiązujących przepisów prawnych, dotyczących terminów sporządzania obligatoryjnych spra- wozdań (budżetowych i (cid:20)nansowych). Uproszczenie dotyczące dookreślenia dat ujmowania dokumentacji w odpowiednim okresie obrachunkowym może zostać wprowadzone na mocy przepisów ustawy o rachunkowości (art.(cid:18), ust.(cid:18)), pod 2) Art.6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 9 warunkiem że nie będzie ono miało istotnie ujemnego wpływu na jasne i rzetelne przedstawienie sytuacji majątkowej, (cid:20)nansowej oraz wyniku (cid:20)nansowego. Istotność (zakres) wpływu wywieranego przez zastosowane uproszczenia powinna zostać przeanalizowana indywidualnie przez każdą jednostkę, z uwzględnieniem jej spe- cy(cid:20)ki (charakterystycznych cech). Punktem odniesienia dla oceny zakresu wpływu zastosowanych uproszczeń mogą być: zrealizowane przez jednostkę w ciągu roku koszty lub wydatki, zrealizowane roczne przychody lub dochody, osiągnięty wynik (cid:20)nansowy. Dokonany wybór, jak również ocena wpływu na sytuację (cid:20)nansową, majątkową oraz roczny wynik (cid:20)nansowy powinny zostać odzwierciedlone w za- pisach polityki rachunkowości jednostki. Regulacje prawne i wynikające z nich terminy realizacji określonych zdarzeń stanowią zatem istotną przesłankę uporządkowania czynności niezbędnych do wy- konania w związku z zakończeniem roku budżetowego. Określenie dat granicznych umożliwia sprawne i terminowe wykonanie wszystkich elementów niezbędnych do zamknięcia roku budżetowego. Przykładowy harmonogram czynności zawiera tabela (cid:17). Tabela (cid:30). Harmonogram czynności w związku z zamknięciem roku budżetowego Czynność Wybór podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania (cid:31)nansowego Wydanie przez kierownika jednostki zarządzenia w sprawie przeprowadzenia inwentaryzacji Przeprowadzenie inwentaryzacji zgodnie z obowiązującymi metodami i technikami Określenie daty wpływu dokumentów księgowych do jednostki w celu ujęcia w księgach minionego roku budżeto- wego Ujęcie w księgach rachunkowych dokumentów źródłowych dotyczących operacji gospodarczych roku minionego Wstępna kontrola kompletności, rzetel- ności i poprawności zapisów w księgach rachunkowych Termin ustawowy proponowany Nie jest określony IV kwartał 2015 r. Nie jest określony, ale rozpoczęcie inwentaryzacji może nastąpić 3miesiące przez zakończeniem roku budżetowego 3 miesiące przez końcem roku –15 dni roku następnego Do 1 października 2015 r. Od 1 października 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Nie jest określony ustawowo – przyjmuje się dzień określony przez kierownika jednostki w polityce rachunkowości Do 31 grudnia 2015 r. Do 25 stycznia 2016 r. w jednost- kach budżetowych (i do 15 lutego 2016 r. w jednostkach samorządu terytorialnego) 20–31 grudnia 2015 r. Nie jest określony 15–30 grudnia 2015 r. 10 Ujęcie w księgach pozostałych zewnętrz- nych dokumentów (wyroków sądów, postanowień komorniczych) Ustalenie, zwery(cid:31)kowanie i ujęcie w księgach rachunkowych różnic inwen- taryzacyjnych Uzgodnienie sald kont analitycznych z właściwymi kontami syntetycznymi Wydruk ksiąg rachunkowych Korekta ksiąg rachunkowych Zamknięcie ksiąg rachunkowych Wery(cid:31)kacja polityki rachunkowości w celu wprowadzenia ewentualnych zmian Źródło: opracowanie własne (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) Przepisy nie określają, jednak (cid:31)zyczne ujęcie w księgach rachunkowych dokonywane może być do 30 kwietnia 2016 r. w jednostkach i placówkach oraz do dnia zatwierdzenia sprawo- zdania (cid:31)nansowego w jednost- kach, w których podlega ono zatwierdzeniu Do dnia zamknięcia ksiąg rachun- kowych Do 25 stycznia 2016 r. Do 23 marca 2016 r. Do 25 marca 2016 r. Do 22 marca 2016 r. Nie później niż na koniec roku obrotowego Do 31 marca 2016 r. Do 30 kwietnia 2016 r. lub w ter- minie15 dni od zatwierdzenia sprawozdania (cid:31)nansowego Przed 1 stycznia 2016 r. Do 25 marca 2016 r. Do 26 marca 2016 r. Do 15 kwietnia 2016 r. Do 20 listopada 2015 r. Procedurę zamknięcia roku budżetowego rozpoczyna wybór podmiotu, który na mocy art.(cid:19)(cid:16)(cid:15) ustawy o (cid:20)nansach publicznych(cid:14)) przeprowadzi badanie sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki samorządu terytorialnego. Obowiązek badania rocznych spra- wozdań (cid:20)nansowych dotyczy jednostek samorządu terytorialnego, w których liczba mieszkańców, ustalona przez Główny Urząd Statystyczny, na dzień (cid:14)(cid:17) grudnia roku poprzedzającego rok, za który sporządzono sprawozdanie (cid:20)nansowe, przekracza (cid:17)(cid:13)(cid:12) tysięcy osób. Obowiązek badania dotyczy zatem wyłącznie sprawozdania (cid:20)nansowego, z pominięciem sprawozdania z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego oraz sprawozdania budżetowego. Kontrola ta pozwala uzyskać dodatkowe zapewnienie w zakresie prawidłowości prowadzenia gospodarki (cid:20)nansowej przez jednostkę samo- rządu terytorialnego. Wybór podmiotu, który przeprowadzi badanie sprawozdania (cid:20)nansowego, należy do kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Konse- kwencją dokonanego wyboru jest obowiązek zawarcia umowy przez kierownika (zarząd) jednostki. Istotne jest, aby wybór dokonany został w terminie umożliwia- jącym biegłemu rewidentowi uczestnictwo w inwentaryzacji składników majątku jednostki. Efektem badania jest wyrażenie przez biegłego rewidenta pisemnej opinii 3) Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o (cid:20)nansach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 11 wraz z raportem o zgodności sprawozdania (cid:20)nansowego z obowiązującymi zasadami (w tym z polityką) rachunkowości. Ponadto badanie to ma określić, czy sprawozdanie (cid:20)nansowe rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i (cid:20)nansową oraz wynik (cid:20)nansowy badanej jednostki. Pisemna opinia z przeprowadzonego badania powinna w szczególności stwierdzać, czy badane sprawozdanie (cid:20)nansowe: (cid:17)) zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachun- (cid:19)) zostało sporządzone zgodnie z zasadami rachunkowości określonymi ustawą, (cid:14)) jest zgodne co do formy i treści z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, kowych, statutem lub umową, (cid:18)) przedstawia rzetelnie i jasno wszystkie istotne dla oceny jednostki informacje. Opinia określa również stwierdzone w trakcie badania poważne zagrożenia dla kontynuacji działalności przez jednostkę. W sposób jednoznaczny powinna tak- że de(cid:20)niować powody wyrażenia zastrzeżeń do sprawozdania (cid:20)nansowego, opi- nii negatywnej lub odmowy wyrażenia opinii, z uwagi na zaistnienie okoliczności uniemożliwiających jej sformułowanie. Wniesione zastrzeżenia muszą w sposób jednoznaczny wskazywać na ich zasięg. Wynikiem dokonanego przez biegłego rewidenta badania jest raport. Powinien on przedstawiać w szczególności: (cid:17)) ogólną charakterystykę jednostki (dane identy(cid:20)kujące jednostkę), (cid:19)) stwierdzenie uzyskania od jednostki żądanych informacji, wyjaśnień i oświadczeń, (cid:14)) ocenę prawidłowości stosowanego systemu rachunkowości, (cid:18)) charakterystykę pozycji lub grupy pozycji sprawozdania (cid:20)nansowego, jeżeli zdaniem biegłego rewidenta wymagają one omówienia, (cid:13)) przedstawienie sytuacji majątkowej i (cid:20)nansowej oraz wyniku (cid:20)nansowego jednostki, ze wskazaniem na zjawiska, które w porównaniu z poprzednimi okresami sprawozdawczymi w istotny sposób wpływają negatywnie na tę sytuację, a zwłaszcza zagrażają kontynuacji działalności przez jednostkę. Jeżeli w toku badania biegły rewident stwierdzi istotne, mające wpływ na sprawozdanie (cid:20)nansowe, naruszenie prawa, statutu lub umowy spółki, informacje te powinien zawrzeć w raporcie, a w razie potrzeby również w sformułowanej opinii. Podstawą opracowania raportu i wydania pisemnej opinii powinna być zebrana i właściwie przygotowana w toku badania dokumentacja rewizyjna. Raport i opinia muszą zostać tak opracowane, aby umożliwiły biegłemu rewidentowi, niebiorące- mu udziału w badaniu, prześledzenie jego przebiegu i znalezienie uzasadnienia dla opinii wyrażonej o badanym sprawozdaniu (cid:20)nansowym. Opinię i raport z badania sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki podpisuje kluczowy biegły rewident przepro- wadzający badanie. Opinia z przeprowadzonego badania stanowi jeden z czynników uwzględnianych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego przy udzieleniu (bądź nie) organowi wykonawczemu absolutorium. 12 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) Niemniej istotna i obligująca wszystkie jednostki do jej przeprowadzenia jest in- wentaryzacja. Stanowi ona czynność ustawowo przypisaną do kompetencji kierownika jednostki. Jest on odpowiedzialny za przeprowadzenie inwentaryzacji w ustawowych terminach i przy zastosowaniu właściwych metod oraz technik. Inwentaryzację roz- poczyna zarządzenie kierownika jednostki w sprawie przeprowadzenia inwentaryzacji oraz powołania komisji inwentaryzacyjnej (jej przewodniczącego, zespołu spisowego oraz określenia pól spisowych). Zgodnie z art.(cid:19)(cid:16) ustawy o rachunkowości inwen- taryzacja może zostać rozpoczęta nie wcześniej niż (cid:14) miesiące przed zakończeniem roku budżetowego. Istotną czynnością, nieodłącznie związaną z zakończeniem roku budżetowego, jest właściwe ujęcie wszystkich dokumentów obrazujących zdarzenia i operacje go- spodarcze roku budżetowego. Obowiązek ten jest konsekwencją wytycznych art.(cid:19)(cid:12) ustawy o rachunkowości, nakazującego ująć w księgach rachunkowych roku mi- nionego każde zdarzenie, które wystąpiło w tym okresie (czyli w minionym roku). Konieczność ujęcia w ewidencji roku budżetowego całokształtu zdarzeń dotyczą- cych minionego roku budżetowego w praktyce może powodować problemy. Stanowią one konsekwencję różnego czasu wpływu źródłowych dokumentów zewnętrznych do jednostki. Aby uniknąć związanych z tym ewentualnych nieprawidłowości, moż- liwe jest określenie granicznej daty wpływu dokumentacji, warunkującej ujęcie jej w ewidencji minionego roku budżetowego. Ustalenie takiego terminu dokonywane jest w zatwierdzanej przez kierownika jednostki polityce rachunkowości, stając się postanowieniem obowiązującym przy prowadzeniu rachunkowości przez jednostkę. Istotne jest, aby wskazany termin ujęcia dokumentów w ewidencji minionego roku budżetowego uwzględniał obowiązujące terminy sporządzania i przekazania odbior- com rocznych sprawozdań budżetowych oraz rocznych sprawozdań (cid:20)nansowych (i ewentualnie innych raportów). Ujęcie w księgach rachunkowych wszystkich dokumentów, wraz z ewidencją wyników przeprowadzonej i rozliczonej inwentaryzacji, musi nastąpić przed usta- wowo określonym terminem sporządzenia obrotów i sald. Termin ten jest określo- ny przepisami ustawy o rachunkowości i przypada (cid:15)(cid:13). dnia po dniu bilansowym. Sporządzone przez jednostkę zestawienie obrotów i sald musi identy(cid:20)kować: (cid:17)) symbole lub nazwy kont księgowych, (cid:19)) salda kont na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obroty za okres sprawo- zdawczy i narastająco od początku roku obrotowego oraz salda na koniec okresu sprawozdawczego, (cid:14)) sumę sald na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obrotów za okres spra- wozdawczy i narastająco od początku roku obrotowego oraz sald na koniec okresu sprawozdawczego. Ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych poprzedzone jest, oprócz kilkukrotnie dokonanej wery(cid:20)kacji, wydrukiem ksiąg rachunkowym sporządzonym nie później niż na koniec roku obrotowego. Za równoważne z wydrukiem uznaje się przeniesienie Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 13 treści ksiąg rachunkowych na informatyczny nośnik danych, zapewniający trwałość zapisu informacji przez czas nie krótszy od wymaganego do przechowywania ksiąg rachunkowych. Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu moż- liwości dokonywania zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte księ- gi rachunkowe. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za równoważne z nimi uważa się odpowiednio zasoby informacyjne rachunkowości, zorganizowane w formie oddzielnych komputerowych zbiorów danych, bazy danych lub wyodrębnionych jej części, bez względu na miejsce ich powstania i przechowy- wania. Warunkiem utrzymywania zasobów informacyjnych systemu rachunkowości w określonej formie jest posiadanie przez jednostkę oprogramowania umożliwiające- go uzyskiwanie czytelnych informacji w odniesieniu do zapisów dokonanych w księ- gach rachunkowych poprzez ich wydrukowanie lub przeniesienie na informatyczny nośnik danych. Podlegające zamknięciu księgi rachunkowe jednostki obejmują zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i sald, które tworzą: (cid:17)) dziennik, (cid:19)) księgę główną, (cid:14)) księgi pomocnicze, (cid:18)) zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomoc- (cid:13)) wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz). Ponadto, uwzględniając technikę prowadzenia ksiąg rachunkowych, powinny niczych, być one: (cid:17)) trwale oznaczone nazwą (pełną lub skróconą) jednostki, której dotyczą (każ- da księga wiązana, każda luźna karta kontowa, także jeżeli mają one postać wydruku komputerowego lub zestawienia wyświetlanego na ekranie monitora komputera), nazwą danego rodzaju księgi rachunkowej oraz nazwą programu przetwarzania; (cid:19)) wyraźnie oznaczone co do roku obrotowego, okresu sprawozdawczego i daty sporządzenia; (cid:14)) przechowywane starannie w ustalonej kolejności. Jednostka musi również uwzględnić to, że prowadząc księgi rachunkowe przy użyciu komputera, jest zobligowana zapewnić automatyczną kontrolę ciągłości za- pisów, przenoszenia obrotów lub sald. Wydruki komputerowe ksiąg rachunkowych powinny składać się z automatycznie numerowanych stron, z oznaczeniem strony pierwszej i ostatniej, oraz być sumowane na kolejnych stronach w sposób ciągły w roku obrotowym. Obowiązkiem jednostki związanym z zakończeniem roku obrachunkowego jest również wydruk ksiąg rachunkowych. Obowiązek ten musi zostać wypełniony nie później niż na koniec roku obrotowego. Za równoważne z wydrukiem uznaje się prze- niesienie treści ksiąg rachunkowych na informatyczny nośnik danych, zapewniający 14 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) trwałość zapisu informacji przez czas nie krótszy od wymaganego do przechowy- wania ksiąg rachunkowych. Dokonując ostatecznego zamknięcia ksiąg rachunkowych, jednostka jest zobo- wiązana: (cid:17). Ująć w księgach rachunkowych, a następnie wykazać w sprawozdaniu (cid:20)nan- sowym wszystkie zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, dotyczące danego okresu obrachunkowego, zgodnie z ich treścią ekonomiczną. (cid:19). Ująć w księgach rachunkowych wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. (cid:14). Zaliczyć do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres spra- wozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione. (cid:18). Dokonać inwentaryzacji składników majątku jednostki, zgodnie z ustawowymi terminami i metodologią oraz rozliczyć wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji. (cid:13). Uzgodnić salda kont analitycznych z saldami odpowiednich kont syntetycznych. Wykonanie tych czynności ma na celu zapewnienie rzetelności prowadzonych ksiąg rachunkowych. Zakończenie roku budżetowego i dokonywane czynności z tym związane stwa- rzają również możliwość wery(cid:20)kacji polityki rachunkowości jednostki. Wyciągnięte na podstawie wery(cid:20)kacji wnioski są podstawą dokonania ewentualnych korekt ist- niejących w jednostce rozwiązań lub też wprowadzenia niezbędnych zmian. Wynika to z faktu, że jednostka jest obowiązana posiadać dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości. Indywidualne, właś- ciwe z uwagi na charakter jednostki i wykonywane przez nią zadania, rozwiązania w szczególności dotyczą: (cid:17)) określenia roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawo- zdawczych; (cid:19)) metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku (cid:20)nansowego; (cid:14)) sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej: a) zakładowego planu kont, określającego wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasy(cid:20)kacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej, b) wykazu ksiąg rachunkowych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach danych z określeniem ich struktury, wzajem- nych powiązań oraz ich funkcji w organizacji całości ksiąg rachunkowych i w procesach przetwarzania danych, c) opisu systemu przetwarzania danych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – opisu systemu informatycznego, zawierającego wykaz programów, procedur lub funkcji, w zależności od struktury oprogramowania, Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 15 wraz z opisem algorytmów i parametrów oraz programowych zasad ochrony danych, w tym w szczególności metod zabezpieczenia dostępu do danych i sy- stemu ich przetwarzania, a ponadto określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczęcia jego eksploatacji; (cid:18)) systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokona- nych w nich zapisów. Przyjęte przez jednostkę zasady rachunkowości identy(cid:20)kują zatem wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania, dopuszczone ustawą i zapewniające wymaganą jakość sprawozdań (cid:20)nansowych. Jednostki sektora (cid:20)nansów publicz- nych, w tym jednostki samorządu terytorialnego, pozbawione zostały możliwo- ści indywidualnego określenia obowiązującego ich roku obrachunkowego oraz okresów sprawozdawczych. Zgodnie bowiem z § (cid:17)(cid:15) ust. (cid:17) i (cid:19) rozporządzenia(cid:18)) rokiem obrotowym jest rok budżetowy, a okresem sprawozdawczym jest miesiąc. Ponadto, określając zasady (politykę) rachunkowości, należy zapewnić wyodręb- nienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do oceny sytuacji mająt- kowej i (cid:20)nansowej oraz wyniku (cid:20)nansowego jednostki, przy zachowaniu zasady ostrożności. Uwzględniając nadrzędny obowiązek rzetelnego i jasnego przedsta- wienia sytuacji, jednostka może, właściwie w każdym czasie, ale ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, zgodne z ustawowymi regulacjami. Zmiana stosowanych dotychczas roz- wiązań determinuje konieczność określenia w informacji dodatkowej wpływu tych zmian na sprawozdania (cid:20)nansowe, jeżeli zostały one sporządzone za okres, w którym stosowane rozwiązania uległy zmianie. W takim przypadku należy w sprawozdaniu (cid:20)nansowym jednostki za rok obrotowy, w którym zmiany te nastąpiły, podać ich przyczyny, określić liczbowo ich wpływ na wynik (cid:20)nansowy oraz zapewnić porównywalność danych sprawozdania (cid:20)nansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian. Zapewnienie warunku porównywalności stanowi więc konieczny do wypełnienia obowiązek wynikający z faktu, że przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stoso- wać w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i pasywów, w tym także dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, ustalania wyniku (cid:20)nansowego i sporządzania sprawozdań (cid:20)nansowych. Konsekwencją jest również obowiązek uznania wykazanych w księgach rachunkowych na dzień ich zamknięcia stanów aktywów i pasywów jako stanu początkowego tych wielkości w otwartych na następny rok obrotowy księgach rachunkowych. Stosując w praktyce przyjęte 4) Rozporządzenie ministra (cid:20)nansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 289). 16 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) rozwiązania, przyjmuje się założenie, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność w niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne ze sta- nem faktycznym lub prawnym. Ustalając zdolność jednostki do kontynuowania działalności, kierownik jednostki musi uwzględnić wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania (cid:20)nansowego, dotyczące dającej się przewi- dzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego. Dokonanie czynności związanych z zakończeniem roku obrachunkowego warun- kuje nie tylko rzetelność prowadzonych przez jednostkę ksiąg rachunkowych ubie- głego okresu i sporządzanych na ich podstawie sprawozdań, ale determinuje również prawidłowość i rzetelność ksiąg rachunkowych następnego okresu obrachunkowego. (cid:30).(cid:26). Ustalenie terminu rocznych sprawozdań budżetowych i (cid:24)nansowych Jednostki sektora (cid:20)nansów publicznych, w tym jednostki samorządu tery- torialnego oraz jednostki budżetowe, zobowiązane są do sporządzania w okre- ślonych terminach wymaganych przepisami sprawozdań o różnym charakterze oraz zakresie informacyjnym. Sprawozdawczość jednostki obejmuje całokształt prac związanych z opracowywa- niem (sporządzaniem) sprawozdań. Sprawozdania natomiast stanowią pisemne przed- stawienie przebiegu określonych procesów i/lub zdarzeń zachodzących w jednostce. Sporządzane są w określonych terminach lub za określony czas. Charakteryzuje je różny zakres informacyjny, w zależności od rodzaju sprawozdania oraz jego odbiorcy. Najistotniejsze, z uwagi na funkcjonowanie jednostki samorządu terytorialnego (i jej jednostek organizacyjnych), są sprawozdania budżetowe oraz sprawozdania (cid:20)nansowe. Celem sprawozdań budżetowych jest przedstawienie (i dostarczenie) informacji o zachodzących w jednostce sektora (cid:20)nansów publicznych procesach gromadze- nia środków publicznych oraz zakresie ich wydatkowania na realizację ustawowo przypisanych zadań. Sprawozdania budżetowe stanowią więc narzędzie kontroli, wpływające na wzrost efektywności polityki (cid:20)nansowej. Przekładają się również pozytywnie, w efekcie analizy zawartych w nich danych, na sprawność funkcjono- wania jednostki samorządu terytorialnego. Z uwagi na obowiązujące jednostki samorządu terytorialnego okresy sprawozdaw- cze, sprawozdania budżetowe sporządzane są za okresy miesięczne, chociaż niektóre ze sprawozdań (m.in. Rb-NDS, Rb-Z, Rb-N) konstruowane są za okresy kwartalne. Dodatkowo, w zależności od okresu, za jaki sporządzane jest sprawozdanie, zawierają odmienne dane (np. sprawozdania Rb-(cid:19)(cid:11)S, Rb-(cid:19)(cid:15)S). Szczegółowa metodologia sporządzania oraz obowiązujące terminy przedkładania odbiorcom sprawozdań wynikają z dwóch rozporządzeń ministra (cid:20)nansów, wydanych Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 17 na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.(cid:18)(cid:17) ustawy o (cid:20)nansach publicznych. Są nimi rozporządzenia: w sprawie sprawozdań jednostek sektora (cid:20)nansów publicznych w zakresie operacji (cid:20)nansowych(cid:13)) oraz w sprawie sprawozdawczości budżetowej(cid:16)). Uwzględniając wytyczne rozporządzenia wsprawie sprawozdawczości budże- towej, samorządowe jednostki budżetowe zostały zobowiązane do sporządzania sprawozdań: – Rb-27S –sprawozdanie zwykonania planu dochodów budżetowych samorzą- dowej jednostki budżetowej lub jednostki samorządu terytorialnego, – Rb-27ZZ –sprawozdanie zwykonania planu dochodów związanych zrealizacją zadań zzakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami, – Rb-28S –sprawozdanie zwykonania planu wydatków budżetowych samorzą- dowej jednostki budżetowej lub jednostki samorządu terytorialnego, – Rb-28NWS –sprawozdanie zwykonania planu wydatków samorządowej jednostki budżetowej lub jednostki samorządu terytorialnego, które nie wygasły zupływem roku budżetowego, – Rb-34S –sprawozdanie zwykonania dochodów iwydatków na rachunku, októrym mowa wart.223 ust.1 ustawy o(cid:20)nansach publicznych, – Rb-50 –sprawozdanie odotacjach lub wydatkach związanych zwykonywaniem zadań zzakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami, – Rb-WSa –sprawozdanie owydatkach strukturalnych poniesionych przez jed- nostki samorządu terytorialnego. Wimieniu jednostek budżetowych sprawozdania budżetowe sporządzają kie- rownicy tych jednostek. wozdań budżetowych: zakładów budżetowych, Samorządowe zakłady budżetowe zostały zobowiązane do sporządzania spra- – Rb-30S –sprawozdanie zwykonania planów (cid:20)nansowych samorządowych – Rb-WSa –sprawozdanie owydatkach strukturalnych poniesionych przez jed- nostki samorządu terytorialnego. samorządowego zakładu budżetowego. sprawozdań budżetowych: Wimieniu zakładów budżetowych sprawozdania sporządzane są przez kierownika Natomiast jednostka samorządu terytorialnego zobowiązana jest do sporządzania – Rb-27S –sprawozdanie zwykonania planu dochodów budżetowych samorzą- dowej jednostki budżetowej lub jednostki samorządu terytorialnego, 5) Rozporządzenie ministra (cid:20)nansów z 4 marca 2010 r. w sprawie sprawozdań jednostek sektora (cid:20)nansów publicz- 6) Rozporządzenie ministra (cid:20)nansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. z 2014r. nych w zakresie operacji (cid:20)nansowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 1773). poz. 119 ze zm.). 18 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) – Rb-27ZZ –sprawozdanie zwykonania planu dochodów związanych zrealizacją zadań zzakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami, – Rb-PDP –sprawozdanie zwykonania dochodów podatkowych gminy lub mia- sta na prawach powiatu, – Rb-28S –sprawozdanie zwykonania planu wydatków budżetowych samorzą- dowej jednostki budżetowej / jednostki samorządu terytorialnego, – Rb-28NWS –sprawozdanie zwykonania planu wydatków samorządowej jednostki budżetowej lub jednostki samorządu terytorialnego, które nie wygasły zupływem roku budżetowego, – Rb-NDS –sprawozdanie onadwyżce lub de(cid:20)cycie jednostki samorządu tery- torialnego, – Rb-34S –sprawozdanie zwykonania dochodów iwydatków na rachunku, októrym mowa wart.223 ust.1 ustawy o(cid:20)nansach publicznych, – Rb-50 –sprawozdanie odotacjach lub wydatkach związanych zwykonywaniem zadań zzakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami, – Rb-ST –sprawozdanie ostanie środków na rachunkach bankowych jednostki samorządu terytorialnego, nostki samorządu terytorialnego. – Rb-WSa –sprawozdanie owydatkach strukturalnych poniesionych przez jed- Wimieniu jednostki samorządu terytorialnego sprawozdania sporządza prze- wodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie zde(cid:20)nicją zawartą w§2 rozporządzenia wsprawie sprawozdawczości budżetowej pod pojęciem prze- wodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego rozumiany jest: wójt, burmistrz, prezydent miasta (wodniesieniu do gmin lub miast na prawach powia- tu), atakże starosta (wodniesieniu do powiatów), marszałek (wodniesieniu do województwa) oraz przewodniczący zarządu związku (wodniesieniu do związku jednostek samorządu terytorialnego). Sprawozdania te muszą zostać przedłożone wskazanym wrozporządzeniu od- biorcom wterminach wskazanych wtabeli 2. Tabela (cid:26). Terminy przekazywania jednostkowych sprawozdań budżetowych Sprawozdanie Za okres Termin (po upływie okresu sprawozdawczego) Rb-27S miesięczne roczne miesięczne jednostkowe jednostki samorządu terytorialnego 21 dni roczne jednostkowe jednostki samorządu terytorialnego 10 dni 1 lutego 19 lutego Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 19 Rb-27ZZ Rb-28S Rb-28NWS Rb-30S Rb-34S Rb-50 kwartalne: za I, II iIII kwartał kwartalne: za IV kwartał miesięczne roczne kwartalne: za IiII kwartał kwartalne: za I, II iIII kwartał kwartalne: za IV kwartał kwartalne: za I, II iIII kwartał kwartalne: za IV kwartał kwartalne: za I, II iIII kwartał kwartalne: za IV kwartał 8 dni 31 stycznia 10 dni 1 lutego 10 dni 10 dni 1 lutego 10 dni 1 lutego 10 dni 31 stycznia Źródło: opracowanie własne na podstawie rozporządzenia wsprawie sprawozdawczości budżetowej Otrzymane przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego jednostkowe spra- wozdania budżetowe, po dokonanej ich kontroli oraz ewentualnych korektach, pod- legają agregacji wsprawozdania zbiorcze, które przekazywane są ich odbiorcom wterminach wskazanych wtabeli 3. Tabela (cid:23). Terminy przekazywania sprawozdań budżetowych Sprawozdanie Za okres Termin (po upływie okresu sprawozdawczego) Odbiorca Uwagi Rb-27S Rb-27ZZ Rb-28S miesięczne 22 dni roczne 20 lutego kwartalne: za I, II iIII kwartał 12 dni kwartalne: za IV kwartał 10 lutego miesięczne 22 dni roczne 20 lutego za miesiące: styczeń, marzec, czerwiec, wrzesień, listopad, grudzień regionalna izba obrachunkowa –do wiadomości regionalna izba obrachunkowa –do wiadomości za miesiące: styczeń, marzec, czerwiec, wrzesień, listopad, grudzień regionalna izba obrachunkowa regionalna izba obrachunkowa dysponenci przekazu- jący dotacje dysponenci przekazu- jący dotacje regionalna izba obrachunkowa regionalna izba obrachunkowa 20 Rb-28NWS Rb-30S Rb-34S Rb-50 Rb-NDS Rb-ST Rb-PDP (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) kwartalne:za IiII kwartał kwartalne: za I, II iIII kwartał kwartalne: za IV kwartał kwartalne: za I, II iIII kwartał kwartalne: za IV kwartał 22 dni 22 dni 20 lutego 22 dni 20 lutego kwartalne: za I, II iIII kwartał 14 dni kwartalne: za IV kwartał 15 lutego kwartalne: za I, II iIII kwartał kwartalne: za IV kwartał roczne roczne 22 dni 20 lutego 20 lutego 20 lutego regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa dysponenci przekazują- cy dotacje dysponenci przekazują- cy dotacje regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa regionalna izba obra- chunkowa –do wia- domości regionalna izba obra- chunkowa idelegatura Najwyższej Izby Kontroli –do wiadomości składają: wójt, bur- mistrz, prezydent miasta Źródło: opracowanie własne na podstawie rozporządzenia wsprawie sprawozdawczości budżetowej W przypadku kiedy dzień złożenia sprawozdania jest dniem wolnym od pracy, termin ulega przesunięciu do pierwszego dnia roboczego, następującego po tym dniu. Oprócz sprawozdań budżetowych jednostkę obowiązują sprawozdania wzakresie operacji (cid:20)nansowych. Wimieniu jednostki budżetowej oraz samorządowego zakładu budżetowego sprawozdania wzakresie operacji (cid:20)nansowych sporządzają iprzekazują odbiorcom tych sprawozdań kierownicy jednostek organizacyjnych. Zobowiązani oni zostali do sporządzania: – Rb-Z–kwartalnego sprawozdania ostanie zobowiązań według tytułów dłuż- nych oraz poręczeń igwarancji, – Rb-ZN –kwartalnego sprawozdania ostanie zobowiązań oraz należności Skarbu Pań- stwa ztytułu wykonywania przez jednostki samorządu terytorialnego zadań zleconych. – Rb-UZ –rocznego sprawozdania uzupełniającego ostanie zobowiązań według – Rb-N –kwartalnego sprawozdania ostanie należności oraz wybranych akty- tytułów dłużnych, wów (cid:20)nansowych, Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 21 Rozporządzenie nakłada obowiązki sprawozdawcze również na jednostki sa- morządu terytorialnego. Zobowiązane są one sporządzać iprzekazywać odbiorcom sprawozdania: – Rb-Z–kwartalne sprawozdanie ostanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń igwarancji, – Rb-UZ –roczne sprawozdanie uzupełniające ostanie zobowiązań według ty- – Rb-N –kwartalne sprawozdanie ostanie należności oraz wybranych aktywów tułów dłużnych, (cid:20)nansowych, – Rb-UN –roczne sprawozdanie uzupełniające ostanie należności ztytułu pa- pierów wartościowych według wartości księgowej, – Rb-ZN –kwartalne sprawozdanie ostanie zobowiązań oraz należności Skarbu Państwa ztytułu wykonywania przez jednostki samorządu terytorialnego zadań zleconych. Wimieniu jednostki samorządu terytorialnego sprawozdania wzakresie operacji (cid:20)nansowych sporządza przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Kierownicy jednostek budżetowych oraz samorządowych zakładów budżetowych przekazują zarządowi jednostki samorządu terytorialnego sprawozdania: – Rb-Z, Rb-N, Rb-ZN sporządzone za I, II oraz III kwartał roku budżetowego –wterminie 10 dni po upływie okresu sprawozdawczego, – Rb-Z, Rb-N, Rb-ZN sporządzone za IV kwartał roku budżetowego –wterminie do 1 lutego po zakończeniu roku budżetowego, – Rb-UZ, Rb-UN roczne –wterminie do 1 lutego po zakończeniu roku budże- towego (za wyjątkiem Rb-UN wodniesieniu do samorządowych zakładów budże- towych). Zarząd jednostki samorządu terytorialnego, sporządzający wimieniu jednostki samorządu terytorialnego sprawozdania wzakresie operacji (cid:20)nansowych, przedkłada je regionalnej izbie obrachunkowej. Dotyczy to sprawozdań: – Rb-Z, Rb-N sporządzonych za I, II oraz III kwartał roku budżetowego –wter- minie 22 dni po upływie okresu sprawozdawczego, – Rb-Z, Rb-N sporządzonych za IV kwartał roku budżetowego –wterminie do 23 lutego po zakończeniu roku budżetowego, – Rb-UZ, Rb-UN rocznych –wterminie do 23 lutego po zakończeniu roku budżetowego. Sprawozdanie Rb-ZN łączne wzakresie zobowiązań inależności Skarbu Państwa, zarząd jednostki samorządu terytorialnego obowiązany jest przedłożyć dysponentowi głównemu, który przekazał jednostce samorządu terytorialnego dotacje wzakresie wykonywanych zadań zleconych. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego musi wypełnić obowiązek sprawozdawczy wterminie: 1. Do 22 dni po upływie okresu sprawozdawczego, wodniesieniu do sprawozdań sporządzanych za I, II oraz III kwartał roku budżetowego. 22 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) 2. Do 7 lutego (po zakończeniu roku budżetowego), wodniesieniu do sprawo- zdania sporządzanego za IV kwartał roku budżetowego. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego został również zobowiązany do prze- kazywania regionalnej izbie obrachunkowej zbiorczych sprawozdań samorządowych podmiotów posiadających osobowość prawną. Przekazaniu podlegają sprawozdania: – Rb-Z, Rb-N sporządzone za I, II oraz III kwartał przez roku budżetowego –wterminie 28 dni po upływie okresu sprawozdawczego, – Rb-Z, Rb-N sporządzone za IV kwartał roku budżetowego oraz Rb-UZ iRb- -UN za rok budżetowy –wterminie 56 dni po upływie okresu sprawozdawczego. Natomiast obowiązek konstrukcji sprawozdań (cid:20)nansowych wynika z przepisów ustawy o rachunkowości, a terminy ich sporządzenia de(cid:20)niują przepisy rozporzą- dzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości. Na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe zobowiązane są sporządzić sprawozdanie (cid:20)nansowe składające się z: • bilansu, • rachunku zysku i strat, • zestawienia zmian w funduszu. Sprawozdanie (cid:20)nansowe kierownik jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego przedkłada, w terminie do (cid:14)(cid:17) marca roku następnego, zarzą- dowi jednostki samorządu terytorialnego. Sporządzając sprawozdanie budżetowe, należy zachować szczególną dbałość o rzetelność zawartych w sprawozdaniu (cid:20)nansowym wielkości ekonomicznych oraz właściwe ich grupowanie, zgodnie z obowiązującym wzorem sprawozdania. Jest to szczególnie istotne, gdyż sporządzane przez jednostki budżetowe oraz samorządowe zakłady budżetowe sprawozdania (cid:20)nansowe „składają się” na sprawozdanie (cid:20)nansowe jednostki samorządu terytorialnego. Dane w nich zawarte są włączane w końcowe sprawozdanie (cid:20)nansowe jednostki samorządu terytorialnego. Jednostki samorządu terytorialnego zobligowane zostały do sporządzenia rocz- nego sprawozdania (cid:20)nansowego, które tworzą: • bilans z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, • • • łączny bilans, łączny rachunek zysków i strat, łączne zestawienie zmian w funduszu. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego, który jest autorem sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki samorządu terytorialnego, przedkłada to sprawozdanie w ter- minie do(cid:14)(cid:12)kwietnia roku następnego po roku obrachunkowym właściwej teryto- rialnej regionalnej izbie obrachunkowej. Oprócz tego zarząd jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany został do sporządzenia bilansu skonsolidowanego, który w terminie do (cid:14)(cid:12) czerwca roku następnego również jest przekazywany właściwej terytorialnie regionalnej izbie Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 23 obrachunkowej. Wskazane daty są datami granicznymi. Natomiast datą sporządze- nia sprawozdania (cid:20)nansowego jest data podpisania sprawozdania przez kierownika jednostki sprawozdającej (lub uprawniony organ). Schemat (cid:30). Relacje między sprawozdaniami (cid:24)nansowymi w obrębie jednostki samorządu terytorialnego Bilans skonsolidowany Bilans z wykonania budżetu JST Sprawozdanie (cid:30)nansowe jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną oraz spółek z udziałem JST Łączne: bilans, RZiS oraz zestawienie zmian w funduszu Jednostkowe bilanse, rachunki zysków i strat oraz zestawienia zmian w funduszach jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej Źródło: opracowanie własne Sprawozdawczość roczna, oprócz prawidłowego jej sporządzenia, musi zostać zatwierdzona przez upoważnione do tego organy. Zatwierdzenie sprawozdania jednostkowego jednostki budżetowej lub samo- rządowego zakładu budżetowego oznacza złożenie podpisu przez kierownika jednostki sprawdzającej. Natomiast w przypadku jednostki samorządu terytorial- nego zatwierdzenie oznacza podjęcie przez uprawiony organ (organ stanowiący) uchwały w sprawie przyjęcia sprawozdania (cid:20)nansowego za dany rok budżetowy. Konsekwencją zatwierdzenia jest obowiązek ostatecznego zamknięcia ksiąg ra- chunkowych, co powoduje również brak możliwości dokonania jakichkolwiek zmian zapisów w księgach rachunkowych minionego roku budżetowego. Zatwier- dzenie sprawozdania (cid:20)nansowego jest podstawą przeniesienia wyniku roku obra- chunkowego (wyniku rocznego) na wynik skumulowany. Zatwierdzenie (bądź nie) rocznego sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki samorządu terytorialnego stanowi także czynniki wpływające na udzielenie absolutorium organowi wykonawczemu z tytułu wykonania budżetu za rok ubiegły. 24 (cid:61)amknięcie roku (cid:21)(cid:19)(cid:20)(cid:24) Sporządzanie i zatwierdzanie sprawozdań, zarówno (cid:20)nansowych, jak i budże- towych, przebiega sekwencyjnie w obrębie jednostki samorządu terytorialnego. Obrazuje to schemat 2. Schemat (cid:26) Harmonogram zatwierdzenia rocznego sprawozdania jednostki samorządu tery- torialnego Sporządzenie rocznych jednostkowych sprawozdań budżetowych jednostek or- ganizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego Przekazanie rocznych jednostkowych sprawozdań budżetowych zarządowi jed- nostki samorządu terytorialnego – do (cid:17) lutego roku następnego Sporządzenie rocznych sprawozdań budżetowych jednostki samorządu teryto- rialnego Przekazanie rocznych sprawozdań regionalnej izbie obrachunkowej – do (cid:19)(cid:12) lu- tego roku następnego Sporządzenie rocznych sprawozdań (cid:20)nansowych przez jednostki organizacyjne Przekazanie w terminie do (cid:14)(cid:17) marca roku następnego rocznych sprawozdań (cid:20)nansowych zarządowi jednostki samorządu terytorialnego Przekazanie w terminie do (cid:14)(cid:17) marca roku następnego organowi stanowiące- mu oraz regionalnej izbie obrachunkowej sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego Sporządzenie rocznego sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki samorządu tery- torialnego Przekazanie w terminie do (cid:14)(cid:12) kwietnia roku następnego rocznego sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki samorządu terytorialnego regionalnej izbie obrachunkowej Czynności przygotowawcze związane z zakończeniem roku budżetowego 25 Poddanie sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki samorządu terytorialnego badaniu przez biegłego rewidenta – przed (cid:17)(cid:13) czerwca roku następnego Rozpatrzenie przez komisję rewizyjną sprawozdania z wykonania budżetu jed- nostki samorządu terytorialnego wraz z opinią regionalnej izby obrachunkowej o tym sprawozdaniu oraz sprawozdania (cid:20)nansowego wraz z opinią z badania biegłego rewidenta – do (cid:17)(cid:13) czerwca roku następnego Przedstawienie wniosku przez komisję rewizyjną w sprawie udzielenia absolu- torium organowi wykonawczemu – do (cid:17)(cid:13) czerwca roku następnego Sporządzenie przez organ wykonawczy bilansu skonsolidowanego jednostki sa- morządu terytorialnego – do (cid:14)(cid:12) czerwca roku następnego Podjęcie przez organ stanowiący uchwały w sprawie zatwierdzenia: sprawozda- nia z wykonania budżetu za rok poprzedni, sprawozdania (cid:20)nansowego jednostki samorządu terytorialnego – do (cid:14)(cid:12) czerwca roku następnego Przedstawienie przez komisję rewizyjną wniosku w sprawie udzielenia organo- wi wykonawczemu absolutorium z wykonania budżetu za rok poprzedni – do (cid:14)(cid:12) czerwca roku następnego Źródło: opracowanie własne na podstawie ustawy o (cid:31)nansach publicznych Rozdział II Inwentaryzacja składników aktywów i pasywów jednostki Działalność jednostek samorządu terytorialnego jest nieodłącznie związana z obo- wiązkami wynikającymi z ustawy o rachunkowości. Determinują one wykonywanie określonych czynności w ustawowo zdefiniowanym zakresie i obowiązujących ter- minach. Jedną z tych czynności jest inwentaryzacja przeprowadzana na podstawie rozdziału 3 ustawy o rachunkowości i stanowi jeden z podstawowych elementów rachunkowości, realizowanej przez każdą jednostkę prowadzącą księgi rachunkowe. 2.1. Istota i cele inwentaryzacji Inwentaryzacja stanowi ogół czynności, które wykonywane są w jednostce w celu okresowego ustalenia lub sprawdzenia rzeczywistego stanu składników majątko- wych, znajdujących się w jej posiadaniu. Stanowi zatem jeden z najistotniejszych etapów zmierzających do zamknięcia ksiąg rachunkowych. Do podstawowych celów inwentaryzacji należy: 1) ustalenie stanu i wartości aktywów i pasywów – zapewnienie rzetelnej infor- macji, 2) ustalenie wartości i stanu składników majątkowych wyłączonych w ciągu roku obrotowego z bieżącej ewidencji, 3) ustalenie i wyjaśnienie różnic, 4) rozliczenie osób materialnie odpowiedzialnych za powierzone mienie, 5) doprowadzenie ksiąg rachunkowych do zgodności ze stanem rzeczywistym – zapewnienie realności sald wykazywanych w bilansie, 6) dokonanie oceny przydatności składników majątkowych (weryfikacja gospo- darczego wykorzystania i przydatności w dalszej działalności), Inwentaryzacja składników aktywów i pasywów jednostki 27 (cid:11)) zabezpieczenie składników źle przechowywanych czy uszkodzonych, (cid:15)) identy(cid:20)kacja potrzeb jednostki w zakresie składników majątkowych. Przeprowadzenie inwentaryzacji stanowi również element kontroli wewnętrznej funkcjonującej w jednostce. Ustawa o rachunkowości określa terminy i metody inwentaryzacji, jednak nie odnosi się do szczegółowych regulacji, dotyczących organizacji i technicznych aspek- tów przeprowadzania inwentaryzacji w jednostce. Praktyczne aspekty inwentaryzacji opierają się na przyjętych zwyczajowo, stosowanych w praktyce jednostek rozwiąza- niach. Ich konkretyzacja następuje w efekcie wydania zarządzenia przez kierownika jednostki w sprawie instrukcji inwentaryzacyjnej. Pomimo braku szczegółowych ustawowych rozwiązań rzetelność inwentaryza- cji składników aktywów i pasywów jednostki zależy od zachowania kilku zasad jej przeprowadzania. Do najistotniejszych należą zasady: • terminowości – obligująca jednostki do przeprowadzania inwentaryzacji w wymaganych (określonych przepisami ustawy o rachunkowości) ter- minach, • częstotliwości – polegająca na zachowaniu częstości przeprowadzania in- wentaryzacji wynikającej z przepisów ustawy o rachunkowości i warun- kującej prawidłowe zamknięcie ksiąg rachunkowych roku minionego, • rzetelnego obrazu – polegająca na ustaleniu rzeczywistego stanu aktywów i pasywów, w efekcie dokładnego pomiaru, właściwej identy(cid:20)kacji nazw, symboli, cen oraz wartości pieniężnej, handlowej i użytkowej
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zamknięcie roku 2015 w jednostkach sektora publicznego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: