Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00130 009854 7515743 na godz. na dobę w sumie
Zarys prawa administracyjnego - ebook/pdf
Zarys prawa administracyjnego - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 296
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-7554-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Skrypt 'Zarys prawa administracyjnego' zawiera zagadnienia ogólne i ustrojowe prawa administracyjnego, dotyczące m.in.: źródeł prawa administracyjnego, stosunku administracyjnoprawnego, form działania administracji publicznej, samorządu terytorialnego, kontroli administracji.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

SKRYPTY BECKA Zarys prawa administracyjnego W sprzedaży: Z. Kmieciak POLSKIE SĄDOWNICTWO ADMINISTRACYJNE – ZARYS SYSTEMU Podręczniki Prawnicze R. Kędziora OGÓLNE POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE, wyd. 4 Akademia Prawa M. Wierzbowski (red.), A. Wiktorowska, M. Szubiakowski POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE – OGÓLNE, PODATKOWE, EGZEKUCYJNE I PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI, wyd. 17 Podręczniki Prawnicze R. Kędziora KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. KOMENTARZ, wyd. 4 Komentarze Becka KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, wyd. 30 Twoje Prawo www.ksiegarnia.beck.pl Zarys prawa administracyjnego dr hab. Bogumił Szmulik prof. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie dr Sławomir Serafin dr Katarzyna Miaskowska-Daszkiewicz Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II 3. wydanie uaktualnione i zmienione WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2016 Poszczególne rozdziały opracowali: prof. UKSW dr hab. Bogumił Szmulik: dr Sławomir Serafin: dr Katarzyna Miaskowska-Daszkiewicz: II § 8, III, IV I, II § 6–7, § 9–11, VI, VIII V, VII Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print, Warszawa Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN 978-83-255-7553-3 ISBN e-book 978-83-255-7554-0 SPIS TREŚCI 1 2 5 10 13 13 14 15 16 18 18 19 21 23 Wykaz skrótów ............................................................................................................ XI Wykaz literatury ......................................................................................................... XIII Przedmowa .................................................................................................................. XV Rozdział I. Zagadnienia ogólne ................................................................................. § 1. Pojęcie administracji publicznej ....................................................................... § 2. Cechy administracji i jej podziały .................................................................... § 3. Pojęcie i zakres prawa administracyjnego ........................................................ § 4. Powstanie i rozwój prawa administracyjnego w Polsce ................................... I. Uwagi wstępne ......................................................................................... II. Okres policystyki ..................................................................................... III. Okres narodzin polskiej nauki prawa administracyjnego ....................... IV. Okres rozwoju nauki prawa administracyjnego ...................................... § 5. Podstawowe pojęcia w nauce prawa administracyjnego .................................. I. Aparat administracyjny ............................................................................ II. Nadzór, kontrola, koordynacja, kierownictwo ......................................... III. Centralizacja i decentralizacja administracji .......................................... IV. Dobra publiczne, świadczenia publiczne, obowiązki publiczne ............. Rozdział II. Źródła prawa administracyjnego ........................................................ § 6. Pojęcie źródeł prawa i ich klasyfikacja ............................................................. § 7. Konstytucyjny system źródeł prawa ................................................................. I. Uwagi wprowadzające ............................................................................. II. Konstytucja .............................................................................................. III. Umowy międzynarodowe ........................................................................ IV. Ustawa ...................................................................................................... V. Rozporządzenie z mocą ustawy ............................................................... VI. Rozporządzenia ........................................................................................ § 8. Źródła prawa Unii Europejskiej ........................................................................ I. Charakter prawa Unii Europejskiej ......................................................... II. Klasyfikacja źródeł prawa Unii Europejskiej .......................................... III. Zasady stosowania prawa Unii Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ........................................................................ § 9. Akty prawa miejscowego .................................................................................. I. Pojęcie aktów prawa miejscowego ........................................................... 25 26 28 28 29 31 32 36 37 39 39 39 43 47 47 VI Spis treści II. Akty prawa organów gminy .................................................................... III. Akty prawa organów powiatu .................................................................. IV. Akty prawa organów samorządu województwa ...................................... V. Akty prawa wydawane przez wojewodę i organy administracji niezespolonej ............................................................................................ § 10. Akty normatywne o charakterze wewnętrznym .............................................. § 11. Ogłaszanie aktów normatywnych ..................................................................... I. Wprowadzenie .......................................................................................... II. Wejście w życie aktów normatywnych .................................................... III. Teksty jednolite i sprostowania błędów ................................................... IV. Dzienniki urzędowe ................................................................................. 1. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej ........................................ 2. Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” ..... 3. Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski B” ... 4. Dzienniki urzędowe ministrów kierujących działami administracji rządowej oraz dzienniki urzędowe urzędów centralnych ................... 5. Wojewódzkie dzienniki urzędowe ...................................................... 6. Monitor Sądowy i Gospodarczy .......................................................... Rozdział III. Stosunek administracyjnoprawny ..................................................... § 12. Pojęcie i cechy stosunku administracyjnoprawnego ........................................ I. Pojęcie stosunku administracyjnoprawnego ........................................... II. Cechy stosunku administracyjnoprawnego ............................................. III. Elementy stosunku administracyjnoprawnego ........................................ § 13. Sposoby nawiązania i ustania stosunku administracyjnoprawnego ................ § 14. Rodzaje stosunków administracyjnoprawnych ................................................ Rozdział IV. Formy działania administracji publicznej ......................................... § 15. Uwagi wstępne .................................................................................................. § 16. Podział form działania administracji publicznej .............................................. § 17. Akty normatywne stanowione przez administrację ......................................... § 18. Pojęcie, cechy i rodzaje aktów administracyjnych ........................................... I. Akt administracyjny ................................................................................ II. Rodzaje aktów administracyjnych ........................................................... § 19. Uznanie administracyjne .................................................................................. I. Pojęcie uznania administracyjnego ......................................................... II. Uznanie administracyjne a pojęcia niedookreślone ................................ § 20. Umowa cywilnoprawna .................................................................................... § 21. Umowa administracyjna ................................................................................... § 22. Ugoda administracyjna ..................................................................................... § 23. Porozumienie ..................................................................................................... § 24. Przyrzeczenie .................................................................................................... Rozdział V. Podmioty administracji publicznej ...................................................... § 25. Uwagi ogólne ..................................................................................................... § 26. Organy administracji publicznej ....................................................................... § 27. Samorząd ........................................................................................................... 49 49 50 50 51 52 52 54 55 56 57 58 58 58 59 59 61 61 61 63 64 65 66 69 70 74 79 82 82 88 96 96 98 101 103 104 106 108 111 111 113 117 Spis treści § 28. Zakłady publiczne ............................................................................................. § 29. Fundacje prawa publicznego ............................................................................. Rozdział VI. Ustrój administracji państwowej ........................................................ § 30. Administracja naczelna ..................................................................................... I. Uwagi wstępne ......................................................................................... II. Prezydent .................................................................................................. III. Rada Ministrów ........................................................................................ 1. Pozycja ustrojowa ................................................................................ 2. Skład i organizacja Rady Ministrów ................................................... 3. Powoływanie i odpowiedzialność rządu ............................................. 4. Kompetencje ........................................................................................ IV. Prezes Rady Ministrów ............................................................................ 1. Pozycja ustrojowa ................................................................................ 2. Kompetencje ........................................................................................ V. Ministrowie .............................................................................................. 1. Pozycja ustrojowa ................................................................................ 2. Ministrowie kierujący działem administracji rządowej ..................... 3. Ministrowie wypełniający zadania wyznaczone im przez Prezesa Rady Ministrów ................................................................................... 4. Sekretarze i podsekretarze stanu ......................................................... VI. Przewodniczący komitetów określonych w ustawie ................................ VII. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ....................................................... § 31. Urzędy centralne i agencje ................................................................................ § 32. Administracja rządowa terenowa (zespolona i niezespolona) .......................... I. Wprowadzenie. Podział terytorialny państwa ......................................... II. Wojewoda ................................................................................................. 1. Pozycja ustrojowa ................................................................................ 2. Wojewoda jako przedstawiciel rządu .................................................. 3. Wojewoda jako zwierzchnik zespolonej administracji rządowej ....... 4. Wojewoda jako organ nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego ....................................................................................... 5. Wojewoda jako reprezentant Skarbu Państwa ..................................... III. Wojewódzka administracja zespolona ..................................................... IV. Terenowe organy rządowej administracji niezespolonej ......................... V. Inne terenowe organy administracji ........................................................ Rozdział VII. Samorząd terytorialny ....................................................................... § 33. Pojęcie i istota samorządu terytorialnego ......................................................... § 34. Uwagi historyczne ............................................................................................. § 35. Struktura organizacyjna samorządu gminnego ................................................ I. Uwagi ogólne ............................................................................................ II. Organy gminy ........................................................................................... 1. Rada Gminy ......................................................................................... 2. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) ..................................................... III. Jednostki pomocnicze .............................................................................. § 36. Struktura organizacyjna powiatu ...................................................................... VII 119 120 123 124 124 125 130 130 131 133 135 136 136 136 138 138 139 140 140 140 143 145 149 149 151 151 152 153 153 154 154 157 160 165 165 166 167 167 168 168 172 174 176 VIII Spis treści I. Uwagi ogólne ........................................................................................... II. Organy powiatu ........................................................................................ 1. Rada powiatu ....................................................................................... 2. Zarząd powiatu .................................................................................... III. Powiatowa administracja zespolona ........................................................ IV. Miasto na prawach powiatu ..................................................................... § 37. Struktura organizacyjna województwa samorządowego ................................. I. Uwagi ogólne ............................................................................................ II. Organy samorządu województwa ............................................................ 1. Sejmik województwa ........................................................................... 2. Zarząd województwa ........................................................................... § 38. Zadania samorządu terytorialnego ................................................................... § 39. Mienie samorządowe, finanse i gospodarka komunalna .................................. I. Mienie jednostek samorządu terytorialnego ........................................... II. Podstawy gospodarki finansowej ............................................................. III. Gospodarka komunalna ........................................................................... § 40. Współdziałanie jednostek samorządu terytorialnego ....................................... § 41. Nadzór nad samorządem terytorialnym ........................................................... Rozdział VIII. Kontrola administracji ..................................................................... § 42. Kontrola sądowa administracji ......................................................................... I. Uwagi wstępne ......................................................................................... II. Sądownictwo administracyjne ................................................................. 1. Geneza sądownictwa administracyjnego ............................................ 2. NSA w świetle ustawy z 11.5.1995 r. ................................................... 3. Sądy administracyjne w obowiązującym stanie prawnym ................. III. Sądy powszechne a kontrola administracji .............................................. IV. Trybunał Konstytucyjny .......................................................................... V. Trybunał Stanu ......................................................................................... § 43. Kontrola pozasądowa administracji .................................................................. I. Najwyższa Izba Kontroli .......................................................................... 1. Pozycja ustrojowa ................................................................................ 2. Kryteria i zakres kontroli .................................................................... 3. Organizacja ......................................................................................... 4. Postępowanie kontrolne ....................................................................... II. Centralne Biuro Antykorupcyjne ............................................................. 1. Zadania ................................................................................................ 2. Organizacja .......................................................................................... 3. Czynności kontrolne ............................................................................ III. Rzecznik Praw Obywatelskich ................................................................ 1. Wprowadzenie ..................................................................................... 2. Organizacja .......................................................................................... 3. Kompetencje ........................................................................................ 4. Środki działania ................................................................................... IV. Rzecznik Praw Dziecka ........................................................................... V. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ................................ VI. Państwowa Inspekcja Pracy ..................................................................... 176 177 177 180 183 184 185 185 187 187 190 192 197 197 200 205 206 208 213 214 214 216 216 218 224 229 230 233 236 236 236 236 238 240 243 243 245 246 247 247 248 250 251 253 256 258 Spis treści § 44. Kontrola wewnętrzna administracji .................................................................. I. Wprowadzenie .......................................................................................... II. Kontrola resortowa ................................................................................... III. Kontrola instancyjna ................................................................................ IV. Kontrola międzyresortowa ....................................................................... V. Kontrola prokuratorska ............................................................................ VI. Regionalne izby obrachunkowe ............................................................... Indeks rzeczowy .......................................................................................................... IX 260 260 261 262 262 267 269 273 WYKAZ SKRÓTÓW AUWr ............................ Acta Universitatis Wratislavensis AdmRzWU ................... ustawa z 23.1.2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w wo- jewództwie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 525 ze zm.) Dz.U. ............................. Dziennik Ustaw GospNierU .................... ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) KC ................................. Kodeks cywilny KK ................................. Kodeks karny KPA ............................... Kodeks postępowania administracyjnego KPC ............................... Kodeks postępowania cywilnego KRRiT .......................... Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji M.P. ............................... Monitor Polski MoP ............................... Monitor Prawniczy NTA .............................. Najwyższy Trybunał Administracyjny NSA ............................... Naczelny Sąd Administracyjny NSAU ............................. ustawa z 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) nast. ............................... następny (-a, -e) OMT .............................. Organizacja – Metody – Technika OrdPU ........................... ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) orz. ................................ orzeczenie PiP ................................. Państwo i Prawo PIP ................................. Państwowa Inspekcja Pracy PL .................................. Przegląd Legislacyjny PS .................................. Przegląd Sądowy PostAdmU ..................... ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami ad- ministracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) PrBud ............................ ustawa z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) PrStow ........................... ustawa z 7.4.1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1393) Prz. Sejm. ...................... Przegląd Sejmowy XII Wykaz skrótów reg. Sejmu ..................... uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30.7.1992 r. – Regu- lamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. M.P. z 2012 r. poz. 32 ze zm.) reg. Senatu .................... uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z 23.11.1990 r. – Regu- lamin Senatu (tekst jedn. M.P. z 2015 r. poz. 805) RIO ................................ Regionalne Izby Obrachunkowe RMU ............................. ustawa z 8.8.1996 r. o Radzie Ministrów (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 392 ze zm.) RPD ............................... Rzecznik Praw Dziecka RPO ............................... Rzecznik Praw Obywatelskich RPOU ............................ ustawa z 15.7.1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1648 ze zm.) RzZN ............................ Rzeszowskie Zeszyty Naukowe SamGminU ................... ustawa z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.) tekst jedn. ...................... tekst jednolity TFUE ............................ Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TK ................................. Trybunał Konstytucyjny TS .................................. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej TUE ............................... Traktat o Unii Europejskiej w zw. ............................. w związku ze zm. ............................ ze zmianami SamPowU ..................... ustawa z 5.6.1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. SamWojU ...................... ustawa z 5.6.1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.) z 2015 r. poz. 1445 ze zm.) Dz.U. z 2015 r. poz. 1392 ze zm.) SP .................................. Studia Prawnicze ST .................................. Samorząd Terytorialny SwobGospU .................. ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst WYKAZ LITERATURY A. Agopszowicz, Z. Gilowska, Ustawa o gminnym samorządzie terytorialnym. Komentarz, Warszawa 1999 B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, Warszawa 2004 T. Bigo, Prawo administracyjne. Instytucje ogólne, Wrocław 1948 J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2005 M. Chmaj (red.), Prawo administracyjne. Część ogólna, Warszawa 2007 D. Dąbek, Prawo miejscowe samorządu terytorialnego w obliczu założeń reformy admini- stracji publicznej, [w:] E. Knosala, A. Matan, G. Łaszczyca (red.), Prawo administracyjne w okresie transformacji ustrojowej, Kraków 1999 B. Dolnicki, Samorząd terytorialny, Kraków 2006 B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie powiatowym. Komentarz, Kraków 2005 Z. Duniewska, B. Jaworska-Dębska, R. Michalska-Badziak, E. Olejniczak-Szłowska, M. Stahl, Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2004 J. Filipek, Prawo administracyjne. Instytucje ogólne, Warszawa 2003 L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2006 H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2006 M. Kallas, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1997 S. Kasznica, Polskie prawo administracyjne, Poznań 1946 J. S. Langrod, Instytucje prawa administracyjnego. Zarys części ogólnej, t. 1, Kraków 1948 Z. Leoński, Nauka administracji, Warszawa 2004 J. Łętowski, Prawo administracyjne. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1990 Z. Niewiadomski (red.), Samorząd terytorialny. Ustrój i gospodarka, Bydgoszcz–Warszawa 2001 Z. Niewiadomski (red.), Z. Cieślak, I. Lipowicz, G. Szpor, Prawo administracyjne, Warszawa 2006 E. Nowacka, Polski samorząd terytorialny, Warszawa 2006 E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2004 A. Peretiatkowicz, Podstawowe pojęcia prawa administracyjnego, Poznań 1946 E. Radziszewski, Zadania i kompetencje organów administracji publicznej po reformie ustro- jowej państwa, Warszawa 2000 P. Sarnecki (red.), Prawo konstytucyjne RP, Warszawa 2005 J. Sługocki, Prawo administracyjne, Kraków 2007 J. Starościak, Prawo administracyjne, Warszawa 1978 M. Stefaniuk, Centralne organy administracji rządowej po reformie ustrojowej państwa (wy- brane zagadnienia prawno-ustrojowe), [w:] Administracja i prawo administracyjne u progu trzeciego tysiąclecia, Łódź 2000 XIV Wykaz literatury Z. Szeliga, Źródła prawa w Konstytucji RP z 2 IV 1997 roku, [w:] B. Szmulik, M. Żmigrodz- ki (red.), Ustrój organów ochrony prawnej, Lublin 2005 E. Ura, E. Ura, Prawo administracyjne, Warszawa 2006 M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2007 P. Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Warszawa 2000 E. Zieliński, Administracja rządowa w Polsce, Warszawa 2001 J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Kraków 2006 PRZEDMOWA Prawo administracyjne stanowi współcześnie obok prawa cywilnego i prawa karnego jedną z najbardziej rozbudowanych gałęzi prawa. Jest jednocześnie jednym z podstawowych i zarazem obowiązkowych przedmiotów na studiach prawniczych i administracyjnych, ale i nie tylko. Wykłada się je również na innych kierunkach, w zależności od specjalności i przyjętego programu studiów. Istotną cechą prawa administracyjnego są jego liczne i roz- budowane przepisy umiejscowione na wszystkich szczeblach hierarchii źródeł prawa – za- równo prawa powszechnie obowiązującego, jak i prawa o charakterze wewnętrznym. Z jed- nej strony prawo to zawiera normy o charakterze ustrojowym, materialnym i procesowym, a z drugiej strony, z racji kompleksowej regulacji wyodrębnionych zagadnień wyróżniamy tzw. działy prawa administracyjnego szczegółowego, jak np. prawo: budowlane, pomocy spo- łecznej, wodne, górnicze, morskie, lotnicze itp. Z tych racji prawo administracyjne reguluje bardzo odmienne i jednocześnie niestabilne w czasie kwestie, przez co staje się dyscypli- ną szczególnie zmienną w czasie. Dlatego, w odróżnieniu do prawa cywilnego i karnego, w zasadzie nie jest skodyfikowane i z uwagi na bardzo zróżnicowaną materię nie wydaje się moż liwe do skodyfikowania. Przedmiotem prawa administracyjnego jest, co do zasady, administracja publicz- na, stanowiąca podstawowy instrument realizacji przez państwo i pozostałe korporacje, a zwłaszcza samorząd terytorialny powierzonych im zadań. Dlatego wypracowana obecnie koncepcja administracji publicznej stanowi podstawowy i zarazem nieodzowny element kon- strukcji współczes nego państwa. Pozwala przy tym zaspokajać zbiorowe i indywidualne potrzeby obywateli wynikające przede wszystkim z przyjętych zasad współżycia ludzi w społeczeństwie. Niniejsza publikacja jest jedną z wielu podejmowanych prób przedstawienia problematy- ki administracji publicznej i regulującego ją prawa administracyjnego. Z racji jej formy jest jednocześnie ukierunkowana na zaprezentowanie jedynie podstawowych zagadnień ogól- nych i ustrojowych prawa administracyjnego. Poza ramami podręcznika Autorzy pozostawili problematykę prawa administracyjnego materialnego oraz postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Zamierzeniem Autorów było jednak kompleksowe i zrozumiałe przekazanie podstawowych informacji z zakresu zagadnień ogólnych prawa administra- cyjnego i ustroju administracji publicznej, tak by pozycja ta cieszyła się zainteresowaniem możliwie szerokiego grona adresatów. Autorzy wyrażają nadzieję, że oddawana do rąk Czytelników niniejsza pozycja w pełni sprosta ich zainteresowaniom, potrzebom i oczekiwaniom. Lublin, listopad 2015 r. Autorzy ROZDZIAŁ I ZAGADNIENIA OGÓLNE Literatura: T. Bigo, Prawo administracyjne. Instytucje ogólne, Wrocław 1948; J. Boć (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998; ten że, Konteksty wyróżniania administracji publicznej, [w:] J. Boć (red.), Administracja publicz- na, Wrocław 2003; J. Borkowska (red.), Odpowiedzialność urzędnika administracji publicznej. Odpowiedzialność majątkowa, służbowa, cywilnoprawna i karna, Warszawa 2011; W. Dawido- wicz, Wstęp do badań prawno-administracyjnych, Warszawa 1974; ten że, Prawo administracyjne, Warszawa 1987; J. Dobkowski, Pozycja prawnoustrojowa służb, straży i inspekcji, Warszawa 2007; Z. Duniewska, B. Jaworska-Dębska, R. Michalska-Badziak, E. Olejniczak-Szałowska, M. Stahl (red.), Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2002; S. Fundowicz, Decentralizacja administracji publicznej w Polsce, Lublin 2005; R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego, t. 6, Podmio- ty administrujące, Warszawa 2011; E. Iserzon, Prawo administracyjne. Podstawowe instytucje, Warszawa 1968; H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, War- szawa 2004; H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna, Warszawa 1999; M. Jaroszyński, Przedmiot, zakres i ogólna charakterystyka administracji i prawa administracyjnego w PRL, [w:] M. Jaroszyński, M. Zimmermann, W. Brzeziński (red.), Polskie prawo administracyjne. Część ogólna, Warszawa 1956; W. L. Jaworski, Nauka prawa administracyjnego. Zagadnienia ogólne, Warszawa 1924; S. Jędrzejewski, H. No wicki, Kontrola administracji publicznej, Toruń 1995; M. Kallas, Kształtowanie się administracji publicznej w Polsce, [w:] Z. Niewiadomski (red.), Prawo administracyjne. Część ustrojowa, Warszawa 2002; S. Kasznica, Polskie prawo administracyjne, Poznań 1947; M. Kulesza, Niektóre zagadnienia prawne definicji samorządu terytorialnego, PiP 1990, z. 1–2; L. Lang, Zagadnienia wstępne, [w:] M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2000; J. S. Langrod, Instytucje prawa administracyjnego. Zarys części ogólnej, t. 1, Kraków 2003; Z. Leoński, Istota i rodzaje policji administracyjnej, [w:] Administracja publiczna u progu XXI wieku. Prace dedykowane prof. zw. dr. hab. Janowi Szreniawskiemu z okazji Jubileuszu 45-lecia pracy naukowej, Przemyśl 2000; W. Łączkowski, Ustrojowe podstawy prawa publicznego, [w:] S. Fundowicz (red.), Współczesne problemy prawa publicznego, Lublin 1999; K. Miaskowska-Daszkiewicz, M. Mazuryk (red.), Prawne i aksjologicz- ne aspekty służby publicznej, Warszawa–Lublin 2010; K. Miaskowska-Daszkiewicz, B. Szmulik (red.), Encyklopedia samorządu terytorialnego, Warszawa 2010; J. Niczyporuk, Dekoncentracja administracji publicznej, Lublin 2006; Z. Niewiadomski (red.), Prawo administracyjne, War- szawa 2005; Z. Niewiadomski (red.), Z. Cieślak, I. Lipowicz, G. Szpor, Prawo administracyjne, Warszawa 2009; E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2004; W. Pańko, 2 Rozdział I. Zagadnienia ogólne Własność komunalna a funkcja samorządu terytorialnego, ST 1991, Nr 1–2; A. Peretiatkowicz, Podstawowe pojęcia prawa ad ministracyjnego, Poznań 1946; G. B. Peters, Administracja pu- bliczna w systemie politycznym, Warszawa 1999; K. Skubiszewski (oprac.), Nauka administracji i polskie prawo administracyjne, cz. 1, Wykłady dr Mariana Zimmermanna, prof. Uniwersytetu Poznańskiego, Poznań 1949; K. Sobczak, Administracja publiczna. Problemy węzłowe, War- szawa 1993; M. Stahl, B. Jaworska-Dębska (red.), Encyklopedia samorządu terytorialnego dla każdego, cz. 1, Ustrój, Warszawa 2010; J. Starościak, Prawo administracyjne, Warszawa 1978; J. Starościak, E. Iserzon, Prawo administracyjne, Warszawa 1963; A. Szadok-Bratuń, Z rodowo- du polskiej nauki prawa administracyjnego, [w:] J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2000; M. Szewczyk, Nadzór w materialnym prawie administracyjnym. Administracja wobec wolności i innych praw podmiotowych jednostki, Poznań 1995; E. Ura, Prawo administracyjne, Warszawa 2010; taż, Wybrane zagadnienia kształtowania się prawa administracyjnego i admi- nistracji w ujęciu historycznym, RzZN Prawo–Ekonomia 1992, t. XI; E. Ura, E. Ura, Prawo administracyjne, Warszawa 2001; M. Wierzbowski (red.), J. Jagielski, J. Lang, M. Szubiakowski, A. Wiktorowska, Prawo administracyjne, Warszawa 2009; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Nadzór, kontrola, koordynacja, kierownictwo, [w:] M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2000; S. Wrzosek, System: administracja publiczna. Systemowe determinanty nauki administracji, Lublin 2008; M. Zdyb, Samorząd a państwo. Nadzór nad samorządem terytorial- nym, Lublin 1993; J. Zimmermann, Opinia prawna na temat projektu ustawy – Przepisy ogólne prawa administracyjnego, Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych 2010, Nr 2(26); tenże, Prawo administracyjne, Warszawa 2010. § 1. Pojęcie administracji publicznej W znaczeniu potocznym przez określenie administracji zazwyczaj rozumie się wszelką zorganizowaną działalność zmierzającą do osiągnięcia założonych celów. Stąd też mówić można o administrowaniu domem, zakładem pracy czy też inną jednostką organizacyjną. Pojęcie administracji wywodzi się od łacińskich słów: ministrare, administratio, administrare, co oznacza wykonywać, zarządzać, służyć – ale nie rządzić: gubernare. To ostatnie pojęcie posiada szersze i ogólniejsze zna- czenie. Łacińskie pochodzenie słowa administracja nie jest przypadkowe, bowiem to właśnie w Rzymie powstały pierwsze zarodki administracji publicznej jako admi- nistracji jednolitej, rozbudowanej przestrzennie, która pozwalała na właściwą kon- centrację sił, jaką dysponowało państwo. Stworzono w ten sposób system gwarancji prawnych i odpowiedzialności administracyjnej, a jej aktywność oparto o zasadę ciągłości i nakierowano na urzeczywistnianie szeroko pojętego dobra wspólnego. W takim ujęciu administrację należało i należy rozumieć jako działalność trwałą, celową i planową. Spośród wielu rodzajów administracji przedmiotem naszych zainteresowań jest administracja publiczna, czyli taka, która jest sprawowana przez państwo w szerokim tego słowa znaczeniu, a więc przez organy państwowe, samorządowe i inne. Samo zaś pojęcie administracji publicznej w powojennej Polsce przywrócone zostało wraz z odrodzeniem się instytucji samorządu terytorialnego. Wcześniej, od roku 1950, posługiwano się określeniem „administracja państwowa”, przez które to § 1. Pojęcie administracji publicznej 3 okreś leniem rozumiano „system podmiotów utworzonych i wyposażonych przez ustawę w kompetencje do prowadzenia organizatorskiej i kierowniczej działalno- ści na podstawie ustaw w kierunku wewnętrznym oraz zewnętrznym, przy czym zarówno przebieg, jak i skutki działalności zewnętrznej przypisywane są zawsze państwu jako takiemu” (W. Dawidowicz, Prawo administracyjne, Warszawa 1987, s. 8–9). Porównując użyte tu dwa pojęcia, zaznaczyć należy, że pojęcie administracji publicznej jest szersze od pojęcia administracji państwowej i obejmuje ono nie tylko państwowe podmioty administracji, ale również pozostałe podmioty spełniające funkcje tej administracji (np. samorząd terytorialny). Administrację można rozpatrywać w oparciu o dwa kryteria. Według kryterium pierwszego – administracja jest organizacją, która składa się z różnorodnych jed- nostek wyposażonych w kompetencje określone w ustawach i tworzących pewien zamknięty układ organizacyjny, mający realizować zadania państwowe lub publicz- ne, albo też jedne i drugie. Według kryterium drugiego – administracja jest pewną działalnością. Gdy taką działalność prowadzi państwo jako organizacja, wówczas mówimy o administracji państwowej w ścisłym znaczeniu. Jeśli natomiast działal- ność taką prowadzi administracja państwowa oraz inne organy i instytucje, wtedy należy mówić o administracji publicznej, która obejmuje administrację państwową w znaczeniu ścisłym i administrację wykonywaną przez inne organy i instytucje nienależące do aparatu państwowego (np. samorząd terytorialny). Jeżeli zaś mamy do czynienia z działalnością instytucji niepublicznych, które nie realizują zadań pu- blicznych wynikających z ustaw, wtedy mówimy o administracji prywatnej (J. Lang, Zagadnienia wstępne, [w:] M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2000, s. 15–16). Dokonane rozróżnienie posiada istotne znaczenie, albowiem nieodłącznie związa ne jest z zasadą podziału władz w nowoczesnym państwie. Wyróżnienie trzech sfer, tj. władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, dało podstawę dla ukształtowania się nauki prawa administracyjnego. Najogólniej zasada podziału władz polega na przydzieleniu określonych działań państwa określonym organom państwowym. Wyodrębnienie zaś wykonawczej funkcji państwa – administracji państwowej, wpły nęło na pojawienie się zapotrzebowania w kwestiach regulacji prawnych w tym zakresie oraz badania tych regulacji. Jednak ostateczne ustalenie zakresu pojęcia administracji nie jest łatwe, bowiem zastosowane tu kryteria, mające posłużyć uporządkowaniu treści składającej się na pojęcie administracji, zazębiają się. Wprawdzie zadania administracyjne wykonywane są przeważnie przez organy administracyjne, ale w powyższym procesie biorą także udział organy ustawodaw- cze i organy wymiaru sprawiedliwości. Obraz komplikuje również fakt, że organy administracyjne upoważnione są do stanowienia prawa oraz – w pewnym tylko zakresie – wykonywania wymiaru sprawiedliwości – np. karanie przez policję w po- stępowaniu mandatowym (E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2000, s. 19–20). Moż na więc śmiało w tym miejscu postawić pytanie: czym więc jest administracja?
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: