Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00599 010808 7488902 na godz. na dobę w sumie
Zarządzanie instytucjami kredytowymi. Strategie, modele biznesowe i operacyjne - ebook/pdf
Zarządzanie instytucjami kredytowymi. Strategie, modele biznesowe i operacyjne - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 341
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-3019-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka powstała jako rezultat wieloletniego doświadczenia autorów, wyniesionego z prowadzenia zajęć dydaktycznych oraz zarządzania bankiem na różnych szczeblach decyzyjnych.

Podstawowa tematyka podręcznika dotyczy zmian, jakie zachodzą w systemie bankowym oraz w procesach zarządzania nim. Opisano w nim zarządzanie bankiem z perspektywy średniego szczebla decyzyjnego, z elementami niezbędnymi do zrozumienia intencji strategicznych.

Do najważniejszych zalet publikacji należą:

• optymalne połączenie teoretycznych aspektów bankowości z rozwiązaniami zarządczymi stosowanymi w praktyce, zwłaszcza na szczeblu oddziału,

• modelowe ujęcie zarządzania bankiem, integrujące dorobek wielu dyscyplin naukowych.

W publikacji zagadnienia podstaw bankowości zostały przedstawione jedynie w takim zakresie, jaki jest niezbędny do całościowego ujęcia tematyki zarządzania bankiem. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniu często pomijanemu w innych publikacjach – zarządzaniu działalnością bankową w kontekście różnych modeli biznesowych oraz różnych szczebli zarządzania.

Adresatami publikacji są studenci kierunku finanse i rachunkowość, słuchacze studiów podyplomowych z zakresu finansów i bankowości oraz pracownicy naukowi zajmujący się problematyką zarządzania bankami, pragnący uzyskać wiedzę o charakterze praktycznym.

Polecamy ją również pracownikom banków:

• o małym doświadczeniu zawodowym,

• mającym aspiracje do pełnienia funkcji kierowniczych,

• zainteresowanym wymianą doświadczeń.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Marek Proniewski, Wojciech Tarasiuk Zarzàdzanie instytucjami kredytowymi Strategie, modele biznesowe i operacyjne E S N A N I F Zarzàdzanie instytucjami kredytowymi Strategie, modele biznesowe i operacyjne E S N A N I F Marek Proniewski Wojciech Tarasiuk Zarzàdzanie instytucjami kredytowymi Strategie, modele biznesowe i operacyjne Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2012 Wydawca: Dorota Ostrowska-Furmanek Redakcja merytoryczna: Barbara Wardein Recenzent: prof. dr hab. Ewa Miklaszewska Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Ilustracja na okładce: © Günter Jurczik/iStockphoto.com Seria: Finanse © Wydawnictwo C.H. Beck 2012 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Studio Graficzne MIMO Michał Moczarski Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-3018-1 ISBN e-book 978-83-255-3019-8 Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Część pierwsza. Instytucja kredytowa jako podmiot zarządzania 1. Elementy teorii zarządzania przedsiębiorstwem bankowym . . . . . . . . . . . . . . 17 1.1. Cele działalności bankowej a strategia i efektywność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1.2. Koncepcja wartości – zastosowania w zarządzaniu bankiem . . . . . . . . . . . . . . 23 1.3. Łańcuch wartości banku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 1.4. Przegląd koncepcji zarządzania bankiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 1.5. Koncepcja „dobrego wzrostu” w banku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 1.6. Efekt skali i konkurencyjność w sektorze bankowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2. Współczesna bankowość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 2.1. Instytucje kredytowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 2.2. Systemy bankowe i klasyfikacja banków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 2.3. Charakterystyka współczesnej bankowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 2.4. Kluczowe trendy we współczesnej bankowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 2.5. Kryzys finansowy 2008 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 2.6. Sektor działalności parabankowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 3. Peryferie bankowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 3.1. Bankowość spółdzielcza w Europie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 3.2. Bankowość spółdzielcza w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 3.3. Unie kredytowe i kasy oszczędnościowo -kredytowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 3.4. Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (SKOK) w Polsce . . . . . . . . . 97 3.5. Bankowość islamska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 4. Modele biznesowe współczesnej bankowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 4.1. Strategia, model biznesowy, model operacyjny – ujęcie definicyjne . . . . . . . . . 105 4.2. Przegląd strategii biznesowych banków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 4.3. Modele biznesowe w bankowości detalicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 4.3.1. Polbank EFG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 4.3.2. Alior Bank . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 4.3.3. mBank . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 5 Spis treści 4.3.4. Bank związany z koncernem samochodowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 4.3.5. Bank specjalista w obsłudze sprzedawców AGD i RTV . . . . . . . . . . . . . . 119 4.3.6. Noble Bank . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 4.4. Modelowe ujęcie struktur organizacyjnych banków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 4.5. Modele operacyjne banków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Część druga. Zarządzanie finansowe 5. Elementy controllingu w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 5.1. Zarządzanie osiągnięciami w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 5.2. Controlling bankowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 5.3. Planowanie i budżetowanie w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 5.4. Rachunkowość i sprawozdawczość bankowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 6. Narzędzia analityczne controllingu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 6.1. Rachunkowość zarządcza w banku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 6.2. System cen transferowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 6.3. Analiza sytuacji finansowej instytucji kredytowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 6.4. Analiza pozycji ekonomicznej instytucji kredytowej na tle sektora . . . . . . . . . 164 6.5. Dodatek. System cen transferowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 7. Zarządzanie ryzykiem w banku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 7.1. Istota ryzyka działalności bankowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 7.2. Przegląd metod pomiaru ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 7.3. Instrumenty zarządzania ryzykiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 7.4. Adekwatność kapitałowa – NUK, Bazylea III, CRD IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 7.5. Zarządzanie kapitałem ekonomicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 8. Ryzyko kredytowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 8.1. Istota ryzyka kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 8.2. Ryzyko kredytowania podmiotów instytucjonalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 8.3. Metody oceny ryzyka kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 8.4. Modelowanie ryzyka portfela kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 8.5. Zarządzanie ryzykiem portfela kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 Część trzecia. Zarządzanie sprzedażą i marketingiem w banku 9. Elementy marketingu bankowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 9.1. Koncepcja marketingu usług finansowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 9.2. Marketing relacyjny i kapitał klienta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227 9.3. Marketing bezpośredni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 10. Bankowe kanały dystrybucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 10.1. Rodzaje bankowych kanałów dystrybucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 10.2. Placówki bankowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 10.3. Tendencje rozwoju oddziałowego kanału dystrybucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 10.4. Zmiana modelu funkcjonowania placówek banku detalicznego . . . . . . . . . . . 250 10.5. Nowa aranżacja oddziałów bankowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 10.6. Bankowość elektroniczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 11. Zarządzanie siecią placówek bankowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 11.1. Organizacja i zarządzanie siecią placówek bankowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 11.2. Modele rozliczeń wyników placówek bankowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 11.3. Efektywność placówek bankowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 6 Spis treści 11.4. Modelowanie sieci oddziałów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 11.5. Ogólne zasady zarządzania sprzedażą w instytucjach kredytowych . . . . . . . 285 11.6. Narzędzia i procesy zarządzania sprzedażą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 11.7. Systemy motywacyjne w zarządzaniu sprzedażą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 12. Zarządzanie placówkami instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 12.1. Model organizacji placówki bankowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 12.2. Model finansowy placówki banku detalicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 12.3. Ocena osiągnięć placówek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 12.4. Zarządzanie operacyjne placówką bankową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 Akty prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 Indeks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335 Wstęp Problemy poruszane w  niniejszym opracowaniu będą dotyczyć zarządzania przedsiębiorstwem świadczącym usługi finansowe, szeroko zdefiniowanym jako instytucja kredytowa. Termin „instytucja kredytowa” ma rodowód prawny i obejmuje najczęściej swym zakresem oprócz banków sensu stricto także insty- tucje pośrednictwa zorganizowane jako spółdzielczość depozytowo-kredyto- wa, działająca zgodnie z maksymą „not for profit, not for charity, but for servi- ce”1. Wśród instytucji kredytowych najważniejszą rolę odgrywają oczywiście banki komercyjne. Na użytek tego opracowania oba pojęcia będą stosowane zamiennie. Bank jest specyficzną organizacją i specyficznym przedsiębiorstwem, wobec którego stawiane są znacznie wyższe wymagania niż w  stosunku do innych uczestników gry rynkowej. Zatem i wobec wiedzy o zarządzaniu nim stawiane są ponadprzeciętne oczekiwania. W pracy przedstawione są główne nurty i poglądy teorii ekonomii na temat zarządzania bankiem. Znaczącą uwagę poświęcono zagadnieniom strategii banków, ich modelom biznesowym i operacyjnym oraz przedstawiono zmiany w organizacji biznesu bankowego. Na tle teorii i myślenia strategicznego dużo miejsca poświęcono różnorodnym aspektom praktyki bankowej ze szczegól- nym uwzględnieniem średniego szczebla zarządzania bankiem. Konieczność posługiwania się językiem zawodowym sprawia, że od czasu do czasu pojawiać się będą wyjaśnienia angielskich terminów używanych wśród bankowców. 1 Nie dla zysku, nie z powodu miłosierdzia, ale po to, aby służyć. 9 Wstęp Specyfika nauk o  zarządzaniu polega na tym, że okresowo popadają one w zauroczenie coraz to nowymi koncepcjami. Pojawiają się książki, artykuły, organizowane są konferencje na modne tematy, które stają się przedmiotem intelektualnego flirtu. Tak było z  zarządzaniem przez cele, TQM, reengine- eringiem, ISO, e-commerce, a  niedługo będzie zapewne z  BSC i  łańcuchami wartości. Zła passa czeka koncepcje zarządzania wartością, które niewątpliwie inspirowały wielu praktyków i w jakiejś mierze przyczyniły się do kryzysu fi- nansowego roku 2008. Sądzimy, że nadciąga okres, kiedy to zarządzanie ry- zykiem będzie odmieniane przez wiele przypadków. Niemal każda koncepcja pozostawia po sobie cenne zdobycze, które są następnie wycinkowo implemen- towane w praktyce lub stają się częścią nowych koncepcji. Autorzy podjęli próbę zwrócenia uwagi na najbardziej pragmatyczne skład- niki owych koncepcji, umieszczając zarządzanie bankiem wśród różnorod- nych pomysłów na funkcjonowanie przedsiębiorstw. Podobnie jak w świecie realnym, również w świecie naukowym pewne praktyki są bardziej popularne od innych. Charakteryzują się różnym stopniem przydatności na określonym etapie rozwoju gospodarczego i w jakiejś mierze odpowiadają potrzebom me- nedżerów. W zaproponowanym toku rozumowania starano się wskazać na te z różnych poglądów, które mają szansę przetrwać próbę czasu. Podjęto też pró- bę integrowania odmiennych perspektyw naukowych. W  znaczącej mierze wykorzystano praktyczne doświadczenia zawodowe autorów wynikające z zarządzania bankiem na różnych szczeblach struktury organizacyjnej. Szczególnie wiele miejsca poświęcono zagadnieniom zarzą- dzania bankiem z  perspektywy placówek bankowych oraz ich sieci. Na tym poziomie struktur organizacyjnych jest zatrudnionych najwięcej bankowców. Autorzy postawili sobie za cel optymalne połączenie teorii z praktyką, tak aby treść merytoryczna miała szanse na praktyczne zastosowanie przez czytelni- ków. Ponadto, aspekt uogólnienia praktyki zarządzania bankiem może być po- mocny obecnym bankowcom w rozwijaniu ich warsztatu pracy. Opracowanie nie jest pozbawione osobistych poglądów autorów na wyzwa- nia współczesnej bankowości. Jeśli będą one inspirować do dyskusji, to zamiar autorów także zostanie osiągnięty. Praca składa się z 12 rozdziałów pogrupowanych w trzy części. W pierwszej części skoncentrowano się na zagadnieniach wprowadzających do przedmiotu rozważań i przedstawiono bankowość jako podmiot zarządzania. Część druga poświęcona jest zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa bankowego. W części 10 Wstęp trzeciej przedstawiono zagadnienia zarządzania marketingowego oraz zarzą- dzania sprzedażą w instytucji kredytowej. W bloku zagadnień wprowadzających rozdział 1 przedstawia wybrane za- gadnienia teorii zarządzania przedsiębiorstwem bankowym. Publikacja roz- poczyna się przeglądem tradycyjnych poglądów na temat celów działalności bankowej, pojęcia efektywności i  skuteczności działania banków, koncepcji wartości i łańcucha wartości oraz jej operacjonalizacji na użytek bankowości. Następnie przedstawiono najbardziej popularne modele zarządzania bankiem, w tym służące powiązaniu pomiaru skuteczności strategicznej i efektywności operacyjnej. Szczególną uwagę zwrócono na koncepcję „dobrego wzrostu” in- stytucji kredytowej, do której odwołują się autorzy w  kolejnych rozdziałach. Wymienione zagadnienia stanowią podstawę teoretyczną zastosowań narzędzi nauk ekonomicznych i nauk o zarządzaniu. Rozdział kończą kwestie związane z efektami skali i zakresu. W rozdziale 2 omówiono współczesną bankowość, podkreślając jej różno- rodność systemową, wyrażającą się m.in. w  różnicach między bankowością uniwersalną a anglosaską, bankowością detaliczną a innymi typami operacji bankowych. Objaśniono rozbieżności terminologiczne dotyczące nazewnictwa typów instytucji kredytowych oraz omówiono szczegóły segmentacji na potrze- by pozycjonowania strategicznego. Ponadto zaprezentowano kluczowe proble- my teoretyczne związane z pojęciami efektów skali i zakresu, współzależnością między poziomem koncentracji sektora i jego efektywnością oraz znaczeniem zjawisk asymetrii informacji i hazardu moralnego (pokusy nadużycia). Wiele miejsca poświęcono bieżącym trendom rynkowym oraz przyczynom i skutkom kryzysów finansowych. W rozdziale 3 zawarto charakterystykę specyficznych rozwiązań systemo- wych w sektorze bankowym. Przedstawiono bankowość spółdzielczą w Polsce i  na świecie oraz instytucje kas oszczędnościowo-kredytowych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice modeli biznesowych bankowości „tradycyjnej”, również na konsekwencje ich stosowania w sferze zarządzania instytucją kre- dytową. Pokrótce omówiono bankowość islamską, która wbrew pozorom pro- wadzona jest także przez banki świata zachodniego. W kolejnym rozdziale wyjaśniono różnice między strategią a pojęciami mo- delu biznesowego i operacyjnego. Na tej podstawie omówiono strategie bizneso- we typowe dla współczesnej bankowości, ilustrując je prezentacją konkretnych rozwiązań znanych czytelnikowi z  polskiego rynku bankowego. Omówiono 11 Wstęp modelowe rozwiązania architektury organizacyjnej banków oraz sposoby ich praktycznej implementacji. Drugi blok zagadnień dotyczy zarządzania finansami banku. W  rozdziale piątym zestawiono poglądy dotyczące organizacji systemów pomiaru osiągnięć instytucji kredytowej. Jest to obszar zagadnień rzadko będących przedmiotem rozważań literatury przedmiotu. Następnie zaprezentowano poglądy autorów na temat controllingu bankowego oraz systemów informacji zarządczej w ban- ku. Na tym tle omówiono ogólny model planowania w instytucjach kredyto- wych oraz wprowadzono pojęcia typowe dla operacyjnego wdrożenia takiego modelu. W rozdziale 6 przedstawiono różnice w systemie sprawozdawczości fi- nansowej (rachunkowości) banków i przedsiębiorstw, zagadnienia cen transfe- rowych oraz sposoby analizy pozycji finansowej przedsiębiorstwa bankowego. W kolejnych dwóch rozdziałach przeanalizowano kwestie zarządzania ryzy- kiem bankowym. W rozdziale 7 podano różne klasyfikacje ryzyka działalności bankowej oraz omówiono jego istotę. Zarządzanie ryzykiem wymaga posłu- giwania się pewnym zestawem narzędzi, zarówno tradycyjnych, jak i  nowo- czesnych. Wśród nowoczesnych narzędzi największą popularnością cieszą się wartość zagrożona (VaR) i jej pochodne. W czasach pokryzysowych stało się konieczne zwrócenie większej uwagi na ryzyko pochodzące ze zdarzeń mało prawdopodobnych. Stąd omówiono sposoby testowania zachowania się wyni- ków banku w  ogonie rozkładu strat. Rozdział kończy prezentacja zagadnień adekwatności kapitałowej oraz zarządzania kapitałem ekonomicznym banku. Modelowe ujęcie alokacji kapitału ekonomicznego zostało omówione w  prak- tycznych zastosowaniach na poziomie sieci placówek bankowych. Rozdział 8 w  całości jest poświęcony ryzyku kredytowemu. Działalność kredytowa po- zostaje główną aktywnością polskich banków, a ryzyko z nią związane decy- duje o wynikach finansowych. W rozdziale opisano praktyczną stronę oceny zdolności i wiarygodności kredytowej, zaprezentowano idee scoringu i ratingu kredytowego. Podsumowanie rozdziału poświęcone jest modelowaniu ryzyka portfela kredytowego. Trzecia część opracowania, zawierająca cztery rozdziały, jest poświęcona zarządzaniu marketingowemu oraz zarządzaniu placówkową siecią sprzedaży. Powyższe zagadnienia zostały potraktowane obszernie i są poparte doświad- czeniami zarządczymi autorów. W  rozdziale 9 skoncentrowano się na kwe- stiach marketingu bankowego. Objętość rozdziału nie pozwala na całościowe omówienie tej problematyki. Zamiarem autorów było teoretyczne ujęcie istoty marketingu usług finansowych oraz koncentracja na zagadnieniach najczęściej 12 Wstęp spotykanych przez menedżerów placówek bankowych. W tym podejściu pod- kreślono znaczenie marketingu relacji odnoszącego się do zadowolenia i lojal- ności klientów. Ponadto omówiono wybrane zagadnienia marketingu bezpo- średniego oraz segmentacji i pozycjonowania usług. W rozdziale 10 poruszono kwestie związane z bankowymi kanałami dys- trybucji. Oprócz pojęć, definicji i klasyfikacji przedstawiono trendy biznesowe w tym obszarze aktywności instytucji kredytowych. Na przykładach szeroko zaprezentowano zarówno zmiany w modelu funkcjonalnym i w aranżacji pla- cówek bankowych, jak i rozwój instytucji pieniądza elektronicznego. Sieć placó- wek bankowych pozostaje nadal najważniejszym kanałem dystrybucji, stąd za- rządzanie tym obszarem zostało przedstawione w rozdziale 11. Przedstawiono w nim bogaty zestaw narzędzi zarządzania efektywnością, alokacją zasobów, planowaniem i rozliczaniem wyników. Problematyka ta została omówiona za- równo w  aspektach modelowych, jak i  czysto praktycznych. Niezwykle waż- ny dla obecnej praktyki bankowej jest też temat zarządzania sprzedażą usług i motywacja personelu. W kończących rozważaniach przedstawiono koncepcje konkretnych narzędzi zarządzania sprzedażą. W rozdziale 12 poruszono kwestie zarządzania placówką bankową. Oprócz zagadnień modelu finansowego placówki i łańcucha kluczowych nośników jej wartości omówiono zagadnienia zarządzania operacyjnego oddziałem instytu- cji kredytowej. Ta część ma wyraźnie praktyczny charakter. Autorzy wyrażają nadzieję, że publikacja będzie miała szeroki krąg czytel- ników zainteresowanych zarządzaniem i funkcjonowaniem instytucji kredyto- wych. Cz´Êç pierwsza Instytucja kredytowa jako podmiot zarzàdzania 1. Elementy teorii zarządzania przedsiębiorstwem bankowym 1.1. Cele działalności bankowej a strategia i efektywność Zarządzanie to zestaw działań (planowanie, organizowanie, motywowanie, kontrola) skierowanych na zasoby organizacji (ludzkie, finansowe, rzeczowe, informacyjne), wykorzystywanych z zamiarem osiągnięcia celów spełniających kryterium prakseologicznej sprawności [Griffin, 2005]. Stan wiedzy o organi- zacji, jaką jest przedsiębiorstwo, pozostaje dalece niekompletny [Gruszecki, 2002, s. 11]. Niemniej jednak można się pokusić o wyłuskanie tych poglądów naukowych, które sprawdziły się w praktyce zarządzania mimo upływu czasu. Sprawna organizacja nie tylko osiąga cel, ale robi to jeszcze w odpowiedni sposób. Najlepsze rezultaty osiąga się przez sprawność strategiczną, tj. robienie wła- ściwych rzeczy w drodze świadomych wyborów – typu „coś za coś”, oraz przez sprawność operacyjną, czyli robienie rzeczy we właściwy sposób (rys. 1.1). Zarządzanie na poziomie operacyjnym podlega jasnym kryteriom oceny – korzystności i ekonomiczności. Działanie korzystne prowadzi do uzyskania nadwyżki wartości uzyskanych ponad  utracone i  powiększa skalę bogactwa. Jedyne pytanie, jakie należy sobie zadać, dotyczy tego, czy przedsiębiorstwa winny maksymalizować wartość (oczywiście w długim horyzoncie czasowym) w  pierwszej kolejności dla akcjonariuszy, klientów, pracowników, społeczeń- stwa, czy może dla akcjonariuszy w szerokim znaczeniu (stakeholders)? 17 1. Elementy teorii zarządzania przedsiębiorstwem bankowym Robić właściwe rzeczy w niewłaściwy sposób Robić właściwe rzeczy we właściwy sposób Robić niewłaściwe rzeczy w niewłaściwy sposób Robić niewłaściwe rzeczy we właściwy sposób Rysunek 1.1. Efektywność organizacji według P. Druckera Źródło: opracowanie własne na podstawie: [Karlof, 1992, s. 11]. „Współczesna teoria przedsiębiorstwa stoi na stanowisku, że celem wszyst- kich decyzji podejmowanych w  przedsiębiorstwie jest maksymalizacja jego wartości rynkowej” [Czekaj, Dresler, 1996, s. 14]. Tego typu poglądy składają się na koncepcję Shareholders Value Management – SVM. Są one szczególnie po- pularne w krajach anglosaskich oraz promowane przez firmy doradcze. W Europie kontynentalnej i Azji koncepcję przedsiębiorstwa przedstawia się częściej w formie rywalizacji grup interesów – stakeholders1. Zachowanie rów- nowagi organizacyjnej wymaga pewnego poziomu kompromisów z „udziałow- cami w szerokim zakresie”, a używając języka teorii systemów, zaakceptowania istnienia sprzężeń zwrotnych i homeostazy. Udziałowcy wnoszą jakiś wkład do przedsiębiorstwa i  oczekują zapłaty lub –  używając popularnego słownictwa – propozycji wartości (value proposition). Zarządzanie celami (strategicznymi) nie ma jasno skwantyfikowanych kry- teriów skuteczności. Co bowiem będzie wówczas, gdy cele okażą się być nie- właściwe, skąd będziemy wiedzieć, co znaczy „robić rzeczy właściwe”? Dwie główne szkoły myślenia strategicznego próbują odpowiedzieć na to pytanie na odmienne sposoby. Jedna wskazuje na tzw. przewagę konkurencyjną [Por- ter, 1992], druga na unikatowość zasobów i kompetencji firmy [Kay, 1996]. Są wreszcie próby połączenia tych punktów widzenia [Allaire, Firsirotu, 2000]. Upraszczając, wszystkie strategie można umieścić na ścieżkach wyboru pomię- dzy lojalnością klienta z tytułu korzyści niskich kosztów a lojalnością klienta z uwagi na unikatowość produktu, procesu, kanału dystrybucji czy marki. Stra- tegie antycypujące przyszłość skazane są na dokonywanie trwałych wyborów w warunkach nieuniknionej niepewności. Uważa się, że działania na krańcach 1 Pojęcie stakeholders nie ma odpowiednika w języku polskim. T. Gruszecki proponuje tłumacze- nie wiernie oddające sens angielskiego słowa – „udziałowcy (przedsiębiorstwa – przyp. autora) w sze- rokim sensie”, inne popularne tłumaczenie to: interesariusze [Gruszecki, 2002, s. 245]. 18 1.1. Cele działalności bankowej a strategia i efektywność ścieżek wyboru, tzw. czyste strategie, stwarzają szanse na największą efektyw- ność, ale jak zawsze w biznesie – przy wyższym ryzyku. Najbardziej wyraziste strategie dokonują najbardziej radykalnych wyborów. Paradoks strategii powo- duje, że te o największych szansach na sukces niosą największe ryzyko porażki. Rozwiązaniem problemu jest strategiczne zarządzanie niepewnością i  utrzy- mywanie strategicznej elastyczności [Raynor, 2007]. Na poziomie operacyjnym nauki ekonomiczne i zarządzania wypracowały za to jasne kryteria operacjonalizacji miar sukcesu – jak wspomniano – korzyst- ności i  ekonomiczności. Prymat należy przyznać raczej miarom korzystności (wartość dodana, masa zysku, NPV) niż ekonomiczności. Korzystność nie od- powiada jednak na pytanie o to, jak optymalnie wykorzystać zasoby (minima- lizować nakłady). Pomiędzy celami strategicznymi banku a jego efektywnością istnieją oczy- wiste związki wynikające z faktu, że efektywność w procesie zarządzania może występować jako: cel strategiczny, miara osiągnięć, kryterium decyzyjne. Jednak, jak słusznie zauważa Michael E. Porter, osiągnięcie wysokiej efek- tywności o charakterze operacyjnym nie może być uznawane za samoistny cel strategiczny [Porter, 2005, s.  161– 165]. Efektywność operacyjną osiąga się bowiem przez wykonywanie podobnych czynności co konkurenci, ale przy wyższej produktywności. Tymczasem strategia ma na celu odnalezienie możliwości wykonywania innych czynności niż konkurenci lub wykonywa- nie tych samych czynności, ale w inny sposób, z zachowaniem strategicznej elastyczności. Ciągła poprawa efektywności operacyjnej stanowi niezbędny warunek osiągania wzrostu wartości, ale trwałość przewagi konkurencyjnej można osiągnąć tylko przez tworzenie istotnych elementów wyróżniających. Wzrost wartości osiąga się jako sumę efektywności operacyjnej powodującej obniżkę jednostkowych kosztów oraz zdolności oferowania większych korzy- ści, przekładających się na wyższe ceny jednostkowe. Jednocześnie podtrzy- mywanie wartości w długim terminie wymaga posiadania realnych alterna- tywnych sposobów działania. Jak w  powyższym kontekście definiowane są cele działalności bankowej? Większość praktyków i teoretyków, zwłaszcza z anglosaskiego kręgu kulturo- wego, uważa, że pierwszoplanowym celem banku jest maksymalizacja warto- ści dla akcjonariuszy [Riehl, 2001, s. 27]. Podobny pogląd reprezentują firmy 19
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zarządzanie instytucjami kredytowymi. Strategie, modele biznesowe i operacyjne
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: