Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00085 004576 13085663 na godz. na dobę w sumie
Zarządzanie instytucjami kredytowymi. Wydanie 2 - ebook/pdf
Zarządzanie instytucjami kredytowymi. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 544
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8915-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Instytucje kredytowe to podmioty o specyficznym zakresie i modelu działania, których cele i stosowane praktyki biznesowe przynajmniej częściowo muszą respektować rolę, jaką przypisano im w gospodarce. To także podmioty o skomplikowanej strukturze własnościowej i organizacyjnej, dysponujące dużym potencjałem rozwojowym i realizujące swoje cele w warunkach globalizacji i wysokiej konkurencyjności.

Niniejszy podręcznik to przekrojowe kompendium wiedzy z zakresu zarządzania instytucjami kredytowymi. Odnosi się on nie tylko do tego, czym te instytucje się zajmują, ale przede wszystkim skupia uwagę Czytelnika na tym, z jakimi uwarunkowaniami muszą się liczyć i jakich używać metod czy mechanizmów, aby działać sprawnie i efektywnie. Wyróżniającymi cechami podręcznika są:

Jest to opracowanie godne polecenia studentom kierunków ekonomicznych i innym osobom zainteresowanym tą problematyką (…). Duża aktualność i znaczenie przekazywanej wiedzy, wysoki poziom merytoryczny podręcznika, właściwe z dydaktycznego punktu widzenia podejście do sposobu prezentacji treści nadają mu walory wyróżniające na tle, stosunkowo nielicznych, opracowań z tego zakresu tematycznego.

Prof. dr hab. Jerzy Węcławski

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Drugie wydanie podręcznika jest nie tylko odpowiedzią na potrzeby środowiska akademickiego, ale również próbą pokazania dynamiki zmian w sektorze finansowym. Twórcy podręcznika to międzyuczelniany zespół autorski złożony z pracowników naukowo-dydaktycznych katedr bankowych lub finansowych, dysponujących wieloletnim doświadczeniem w zakresie prowadzenia przedmiotów związanych z różnymi aspektami zarządzania instytucjami finansowymi, a także doświadczeniem praktycznym związanym z tym obszarem.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Instytucje kredytowe to podmioty o specyficznym zakresie i modelu działania, których cele i stosowane praktyki biznesowe przynajmniej cz´Êciowo muszà respektowaç rol´, jakà przypisano im w gospodarce. To tak˝e podmioty o skomplikowanej strukturze własnoÊcio wej i organizacyjnej, dysponujàce du˝ym potencjałem rozwojowym i realizujàce swoje cele w wa - runkach globalizacji i wysokiej konkurencyjnoÊci. Niniejszy podr´cznik to przekrojowe kompendium wiedzy z zakresu zarzàdzania insty tucjami kredytowymi. Odnosi si´ on nie tylko do tego, czym te instytucje si´ zajmujà, ale przede wszystkim skupia uwag´ Czytelnika na tym, z jakimi uwarunkowaniami muszà si´ liczyç i jakich u˝ywaç metod czy mechanizmów, aby działaç sprawnie i efektywnie. Wyró˝niajà cymi cechami podr´cznika sà: • przyj´cie kryterium tworzenia wartoÊci jako motywu przewodniego i integrujàcego po - szczególne cz´Êci ksià˝ki, • akcentowanie specyfiki uwarunkowaƒ i odmiennoÊci zasad funkcjonowania instytucji kre - dy towych, przy jednoczesnym identyfikowaniu tych rozwiàzaƒ czy inicjatyw, które majà charakter uniwersalnych praktyk biznesowych, • zwracanie szczególnej uwagi na potrzeby i oczekiwania ró˝nych grup interesariuszy instytucji kredytowych, • czytelna i konsekwentna strukturyzacja treÊci, uwzgl´dniajàca zło˝onoÊç i interdyscypli - narnoÊç przedstawianego obszaru merytorycznego, • wzbogacanie treÊci o liczne i inspirujàce przykłady rozwiàzaƒ z praktyki bankowej. Jest to opracowanie godne polecenia studentom kierunków ekonomicznych i innym osobom zainteresowanym tà problematykà (…). Du˝a aktualnoÊç i znaczenie przekazywanej wiedzy, wysoki poziom merytoryczny podr´cznika, właÊciwe z dydaktycznego punktu widzenia podejÊcie do sposobu prezentacji treÊci nadajà mu walory wyró˝niajàce na tle, stosunkowo nielicznych, opracowaƒ z tego zakresu tematycznego. Prof. dr hab. Jerzy W´cławski Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Drugie wydanie podr´cznika jest nie tylko odpowiedzià na potrzeby Êrodowiska akade mickiego, ale równie˝ próbà pokazania dynamiki zmian w sektorze finansowym. Twórcy podr´cznika to mi´dzyuczelniany zespół autorski zło˝ony z pracowników naukowo-dydaktycznych katedr bankowych lub finansowych, dysponujàcych wieloletnim doÊwiadczeniem w zakresie pro wa - dzenia przedmiotów zwiàzanych z ró˝nymi aspektami zarzàdzania instytucjami finansowymi, a tak˝e doÊwiadczeniem praktycznym zwiàzanym z tym obszarem. www.ksiegarnia.beck.pl tel. 22 31 12 222 fax 22 33 77 601 Podr´cznik rekomendowany przez Komitet Nauk o Finansach PAN Redakcja naukowa Andrzej Gospodarowicz Adam Nosowski Zarzàdzanie instytucjami kredytowymi 2. wydanie uaktualnione PODR¢CZNIK REKOMENDOWANY PRZEZ KOMITET NAUK O FINANSACH PAN R e d a k c j a n a u k o w a A n d r z e j G o s p o d a r o w i c z | A d a m N o s o w s k i Z a r z à d z a n i e i n s t y t u c j a m i k r e d y t o w y m i Zarzàdzanie instytucjami kredytowymi E Autorzy: S N A Magdalena Bywalec Andrzej Gospodarowicz Aleksandra Jurkowska Radosław Kału˝ny Krzysztof Kil Katarzyna Kochaniak Anna Korzeniowska Ewa Kuliƒska-Sadłocha Adam Nosowski Przemysław Stodulny Dariusz Wawrzyniak N Mariola Willmann Justyna Zabawa I F Redakcja naukowa Andrzej Gospodarowicz Adam Nosowski Zarzàdzanie instytucjami kredytowymi 2. wydanie uaktualnione Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2016 Wydawca: Dorota Ostrowska-Furmanek Redakcja merytoryczna: Agnieszka Niegowska Recenzent: prof. dr hab. Jerzy Węcławski Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Ilustracja na okładce: © Мария Пажина/iStockphoto.com Seria: Finanse Podręcznik rekomendowany przez Komitet Nauk o Finansach PAN © Wydawnictwo C.H. Beck 2016 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: GRAFOS Druk i oprawa: Elpil, SIedlce ISBN 978-83-255-8914-1 ISBN e-book 978-83-255-8915-8 Spis treści Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Podstawy funkcjonowania instytucji kredytowych (Magdalena Bywalec) . . . . . 1.1. Rola współczesnych instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Uwarunkowania działania instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Modele, strategie i metody zarządzania w instytucjach kredytowych (Adam Nosowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Specyfika zarządzania instytucjami kredytowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Modele biznesowe instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.1. Model biznesowy – definicje, uwarunkowania, konteksty . . . . . . . . . . 2.2.2. Rodzaje modeli biznesowych w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . 2.2.3. Czynniki zmian w bankowych modelach biznesowych . . . . . . . . . . . . 2.3. Zarządzanie strategiczne instytucjami kredytowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.1. Zróżnicowanie strategii instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.2. Proces zarządzania strategicznego w instytucjach kredytowych . . . . . 2.4. Wybrane koncepcje i metody zarządzania instytucjami kredytowymi . . . . . . 2.4.1. Koncepcje i metody zarządzania – punkty widzenia . . . . . . . . . . . . . . 2.4.2. Zarządzanie wartością w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . 2.4.3. Zarządzanie wiedzą i kapitałem intelektualnym w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.4. Zarządzanie innowacjami w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . 2.4.5. Zarządzanie zmianą i projektami w instytucjach kredytowych . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Klienci instytucji kredytowych i tworzona dla nich wartość . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Klienci instytucji kredytowych i kryteria ich segmentacji . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1.1. Potrzeby oraz decyzje konsumentów na rynku usług finansowych 9 17 17 22 36 37 37 43 43 48 54 59 59 79 87 87 93 100 110 120 132 133 133 144 150 150 5 (Przemysław Stodulny) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 139 3.1.2. Klient indywidualny i instytucjonalny (Mariola Willmann) . . . . . . . . . 3.1.3. Segmentacja klientów oraz wybór rynku docelowego (Mariola Willmann) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Oferta instytucji kredytowych i działania marketingowe . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2.1. Marketing usług finansowych (Przemysław Stodulny) . . . . . . . . . . . . . 3.2.2. Kształtowanie oferty produktowej (Mariola Willmann) . . . . . . . . . . . . 3.2.3. Zarządzanie produktem bankowym (Mariola Willmann) . . . . . . . . . . . 3.2.4. Bankowe kanały dystrybucji (Mariola Willmann) . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2.5. Promocja i komunikacja z klientem (Mariola Willmann) . . . . . . . . . . . 3.3. Klient w relacji z instytucją kredytową (Przemysław Stodulny) . . . . . . . . . . . . 3.3.1. Podstawowe elementy marketingu relacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.2. Satysfakcja i lojalność klientów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.3. Zarządzanie relacjami z klientami – koncepcja, zasady, narzędzia . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Finanse i ryzyko w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Podstawy gospodarki finansowej instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1.1. Zarządzanie finansami (Ewa Kulińska-Sadłocha) . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1.2. Podstawy prawne i struktura sprawozdawczości finansowej (Radosław Kałużny) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1.3. Ocena i analiza sytuacji majątkowo-finansowej (Radosław Kałużny) . . 4.2. Zarządzanie ryzykiem w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.1. Rodzaje ryzyka bankowego i zarządzanie nim (Katarzyna Kochaniak) . . 4.2.2. Dobre praktyki w zarządzaniu ryzykiem w rekomendacjach KNF (Aleksandra Jurkowska, Krzysztof Kil) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3. Wybrane aspekty zarządzania finansami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3.1. Zarządzanie aktywami i pasywami (Ewa Kulińska-Sadłocha) . . . . . . . . 4.3.2. Zarządzanie kapitałem własnym (Ewa Kulińska-Sadłocha) . . . . . . . . . . 4.3.3. Kapitał wewnętrzny w procesie zarządzania ryzykiem (Katarzyna Kochaniak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3.4. Współczynnik wypłacalności jako nadzorcza miara adekwatności kapitałowej (Aleksandra Jurkowska). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3.5. Controlling w instytucji kredytowej (Ewa Kulińska-Sadłocha) . . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Organizacja instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.1. Strukturyzacja biznesowa i organizacyjna instytucji kredytowych . . . . . . . . . 5.1.1. Specyfika organizacji instytucji kredytowych (Andrzej Gospodarowicz) . . 5.1.2. Struktury i rozwiązania organizacyjne (Adam Nosowski) . . . . . . . . . . . 5.2. Zarządzanie procesami w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2.1. Procesowe uwarunkowania funkcjonowania instytucji kredytowych (Adam Nosowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 369 379 5.2.2. Outsourcing w praktyce bankowej (Anna Korzeniowska) . . . . . . . . . . . 5.2.3. Zarządzanie jakością w praktyce bankowej (Adam Nosowski) . . . . . . . 154 158 171 179 185 185 190 203 215 216 216 216 221 228 246 246 262 276 276 288 298 307 319 337 338 338 338 347 359 394 394 399 417 435 436 436 443 446 447 5.3. Zarządzanie kapitałem ludzkim w instytucjach kredytowych (Justyna Zabawa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3.1. Uwarunkowania zarządzania kapitałem ludzkim w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3.2. Proces zarządzania kapitałem ludzkim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3.3. Ścieżki kariery i standardy zawodowe w bankowości . . . . . . . . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Technologie informatyczne w instytucjach kredytowych (Dariusz Wawrzyniak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.1. Rola technologii informatycznych w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . 6.2. Strategie informatyczne instytucji kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2.1. Perspektywa prawno-rekomendacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2.2. Perspektywa funkcjonalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Spis treści 6.2.3. Perspektywa implementacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2.4. Perspektywa usługowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2.5. Perspektywa ryzyka informatycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.3. Kierunki rozwoju technologii informatycznych w instytucjach kredytowych . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Nadzór i kontrola w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1. Nadzór korporacyjny i społeczna odpowiedzialność biznesu w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1.1. Charakterystyka systemu nadzoru korporacyjnego w instytucjach kredytowych w Polsce (Katarzyna Kochaniak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1.2. Rola i odpowiedzialność rad nadzorczych, zarządów oraz walnych zgromadzeń (Katarzyna Kochaniak) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1.3. Instytucje kredytowe jako organizacje społecznie odpowiedzialne (Aleksandra Jurkowska, Krzysztof Kil) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.2. Mechanizmy kontrolne w instytucjach kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.2.1. Uwarunkowania braku zgodności (Aleksandra Jurkowska, Krzysztof Kil). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.2.2. Polityka zgodności w instytucjach kredytowych (Aleksandra Jurkowska, Krzysztof Kil) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.2.3. Kontrola i audyt wewnętrzny (Radosław Kałużny) . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 456 459 463 467 468 468 468 475 486 497 497 504 513 521 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 522 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 Indeks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539 Spis treści Wprowadzenie Współczesne podmioty działające w ramach sektora usług finansowych to in- stytucje o skomplikowanej strukturze własnościowej i organizacyjnej, dyspo- nujące dużym lub bardzo dużym potencjałem finansowym i realizujące swoje cele w warunkach wysokiej konkurencyjności. To instytucje, których funkcjo- nowanie warunkują zarówno czynniki rynkowe, jak i specyficzny zestaw od- działywań formalno-regulacyjnych; dodatkowo charakterystyczne dla nich jest powszechne występowanie zróżnicowanych czynników ryzyka oraz operacyjna zależność od technologii informacyjnych. Jednym z kluczowych elementów decydujących o sukcesie firm finansowych staje się sprawność i efektywność ich systemów zarządzania uwzględniających powyższe uwarunkowania. Niniejszy podręcznik jest przekrojowym kompendium wiedzy z zakresu zarządzania in- stytucjami kredytowymi, oparty na rozszerzonej perspektywie postrzegania funkcjonowania instytucji kredytowych: nie tylko z punktu widzenia tego, co robią (z czym większość Czytelników pewnie jest już zaznajomiona), ale przede wszystkim w ujęciu tego, jak to robią, z jakimi uwarunkowaniami muszą się liczyć i jakich używać metod czy mechanizmów, aby działać sprawnie i efektywnie. Daje to możliwość akcentowania relacji „motywacja – oczekiwa- nia – mechanizm realizacji” tak, by Czytelnik miał pełną świadomość tego, dlaczego określone rzeczy są robione i w jaki sposób. Przywołane w tytule i zastosowane w treści podręcznika pojęcie instytucji kredytowej jest określeniem podmiotu prowadzącego we własnym imieniu i na własny rachunek, na podstawie zezwolenia właściwych władz nadzorczych, działalność polegającą na przyjmowaniu depozytów lub innych środków po- wierzonych pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym i na udzielaniu kredytów. 9 Najważniejszym z systemowego punktu widzenia typem instytucji kredytowych są oczywiście banki, dlatego treści przedstawione w podręczniku dotyczą insty- tucji kredytowych, ale szczególny nacisk położono na uwarunkowania i zasady funkcjonowania banków1. Pojęciem, które równie często będzie występować na stronach niniejszego podręcznika, jest produkt finansowy (bankowy), de- finiowany jako zwykle niematerialny, samoistny zestaw właściwości, funkcji oraz przypisanych mu kanałów dostępu, służący zaspokajaniu określonych potrzeb finansowych klientów i oferowany im jako spójna całość. Przykładem produktu finansowego będzie więc określony rodzaj rachunku osobistego, lo- katy depozytowej, kredytu czy też polisy ubezpieczeniowej. Sprzedaż i obsługa tak definiowanych produktów finansowych wymagają realizacji określonych procesów na rzecz klientów i w interakcji z nimi. Te procesy, które w sposób bezpośredni generują wartość dla klientów i świadczone są przez różne kanały dostępu, stają się usługami finansowymi (procesami świadczenia usług finan- sowych), natomiast pozostała część – niezbędna do funkcjonowania instytucji, ale nietworząca bezpośredniej wartości – będzie miała naturę procesów wspie- rających. Tym samym produkt finansowy jest dostępny poprzez przypisane do niego usługi finansowe (bankowe). Oczywiście istnieją również usługi niezwią- zane z konkretnymi produktami, np. te identyfikowane w obszarze doradztwa finansowego. Pozostałe pojęcia i terminy zdefiniowano, jeśli była taka potrzeba, w ramach poszczególnych rozdziałów. Podstawowe pytania, stanowiące cele merytoryczne, jakie przyświecały Autorom podczas przygotowywania zakresu treściowego niniejszej książki, skupiały się wokół instytucji kredytowych oraz tego: jakie cele i zadania stoją przed nimi, do kogo i z czym trafiają i na ile jest to satysfakcjonujące, co w największym stopniu warunkuje ich status rynkowy, czego potrzebują, aby funkcjonować sprawnie i efektywnie, a przy tym bezpiecznie, jakie interakcje i zależności zachodzą pomiędzy różnymi aspektami ich funkcjonowania, jak będzie wyglądać ich przyszłość. Niniejszy podręcznik stanowi ograniczony, ale użyteczny zasób wiedzy, której przyswojenie pozwoli Czytelnikowi zmierzyć się z tymi pytaniami rów- nież samodzielnie, choć w poszczególnych rozdziałach wskazano, jakie są na 1 Więcej uwag na temat uwarunkowań definicyjno-regulacyjnych zob. w rozdziale 1. 10 Wprowadzenie nie odpowiedzi lub gdzie ich szukać. Złożoność i interdyscyplinarność obszaru merytorycznego przedstawianego w podręczniku oraz to, że będzie on wykorzys- tywany w pracy dydaktycznej, wymagały czytelnej i konsekwentnej strukturyzacji jego treści. Główną strukturę oparto na trzech filarach, których znaczenie dla współczesnych instytucji kredytowych jest fundamentalne. Są to: tworzenie i zarządzanie wartością instytucji kredytowej, w wymiarze fi- nansowym i nie tylko, tworzenie wartości dla klientów i zarządzanie relacjami z nimi, zarządzanie ryzykiem i nadzór. Funkcjonowanie tych filarów jest jednak determinowane przez przyjęte cele i sposoby ich osiągnięcia, co przekłada się na strategiczne i operacyjne zarządzanie instytucją kredytową. Dodatkowo na poziomie realizacji i wspar- cia niezbędne jest odwołanie się do rozwiązań organizacyjnych, stosowanych w instytucjach kredytowych, oraz rozwiązań w zakresie technologii informa- tycznych – w obu przypadkach stosowane są rozwiązania zarówno uniwersalne, jak i specyficzne dla sektora bankowego. Dla pełnej znajomości uwarunkowań działania instytucji kredytowych niezbędne jest również odniesienie się do podstaw formalno-regulacyjnych, a także do roli instytucji tego typu w gospo- darce oraz oddziaływań rynkowych, na jakie są one narażone. Takie podejście pozwoliło usystematyzować treści merytoryczne, zachowując logikę obszarów działania instytucji kredytowych, przy jednocześnie czytelnym ich układzie, co przedstawia rysunek A. W układzie tym przyjęto, iż z punktu widzenia modeli biznesu i strategii instytucji kredytowych oraz ich realizacji (rozdział 2) najważniejsze kwestie to zarządzanie klientami i oferowaną im wartością (rozdział 3) oraz zarządzanie finansowe i zarządzanie nierozerwalnie z nim związanym ryzykiem (rozdział 4). Organizacja instytucji kredytowych (rozdział 5) oraz wsparcie IT (rozdział 6) traktowane są przede wszystkim w kategoriach zapewnienia środowiska realiza- cyjnego dla strategii i działań operacyjnych. Nadzór korporacyjny i mechanizmy kontrolne (rozdział 7) stanowią natomiast naturalne domknięcie i podsumo- wanie kwestii związanych z zarządzaniem instytucjami kredytowymi. Ideą podręcznika jest to, aby treści zawarte w przedstawionych obszarach akcentowały specyfikę instytucji kredytowych oraz kompleksowo ukazywały zależności pomiędzy poszczególnymi obszarami ich funkcjonowania. W każ- dym z obszarów zidentyfikowano specyficzne uwarunkowania i aspekty dzia- łania, ale zwrócono również uwagę na te elementy funkcjonowania, w których swoistość ta jest niewielka lub nie ma jej wcale. Chciano w ten sposób pokazać, iż instytucja kredytowa, przy niewątpliwej specyfice i pewnej odmienności, 11 Wprowadzenie wciąż pozostaje podmiotem, w którym obowiązują i mają zastosowanie uni- wersalne rozwiązania biznesowe bądź organizacyjne. PODSTAWY FUNKCJONOWANIA – ROZDZIAŁ 1 Model biznesowy, strategie rozdział 2 Zarządzanie relacjami z klientami rozdział 3 Zarządzanie finansami Zarządzanie ryzykiem rozdział 4 Organizacja rozdział 5 Wsparcie IT rozdział 6 Nadzór i kontrola rozdział 7 INSTYTUCJA KREDYTOWA Rysunek A. Układ grupowania treści merytorycznych Źródło: opracowanie własne. Mimo iż aspekty zarządzania ryzykiem, wsparcia informatycznego i orga- nizacyjne zostały przypisane do określonych rozdziałów, to jednak ich natura, powszechność występowania i znaczenie dla funkcjonowania instytucji kredy- towych powodują, że w zasadzie w każdym rozdziale pojawiają się pewne nawiązania do tych obszarów. Takie podejście podkreśla znaczenie różnych rodzajów ryzyka w instytucjach kredytowych, identyfikuje ich specyfikę i po- kazuje lokalizację oraz wzajemne zależności. Podobne odniesienia pojawiają się w przypadku wsparcia IT i pozwalają uchwycić swoistość instytucji kredyto- wych jako biznesu zorientowanego informacyjnie oraz wykazać jego silną zależ- ność od technologii. Również kwestie organizacyjne mają charakter względnie rozproszony i, z różnym nasileniem, przewijają się w całej książce. Daje to też 12 Wprowadzenie szanse na lepsze zrozumienie przez Czytelnika uwarunkowań informacyjno- -infrastrukturalnych pomiędzy poszczególnymi obszarami funkcjonowania in- stytucji kredytowych. Rozdział pierwszy – Podstawy funkcjonowania instytucji kredytowych – to przegląd podstawowych funkcji, jakie pełnią instytucje kredytowe w gospo- darce, oraz wymagań i wyzwań, jakie napotykają, również w kontekście zarzą- dzania. Jest to też próba identyfikacji różnorodnych uwarunkowań działania tych podmiotów – w wymiarze zarówno ekonomicznym, jak i społeczno-kul- turowym. Szczególną uwagę zwrócono na rozwiązania formalno-prawne warunkujące funkcjonowanie instytucji kredytowych i skutki, jakie niosą one w obszarze zarządzania. Rozdział drugi – Modele, strategie i metody zarządzania w instytucjach kre- dytowych – przedstawia sens istnienia i funkcjonowania instytucji kredytowych w kategoriach biznesowych. Odwołano się w nim do współczesnych bankowych modeli biznesowych oraz podstawowych mechanizmów zarządzania strate- gicznego i zidentyfikowano specyfikę instytucji kredytowych. Przedstawiono przykłady strategii współczesnych instytucji kredytowych, a także mechanizmy ich tworzenia i konkretyzacji w poszczególnych obszarach funkcjonowania. Zaprezentowano również wybrane podejścia i metody zarządzania, ze szcze- gólnym uwzględnieniem tych ukierunkowanych na kreowanie wartości – za- równo dla instytucji kredytowej, jak i dla jej klientów. Rozdział trzeci – Klienci instytucji kredytowych i tworzona dla nich wartość – poświęcono marketingowym aspektom funkcjonowania instytucji kredyto- wych, akcentując przede wszystkim orientację na klienta i konieczność bu- dowania z nim relacji. Oprócz przekroju klasycznych metod marketingowych szczególną uwagę zwrócono na kwestie doświadczeń budujących satysfakcję klienta i jej konsekwencji w sferze lojalności. Rozdział czwarty – Finanse i ryzyko w instytucjach kredytowych – odnosi się do dwóch newralgicznych obszarów funkcjonowania instytucji kredytowych: zarządzania finansami i zarządzania ryzykiem. Kwestie te przedstawiono w spo- sób zintegrowany, który koresponduje z naturą obu zjawisk, gdzie aspekt ryzyka nakłada się na wszelkie przejawy działalności, zwłaszcza w obszarze finanso- wym. Mimo ograniczeń w możliwości zaprezentowania pełnej charakterystyki ryzyka bankowego takie ujęcie dało szanse na pokazanie rzeczywistej specyfiki instytucji kredytowych. Przedstawiono rozwiązania, które najpełniej pokazują oddziaływanie ryzyka na działalność finansową instytucji kredytowych, czyli kwestie wyznaczania wielkości kapitału wewnętrznego czy metod wspierają- cych wyznaczanie współczynnika wypłacalności. Prezentacja tych ostatnich 13 Wprowadzenie ma ten dodatkowy walor, iż przedstawia stopień skomplikowania metodycz- nego współczesnych narzędzi wykorzystywanych przez instytucje kredytowe. Rozdział piąty – Organizacja instytucji kredytowych – poświęcony został wybranym rozwiązaniom organizacyjnym i stanowi swoisty ciąg dalszy rozdziału drugiego. Kluczem do strukturyzacji tego rozdziału były dwa fundamentalne i niezmiernie istotne dla działalności banku pojęcia: proces biznesowy i kapitał ludzki. Podejście procesowe jest naturalną i obecnie powszechnie stosowaną perspektywą postrzegania działalności organizacji, w tym również instytucji kredytowych. Wspiera ono większość inicjatyw podejmowanych przez nie – od reorganizacji przez zarządzanie jakością czy organizację wsparcia IT aż po outsourcing. Kapitał ludzki natomiast to podstawowy zasób instytucji kredyto- wych wchodzący w skład jej kapitału intelektualnego, determinujący zarówno to, na ile i jak założenia biznesowe oraz cele strategiczne są realizowane, jak i to, czym jest dana instytucja w wymiarze jej tożsamości czy kultury organiza- cyjnej. Przedstawienie mechanizmów zarządzania kapitałem ludzkim pozwala poznać specyfikę pracy w banku czy innej instytucji kredytowej, a także zoriento- wać się, jak wygląda rozwój zawodowy w tego typu firmach. Rozdział szósty – Technologie informatyczne w instytucjach kredytowych – ukazuje specyfikę wsparcia technologicznego wykorzystywanego przez in- stytucje kredytowe, przede wszystkim w kontekście jego znaczenia i funkcjo- nalności. Przedstawiono uwarunkowania i wielopłaszczyznowe ujęcie kwestii tworzenia strategii informatycznych instytucji kredytowych. Zasugerowano rów- nież przypuszczalne kierunki dalszego rozwoju technologii bankowych i ewen- tualne konsekwencje ich zastosowania. Rozdział siódmy – Nadzór i kontrola w instytucjach kredytowych – to szeroki przekrój oddziaływań nadzorczych i kontrolnych. Skupiono się przede wszystkim na interakcjach z interesariuszami, w tym właścicielami i kadrą zarządzającą (ład korporacyjny), oraz z szeroko rozumianym otoczeniem (odpowiedzial- ność społeczna). W ramach mechanizmów kontroli szczególną uwagę zwrócono na kontrolę zgodności z uregulowaniami formalno-prawnymi i związane z tym ryzyko. Zdecydowano się na uwypuklenie tego aspektu funkcjonowania insty- tucji kredytowych, gdyż jest on zarówno newralgiczny, jak i specyficzny dla tego typu podmiotów, a w literaturze przedmiotu, jak i w praktyce biznesowej, zdecydowanie zaczął nabierać znaczenia. Rozdział ostatni i całą książkę koń- czy przedstawienie mechanizmów kontroli wewnętrznej i audytu jako rozwią- zań weryfikujących działania instytucji kredytowej praktycznie we wszystkich zaprezentowanych wcześniej obszarach funkcjonowania. 14 Wprowadzenie Podręcznik powstał w odpowiedzi na potrzeby środowiska akademickiego i z inspiracji Komitetu Nauk o Finansach PAN. Twórcy podręcznika to między- uczelniany zespół autorski złożony z pracowników naukowo-dydaktycznych katedr bankowych lub finansowych, dysponujących wieloletnim doświadcze- niem w zakresie prowadzenia przedmiotów związanych z różnymi aspektami zarządzania instytucjami finansowymi, a także doświadczeniem praktycznym związanym z tą dziedziną. Dzięki temu niniejszy podręcznik może być podsta- wowym źródłem literaturowym dla studentów realizujących przedmioty kon- tekstowo związane z prezentowaną tematyką, w tym przedmiot „Zarządzanie instytucjami kredytowymi”. Oddając drugie wydanie tego podręcznika w ręce Czytelników, mamy nadzieję, iż będzie on użyteczną pomocą dydaktyczną, ale też ciekawą lekturą dla wszystkich zainteresowanych wyzwaniami, jakie stoją przed osobami zarządzającymi i pracującymi w instytucjach kredytowych, a także dla ich klientów i innych interesariuszy. Wprowadzenie 1 Podstawy funkcjonowania instytucji kredytowych W niniejszym rozdziale można znaleźć m.in. odpowiedzi na pytania: Jakie role pełnią instytucje kredytowe? Co wpływa na funkcjonowanie instytucji kredytowych? Jak zmieniły się uwarunkowania funkcjonowania instytucji kredytowych po kryzysie finansowym? Jak zmiany demograficzno-społeczne wpływają na sposób działania i ofer- tę instytucji kredytowych? Jakie jest zróżnicowanie uwarunkowań formalno-prawnych? Czym jest instytucja kredytowa w świetle prawa? 1.1. Rola współczesnych instytucji kredytowych Sens biznesu bankowego stanowiący jego rdzeń to przede wszystkim pełnienie przez bank funkcji pośrednika finansowego w stosunkowo wąskim obszarze depozytowo-kredytowym. Tak banki funkcjonowały przez lata, kształtując tym samym dość konserwatywny wizerunek sektora finansowego. W połowie XX wieku rozpoczęły się zmiany w zakresie ich działalności i w ofercie zaczęły pojawiać się też inne usługi, np. ubezpieczenia czy usługi wspierające transfe- ry pieniężne. Przełom XX i XXI wieku to dla banków czas kolejnej metamor- fozy w sferze działalności, dalsze rozszerzanie zakresu usług – obejmującego już np. operacje na rynkach kapitałowych – a przede wszystkim zmiana modelu dystrybucji produktów bankowych i relacji z klientami. Ta ewolucja zakresu 17 usług finansowych świadczonych przez banki, powiększenie zasięgu działania w wymiarze zarówno transgranicznym, jak i globalnym, wzrost liczby klientów, a także zmiany polityczne i gospodarcze to czynniki, które spowodowały i na- dal powodują zmiany roli banku na rynku. Roli, w której występują nie tylko banki, ale też i inne podmioty przypisane do kategorii instytucji kredytowych. Mimo że w pewnej mierze nadal uzasadnione jest przypisywanie instytu- cjom kredytowym, w tym przede wszystkim bankom atrybutów instytucji tra- dycyjnej i konserwatywnej, to bez wątpienia wiek XXI wniósł bardzo wiele zmian, zauważalnych zarówno w charakterze działalności bankowej, jak i w spo- sobie świadczenia usług finansowych. Dzięki wprowadzeniu nowoczesnych systemów informatycznych nastąpiło znaczne uelastycznienie i rozszerzenie form kontaktu pomiędzy klientami a bankami. Wraz ze zmianami technolo- gicznymi zaczęto wprowadzać rozwiązania organizacyjne. Głównym celem tych zmian było dostosowanie struktury organizacyjnej banków do nowych zasad, sposobów i form funkcjonowania adekwatnych do zmieniających się warunków i wykorzystujących możliwości nowych rozwiązań informatycznych. Zmieniło to charakter sieci placówek i relacje pomiędzy jednostkami organiza- cyjnymi banków. Pozwoliło odejść od skostniałego wizerunku instytucji-urzędu w kierunku rozwiązań bliższych klientowi – jeśli chodzi zarówno o dostęp, jak i o bliskość tworzonej z nim relacji. Banki przełomu wieków różnią się funkcjonalnie i strukturalnie od tych, które istniały we wcześniejszych fazach rozwoju sektora bankowego. Ocze- kiwana przez klientów solidność i stabilność działania, charakterystyczna dla tego typu podmiotów, wzbogacona została praktyczną aplikacją wielu nowych rozwiązań z zakresu zarządzania i organizacji, uwzględniających specyfikę i charakter instytucji kredytowych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż banki za- równo polskie, jak i zagraniczne ewoluują, a ich rola we współczesnej gospodarce również ulega zmianie. Można identyfikować czynniki zmian i antycypować ich kierunki, a na tej podstawie próbować określić, jak będą wyglądały insty- tucje kredytowe w najbliższej przyszłości. Dotychczasowe i potencjalne kie- runki zmian w wymiarze społecznym i stricte bankowym w odniesieniu do sytuacji polskiego sektora bankowego zostały przedstawione w tabeli 1.1. Współczesne instytucje kredytowe pełnią wiele zróżnicowanych i unikal- nych funkcji gospodarczych, a coraz częściej też społecznych. Mimo to wciąż aktualne są główne role przypisywane tym instytucjom, takie jak: udział w kreacji pieniądza, udział w społecznym podziale pracy, dokonywanie alokacji i transformacji środków [Jaworski, Zawadzka, 2006, s. 20]. 18 Magdalena Bywalec l o g e n a s r e w n u i u k n u r e k i j e w o t y d e r k - o w o t y z o p e d j ą a n y z c a z i k n a b c m e w o r o o K l - o p y t z u k n a b ę o r l i ć a n e m i z j e w o g e w o s n a n i f a k n d e r ś o p i w - i n u o k a j u k n a b i l o r i k t ą z c o P i - n a n i f a k n d e r ś o p o g e n a s r e w l i m e k s c a n i m y ż u d z o g e w o s ą w o t y d e r k ę o r o g e j a n l l a o r a n a w o t ł a t z s k u ł i n e p W i - i f a k n d e r ś o p o g e n a s r e w n u i l o g e w o s n a n ł o a m , i c ś o w i i l ż o m m o d a w ś e N i i g u ł s u z y c ą a t s y z r o k , i n j l i b o m - l u k m o i z o p i k s n , h c y n y c a k o j i l j e w o k n a b y r u t z a r o c , i c ś o w i l ż o m i m o d a w Ś i g u ł s u z j y c ą a t s y z r o k j e e m ś i l m o i z o p i n d e r ś , h c y w o t y d e r k j e w o k n a b y r u t l u k - o t y d e r k g u ł s u z j ą a t s y z r o K g u ł s u h c y n z c y t a m o t u a i h c y w - o p i k o s y w , h c y w o n e z c i i l z o r j e w o k n a b y r u t l u k m o z e n l i b o m , y n a w o z i l - e z d ą z r u i i a u d w y d n Z a n e z d ą z r u e t s b o s o ( i i ) e n l i b o m a n i - a m o t u a , y n a w o z i l i a u d w y d n Z i - a m o t u a , e - n a b e l i b o m ł a m , M R C y n z c y t , i k w ó c a p e n z c y t l g n k i - y w , e t r a w t o i n e p W ł j - o n n i , a c y ż a n o o w s o „ i m o i z o p i k o s o t j e c a w ” ć ś o n n e i z d o c l - k n u f ą w o t y d e r k - o w o t y z o p e d ę c ą n z c y s a k ą n e p i k n a B ł j i j g u ł s u z ą a t s y z r o k e n , i n f u e N i i - o k n a b y r u t l u k k a r b , w ó k n a b j e w j y n y c y d a r T l e c s o P w i j i c ś o w o k n a b u o w z o r i k n u r e k e n a c n e t o p i e w o s a z c h c y t o D j l . 1 . 1 a e b a T l u k n a b a o R l i c n e i l K g n i t e k r a M i k n a B o w t s ń e z c e ł o p S s e r k O u k n a b y ł a i z d d o j a c p e c n o k ( ) o g e t r a w t o , y w o s a M i i i c e s e n e z r o w t j w e c y t s e w n I - n e c e d z a w o d u b , ł w ó a i z d d o - n i w ó m e t s y s h c y n a w o z i l a r t j h c y n y c a m r o f i k w ó c a p e a m ł l e n a w o z i l a r t n e c s w i j e c a w o n n ) i k n a b c m I ( j e n y c a m r o f n i y m e t s y s - o p i k s i n , e t ę i n k m a Z - n i i - a w ś k a r b , a c y ż i m o i z y b e z r t o p i c ś o m o d i j c a w o n i j - o p y z s ż y w i , e t ę n k m a Z i - o p s a z e n , a c y ż i m o i z c a w o n n i d ó g y n o o k ł j - n e - n o k o d y n a w o r e k S i i l k p u r g h c y n t e r k - o p z e b ł y a n a k , w ó t ) t e n r e t n I ( e n d e r ś i i i - s y s , g n s h c n a r f , g n c r u o s t u O i j - a k w e c y t s e w n i , M R C y m e t - o k n a b w i i e n d e r ś o p z e b y a n ł y t a m - o p y z s ż y w , e t r a w t O i e w o n p o t s , a c y ż i m o i z j - a c a w o n n i e n e c y s a n i i m ) 0 0 0 2 – 0 9 9 1 ( a t a L ) 0 1 0 2 – 0 0 0 2 ( a t a L ) 0 2 0 2 – 0 1 0 2 ( a t a L ) 0 3 0 2 – 0 2 0 2 ( a t a L . ] 5 7 . s , 0 1 0 2 , i k s ń i i l t o K [ : e w a t s d o p a n e n s a w e n a w o c a r p o : o d ó r Ź ł ł i 19 1. Podstawy funkcjonowania instytucji kredytowych
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zarządzanie instytucjami kredytowymi. Wydanie 2
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: