Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00379 032994 15679320 na godz. na dobę w sumie
Zarządzanie kosztami jakości. Sposób na poprawę efektywności przedsiębiorstwa - ebook/pdf
Zarządzanie kosztami jakości. Sposób na poprawę efektywności przedsiębiorstwa - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 160
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-2881-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> zarządzanie i marketing
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jakość i koszty jej uzyskania to czynniki, które w znacznym stopniu decydują o efektywności przedsiębiorstwa, kształtując zarazem jego konkurencyjność. Dlatego też analiza kosztów związanych z jakością dostarcza informacji, które mogą przyczynić się do racjonalizacji działań podejmowanych w zakresie zarządzania.

Prezentując problematykę zarządzania kosztami jakości, autorka szczegółowo omawia:

- zarządzanie jakością w ujęciu procesowym, zgodnie z normami serii ISO 9000:2000,
- efektywność gospodarowania w kontekście zarządzania jakością,
- decyzyjny rachunek kosztów jakości,
- controlling kosztów jakości,
- korzyści płynące z zarządzania kosztami jakości.

Autorka przedstawia ponadto dwa opracowane przez siebie modele:
- model rachunku kosztów jakości,
- model związku zarządzania kosztami jakości z efektywnością przedsiębiorstwa.

W książce zaprezentowano również wyniki badań, które dotyczyły wykorzystania rachunku kosztów jakości w polskich przedsiębiorstwach.

Publikacja jest przeznaczona dla osób zarządzających przedsiębiorstwami, specjalistów w zakresie rachunkowości zarządczej oraz dla studentów uczelni ekonomicznych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wstęp Przedsiębiorstwa dbające o jakość wytwarzanych produktów i realizowanych procesów, a także zainteresowane poprawą jakości zarządzania poszukują rozwiązań, które zapewnią im nie tylko wzrost efektywności ekonomicznej (mierzonej poziomem zysku) i opłacalności podejmowanych działań (ocenianej za pomocą zarówno miar finansowych, jak i niefinansowych), ale również osiąg- nięcie założonych celów strategicznych i cząstkowych. Jednym z takich rozwią- zań jest wdrożenie nowej koncepcji zarządzania – kompleksowego zarządzania przez jakość, które przenika wszystkie poziomy organizacji i porządkuje procesy w przedsiębiorstwie, ułatwiając spełnienie wymagań podejścia procesowego (normy serii ISO 90001). Każdy proces prowadzący do zwiększenia wartości dla klienta, przebiegając przez organizację, generuje m.in. koszty związane z jako- ścią, które powinny być poddane szczegółowym analizom, gdyż wykorzystanie do- starczonych przez nie informacji i podejmowanie na ich podstawie decyzji przez zarządzających w istotny sposób wpływa na efektywność przedsiębiorstwa. Termin „koszty jakości”, wprowadzony do literatury światowej w latach 50. XX wieku przez J.M. Jurana, nie jest powszechnie znany (termin ten nie występuje na przykład w obowiązującej ustawie o rachunkowości2). W Polsce zagadnienie kosztów jakości podjął w 1969 roku B. Oyrzanowski3, którego artykuł Ekonomiczne problemy jakości wywołał szeroką dyskusję krajowych teoretyków i praktyków. Wzrost zainteresowania tą problematyką zachęcił Ministerstwo Przemysłu Maszynowego i Hutnictwa do wprowadzenia od 1 stycznia 1977 roku, w formie eksperymentu, rachunku kosztów jakości najpierw w sześciu, a następnie w trzech kolejnych przedsiębiorstwach przemysłowych. Pozytywne rezultaty tego doświadczenia sprawiły, że od 1 stycznia 1980 roku rachunek kosztów jakości zastosowano we wszystkich przedsiębiorstwach re- sortu. W tym samym czasie w Instytucie Ekonomicznym Uniwersytetu Jagiel- lońskiego w Krakowie prowadzono prace nad stworzeniem metod ewidencji i analizy kosztów jakości, a w latach 1984–1988 podjęto badania tzw. społecz- nych kosztów jakości4 . Liczne konferencje naukowe oraz krajowe i zagraniczne 8 Wstęp publikacje, w których podnoszono potrzebę stosowania rachunku kosztów ja- kości w praktyce gospodarczej, nie doprowadziły jednak do upowszechnie- nia tej koncepcji zarządzania w polskich firmach. Przyczyny takiego stanu rzeczy należy upatrywać w braku wiedzy o zarządzaniu jakością i o korzyściach, ja- kie może przynieść przedsiębiorstwu wprowadzenie rachunku kosztów jakości. Nowe warunki funkcjonowania przedsiębiorstw w ramach Unii Europej- skiej oraz globalizacja rynków powodują wzrost zainteresowania metodami eliminowania źródeł marnotrawstwa, a także rachunkiem kosztów jakości (jako podstawą ekonomicznego sterowania procesami jakości produkcji), ponieważ uzyskiwane za jego pomocą informacje mogą się przyczynić do racjonalizacji działań w systemie zarządzania. Brak jednolitego opracowania modelu rachunku kosztów jakości oraz określenia związków między zarządzaniem kosztami jakości i efektywnością, a także niedocenianie przez zarządzających potrzeby głębszych analiz infor- macji uzyskiwanych z rachunku kosztów jakości zrodziły potrzebę zajęcia się tym tematem. Celem niniejszej publikacji jest jednak nie tylko zaprezento- wanie metod i narzędzi zarządzania pomocnych w zwiększaniu efektywności przedsiębiorstw, ale także ukazanie korzyści płynących z zarządzania kosztami jakości. Podstawą materiałową podjętych w książce rozważań są informacje uzyskane z ankiet wysłanych do firm, które wprowadziły rachunek kosztów jakości, oraz obserwacje i wywiady przeprowadzone w czterech przedsiębior- stwach produkcyjnych. Badaniami objęto stosowany w przedsiębiorstwach rachunek kosztów ja- kości5, proces zarządzania kosztami jakości6 i sposób wykorzystania przez zarządzających informacji płynących z rachunku kosztów jakości. Badania ankietowe dotyczyły m.in.: • • rodzaju działań podejmowanych w celu zwiększenia efektywności, • rodzaju działań, które należy podjąć, aby zarządzanie procesowe przyniosło interpretacji pojęcia „efektywność” przez zarządzających, efekty, • miar związanych z oceną efektywności, • przyczyn wprowadzenia rachunku kosztów jakości i przeszkód napotkanych przy jego wdrażaniu, • stosowanych w przedsiębiorstwie form rachunku kosztów, • celów, jakie chcą osiągnąć firmy, stosując rachunek kosztów jakości, • zalet pomiaru kosztów jakości oraz korzyści z wykorzystania informacji uzyskiwanych z rachunku kosztów jakości. Bardziej szczegółowe badania przeprowadzono w czterech przedsiębior- stwach produkcyjnych różnych branż, analizując firmowe dokumenty wewnętrzne Wstęp 9 (dokumenty finansowe, księgi rachunkowe, w tym wydruki zestawień kont syntetycznych i analitycznych, procedury kosztów jakości, instrukcje obiegu dokumentów, plany kont, raporty o kształtowaniu się kosztów jakości), struk- turę i czynniki wpływające na poziom kosztów jakości, a także inne aspekty związane z ich ewidencją, pomiarem i analizą. Zwrócono również uwagę na proces zarządzania kosztami jakości (podejmowanie decyzji na podstawie kosztów jakości), badając możliwość wdrożenia modeli rachunku tych kosztów i wpływu zarządzania nimi na efektywność przedsiębiorstwa. Celem przeprowadzonych badań była próba uzyskania odpowiedzi na na- stępujące pytania: • Jakie są metody ewidencji, pomiaru i analizy kosztów jakości? • Czy przedsiębiorstwa stosują częściowy, czy też pełny – obejmujący wszystkie fazy cyklu życia produktu – rachunek kosztów jakości? • Jaki jest główny cel stosowania rachunku kosztów jakości? • Jakie czynniki powodują powstawanie kosztów jakości? • W jaki sposób zarządzanie kosztami jakości wpłynęło na poprawę wyników firmy? • Jakie czynniki utrudniają wykorzystanie rachunku kosztów jakości przez zarządzających? • Jakie są kierunki doskonalenia rachunku kosztów jakości? • Czy do optymalizacji kosztów jakości jest wykorzystywany rachunek kosztów działań? W procesie badawczym przyjęto cztery podstawowe założenia: 1) rachunek kosztów jakości jest prowadzony w firmach jako uzupełnienie sys- temu zarządzania jakością i służy do weryfikacji skuteczności tego systemu, 2) koszty jakości są częścią kosztów, które dotyczą skutków działań związanych z jakością, 3) rachunek kosztów jakości jest stałym elementem rachunku ekonomicznego firmy, 4) koszty jakości są cennym źródłem informacji dla zarządzających, ujawniają bowiem miejsca w procesach, nad którymi pracownicy nie mają kontroli, i elementy nieefektywne, wskazując tym samym, co można poprawić, aby zwiększyła się skuteczność działania. Niniejsza publikacja ma charakter empiryczno-teoretyczny. W rozdziale pierwszym omówiono problematykę zarządzania jakością w ujęciu procesowym. Prezentując koncepcję kompleksowego zarządzania przez jakość i wyjaśniając istotę zarządzania procesami, ukazano zarówno korzyści, które niesie nowa filozofia zarządzania, jak i związane z nią koszty. 10 Wstęp Rozdział drugi poświęcono efektywności i pojęciom z nią związanym, a tak- że miernikom (niefinansowym i finansowym) wykorzystywanym do jej oceny, ze szczególnym uwzględnieniem kosztów jakości. W rozdziale trzecim wyjaśniono rolę informacji kosztowych w procesie po- prawy efektywności, prezentując istotę decyzyjnego rachunku kosztów jakości oraz możliwość stosowania controllingu kosztów jakości. W rozdziale czwartym omówiono teoretyczną koncepcję modeli rachunku kosztów jakości oraz wpływu zarządzania tymi kosztami na efektywność przed- siębiorstwa. Do budowy modeli wykorzystano wyniki badań ankietowych oraz wnioski wynikające z przeglądu literatury. W rozdziale piątym przedstawiono efekty badań empirycznych oraz prak- tyczne rozwiązania w zakresie klasyfikacji, ewidencji i analizy kosztów jakości, charakteryzując korzyści wynikające z zarządzania kosztami jakości oraz oce- niając jego wpływ na efektywność przedsiębiorstwa. W rozdziale tym omó- wiono także możliwości zastosowania proponowanych rozwiązań modelowych w przedsiębiorstwach i bariery przeszkadzające w ich wdrożeniu. Głównym celem niniejszej książki jest przedstawienie, jakie są możliwości stosowania rachunku kosztów w wybranych przedsiębiorstwach oraz podejmo- wania decyzji na podstawie informacji płynących z analiz tego rachunku. Przypisy 1 PN-EN ISO 9000:2001. Systemy zarządzania jakością – podstawy i terminologia, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2001; PN-EN ISO 9001:2001. Systemy zarządzania jakością – wymagania, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2001. 2 Ustawa z 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.). 3 B. Oyrzanowski, Ekonomiczne problemy jakości, „Ekonomista”, 1969, nr 2. 4 Koszty jakości ponoszone przez całe społeczeństwo. 5 Zgodnie z terminologią przyjętą w normie PN ISO 9004-1:1996. Zarządzanie jakością i elementy systemu jakości – wytyczne rachunek kosztów jakości jest systemem rejestrowania (księgowe ujęcie kosztów jakości) na odpowiednich kontach (bilansowych i niebilansowych) wszystkich kosztów (w odpowiednich przekrojach) związanych z jakością produkcji, które powstają w kolejnych etapach realizacji wyrobu (marketing, projektowanie z uwzględnieniem specyfikacji, produkcja, sterowanie procesem produkcyjnym, kontrola wyrobu i odpowiedzialność za wyrób), a także przeprowadzenia analizy kształtowania się kosztów jakości, podejmowania działań na rzecz poprawy jakości i optymalizacji kosztów nieodpowiedniej jakości. 6 Proces zarządzania kosztami jakości potraktowano w niniejszej książce jako proces podej- mowania decyzji zarządczych na podstawie kosztów jakości. Rozdział 1 Zarządzanie jakością w ujęciu procesowym Kompleksowe zarządzanie przez jakość jako koncepcja porządkująca procesy Charakterystyka kompleksowego zarządzania przez jakość Znaczenie jakości zmienia się w czasie, współcześnie bowiem jest ona po- strzegana nie jako cel, ale jako sposób funkcjonowania całej organizacji. Takie rozumienie tego pojęcia doprowadziło do powstania koncepcji kompleksowego zarządzania przez jakość (total quality management, TQM)1, której genezy można doszukać się w latach 50. XX wieku, gdy amerykańscy badacze W.E. Deming i J.M. Juran przy współpracy komitetu powołanego przez Związek Japońskich Naukowców i Inżynierów sformułowali nową koncepcję jakości, uznając ją za czynnik wspierający działania na rzecz zwiększenia efektywności japońskich przedsiębiorstw2. Kompleksowe zarządzanie przez jakość bardzo szybko stało się podstawą zarządzania w firmach amerykańskich i japońskich, a później, zgodnie ze światową tendencją do poprawy jakości, przeniknęło do innych krajów, w tym również do Polski. Na rozwój i rozpowszechnienie się koncepcji TQM miały wpływ m.in. poglądy badacze jakości ze Stanów Zjed- noczonych (W.E. Deming, P. Crosby, J.M. Juran, A.V. Feingenbaum), Japonii (M. Imai, K. Ishikawa, E. Toyoda3) i Wielkiej Brytanii (J. Oakland). W Polsce jednym z prekursorów nowej filozofii zarządzania był E. Kindlarski. Kompleksowa jakość jest rozumiana jako jakość po najniższych kosztach i może być osiągana poprzez analizę kształtowania się kosztów i obniżanie poziomu kosztów wad, błędów, opóźnień i pomyłek występujących w poszcze- gólnych procesach4. L. Wasilewski uważa, że „bez TQM brak jest systemu iden- tyfikacji kosztów nietworzących wartości dodanej”5. Pojęciu TQM towarzyszy ekonomika jakości – koncentracja na doskonaleniu produktu i jego obsłudze 12 1. Zarządzanie jakością w ujęciu procesowym ma z punktu widzenia klienta prowadzić do eliminacji błędów, jej konsekwencją jest także zapewnienie przez kierownictwo sprawnego funkcjonowania procesu wytwarzania w celu spełnienia oczekiwań klienta6. Firma, która stosuje zasady kompleksowego zarządzania przez jakość, stopniowo poprawia jakość produktu i serwis, redukcji ulegają także koszty faz przedprodukcyjnej i produkcyjnej, co w rezultacie doprowadza do znacznego ograniczenia braków7. Gdy w 1951 roku J.M. Juran opublikował pierwsze wydanie książki Quality Control Handbook, określając koszty jakości, wskazał na ich podobieństwo do kopalni złota8 – aby poszukiwać kosztów, zarówno widocznych, jak i tych, które są często ukryte (na przykład koszty utraconych korzyści, utrata wiarygodności na skutek niskiej jakości i złego zarządzania), trzeba pracować równie mozolnie jak poszukiwacz cennego kruszcu, co jednak przyniesie znaczne korzyści9. Kompleksowe zarządzanie przez jakość było w Japonii bardzo długo nazy- wane całkowitym zaangażowaniem w jakość (total quality commitment, TQC) i oznaczało aktywne współdziałanie ogółu osób zatrudnionych na rzecz po- prawy jakości produktów, a także tworzenie coraz korzystniejszych warunków współpracy dostawcy z klientem, opartych na wzajemnym zaufaniu. Przyjęto wtedy także określenie kompleksowe sterowanie jakością (total quality control) i sterowanie jakością w przekroju całej firmy (company vide quality control), które przekształcono ostatecznie w total quality management – w Polsce tłuma- czone jako kompleksowe (globalne) zarządzanie przez jakość lub kompleksowe zarządzanie jakością. Skrót TQM objaśnia się następująco: total – objęcie systemem całej organizacji, quality – możliwie najbardziej zadowalające speł- nienie wymagań klientów wewnętrznych i zewnętrznych, management – metoda rozwiązywania problemów i osiągania poprawy przez dążenie do lepszej jakości pracy i jej efektów10. Koncepcja kompleksowego zarządzania przez jakość zakłada podporządko- wanie idei totalnej jakości wszystkich podstawowych obszarów funkcjonowania organizacji i w ten sposób udoskonalenie jej efektywności, elastyczności i kon- kurencyjności11. W literaturze przedmiotu występuje wiele definicji komplek- sowego zarządzania przez jakość. Dla R. Kolmana TQM to przede wszystkim ludzie – twórcy jakości, ale także jakościowa polityka przedsiębiorstwa (zbiór wymagań zapewniających osiągnięcie zamierzonej jakości), szkolenia, podział obowiązków, harmonijne współdziałanie klientów wewnętrznych i zewnętrz- nych, kompleksowość działań (objęcie zarządzaniem przez jakość poszcze- gólnych etapów powstawania wyrobu), bezbłędna praca uczestników procesu wytwarzania, system rzetelnej informacji o jakości, nieustanne doskonalenie i systematyczne przeglądy12. T. Wawak wiąże TQM ze współczesną koncepcją, zgodnie z którą rolą zarządzania jest tworzenie produktów zaspokajających oczekiwania klien- tów13, a K. Lisiecka – z filozofią sprawnego (efektywnego) działania, traktując Kompleksowe zarządzanie przez jakość... 13 kompleksowe zarządzanie przez jakość „jako sposób myślenia i refleksji nad tym, co i jak się robi”14. Według W.A. Nowaka, zarządzanie jakością globalną to struktura, która przenika całą organizację, umożliwiając jej uczestnikom powszechny udział w planowaniu i wdrażaniu procesu ciągłego doskonalenia w celu uprzedzania i przewyższania oczekiwań klientów15. Podobnie inter- pretuje to pojęcie E. Skrzypek, uznając TQM za skoncentrowane na jakości i odbywające się przy udziale wszystkich członków organizacji zarządzanie przedsiębiorstwem, przy czym ważnym celem dla pracowników staje się speł- nienie oczekiwań klientów16. W większości definicji kompleksowego zarządzania przez jakość powtarzają się następujące elementy: • orientacja na klienta, • proces ciągłych zmian i usprawnień, • zaangażowanie pracowników na wszystkich szczeblach organizacji, • zapewnienie stałej zdolności przedsiębiorstwa do realizacji podstawowych procesów oraz ich ścisłej obserwacji i pomiaru, • doskonalenie wszystkich procesów przez szkolenia i treningi pracowników, • dążenie do kształtowania pożądanych relacji przedsiębiorstwa z dostaw- cami17. Kompleksowe zarządzanie przez jakość oznacza nie tylko zaangażowanie w proces zmian wszystkich komórek przedsiębiorstwa i całej załogi, ale także wykorzystanie w tym celu wszelkich dostępnych narzędzi i technik postępo- wania, takich jak just in time, benchmarking, statystyczne sterowanie proce- sem (SPC), analiza przyczyn i skutków wad (failure mode and effect analysis, FMEA), metoda optymalizacji jakości (metoda Taguchiego) czy rozwinięcie funkcji jakości (quality function deployment, QFD)18. Przedsiębiorstwo, które wprowadza w życie zasady kompleksowego zarzą- dzania przez jakość, powinno: • mieć jasno określoną wizję tego, co jest rzeczywiście ważne i odpowiednie dla konsumentów, a także wiedzieć, co ich motywuje, • skupiać uwagę na nadrzędnych korzyściach konsumentów, czyli na takich wartościach, jak poziom jakości, poziom obsługi klientów, koszty, termino- wość dostaw, • wprowadzać innowacje dotyczące wyrobu i sposobu dotarcia do klientów, • traktować problematykę jakości w ujęciu długofalowym, • zapewnić zdecydowane zaangażowanie się kierownictwa w całościowo ro- zumianą jakość, • nabyć umiejętność szybkiej reakcji na potrzeby klientów i działania konku- rencji. 14 1. Zarządzanie jakością w ujęciu procesowym Kompleksowe zarządzanie przez jakość angażuje całe przedsiębiorstwo, obejmując wszystkich uczestników organizacji (kadrę kierowniczą i pracow- ników niższych szczebli)19, a efektem jego wdrożenia jest zaistnienie swoistej kultury kompleksowej jakości20. Kulturze tej zostają podporządkowane te dzia- łania organizacji, które mają na celu ustawiczną poprawę wydajności pracy oraz elastyczności i efektywności realizowanych procesów, co prowadzi do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa21. W TQM istotne jest stopniowe zwiększa- nie uprawnień pracowników odpowiedzialnych za jakość pracy (podejmowanie właściwych czynności naprawczych w wypadku wystąpienia zakłóceń, zapobie- ganie powstawaniu problemów) oraz łączenie wysiłku organizacyjnego tak, aby wszystkie komórki przedsiębiorstwa wspólnie dążyły do osiągnięcia najwyższej jakości. Kompleksowe zarządzanie przez jakość powoduje zmianę postaw za- równo osób zarządzających, jak i pracowników, zmniejszając kontrolę na końcu procesu produkcyjnego na rzecz wprowadzenia prewencyjnej kontroli wyko- nywanych czynności. Możliwe jest zatem uzyskanie znacznych oszczędności na przykład w kosztach, jeśli wszystkie operacje są przeprowadzane właściwie za pierwszym razem. Z kolei rozumienie przez każdego pracownika wagi jakości i znaczenia tworzenia wartości dla klienta (wewnętrznego i zewnętrznego) prowadzi do uporządkowania struktury organizacyjnej. Kompleksowe zarządzanie przez jakość globalną to ważny element proce- sów organizacyjnych, od których zależy sukces przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji oraz w walce o lojalnego klienta. TQM jest zorientowane na pro- cesy, a klienci wewnętrzni i zewnętrzni stanowią ich integralną część, dlatego uwaga organizacji skupia się na identyfikacji klientów wraz z ich wymaganiami i oczekiwaniami oraz na zaplanowaniu sposobu, w jaki powinno się zaspokoić rozpoznane potrzeby konsumentów22. Stworzenie takich sprzężeń zwrotnych jest działaniem niezwykle cennym, ponieważ dzięki tym informacjom doświad- czenia i problemy klientów są znane na wszystkich poziomach organizacji, a re- alizacja głównych procesów odbywa się na najwyższym poziomie. Przedsiębior- stwa, które w swojej działalności kierują się zasadami koncepcji TQM23, mają szansę na zwiększenie ekonomicznej efektywności realizowanych procesów, gdyż kompleksowe zarządzanie przez jakość umożliwia ciągłą poprawę wyni- ków i efektywne wykorzystanie zasobów, również ludzkich, zaangażowanych w proces kształtowania jakości i doskonalenia firmy24. TQM w normach serii ISO 9000 Metody zarządzania często się zmieniają, dlatego w obecnych warunkach funkcjonowania przedsiębiorstw największe znaczenie mają te rozwiąza- nia, które są oparte na twórczym myśleniu oraz innowacyjności i prowadzą do uporządkowania procesów w taki sposób, aby firma mogła jak najlepiej Kompleksowe zarządzanie przez jakość... 15 spełniać wymagania klientów. Szczególną rolę w realizacji takiego zamierzenia przypisuje się międzynarodowej normie ISO 9001:200025, która uwzględnia następujące nowe tendencje w zarządzaniu jakością: • • większe uprawnienia dla pracowników, uczestnictwo w procesie pracy integrację procesów, i w podejmowaniu decyzji, zadowolenie z pracy, lepsze zrozumienie wymagań klienta i poziomów jego zadowolenia, • ustanowienie kultury stałej poprawy, • • potrzebę przywództwa i strategii motywowania ludzi, • rozpowszechnianie i międzynarodową akceptację norm serii ISO 900026. Do wyróżniających cech systemu zarządzania jakością w ujęciu norm serii ISO 9000 zalicza się: • zorientowanie na procesy, • zaangażowanie najwyższego kierownictwa27, • zapewnienie oraz dostępność zasobów, • efektywne prowadzenie procesu realizacji wyrobu (pomiar i doskonalenie procesów biznesowych), • zdolność przedsiębiorstwa do zapewnienia zgodności produktów (usług) z wymaganiami klienta28. Wyznaczenie, opis i określenie wzajemnych powiązań między procesa- mi, a także zarządzanie nimi, jest nazywane podejściem procesowym. Podej- ście to umożliwia rzetelną analizę działalności przedsiębiorstwa w aspekcie zapewnienia jakości oraz konstruowanie efektywnego systemu zarządzania jakością. System zarządzania jakością zgodny z wymaganiami norm serii ISO 9000 obejmuje procesy zachodzące wewnątrz organizacji, procesy powstające na styku z zewnętrznymi dostawcami i klientami oraz procesy, których realizację przedsiębiorstwo powierza innym podmiotom. System ten składa się z nastę- pujących etapów: • określenie potrzeb i wymagań klientów, • ustanowienie polityki jakości i celów jakości, • ustalenie i analiza procesów niezbędnych do osiągnięcia celów jakości oraz określenie odpowiedzialności za procesy, • określenie zasobów niezbędnych do osiągnięcia celów jakości, • ustalenie metod pomiaru skuteczności i wydajności procesów, • ustalenie stopnia skuteczności i wydajności procesów, • określenie środków eliminujących przyczyny niezgodności w systemie, • ustanowienie i uruchomienie procesu ciągłego doskonalenia29. 16 1. Zarządzanie jakością w ujęciu procesowym Strategia TQM zakłada zarządzanie wszystkimi procesami (podstawowymi i pomocniczymi, ekonomicznymi, technicznymi i organizacyjnymi), które sta- nowią narzędzie doskonalenia przedsiębiorstwa, tak aby system zarządzania sprzyjał poprawie jakości i zwiększaniu efektywności działania dzięki obniżce kosztów (skrócenie czasu realizacji wyznaczonych zadań, udoskonalenie współ- pracy poszczególnych funkcji organizacji i komunikacji między nimi). Spośród znowelizowanych norm serii ISO 9000 najbliższa koncepcji TQM jest norma PN-EN ISO 9004:2001, która wyznacza osiem podstawowych zasad zarządzania jakością: 1) skoncentrowanie uwagi na kliencie, 2) przywództwo, 3) zaangażowanie pracowników, 4) podejście procesowe, 5) systemowe podejście do zarządzania, 6) ciągłe doskonalenie, 7) podejmowanie decyzji na podstawie faktów, 8) wzajemnie korzystne relacje z dostawcami. Z zasad tych wypływa ważne dla przedsiębiorstwa przesłanie, że głównym celem realizacji procesów powinno być zadowolenie klienta – zarówno ze- wnętrznego (odbiorcy oferowanych produktów lub usług powstałych w wyni- ku procesów tworzenia jakości), jak i wewnętrznego (odbiorcy „produktów” tworzonych wzdłuż całego łańcucha wartości30, który w warunkach zarządzania obejmuje: badania, rozwój, projektowanie, produkcję, marketing, dystrybucję i serwis31). Norma PN-EN ISO 9004:2001 zawiera także wytyczne dotyczące sa- mooceny organizacji w określaniu i podnoszeniu poziomu swojej „dojrzałości”, które mogą być stosowane niezależnie od systemu jakości według ISO 9000, na przykład przy ubieganiu się o krajowe nagrody jakości lub w dążeniu do TQM (obecne modelowe rozwiązania dotyczące samooceny przedsiębiorstwa wywodzą się z rozpowszechnionych już konkursów o nagrody jakości, uwzględ- niających w kryteriach ich przyznawania zasady koncepcji kompleksowego za- rządzania przez jakość). Ważnym elementem nowej normy, bliskim idei TQM, są wymagania dotyczące środowiska pracy (szeroko rozumianego w aspekcie ludzkim i fizycznym), a także konieczność stworzenia zachęt sprzyjających rozwojowi motywacji pracowników przy wykorzystaniu m.in.: • nowych metod pracy, które mobilizują pracowników do większego udziału w rozwoju potencjału firmy, • rozwoju świadomości pracowników w zakresie celów jakości, jakie zamierza osiągnąć firma,
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zarządzanie kosztami jakości. Sposób na poprawę efektywności przedsiębiorstwa
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: