Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00403 006711 13591071 na godz. na dobę w sumie
Zasady miłości. Jak mądrze kochać i być kochanym - książka
Zasady miłości. Jak mądrze kochać i być kochanym - książka
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2260-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> psychologia >> relacje damsko-męskie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Miłość trzeba budować, odkryć ją to za mało

Paulo Coelho
Zostań wirtuozem gry zwanej miłością

Miłość rządzi się swoimi prawami. Poznaj je!

Czego jeszcze nie powiedziano o miłości? Wszystko już wiesz - o tej pierwszej najpiękniejszej i kolejnych, spadających czasami na ludzi zupełnie znienacka. O miłości rodzicielskiej, dojrzałej, fizycznej, tej bliższej przyjaźni, a także takiej, która bierze we władanie wszystkie zmysły. Miłość to kolaż tysiąca myśli, doświadczeń, emocji, lęków, marzeń i fantazji. Sama w sobie wymagałaby wieloletniego kursu obsługi - a co, jeśli dodatkowo dzielisz ją z innymi i musisz zajmować się ich uczuciami, ich odmiennymi poglądami i niezrozumiałymi reakcjami? Jak, kiedy rozum wróci już z ekscytującej podróży zwanej 'zakochaniem', dalej rozsądnie kochać i być kochanym?

Beatlesi śpiewali 'all you need is love'; Maryla Rodowicz, że 'wszyscy chcą kochać'; Kukiz nucił 'nawet jeśli czasem coś się dzieje źle, już nie ma odwrotu, bo kochamy się'. Jednak miłość to nie bułka z masłem, dlatego przez większość czasu czujemy się tak, jakbyśmy pędzili na rollercoasterze, tyłem, z papierową torebką na twarzy. Ile znasz historii o nietrafionych związkach? Zdarzyło Ci się pokochać niewłaściwą osobę? Jest w Tobie moc uczuć, których nie potrafisz uzewnętrznić? A może kochasz ponad miarę lub zbyt słabo? Nie wiesz, co zrobić, by Twoje uczucia ponownie wybuchły i zapłonęły pełnym blaskiem?

Istnieje sto zasad dobrze zarządzanej miłości - tej do partnera lub partnerki, dzieci, rodziny i przyjaciół. Przeczytaj, przemyśl, zastosuj i obserwuj zmiany w swoim życiu uczuciowym.

Te i kolejnych 86 zasad znajdziesz wewnątrz książki.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Idź do Przykładowy rozdział Spis treści Katalog książek Nowości Bestesllery Zamów drukowany katalog Twój koszyk Dodaj do koszyka Cennik i informacje Zamów cennik Zamów informacje o nowościach Wydawnictwo Helion SA 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: sensus@sensus.pl Zasady miłoœci. Jak mądrze kochać i być kochanym Autor: Richard Templar Tłumaczenie: Sławomir Kupisz ISBN: 978-83-246-2260-3 Tytuł oryginału: The Rules of Love Format: A5, stron: 240 Miłoœć trzeba budować, odkryć ją to za mało Paulo Coelho Zostań wirtuozem gry zwanej miłoœcią • Pozbądź się problemów ze znalezieniem odpowiedniego partnera • Twórz satysfakcjonujące związki • Zwycięsko wychodź z wszelkich zawirowań • Ciesz się wsparciem ze strony rodziny • Spędzaj szczęœliwie czas z dziećmi • Otaczaj się życzliwymi i szczerze oddanymi przyjaciółmi Miłoœć rządzi się swoimi prawami. Poznaj je! Czego jeszcze nie powiedziano o miłoœci? Wszystko już wiesz — o tej pierwszej najpiękniejszej i kolejnych, spadających czasami na ludzi zupełnie znienacka. O miłoœci rodzicielskiej, dojrzałej, fizycznej, tej bliższej przyjaźni, a także takiej, która bierze we władanie wszystkie zmysły. Miłoœć to kolaż tysiąca myœli, doœwiadczeń, emocji, lęków, marzeń i fantazji. Sama w sobie wymagałaby wieloletniego kursu obsługi — a co, jeœli dodatkowo dzielisz ją z innymi i musisz zajmować się ich uczuciami, ich odmiennymi poglądami i niezrozumiałymi reakcjami? Jak, kiedy rozum wróci już z ekscytującej podróży zwanej „zakochaniem”, dalej rozsądnie kochać i być kochanym? Beatlesi œpiewali „all you need is love”; Maryla Rodowicz, że „wszyscy chcą kochać”; Kukiz nucił „nawet jeœli czasem coœ się dzieje źle, już nie ma odwrotu, bo kochamy się”. Jednak miłoœć to nie bułka z masłem, dlatego przez większoœć czasu czujemy się tak, jakbyœmy pędzili na rollercoasterze, tyłem, z papierową torebką na twarzy. Ile znasz historii o nietrafionych związkach? Zdarzyło Ci się pokochać niewłaœciwą osobę? Jest w Tobie moc uczuć, których nie potrafisz uzewnętrznić? A może kochasz ponad miarę lub zbyt słabo? Nie wiesz, co zrobić, by Twoje uczucia ponownie wybuchły i zapłonęły pełnym blaskiem? Istnieje sto zasad dobrze zarządzanej miłoœci - tej do partnera lub partnerki, dzieci, rodziny i przyjaciół. Przeczytaj, przemyœl, zastosuj i obserwuj zmiany w swoim życiu uczuciowym. Spis treĂci WstÚp 9 Szukamy miïoĂci 13 1. BÈdě sobÈ 16 2. Skoñcz, zanim zaczniesz 18 3. Nie bÚdziesz szczÚĂliwa z partnerem, jeĂli nie bÚdziesz szczÚĂliwa z samÈ sobÈ 20 4. Kiedy go spotkasz, bÚdziesz wiedzieÊ 22 5. Wybierz kogoĂ, kto potrafi CiÚ rozĂmieszyÊ 24 6. NiedoskonaïoĂci wyglÈdu to doskonaïe narzÚdzie selekcji 26 7. Nie powtarzaj tych samych bïÚdów 28 8. Nie wszystkie chwyty dozwolone (dobrze wiesz które) 30 9. Nie uda Ci siÚ zmieniÊ ludzi 32 10. ZwiÈzek nie koñczy siÚ na seksie 34 11. Daj sobie rok, nim podejmiesz waĝne dla Twojej przyszïoĂci decyzje 36 12. Nie traÊ czasu na zwiÈzek z kimĂ, kto nie troszczy siÚ o Ciebie 38 13. Tam, gdzie nie ma zaufania, nie ma teĝ zwiÈzku 40 14. BÈdě szczera (gdy masz jeszcze szansÚ) 42 15. Bez ĝadnych gierek! 44 16. Nie mierz nowego partnera starÈ miarÈ 46 17. Upewnij siÚ, ĝe oboje macie wspólne dÈĝenia 48 18. Nie zmusisz nikogo do uczucia 50 19. BÈdě okrutna dla jego dobra 52 Zasady w zwiÈzku 55 20. BÈdě miïa 58 21. BÈděcie razem z chÚci, nie z koniecznoĂci 60 22. Daj swojemu partnerowi przestrzeñ dla siebie 62 23. Szukaj wad w sobie 64 24. PostÚpuj honorowo 66 25. Przedkïadaj potrzeby partnera ponad wïasne 68 26. Odczytuj znaki 70 27. Zmieñ siÚ w bohaterkÚ (lub bohatera) 72 28. Zaakceptuj róĝnice, doceñ to, co Was ïÈczy 74 29. Nie upokarzaj swojego partnera 76 30. Co takiego? Chyba siÚ przesïyszaïam! 78 31. Nigdy nie kïadě siÚ do ïóĝka rozgniewana 80 32. Pierwsza wyciÈgaj rÚkÚ do zgody 82 33. Houston, mamy problem 84 34. JeĂli wynosisz partnera na piedestaï, nie oczekuj, by zostaï tam na zawsze 86 35. Jest czas, by wysïuchaÊ, jest czas, by dziaïaÊ 88 36. Staraj siÚ byÊ atrakcyjna dla swojego partnera 90 37. JeĂli potrafisz powiedzieÊ coĂ miïego, zrób to 92 38. Nie staraj siÚ byÊ jego rodzicem 94 39. BÈdě czÚĂciÈ jego ĝycia 96 40. JeĂli irytujÈ CiÚ drobiazgi, powiedz mu to — z humorem 98 41. Zrób dla niego coĂ wiÚcej 100 42. Spraw, by Twój partner zawsze cieszyï siÚ na Twój widok 102 43. Nie zrzucaj odpowiedzialnoĂci na partnera 104 44. JeĂli nie lubisz jego przyjacióï, powiedz mu to 106 45. ZazdroĂÊ to Twój problem, a nie Twojego partnera 108 46. Partner jest waĝniejszy niĝ dzieci 110 47. Nie przestawajcie siÚ wzajemnie uwodziÊ 112 48. Cieszcie siÚ tym, ĝe jesteĂcie razem 114 49. Dzielcie siÚ obowiÈzkami 116 6 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I 50. Zaufaj partnerowi i nie traktuj go jak dziecko 118 51. Nie bÈdě zrzÚdÈ 120 52. Sprawcie, by w seksie byïa teĝ i miïoĂÊ 122 53. Nie steruj nim 124 54. Sïuchaj równieĝ tego, czego partner nie mówi 126 55. W wiÚkszoĂci kïótni chodzi zazwyczaj o coĂ innego 128 56. Szanuj prywatnoĂÊ partnera 130 57. Traktuj swojego partnera lepiej niĝ najlepszego przyjaciela 132 58. Nie czuj siÚ uraĝona, gdy partner prosi o przestrzeñ dla siebie 134 59. MÚĝczyěni równieĝ lubiÈ kwiaty 136 60. Rozdzielcie swoje finanse 138 61. Satysfakcja ze zwiÈzku to wspaniaïe uczucie 140 62. To tylko pieniÈdze 142 63. Kaĝdego dnia dokonujesz wyboru 144 64. Nie bÈdě mÚczennikiem 146 65. Kaĝde z Was moĝe mieÊ wïasne zasady 148 66. Wczuwaj siÚ w poïoĝenie partnera 150 67. TeĂciów otrzymujesz „w pakiecie” 152 68. Rozmawiajcie 154 Sztuka rozstania 157 69. Sïuchaj swojego wewnÚtrznego gïosu 160 70. Wina leĝy po obu stronach 162 71. PostÚpuj moralnie 164 72. Nie rozdrapuj starych ran 166 73. Trzymaj dzieci z daleka 168 SzczÚĂliwa rodzina 171 74. Nie obwiniaj swoich rodziców 174 75. Nie pozwól, by rodzice sterowali Twoimi uczuciami 176 76. Przede wszystkim dzieci 178 77. Nic nie jest warte tego, by wyrzekaÊ siÚ rodziny 180 S P I S T R E ¥ C I 7 78. Traktuj ich najlepiej, jak potrafisz, niezaleĝnie od tego, jak oni traktujÈ Ciebie 182 79. Nie wykorzystuj swojej pozycji wzglÚdem rodziny 184 80. Miej zawsze czas dla najbliĝszych 186 81. Bunt to pierwszy krok do samodzielnoĂci 188 82. Twoja rodzina nie musi byÊ taka jak Ty 190 83. NapiÚcia pomiÚdzy rodzeñstwem sÈ nieuniknione 192 84. Zapomnij o swojej roli 194 Zasady dla przyjacióï 197 I Twój najlepszy przyjaciel byï kiedyĂ zupeïnie obcym Ci czïowiekiem 202 85. Nie ma zasad 200 86. 87. Otaczaj siÚ luděmi, którzy wzbogacajÈ Twoje ĝycie 204 88. ByÊ przyjacielem to za maïo. BÈdě dobrym przyjacielem 206 89. Nigdy nie udzielaj przyjacioïom rad 208 90. Otaczaj siÚ luděmi szlachetnymi 210 91. Nigdy nie poĝyczaj pieniÚdzy, jeĂli nie jesteĂ gotowa spisaÊ ich na straty 212 92. JeĂli nie znosisz partnera przyjaciela, trudno 214 93. Przyganiaï kocioï garnkowi 216 94. Przyjaěñ nie jest wieczna 218 95. Wszystko ma swój koniec 220 96. Gorycz nie pomoĝe 222 Zasady dla wszystkich 225 97. Poczucie winy to przejaw egoizmu 228 98. MiïoĂÊ równa siÚ czas 230 99. 100. To, czego Ci potrzeba, to inni ludzie 234 Im wiÚcej dajesz z siebie, tym wiÚcej dostajesz z powrotem 232 8 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADY W ZWIkZKU Przez pierwsze tygodnie, miesiâce, a nawet lata wszystko w zwiâzku przychodzi bez wysiĞku, a Wasze Řycie to nieustajâca sielanka. Realiów jednak oszukaä siö nie da: wczeķniej czy póŖniej do Waszych drzwi zapukajâ problemy dnia co- dziennego i dla zwiâzku wybije godzina próby. WciâŘ ma on w sobie potencjaĞ i z pewnoķciâ jesteķcie w stanie go uzdrowiä, jednak poczâwszy od tego momentu, musicie zaczâä dokĞadaä staraĠ, by funkcjonowaĞ tak sprawnie, jak do tej pory. W najlepszym razie czeka Was walka, by nie wpaķä w puĞapkö rutyny, która sprawia, Ře zdarza nam siö zaniedbywaä zwiâzek traktowany przez nas jak coķ najbardziej oczywistego na ķwiecie. Wiele zwiâzków, w których blask szczöķcia nieco juŘ przygasĞ, poszĞo omyĞkowo tâ drogâ. Sâ jednak i dobre wieķci: wyko- rzystujâc to, czym dysponujecie, jesteķcie w stanie obroniä Wasz zwiâzek. W tym rozdziale przeczytasz, jak sprawiä, byķ mogĞa cieszyä siö peĞniâ zwiâzku, oraz jak go wzmocniä, pogĞöbiä i uatrakcyjniä, by sprawiaĞ satysfakcjö Wam obojgu. Zasady, które tu znajdziesz, sâ plonem moich wĞasnych przemyķleĠ i obserwacji ludzi cieszâcych siö udanymi zwiâzkami partnerskimi. Z wĞasnego doķwiadczenia wiem, Ře niektórych z nich przestrzegaä jest znacznie Ğatwiej niŘ innych, jeķli jednak okaŘesz silnâ wolö, moŘesz liczyä na satysfakcjonujâcâ nagrodö. Spotkaw- szy na swojej drodze kogoķ, kto potrafi Ciö rozbawiä i uczyniä szczöķliwâ (Zasady nr 1 – 19), poĞoŘyĞaķ fundament pod przyszĞe peĞne miĞoķci i satysfakcji Řycie. Wszystko, co powinnaķ teraz robiä, to dopilnowywaä, aby rozpödzona lokomo- tywa Twojego zwiâzku nie wypadĞa z szyn. Jeķli weŖmiesz sobie do serca zawarte w tym rozdziale Zasady, nic takiego Ci nie grozi. Na potrzeby tego zestawu Zasad zaĞoŘyĞem, Ře Twój partner, wprawdzie niedo- skonaĞy (czy istnieje ktoķ idealny?), nie jest jednak kompletnym nieporozu- mieniem. Jeķli ulokowaĞaķ swoje uczucie w kimķ, kto nie troszczy siö o Ciebie, i nie zanosi siö na to, aby miaĞ zmieniä swojâ postawö, Zasady, które tu znaj- dziesz, nie uczyniâ Ciö szczöķliwâ, nawet jeķli pomogâ w utrzymaniu zwiâzku. Nie Řyczö Ci takiego Řycia. Zasady, które tu znajdziesz, bödâ skuteczne jedynie wtedy, gdy bödziesz mieä u swojego boku kogoķ, kto pragnie byķ byĞa szczöķliwa i gotów bödzie wyjķä Ci naprzeciw, by tak siö staĞo. Jeķli oboje z takim samym zaangaŘowaniem zabierzecie siö do budowy Waszego zwiâzku, bödziesz na najlepszej drodze do dĞugiego i szczöķliwego Řycia. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 57 ZASADA NR 20 BÈdě miïa MiaĞaķ dĞugi i möczâcy dzieĠ. CaĞy mijajâcy tydzieĠ daĞ Ci siö mocno we znaki. Wracasz do domu zĞa i rozdraŘniona jak osa, szukajâc kogoķ, na kim mogĞabyķ wyĞadowaä swojâ wķciekĞoķä. Nietrudno odgadnâä, Ře wszystko skupi siö na Twoim partnerze. Jest zawsze pod rökâ, nic wiöc dziwnego, Ře to wymarzona wröcz ofiara. A czegóŘ oczekiwaĞ? OtóŘ najprawdopodobniej oczekiwaĞ, Ře bödziesz go dobrze traktowaä. Gdyby w chwili, gdy przekroczysz próg, byĞ tam Twój przyjaciel, z pewnoķciâ potrafiĞa- byķ powķciâgnâä swoje emocje i przybraä wobec niego uprzejmâ postawö, dla- czego wiöc nie potrafisz zdobyä siö na to wobec swojego partnera? Partnera, który w zaĞoŘeniu ma byä dla Ciebie najwaŘniejszâ osobâ na caĞym ķwiecie? Dlaczego nie traktujesz go najlepiej, jak potrafisz? Niezwykle Ğatwo jest traktowaä partnera niczym znajdujâcâ siö zawsze na po- dorödziu gâbkö, która wchĞonie caĞâ naszâ wķciekĞoķä i którâ zetrzemy zĞy hu- mor. To niewĞaķciwa postawa. Znam dziesiâtki par, które regularnie miewajâ spiöcia (a nawet karczemne awantury) jedynie dlatego, Ře zwyczajnie nie chce im siö byä miĞym w stosunku do siebie nawzajem. ByĞoby to moŘe usprawiedliwione, gdyby któreķ z nich popeĞniĞo wzglödem partnera jakieķ przewinienie, nic takiego jednak nie ma zazwyczaj miejsca. W efekcie Řadna z tych par nie moŘe okreķliä swojego zwiâzku jako naprawdö szczöķliwego i godnego pozazdroszczenia. CóŘ zĞego jest w odrobinie nieco trâcâcej juŘ myszkâ uprzejmoķci? CóŘ staĞo siö z niegdysiejszym „proszö”, „dziökujö”, „przepraszam”? Jeķli chcecie, by to, co jest miödzy Wami, nabraĞo prawdziwie pozytywnego wymiaru, musicie zaczâä od wyrobienia w sobie peĞnej szacunku i uprzejmej postawy wzglödem siebie. Powķciâgnijcie zĞe emocje, rozmawiajcie ze sobâ z szacunkiem i Řyczliwoķciâ. PrzyrzâdŖ czasem partnerowi jego ulubionego drinka lub ot tak, bez okazji (czyŘ to, Ře go kochasz, nie jest najlepszym powodem?) podaruj mu jakiķ drobiazg. 58 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 20 Praw mu komplementy i pomagaj w codziennych obowiâzkach, nawet jeķli wieszanie póĞek, prasowanie czy dŖwiganie zakupów z samochodu nie naleŘy do Twoich powinnoķci. Jeķli Twój partner wróci do domu po möczâcym dniu, nie daj mu szansy wyĞa- dowania swojej zĞoķci na Tobie. Zrób mu drinka, zapytaj o samopoczucie i wy- sĞuchaj, co ma do powiedzenia. Okazuj zainteresowanie jego problemami. Byä moŘe znajdzie siö coķ, w czym mogĞabyķ go wyröczyä („Wiesz co? Odpocznij sobie, a ja wyprowadzö psa / dopilnujö dzieci przy odrabianiu lekcji / przygotujö obiad”). Zrób partnerowi gorâcâ kâpiel, dodaj do wody aromatycznego olejku, zapal ķwiece. Daj mu odczuä, Ře ktoķ naprawdö siö o niego troszczy (przecieŘ jest tak w istocie). Twoja dbaĞoķä o potrzeby i samopoczucie partnera to najlepszy przykĞad, jaki moŘesz daä dzieciom. Jeķli ich nie macie, wyobraŘaj sobie, Ře w ten sposób „edukujesz” partnera. ChciaĞabyķ byä traktowana tak samo, jak Ty traktujesz jego, wiöc doĞóŘ staraĠ, by robiä to dobrze. Nie dlatego jednak okazujesz partnerowi swojâ troskö o niego. Twoja czuĞoķä i dbaĞoķä o niego nie wynika z faktu, Ře Řâdasz tego samego w zamian. Postöpujesz w ten sposób, poniewaŘ go kochasz i w peĞni zasĞuguje on na takie traktowanie. CÓ¿ Z’EGO JEST W ODROBINIE NIECO JU¿ NIEMODNEJ UPRZEJMO¥CI? Z A S A D Y W Z W I k Z K U 59 ZASADA NR 21 BÈděcie razem z chÚci, nie z koniecznoĂci CóŘ tak wĞaķciwie robisz ze swoim partnerem? Nie mam na myķli tego, co robisz w tej chwili, ale w sensie ogólnym. Dlaczego jesteķcie razem? Mam na- dziejö, Ře dlatego, Ře go kochasz i Ře dziöki niemu Řycie nabraĞo dla Ciebie barw. Mimo to skĞamaĞabyķ, mówiâc, Ře go potrzebujesz. Jeķli zarówno Ty, jak i Twój partner robicie, co do Was naleŘy, z Ğatwoķciâ moglibyķcie siö bez siebie obejķä. Nie chciaĞabyķ tego, gdyby jednak zaistniaĞy takie okolicznoķci, bez wiökszego wysiĞku daĞabyķ sobie radö. W udanych, silnych zwiâzkach partnerzy nie uza- leŘniajâ siö od siebie, pobudzajâ siö zamiast tego do niezaleŘnoķci. Jeķli Twój partner kocha Ciö takâ, jaka jesteķ, próba przemienienia Ciö w kogoķ innego nawet nie przyjdzie mu do gĞowy. Zamiast tego dokĞada staraĠ, abyķ czuĞa siö silniejsza, pewniejsza siebie i bezpieczniejsza, aby rosĞa Twoja samoocena. Oznacza to, Ře jesteķ lepiej niŘ kiedykolwiek wczeķniej przygotowana do samo- dzielnej egzystencji. Niewykluczone, Ře zakoĠczenie zwiâzku oznaczaä bödzie dla Ciebie trudnoķci finansowe, a co za tym idzie, bödziesz musiaĞa podjâä dodatkowâ pracö (lub zamieniä obecnâ na lepiej pĞatnâ). PodoĞasz jednak temu wyzwaniu, gdyŘ jesteķ teraz majâcâ ķwiadomoķä swojej wartoķci, pewnâ siebie osobâ. Nie powinnaķ siö obawiaä, Ře nie dasz sobie rady finansowo, emocjonalnie bâdŖ w jakikolwiek inny sposób. Twój partner, dajâc Ci odczuä, Ře jesteķ silnâ i samodzielnâ osobâ, sprawia, iŘ emocjonalnie uniezaleŘniasz siö od niego. Wszystko to oznacza ni mniej, ni wiöcej, Ře nie potrzebujesz swojego partnera. Gdyby przyszĞo Ci zaczâä samodzielne Řycie, mogĞabyķ to zrobiä dosĞownie z dnia na dzieĠ. Sama potrafiĞabyķ zadbaä o swoje dobre samopoczucie, niezaleŘnoķä finansowâ, nie martwiĞabyķ siö, Ře juŘ nigdy nie znajdziesz uczucia. Partner nie jest w stanie daä Ci niczego, czego sama nie potrafisz sobie zapewniä. 60 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 21 DlaczegóŘ wiöc wciâŘ z nim jesteķ? PoniewaŘ tego chcesz, to wszystko. Nie ma innego powodu. Musisz przyznaä, Ře to niezwykle komfortowa sytuacja. Nikt i nic nie zmusza Ciö do bycia u boku Twojego partnera, to Ty sama podjöĞaķ takâ decyzjö. Na przestrzeni lat wielokrotnie obserwowaĞem ludzi, których opuķciĞ ktoķ bliski. Wiem, Ře póki co starasz siö o tym nie myķleä, jeķli jednak zdecydujecie siö byä razem, któreķ z Was wczeķniej czy póŖniej doķwiadczy tej bolesnej straty. Nie je- stem ekspertem, jednak na podstawie moich spostrzeŘeĠ dochodzö do wnio- sku, Ře ludzie, którzy kochali swoich partnerów, lecz nie byli od nich uzaleŘnieni — byli z nimi nie dlatego, Ře musieli, lecz chcieli — o wiele lepiej dajâ sobie radö ze stratâ, aniŘeli osoby w jakiķ sposób zaleŘni od partnera. Niezwykle ciöŘko radzâ sobie w takich sytuacjach równieŘ ci, których osobowoķä byĞa silnie spleciona z osobowoķciâ partnera. Po jego odejķciu bardzo trudno jest im odnaleŖä swojâ wĞaķciwâ toŘsamoķä. Zdajö sobie sprawö, Ře tego typu rozwaŘania nie naleŘâ do najprzyjemniejszych, jednak zastanów siö, jak daĞabyķ sobie radö, gdyby pewnego dnia zabrakĞo Twojego partnera? Czy wiedziaĞabyķ, kim jesteķ, potrafiĞabyķ odnaleŖä swoje „ja”, byĞabyķ w stanie uwierzyä, Ře sprostasz przeciwnoķciom pomimo wszech- ogarniajâcego Řalu? ZakĞadajâc, Ře jedno z Was w pewnym momencie stanie w obliczu takiej sytuacji, czy moŘemy ofiarowaä sobie nawzajem coķ bardziej wspaniaĞego niŘ wiarö w siebie i niezaleŘnoķä, które pozwolâ nam samodzielnie stawiä czoĞa stracie? Wiedzö, Ře nawet w najczarniejszej godzinie nie potrzebujesz swojego partnera? Ty go po prostu pragniesz. DLACZEGO WI}C Z NIM JESTE¥? PONIEWA¿ CHCESZ Z NIM BYm. CZY TO NIE WSPANIA’E? Z A S A D Y W Z W I k Z K U 61 ZASADA NR 22 Daj swojemu partnerowi przestrzeñ dla siebie Obserwowanâ doķä czösto po kilku wspólnych miesiâcach lub latach przypadĞo- ķciâ zwiâzków jest swego rodzaju „osobowoķä sparowana”, bödâca czymķ wiöcej niŘ sumâ poszczególnych jej czöķci. Partnerzy robiâ wszystko razem, obracajâ siö wķród tych samych ludzi, przejawiajâ wspólne zainteresowania itd. Urocze to i rozczulajâce, jednak popadajâc w ów stan, zdajemy siö zapominaä, Ře oboje jesteķmy caĞkowicie odröbnymi ludŖmi. NiezaleŘnie od tego, jak wiele mieliķcie wspólnego, gdy siö poznaliķcie, Twój partner z pewnoķciâ ma jakieķ zainteresowania odbiegajâce od Twoich. Byä moŘe poĞâczyĞa Was wspólna pasja i oboje zapragnöliķcie wspólnie spödzaä wiökszoķä wolnego czasu na Řeglowaniu, spacerach z psem czy przeglâdaniu klaserów ze znaczkami. Pamiötaj jednak, Ře Twojego partnera mogâ pasjonowaä równieŘ inne aspekty Waszego hobby1 bâdŖ teŘ ma on inne, obce Tobie zainteresowania. Twój partner potrzebuje czasu na swoje wĞasne sprawy, w których Twoja obec- noķä nie jest potrzebna. Byä moŘe ma ochotö spotkaä siö ze swoimi najlep- szymi przyjacióĞmi z dala od Twojego czujnego spojrzenia lub zamknâä siö w pokoju na jakiķ czas, by oddaä siö lekturze poezji, zgĞöbiaä budowö silnika Waszej motorówki lub poszerzaä swojâ wiedzö na temat kolonialnych emisji znaczków Sarawaku. Ty zaķ — ofiarowujâc czas i przestrzeĠ — powinnaķ mu to umoŘliwiä. KĞótnie, zazdroķä i podejrzliwe indagacje sâ tu nie na miejscu. NierozĞâczne pary, które kaŘdâ minutö spödzajâ wspólnie, przemieniajâ siö w swe- go rodzaju „hybrydö” — twór bödâcy zlepkiem okreķlonych cech kaŘdego z part- nerów. Wiedz jednak, Ře postöpujâc w ten sposób, stopniowo tracisz z oczu wĞaķciwâ osobö, do której niegdyķ zapaĞaĞaķ uczuciem. Nie pomoŘe to wzmocniä uczucia miödzy Wami, gdy bowiem tak siö juŘ stanie, Waszemu zwiâzkowi moŘe zabraknâä magii, tej „iskry”, a on zacznie siö stawaä coraz bardziej nuŘâcy. 1 Proszö nie pytaä mnie o zróŘnicowane aspekty kolekcjonowania znaczków. 62 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 22 Nie zrozum mnie Ŗle — bynajmniej nie staram siö narzucaä Ci, ile czasu po- winniķcie spödzaä w swoim towarzystwie. Nie narzucam niczego, staram siö jedynie podpowiedzieä, jak sprawiä byķcie byli szczöķliwi w swojej miĞoķci. Znam pary, które rzadko kiedy spödzajâ czas osobno, a mimo to szanujâ prze- strzeĠ Řyciowâ partnera. Niektóre pary nie bywajâ w towarzystwie inaczej niŘ razem. Jednak w przypadku wiökszoķci zwiâzków odrobina przestrzeni dla kaŘdego z partnerów pomaga w podtrzymywaniu uczucia i sprawia, Ře nigdy nie brakuje im tematów do wspólnych rozmów. RównieŘ i Ty potrzebujesz od czasu do czasu chwili oddechu od obecnoķci part- nera. Byä moŘe nawet wiöcej niŘ chwili. Bez paniki, to normalne (w granicach rozsâdku). NajwaŘniejsze jest w tym przypadku, aby uzmysĞowiä sobie, Ře pra- gnienie partnera, by odseparowaä siö od Ciebie i poķwiöciä wĞasnym sprawom, nie jest w Řadnym razie odrzuceniem Twojej osoby, lecz potwierdzeniem wĞasnej toŘsamoķci. To jego wĞasny sposób siögniöcia w gĞâb samego siebie i odnalezienia Řyciowej satysfakcji. Jeķli mu to uniemoŘliwisz, stracisz osobö, którâ kochasz. Gdy wiöc partner oķwiadczy Ci, Ře potrzebuje odrobinö przestrzeni, stĞum w sobie irytacjö, zazdroķä i dzieciöce odruchy. Ciesz siö nim i samâ sobâ, gdyŘ dziöki temu w Waszym zwiâzku jeszcze dĞugo nie zagoķci nuda. ST’UM W SOBIE ZAZDRO¥m I PODEJRZLIWO¥m, DAWAJ SWOJEMU PARTNEROWI CZAS I PRZESTRZE” WY’kCZNIE DLA NIEGO SAMEGO. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 63 ZASADA NR 23 Szukaj wad w sobie Czy nazwaĞabyķ swojego partnera chodzâcâ doskonaĞoķciâ? Ja bynajmniej nie2. ZaĞoŘö siö, Ře i Twój towarzysz Řycia ma niemaĞo wad. Czy to baĞaganiarz? Lub na odwrót: obsesyjnie dba o czystoķä? Czy nie zamöcza Ciö swojâ gadatliwoķciâ? Nie jest przypadkiem popödliwy i lekkomyķlny? Przypala nawet wodö na herbatö? W przeciwieĠstwie do Ciebie jest domatorem i trudno go dokâdkolwiek wy- ciâgnâä? Przerywa Ci, gdy o czymķ opowiadasz? Jest pracoholikiem? Oto z czym przychodzi Ci siö mierzyä. Wiem, wiem, znam to aŘ za dobrze. Zapewne nieraz rozmawiaĞaķ z nim na ten temat, uķwiadamiaĞaķ mu, jak trudno jest Ci znosiä pewne jego cechy, prosiĞaķ go, by spróbowaĞ coķ z tym zrobiä. Byä moŘe przejâĞ siö trochö i podjâĞ pewne starania, jednak jak widaä, okazaĞy siö one niedostateczne. Niewykluczone teŘ, Ře na krótko udaĞo mu siö osiâgnâä sukces, jednak po niedĞugim czasie powracaĞ do starych nawyków. Wierz mi, kogokolwiek byķ nie zapytaĞa, historia zawsze wyglâda podobnie. KaŘde z part- nerów zawsze bödzie miaĞo zastrzeŘenia do drugiego. Zaraz, chwileczkö. „KaŘde”? CzyŘby wiöc w takim razie odnosiĞo siö to równieŘ do Ciebie i mnie? Zgadza siö, oboje jesteķmy tak samo niedoskonali jak nasi partnerzy. Niejednokrotnie przecieŘ dawali nam do zrozumienia, które spoķród przejawów naszej osobowoķci budzâ ich irytacjö. Z rökâ na sercu: czy zrobiĞaķ cokolwiek, by zaradziä tym zachowaniom? Oczywiķcie, Ře nie. ŗâdania naszych partnerów sâ nieracjonalne, domagajâ siö wszak, byķmy caĞkowicie przeobrazili naszâ osobowoķä. Jeķli nie akceptujâ nas takich, jacy jesteķmy — z caĞym do- brodziejstwem inwentarza — majâ pecha. „WidziaĞy gaĞy, co braĞy”, jak mówi popularne powiedzenie. Mylisz siö jednak, Zasada obowiâzuje bowiem w obie strony. Wybór jest prosty: albo zaakceptujesz partnera takim, jaki jest, albo zmuszona bödziesz podjâä wy- siĞek i wyeliminowaä okreķlone wĞasne zachowania, nawet jeķli osobiķcie nie 2 Nie zdradzajcie jej, Ře powiedziaĞem coķ takiego. 64 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 23 postrzegasz ich jako wady. A najlepiej, jeķli uczynisz i to, i to. SĞuŘ partnerowi przykĞadem, przymykajâc oko na jego sĞabostki i dziwactwa, sama jednak sta- wiajâc czoĞa swoim. Rzecz nie w tym, Ře z nami jest coķ nie w porzâdku. Byä moŘe bycie baĞagania- rzem nie jest zbrodniâ, zrzödliwoķä bywa usprawiedliwiona, a w okazjonalnym braku czasu na wysĞuchanie zwierzeĠ nie ma nic niewĞaķciwego. Wszystko jest dozwolone, o ile nie draŘni to naszego partnera. Pragniemy jego szczöķcia, powinniķmy wiöc dokĞadaä wszelkich staraĠ, by zĞagodziä te z naszych zacho- waĠ, które wywoĞujâ jego irytacjö. Naturalnie, nie jesteķmy w stanie caĞkowicie przeobraziä naszej osobowoķci — jeķli partner nas kocha, nigdy o to nie poprosi. Jednak czy odwieszenie röcznika zamiast ciķniöcia go na podĞogö naprawdö sprawiĞoby Ci tak wielkâ róŘnicö? Czy uwaŘniejsze wsĞuchanie siö w jego troski wyrzâdzi Ci krzywdö? Czy jeķli czöķciej bödziesz robiĞa zakupy lub powstrzymasz siö od jadowitych komentarzy, wydarzy siö jakakolwiek katastrofa? Nasi partnerzy z pewnoķciâ nie sâ doskonali, podobnie niedoskonali jesteķmy równieŘ i my. Nie musisz wczuwaä siö w jego poĞoŘenie, gdyŘ zasadniczo sama znajdujesz siö w identycznym. Byä moŘe najbardziej potrzeba tu tylko nieco wiöcej tolerancji i stĞumienia w sobie pokusy nieustannych zaczepek. NASI PARTNERZY Z PEWNO¥CIk NIE Sk DOSKONALI, JEDNAK RÓWNIE NIEDOSKONALI JESTE¥MY TAK¿E I MY. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 65 ZASADA NR 24 PostÚpuj honorowo Jeķli czytasz poszczególne Zasady po kolei, masz juŘ za sobâ Zasadö nr 20 i z pew- noķciâ jesteķ miĞa (jestem przekonany, Ře byĞaķ taka juŘ wczeķniej). Czego wiöc dotyczy ta Zasada? Trâcâcego juŘ nieco myszkâ honorowego postöpowania i bycia osobâ, z której Twój partner mógĞby byä dumny. Postöpowania nie tylko w stosunku do niego, ale wszystkich wokóĞ. Jeķli pragniesz, aby Twój partner byĞ dumny z Ciebie, gdziekolwiek siö znaj- dziecie, pamiötaj, by Twoje zachowanie zawsze cechowaĞy: z uczciwoķä, z szczeroķä, z wspóĞczucie, z rozwaga, z uprzejmoķä. NiezaleŘnie od tego, czy masz do czynienia z niemiĞym kolegâ z biura, natrötnym Řebrakiem na ulicy, nauczycielkâ Twojego dziecka czy teķciowâ, powinnaķ dâŘyä, by Twoje zachowanie nie wymagaĞo jakichkolwiek usprawiedliwieĠ. Czasem taka postawa nie naströcza wiökszych trudnoķci, jednak innym razem to prawdziwe wyzwanie. Piszö o tym w rozdziale dotyczâcym zwiâzku, gdyŘ jeķli tej postawy zabraknie, ucierpiâ relacje miödzy Wami. Nigdy nie powinnaķ dopuķciä, by Twój partner byĞ zmuszony usprawiedliwiaä Ciö, szukaä wymówek, ukrywaä Twoje przewinienia. Niedopuszczalne jest upicie siö na przyjöciu w jego obecnoķci i utrata kontroli nad swoim zachowaniem. Nie powinnaķ równieŘ prosiä go, by okĞamaĞ Twojego przeĞoŘonego i poinformowaĞ go o Twojej chorobie, podczas gdy Ty jesteķ zdrowa jak rydz. Niedobrze, jeķli jesteķ nieuprzejma i grubiaĠska w stosunku do osoby, z którâ póŖniej Twojemu part- nerowi przyjdzie mieä do czynienia. Nie bödzie w porzâdku, jeķli zĞamiesz prawo (nawet jeķli chodzi o naruszenie nieistotnego przepisu drogowego), a nastöpnie bödziesz oczekiwaä, by Twój partner byĞ z tego zadowolony. 66 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 24 Znam pewne maĞŘeĠstwo. Kobieta jest uwielbiana przez wszystkich sâsiadów i znajomych, natomiast jej mâŘ jest traktowany niczym najgorsza zaraza i nikt nie ma ochoty mieä z nim do czynienia. Jest agresywny, wtrâca siö we wszystko, irytuje i atakuje innych. Po kaŘdym jego „wystöpie” kobieta usiĞuje zachowywaä siö normalnie. Wszyscy wokóĞ solidarnie jej wspóĞczujâ, wiedzâc (i sĞyszâc), jak traktuje jâ mâŘ. Z pewnoķciâ zasĞuguje ona na kogoķ lepszego od obecnego partnera, jednak nie o to tutaj chodzi. Sedno w tym, Ře möŘczyzna doprowadziĞ do sytuacji, przez którâ jego Řona niemal wiökszâ czöķä swojego czasu spödza, wymyķlajâc usprawiedliwienia dla jego zachowaĠ, do czego w Řadnym wypadku nie powinien byĞ dopuķciä (niedopuszczalne jest juŘ samo to, Ře kobieta, juŘ wychodzâc z domu, odczuwa zaŘenowanie). Nikt nie ma ochoty byä z kimķ pozbawionym taktu, nieuprzejmym, grubiaĠskim i bezmyķlnym. To ciöŘar, którego w Řadnym razie nie powinnaķ skĞadaä na barki swojego ukochanego partnera. Ucierpi na tym jego samoocena, nie wspo- minajâc o innych aspektach takich jak choäby pozycja w towarzystwie. Powinnaķ wiöc postöpowaä szczerze, honorowo, uczciwie — dla swojego partnera, siebie i caĞego ķwiata. Nie przeczö, Ře bywa to niekiedy trudne i nie kaŘdy zgodzi siö z kursem, jaki obraĞaķ. Jeķli jednak — Ty i Twój partner — macie ķwiado- moķä, Ře gruntownie przemyķlaĞaķ swojâ postawö i zdecydowaĞaķ siö na niâ z peĞ- nym przekonaniem o jej sĞusznoķci (a nie dlatego, Ře jest Ğatwa), nie macie po- wodów, by czyniä sobie jakiekolwiek wyrzuty. CZASEM TAKA POSTAWA NIE NASTR}CZA WI}KSZYCH TRUDNO¥CI, INNYM RAZEM TO JEDNAK PRAWDZIWE WYZWANIE. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 67 ZASADA NR 25 Przedkïadaj potrzeby partnera ponad wïasne Po wielu latach oczekiwania pewne znajome maĞŘeĠstwo zdecydowaĞo siö osta- tecznie na budowö wymarzonego domu. MöŘczyzna z werwâ wziâĞ sprawy w swoje röce i zabraĞ siö do pracy. Tymczasem na póĞmetku pojawiĞ siö pro- blem: kobieta kategorycznie oķwiadczyĞa, Ře z pewnych uzasadnionych po- wodów (w które nie chciaĞbym tu wnikaä) nie jest pewna, czy w ogóle bödzie miaĞa ochotö zamieszkaä w tym domu, gdy juŘ zostanie ukoĠczony. MöŘczyzna z kolei nie chciaĞ zmarnowaä efektów swojej pracy, która wymagaĞa olbrzy- miego nakĞadu siĞ i ķrodków. W takiej sytuacji wiökszoķä par zapewne skoczyĞaby sobie do oczu, ale nie ci dwoje. Jak postâpili? MöŘczyzna oznajmiĞ, Ře skoro ona szczerze cierpi na samâ myķl o zamieszkaniu w tym domu, odstâpiâ od swojego planu. Kobieta z kolei uznaĞa, Ře skoro jej mâŘ poķwiöciĞ tak wiele czasu i siĞ na realizacjö ich dawnego marzenia, zamieszkajâ tam przez rok na próbö i jeķli rzeczywiķcie nie przekona siö do nowego lokum, rozwaŘâ jego sprzedaŘ. Porozumieli siö wiöc: roczny okres próbny, po którym zastanowiâ siö, czy ona rzeczywiķcie nie jest w stanie tam mieszkaä. Przyczyna, dla której w tak przyjacielskiej i bezkonfliktowej atmosferze udaĞo im siö osiâgnâä kompromis, byĞa prosta: dla obojga z nich dobro partnera byĞo waŘniejsze niŘ wĞasne. Bacznie wsĞuchiwali siö w to, co drugie miaĞo do zako- munikowania, i wczuwali siö w jego osobö. Oboje pragnöli, by partner byĞ szczö- ķliwszy niŘ oni sami. Lub — ujmujâc rzecz nieco inaczej — Řadne z nich nie byĞoby szczöķliwe, gdyby szczöķliwy nie byĞ równieŘ i partner. To absolutna podstawa kaŘdego udanego zwiâzku. Nie wyobraŘam sobie, by sprawnie funkcjonujâcy zwiâzek istniaĞ na innej zasadzie niŘ ta. Szczöķcie Twojego partnera powinnaķ ceniä bardziej niŘ Twoje wĞasne. Odrzuä egoistycznâ postawö i przedkĞadaj jego dobro ponad swoje, w przeciwnym wypadku czeka Was part- nerski pat i grzöŖniöcie w nieustannych kĞótniach. 68 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 25 Jeķli dobierajâc partnera, podjöĞaķ wĞaķciwâ decyzjö, bödzie on postöpowaĞ w analogiczny sposób. Wzajemnoķä gwarantuje skutecznoķä tego rodzaju po- stawy: moŘesz bez obaw odsunâä swoje wĞasne potrzeby i pragnienia na dalszy plan, gdyŘ Twój partner z pewnoķciâ da im pierwszeĠstwo. Twoje dobro postawi na pierwszym miejscu, dlatego Ty sama moŘesz siö skoncentrowaä na czym innym. Zwiâzki, w których tylko jedno z partnerów podejmuje ów wysiĞek, sâ skazane na poraŘkö. Byä moŘe pozostaniecie razem, jednak relacje miödzy Wami z pew- noķciâ nie bödâ zdrowe. Co wiöcej: nawet posiadajâcy „przewagö” partner bödzie podķwiadomie töskniä za szczöķliwym i przesyconym bliskoķciâ zwiâzkiem. Jeķli Řadne z Was nie bödzie miaĞo na wzglödzie dobra tej drugiej osoby, czeka Was nieustanna walka i stopniowe oddalanie siö od siebie. Udane, silne, peĞne miĞoķci i ciepĞa zwiâzki to te, w których partnerzy bardziej niŘ o sobie myķlâ o szczö- ķciu swojego towarzysza Řycia. MO¿ESZ POZWOLIm SOBIE NA ODSUNI}CIE SWOICH POTRZEB I PRAGNIE” NA DALSZY PLAN, GDY¿ Z PEWNO¥CIk ZADBA O NIE TWÓJ PARTNER. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 69 ZASADA NR 26 Odczytuj znaki W jaki sposób okazujesz partnerowi swojâ miĞoķä? Czy wröczasz mu bez okazji kwiaty lub czekoladki? Zabierasz go do Waszej ulubionej restauracji? A moŘe przyrzâdzasz mu jego ulubione danie? Czy kaŘdego dnia mówisz mu tuzin razy „kocham ciö”? I czy sĞyszysz to samo w odpowiedzi? Jeķli na powyŘsze pytania odpowiedziaĞaķ przeczâco i zaczynasz mieä poczucie winy, pragnö Ciö uspokoiä. Pamiötam doskonale rozmowö, jakâ odbyliķmy któregoķ dnia po obiedzie ze znajomym maĞŘeĠstwem. Oboje, jak mi wyjawili, (najczöķciej) z doķä duŘâ dozâ humoru podchodzili do faktu, Ře on niemal wcale nie uzewnötrzniaĞ swojej miĞoķci do Řony. MöŘczyzna odparĞ: „To nie fair. A co z tymi wszystkimi filiŘankami kawy, które przyrzâdzam ci kaŘdego ranka? Twoim wylegiwaniem siö w weekendy, podczas gdy ja zajmujö siö dzieämi? A to, Ře myjö twój samochód, teŘ siö nie liczy?”. Reakcja kobiety byĞa zdecydowana: „Nie ma w tym ani odrobiny romantyzmu. To, o czym mówisz, to wyĞâcznie przysĞugi”. MöŘczyzna wyglâdaĞ na mocno skonsternowanego: „A dlaczego twoim zdaniem robiö to wszystko?”. „Romantycznoķä” w zwiâzku jest przez nas pojmowana zazwyczaj doķä wâsko: kwiaty, czekoladki, wyjķcia do restauracji, powtarzane nieustannie wyznania uczuä. To oczywiste. W rzeczywistoķci istnieje jednak nieskoĠczona liczba sposobów, którymi moŘesz obwieķciä partnerowi swojâ miĞoķä. Najmniejszy drobiazg, który robisz nie dlatego, Ře musisz, lecz po to, by uszczöķliwiä partnera, znaczy tyle samo, co „kocham ciö”. Jeķli chcesz „zmierzyä” siĞö uczucia swojego partnera, nie skupiaj siö wyĞâcznie na otrzymanych od niego kwiatach i sĞodyczach (choä nie przeczö, miĞo jest po powrocie z pracy znaleŖä na stole ulubione czekoladki). Przypomnij sobie ostatni raz, kiedy zmieniĞ poķciel, choä akurat nie wypadaĞa jego kolej, w trzaskajâcy mróz wyszedĞ do apteki po aspirynö dla Ciebie czy wykonaĞ za Ciebie waŘny 70 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 26 telefon, bo tego dnia byĞaķ akurat zupeĞnie bez siĞ. Jeķli te prozaiczne, banalne i z pozoru kompletnie wyprane z romantycznoķci gesty nie sâ oznakami miĞoķci, to czymŘe u licha sâ? Dlaczego wobec tego zrobiĞ to wszystko? Jeķli nauczysz siö wreszcie wĞaķciwie rozpoznawaä dawane przez partnera znaki, poczuje on, Ře jego uczucie zostaĞo dostrzeŘone. Ty zaķ uzmysĞowiwszy sobie, Ře kaŘda przyniesiona do ĞóŘka filiŘanka kawy jest zaszyfrowanym „kocham ciö”, nabierzesz poczucia bezpieczeĠstwa i staniesz siö szczöķliwsza. PeĞne uczucia gesty to nie tylko wyröczanie siö w codziennych obowiâzkach. Kochajâcy Ciö partner ofiaruje Ci w ten sposób odrobinö swobody, o ile wie, Ře jej pragniesz. Gdy wiöc Řona oznajmia möŘowi: „MoŘesz wybraä siö na ryby, a ja zabiorö gdzieķ dzieci”, w oczywisty sposób wyznaje mu swojâ miĞoķä. Nie powinnaķ oczekiwaä od swojego partnera (lub kogokolwiek innego), by w taki sam sposób jak Ty uzewnötrzniaĞ swojâ miĞoķä i inne uczucia. Powiem wiöcej: to Řadna sztuka wpaķä do sklepu w drodze z pracy do domu i kupiä ol- brzymie pudeĞko czekoladek lub bukiet róŘ. MiĞe to wprawdzie i rozczulajâce, jednak o wiele trudniej jest wstaä jako pierwszy rano i zaparzyä kawö, umyä samochód, skosiä trawnik lub wyröczyä partnera w czymķ, na co nie ma on w danej chwili najmniejszej ochoty. Nie odsâdzaj swojego möŘa od czci i wiary jedynie dlatego, Ře nie potrafi byä równie romantyczny jak bohaterowie kino- wych romansów. Zamiast tego pokaŘ mu, Ře go rozumiesz, i tym razem to Ty pozwól mu poleŘeä dĞuŘej w ĞóŘku lub zrób mu filiŘankö herbaty. NAJMNIEJSZY DROBIAZG, KTÓRY ROBISZ NIE DLATEGO, ¿E MUSISZ, LECZ PO TO, BY USZCZ}¥LIWIm PARTNERA, ZNACZY TYLE SAMO, CO „KOCHAM CI}”. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 71 ZASADA NR 27 Zmieñ siÚ w bohaterkÚ (lub bohatera) Czy pamiötasz, jak bödâc dzieckiem, zachwycaĞeķ siö baķniami i opowieķciami o nierealnych ķwiatach? Ja sam bawiâc siö, uwielbiaĞem wyobraŘaä sobie, Ře jestem dosiadajâcym râczego rumaka dzielnym rycerzem, toczâcym nieustannâ walkö ze ZĞem. Czasem, dla odmiany, bywaĞem równieŘ komicznym super- bohaterem, który nieustraszony mknie ku niebezpieczeĠstwu. UŘywajâc swej magicznej mocy, wybawiaĞem z niego wszystkich, którzy w danej chwili potrze- bowali pomocy. WciâŘ nie jest za póŖno, by staä siö bohaterkâ lub bohaterem. KaŘdy z nas Ğaknie od czasu do czasu kogoķ takiego u swojego boku — kogoķ, kto obroni, pospieszy na ratunek i uratuje od przeraŘajâcego smoka czy nadciâgajâcej armii wroga, kto przeprowadzi przez ciemny i groŖny labirynt. Nikt nie skorzystaĞ ostatnio z Twoich nadludzkich mocy? W porzâdku, poszukajmy innych moŘli- woķci wykazania siö Twojâ siĞâ i uratowania ķwiata (lub przynajmniej kogoķ, kogo kochasz). Znam ludzi, którzy pilnie potrzebowali takiej pomocy w chwilach kryzysów i nie- szczöķä. ZaĞóŘmy, Ře Twój partner trafia niespodziewanie do szpitala (wszystko w porzâdku, to niegroŖna dolegliwoķä). Na Twojâ gĞowö zwalajâ siö nagle wszyst- kie obowiâzki zwiâzane z opiekâ nad dzieämi, prowadzeniem domu, wreszcie — zarabianiem na Řycie. CóŘ za wyjâtkowa okazja! Szybko, gdzie jest kostium superbohatera? Masz szansö siö wykazaä. Gdy mâŘ wróci ze szpitala, powitajâ go szczöķliwe, uķmiechniöte dzieci, dom bödzie czysty i lķniâcy, wyprane i wypraso- wane ubrania bödâ leŘeä na póĞkach. Twojego partnera przeraŘa myķl o rozpa- kowywaniu siö po przeprowadzce? Czary-mary, na scenie pojawiasz siö Ty, gotowa z werwâ przystâpiä do dzieĞa i stworzyä w nowym miejscu znanâ Wam atmosferö. A moŘe Twój partner goni w piötkö, jego Řycie jest chaotyczne i szuka w Tobie ukojenia? Choä przez kilka dni staĠ siö dla niego azylem i cichâ przystaniâ. 72 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 27 Istnieje tylko jeden warunek: musisz mieä pewnoķä, Ře Twój partner faktycznie potrzebuje interwencji takiego superbohatera. Znam ludzi (sam siö do nich zaliczam), którzy wkraczali do akcji i przejmowali ster wydarzeĠ, podczas gdy ich partnerzy nie Řyczyli sobie Řadnej pomocy. Wsparcie, oferowane niemal siĞâ, moŘe byä odebrane jako protekcjonalnoķä i sugerowaä partnerowi, Ře sam nie jest w stanie podoĞaä sytuacji. Partner byä moŘe nie chce, byķ przejmowaĞa kon- trolö nad jego Řyciem. Pragnie jedynie, byķ z Clarka Kenta (lub Lois Lane) na krótko wcieliĞa siö w rolö Supermana (lub jego partnerki), po czym, gdy tylko wzburzone fale Waszego Řycia nieco opadnâ, natychmiast przeĞâczyĞa siö na poprzedni, codzienny „tryb” (który moŘe byä równie ekscytujâcy, jednak z mniej- szâ dawkâ adrenaliny). Postaraj siö zatem „jedynie” wybawiä swojego partnera od smoka, a kontrolö nad jego Řyciem pozostaw jemu samemu. Nie musisz byä jednak Supermanem. MoŘesz siö wcieliä w jakâkolwiek postaä, którâ lubisz. Czy widzisz siebie w roli awanturniczego typa w rodzaju Errola Flynna? A moŘe bardziej odpowiadaĞby Ci silny i rozwaŘny Merlin? Czy jesteķ królowâ Brytów Boudikâ, dzielnie stawiajâcâ czoĞa rzymskim najeŖdŖcom lub promiennâ figurâ nowojorskiej Statuy Wolnoķci? KaŘde z nas ma bohatera, w którego chciaĞoby siö wcieliä. Niektórzy z nas znakomicie sprawdzajâ siö w obliczu zagroŘenia, inni dla odmiany nawet poķrodku najwiökszej zawieruchy potrafiâ zaraziä otoczenie swoim spokojem i daä ukojenie. Jeszcze inni zawsze wskaŘâ rozwiâzanie, nawet gdy sytuacja wydaje siö beznadziejna. Zatem naprzód, znajdŖ swojego wĞasnego bohatera. Zastanów siö, kto drzemie wewnâtrz Ciebie i nie obawiaj siö podjâä wyzwania, gdy Twój partner znajdzie siö w potrzebie. JAKk BOHATERKk CHCIA’ABY¥ BYm? Z A S A D Y W Z W I k Z K U 73 ZASADA NR 28 Zaakceptuj róĝnice, doceñ to, co Was ïÈczy Twoim priorytetem jest lķniâcy czystoķciâ dom i punktualnie podawane posiĞki. Poza tym niemal co chwila wpadajâ do Was przyjaciele, których w jakiķ sposób trzeba ugoķciä. Tymczasem Twoja druga poĞowa zaszyĞa siö w swoim gabinecie, dopracowujâc sprawozdanie na poniedziaĞkowe spotkanie firmowe. Co stoi na przeszkodzie, by siedzâc tam, opĞaciĞ przez internet kilka rachunków i uporzâd- kowaĞ nieco papiery? Aaaaach! Za nic nie jesteķ w stanie zrozumieä, dlaczego Twój partner z takim upodoba- niem zamyka siö w swoim pokoju. Tymczasem równieŘ i on nie rozumie o co tyle haĞasu. O sprzâtanie i gotowanie? Dzieje siö tak dlatego, Ře jesteķcie róŘni. Od- mienne perspektywy, róŘne priorytety, diametralnie rozbieŘne osobowoķci, inne koncepcje. Jeķli pragniecie udanego zwiâzku, który skutecznie przetrwa próbö czasu, po- winniķcie pogodziä siö z faktem, Ře jesteķcie róŘni. Jeszcze lepiej, jeķli nie tylko zaakceptujecie ów fakt, ale teŘ nauczycie siö czerpaä z niego korzyķci. On oczarowuje wszystkich przez telefon, Ty ķwietnie zaĞatwiasz wszelkie urzödowe sprawy na piķmie. Jedno z Was jest doskonaĞym organizatorem, drugie z kolei jak nikt inny potrafi uzmysĞowiä nawet najwiökszemu pracoholikowi, Ře cza- sem przydaĞaby mu siö odrobina relaksu. Z nikim innym, tylko z Tobâ dzieci uwielbiajâ szaleä po lesie, tymczasem Twój partner jest mistrzem w opowia- daniu bajek i sklejaniu modeli. Zwiâzki partnerskie to zespoĞy dwuosobowe, a najlepsze zespoĞy to takie, w skĞad których wchodzâ zawodnicy o zróŘnicowa- nych potencjaĞach i umiejötnoķciach. Jako jednostki jesteķcie ķwietni — razem moŘecie dokonaä jeszcze wiöcej. Lepiej nie wspominaä, jak nudny byĞby dla Was ķwiat, gdybyķcie pod kaŘdym wzglödem byli do siebie podobni. Czy chciaĞabyķ mieä za partnera swojego klona? ZaĞoŘö siö, Ře nie! 74 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 28 Gdy wiöc partner zrobi coķ, co doprowadza Ciö do szewskiej pasji, coķ, czego nie rozumiesz lub wydaje Ci siö, Ře naleŘaĞo to zrobiä zupeĞnie inaczej, pomyķl raczej o zaletach dzielâcych Was róŘnic. Nie powinnaķ jednak zbytnio siö w nie zagĞöbiaä i analizowaä. Jeķli juŘ, to zastanów siö nad tym, co Was Ğâczy — wspólne pasje i zainteresowania. Radoķä, jakâ oboje czerpiecie ze spaceru w deszczu, gry w scrabble, oglâdania filmów przyrodni- czych, wypadów do pubów i spotkaĠ z przyjacióĞmi. Tak, dobrze jest, jeķli macie coķ, co Was Ğâczy. Powinniķcie celebrowaä wspólne chwile z dorastajâcymi dzieämi, wspólne pasje. Pamiötaj jednak, Ře róŘnice sâ zdrowe — nawet jeķli czasem doprowadzajâ Ciö do furii. NAJLEPSZE ZESPO’Y SK’ADAJk SI} Z ZAWODNIKÓW O ZRÓ¿NICOWANYCH POTENCJA’ACH. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 75 ZASADA NR 29 Nie upokarzaj swojego partnera Niezwykle to przygnöbiajâce i zaĞoŘö siö, Ře znasz ludzi, którzy postöpujâ w ten sposób. RównieŘ i ja znam osoby, które czerpiâ jakâķ dziwnâ przyjemnoķä z pu- blicznego poniŘania swojego partnera, deprecjonowania jego osiâgniöä, tĞam- szenia go. Nierzadko zastanawiamy siö, co jeszcze trzyma te osoby przy ich partnerach, skoro majâ o nich tak niskie mniemanie? Nie jestem jednak pewny, czy to, co mówiâ, odzwierciedla w rzeczywistoķci ich prawdziwe myķli i poglâdy. Publiczne upokarzanie partnera jest dla nich po prostu ŖródĞem swego rodzaju przyjemnoķci. Wķród moich znajomych sâ ludzie, którzy robiâ to z mniejszym bâdŖ wiökszym upodobaniem. Znam teŘ takich, którzy pozwalajâ sobie na takie zachowanie jedynie w odosobnionych przypadkach, np. gdy pra- gnâ rozĞadowaä emocje narosĞe po jakiejķ gwaĞtownej sprzeczce z partnerem. Nie tödy droga. Jest to zachowanie niedopuszczalnie w stosunku do nikogo, a zwĞaszcza w stosunku do wĞasnego partnera. Nawet, gdy w ķrodku gotujesz siö z wķciekĞoķci, nigdy nie powinnaķ publicznie praä swoich brudów. Jeķli nie potrafisz panowaä nad sobâ w obecnoķci innych, pozostaĠcie w domu i roz- wiâŘcie problem. Powinnaķ jednak potrafiä zachowaä kontrolö nad sobâ. Jakâ perwersyjnâ trzeba mieä osobowoķä, aby czerpaä satysfakcjö z poniŘania i do- prowadzania do rozpaczy osoby, którâ podobno siö kocha? Sprawa jest niezwykle prosta. Pod absolutnie Řadnym pozorem nie wolno Ci: z podkopywaä pozycji partnera i kompromitowaä go; z poniŘaä partnera i umniejszaä wartoķä jego osoby; z byä nieuprzejmâ w stosunku do niego; z wyķmiewaä go i stroiä sobie z niego Řartów. z rozmawiaä o jego sĞabych stronach. Wymienione zachowania sâ niedopuszczalne w obecnoķci innych osób, po- winnaķ równieŘ wystrzegaä siö ich w zaciszu Waszego domu. 76 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 29 Profesjonalni psychologowie powiedzieliby zapewne, Ře tego rodzaju zacho- wania sygnalizujâ niskâ samoocenö i poczucie niedowartoķciowania (wywo- Ğywane, byä moŘe, postawâ poniŘanego partnera) przejawiajâcych je osób. Upokarzanie innych i umniejszanie ich osiâgniöä jest metodâ wzmocnienia swojego „ja”. Szczerze mówiâc, przyczyny tego rodzaju postawy niespecjalnie mnie interesujâ. Nie ma dla niej Řadnego usprawiedliwienia. Jeķli wydaje Ci siö, Ře u jej podstaw leŘy wiökszy, wymagajâcy rozwiâzania problem, nie zwlekaj i rozwiâŘ go. Tymczasem jednak bezwarunkowo zaprzestaĠ zachowaĠ, którâ mogâ byä krzywdzâce dla innych. ChciaĞbym, abyķmy dobrze siö zrozumieli. Mówiâc o upokarzaniu partnera, nie mam bynajmniej na myķli Řartobliwego i kokieteryjnego przekomarzania siö, nie bödâcego niczym innym jak zabawâ. Znam pary, które naķmiewajâ siö ze swoich przywar w taki figlarny sposób. To zupeĞnie co innego. ŗartujâ bowiem z siebie oboje, obojgu sprawia to przyjemnoķä i zbliŘa ich do siebie. Zapewne doskonale orientujesz siö, pod którâ kategoriö podpada Twój przypa- dek. Nie oszukuj siö, Ře Twojemu partnerowi podoba siö Twoje naigrawanie siö z niego, gdy w gĞöbi duszy masz ķwiadomoķä, Ře Řart byĞ marnej jakoķci, a ofiara uķmiecha siö jedynie dla zachowania twarzy. Niektórym moŘe wydaä siö dziwne, Ře osoba usiĞujâca upokorzyä partnera i podkopaä jego pozycjö osiâga zazwyczaj efekt odwrotny do zamierzonego. Jeķli jednak kiedykolwiek byĞaķ ķwiadkiem tego rodzaju zachowaĠ, doskonale wiesz w czym rzecz: tym, kto zazwyczaj kompromituje siö i traci w oczach obserwatorów, jest sam agresor. Znam kilka takich par i z caĞym przekonaniem mogö stwierdziä, Ře we wszystkich bez wyjâtku przypadkach to wĞaķnie strona atakujâca traci sympatiö otoczenia, a zyskuje jâ w milczeniu przeĞykajâca upokorzenia ofiara. NAWET, JE¥LI TRZ}SIESZ SI} Z W¥CIEK’O¥CI, NIE POWINNA¥ PUBLICZNIE PRAm WASZYCH BRUDÓW. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 77 ZASADA NR 30 Co takiego? Chyba siÚ przesïyszaïam! PrzemyķlaĞaķ sprawö i zgodziĞaķ siö ze mnâ, Ře Twojemu partnerowi od czasu do czasu potrzeba wiöcej przestrzeni (Zasada nr 22)3. Wiesz juŘ, Ře od czasu do czasu musi umówiä siö w pubie ze swoimi najlepszymi kolegami, pobuszowaä po okolicy z aparatem fotograficznym bâdŖ zanurzyä siö w magicznym ķwiecie kopert okolicznoķciowych z pierwszego dnia obiegu. Nagle jednak okazuje siö, Ře jego najlepszym przyjacielem jest kobieta. ZamiĞo- wanie do filatelistycznych ciekawostek coraz czöķciej wiâŘe siö z wyjazdami na tygodniowe spotkania w krögu podobnych mu pasjonatów, a aparat, który posiada, przestaĞ mu wystarczaä — zamierza go sprzedaä i sprowadziä z zagranicy znacznie droŘsze urzâdzenie. Niespodziewanie zapragnâĞ porzuciä staĞâ posadö i zapisaä siö na dwuletnie studia, co oznacza, Ře utrzymanie domu spadnie caĞkowicie na Twoje barki. Chce podjâä pracö, która wymaga od niego tygo- dniowych wyjazdów raz na miesiâc. W Twojej gĞowie rozlega siö dzwonek alarmowy. Zaraz, przecieŘ nie taka byĞa umowa, kiedy angaŘowaĞaķ siö w tö znajomoķä. CóŘ, obawiam siö, Ře warunki ulegĞy zmianie. MoŘe nie doczytaĞaķ tego, co byĞo napisane drobnym drukiem? Jeķli kogoķ kochasz, Twojâ powinnoķciâ jest pomóc tej osobie w zrealizowaniu jej aspiracji, marzeĠ i planów, nawet, jeķli te dâŘenia oznaczajâ dodatkowy wysiĞek i wyrzeczenia z Twojej strony. Bez paniki. Nie oznacza to, Ře masz z uķmiechem na ustach przyklasnâä, gdy Twoja druga poĞowa zechce wdaä siö w romans z koleŘankâ z biura lub popeĞniä jakieķ straszliwe przestöpstwo. Jednak wszystkie przykĞady, które przed chwilâ wymieniĞem, sâ jak najbardziej uzasadnionymi pragnieniami. KĞopot polega na tym, Ře nie znalazĞy siö one równieŘ na Twojej liķcie ŘyczeĠ. 3 ZakĞadam, Ře tak siö staĞo. W przeciwnym wypadku nie dotarĞabyķ aŘ do tego momentu. 78 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 30 Nie uda Ci siö jednak wesprzeä partnera w jego dâŘeniach i staä siö osobâ, jakâ chciaĞby mieä u swojego boku, dopóki nie stĞumisz w sobie podejrzliwoķci, zazdroķci i uraz oraz nie staniesz siö tolerancyjna i entuzjastycznie nastawiona do jego pomysĞów. Byä moŘe przyjdzie Ci w milczeniu znosiä wyrzeczenia. Zdajö sobie sprawö, Ře moŘe to byä nieĞatwe, jednak pamiötaj o nagrodzie, którâ bödzie wzmocnienie Waszego zwiâzku. Z pewnoķciâ warto dla niego ponieķä pewne koszty. Poza tym czy istnieje jakaķ alternatywa? Jeķli odmówisz wspóĞpracy i pozbawisz partnera swojej pomocy, przyczynisz siö do narastania uraz i zaleŘnoķci, niszczâc jednoczeķnie jego marzenia. Jaki wpĞyw moŘe to wywrzeä na Twojego partnera? Czy w ten sposób okazujesz mu swojâ miĞoķä? A co w przypadku, gdy jego plany kompletnie nie spotykajâ siö z Twojâ aprobatâ? CóŘ, powinniķcie wtedy uwaŘnie zastanowiä siö nad Twoimi wâtpliwoķciami. Masz peĞne prawo, by wyraziä swoje rozterki i porozmawiaä o nich. Twoje obawy o zapewnienie rodzinie ķrodków materialnych, wynikajâce z faktu, Ře mâŘ pragnie zwolniä siö z pracy i wróciä na studia, sâ caĞkowicie uzasadnione. Powinnaķ jednak zapewniä partnera, Ře wspierasz jego ambicje i chcesz jedynie omówiä dröczâce Ciö wâtpliwoķci, wynikajâce z jego planu. Kategoryczna od- mowa i postawa „nie, bo nie” nie sâ tu wskazane. Twoja postawa musi wynikaä z pragnienia ujrzenia swojego partnera osiâgajâcego to, co wedĞug niego samego jest dla niego istotne. ODMAWIAJkC WSPӒPRACY I POZBAWIAJkC PARTNERA TWOJEGO WSPARCIA, PRZYCZYNIASZ SI} DO NARASTANIA URAZ I ZALE¿NO¥CI, A JEDNOCZE¥NIE NISZCZYSZ JEGO MARZENIA. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 79 ZASADA NR 31 Nigdy nie kïadě siÚ do ïóĝka rozgniewana Gdy byĞem maĞym chĞopcem, moja matka czösto powtarzaĞa mi to powiedzenie. Z jakichķ nieznanych mi juŘ dziķ przyczyn uznaĞem, Ře oznacza ono ni mniej, ni wiöcej jak to, Ře nie powinniķmy iķä spaä pokĞóceni na wypadek, gdyby któreķ z nas nastöpnego ranka miaĞo siö juŘ nie obudziä . Przyznajö, Ře to nie- zwykle dramatyczna wizja, choä znam przypadki, Ře coķ takiego faktycznie miaĞo miejsce. Jeķli Twój partner miaĞby w nocy niespodziewanie odejķä z tego ķwiata, nastrój, w jakim kĞadĞaķ siö spaä, bödzie towarzyszyĞ Ci jeszcze przez kilka lat Twojego Řycia. Podobnie, gdy Řegnasz partnera wychodzâcego do pracy, warto siö czasem zastanowiä, jak byķ siö czuĞa, gdyby pewnego dnia nie wróciĞ do domu. Wybacz mi te przygnöbiajâce dywagacje. Nie sugerujö bynajmniej, byķ nie- ustannie zadröczaĞa siö ponurymi myķlami, chciaĞbym jedynie, Řebyķ instynk- townie ŘegnaĞa siö z nim, jak gdybyķ robiĞa to po raz ostatni. Otrzâķnijmy siö z tych depresyjnych rozwaŘaĠ. Zasada dotyczy równieŘ spraw o wiele bardziej przyziemnych. Upraszczajâc sprawö, moŘna rzec, Ře wszyscy bâdŖ to obraŘamy siö i tĞumimy w sobie gniew, bâdŖ natychmiast i gwaĞtownie dajemy mu wyraz. Do którego z typów naleŘysz? Do typu „wybuchowego”, który uzewnötrznia swoje emocje, zrzucajâc caĞy ich balast natychmiast, czy teŘ dawkujesz je powoli, godzinami lub nawet przez kilka dni? KaŘde z nas w inny sposób radzi sobie z irytacjâ, frustracjâ i gniewem, a sposób, w jaki na nasze prze- jawy emocji reaguje partner, wywiera na nas dodatkowy wpĞyw. Niedobrze jest, jeķli naszemu zwiâzkowi towarzyszâ nieustanne awantury, jednak mieszczâca siö w granicach dojrzaĞego zachowania kĞótnia raz na jakiķ czas moŘe podziaĞaä uzdrawiajâco. Mistrzowie Zasad nigdy nie posuwajâ siö do gróŖb, nie przejawiajâ agresji, nie szafujâ oskarŘeniami jedynie po to, by wyrzâdziä komuķ przykroķä ani nie pozwalajâ sobie na zachowania, których mogliby póŖniej ŘaĞowaä. Jednak w ramach wyznaczonych przez powyŘsze ograniczenia okazjo- nalna sprzeczka jest — rzekĞbym nawet — wskazana. 80 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 31 Pamiötaj jednak, Ře jest to kĞótnia nie z kolegâ z pracy, bratem, niezrównowaŘo- nym klientem infolinii czy motocyklistâ, który zajechaĞ Ci drogö. To kĞótnia z osobâ, którâ kochasz najbardziej na ķwiecie, wiöc sama w sobie jest juŘ przykra. Tak szybko, jak to tylko moŘliwe, powinniķcie otrzâsnâä siö z jej pozostaĞoķci. Najlepszym sposobem na to jest wprowadzenie Zasady, Ře po zakoĠczeniu sprzeczki nie bödziecie juŘ do niej wracaä. ŗadnych dâsów, aluzji i trzaskania drzwiami ciâgnâcych siö nieraz i kilka dni po fakcie. ByĞoby wspaniale, gdyby kaŘdy dzieĠ moŘna byĞo rozpoczynaä „od nowa” i z „wy- zerowanym licznikiem”. Nie uda Ci siö jednak tego dokonaä, jeķli kĞótnie i niedopowiedzenia bödziesz zabieraä ze sobâ do ĞóŘka. Naturalnie, waŘne dla Waszego zwiâzku sprawy mogâ wymagaä póŖniejszych nawiâzaĠ i dyskusji, nie znaczy to jednak, Ře macie byä do siebie wrogo nastawieni, a przez caĞy czas muszâ towarzyszyä Wam negatywne emocje. Raz na zawsze wyzbâdŖ siö nawyku spania w pokoju goķcinnym (o ile macie taki), dlatego Ře jesteķ obraŘona na partnera, lub gniewnego odwracania siö do niego plecami. Tego rodzaju zachowania nie przystojâ Mistrzyni Zasad. Oboje macie w sobie wystarczajâcy potencjaĞ, aby wieczorem wyjaķniä i rozwiâzaä narosĞe w ciâgu dnia problemy i by uzmysĞowiä sobie, Ře zbyt mocno siö kochacie, aby cokolwiek miaĞo Was podzieliä. A jeķli Twój partner nie potrafi przeĞknâä swojej dumy i postöpuje w ten sposób, musisz wziâä sprawy w swoje röce. Jak zatem zabraä siö do rzeczy i sprawiä, by narosĞe miödzy Wami problemy nie miaĞy wstöpu do Waszej sypialni? To Ğatwe. Przewróä stronö — odpowiedŖ znajdziesz w kolejnej Zasadzie. NIE TWIERDZ}, ¿E NIGDY NIE POWINNI¥CIE SI} K’ÓCIm — JEST TO NIEREALNE I NIEZDROWE DLA WASZEGO ZWIkZKU. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 81 ZASADA NR 32 Pierwsza wyciÈgaj rÚkÚ do zgody Dojrzali ludzie nie pozwalajâ sobie na awantury. Naturalnie spierajâ siö, dysku- tujâ, miewajâ odmienne zdanie. WyraŘajâ swoje uczucia i sygnalizujâ, gdy czujâ siö dotkniöci bâdŖ zdenerwowani. Unikajâ jednak awantur, za które w ostatecz- nym rozrachunku musieliby siö nawzajem przepraszaä. No dobrze, zagalopowaĞem siö — i nam czasem siö to zdarza. Co bynajmniej nie ķwiadczy o tym, Ře to wĞaķciwe rozwiâzanie. Od czasu do czasu zapominamy o ksiâŘkowym „gdy mówisz…, czujö…” i zachowujemy siö w sposób, który przystoi jedynie dzieciom. Bez obaw, kaŘdemu z nas siö to zdarza. StaĞo siö: pokĞóciliķmy siö nie na Řarty z ukochanâ osobâ (nie jest to najprzy- jemniejsze). I co dalej? Rozwiâzaniem — jak siö zapewne domyķlasz z tytuĞu tego rozdziaĞu — jest przeprosiä. Wyciâgnâä rökö do zgody, nim uczyni to partner. Czy taka postawa wydaje Ci siö sĞuszna? Zastanawiasz siö, czy powinnaķ? Czujesz, Ře chowajâc dumö do kieszeni, stracisz twarz i upokorzysz siö? To bĞâd. Jesteķ Mistrzyniâ Zasad, wystarczajâco silnâ, pewnâ siebie i ķwiadomâ swojej wartoķci, aby tak postâpiä. Nie proszö Ciö, byķ przepraszaĞa swojego partnera publicznie, w obecnoķci 500 postronnych osób. To „prywatne”, intymne przeprosiny, które kierujesz w stronö kogoķ, kto jest dla Ciebie najdroŘszy. Potrafisz to zrobiä. Zastanów siö, za co przepraszasz swojego partnera. Czy to nie hipokryzja, by kajaä siö w sytuacji, gdy w gĞöbi duszy jesteķ przekonana o swojej sĞusznoķci? Nie, gdyŘ to nie za wĞasne sĞowa przepraszasz. Przepraszasz za to, Ře pozwoliĞaķ, by caĞkiem spokojna wymiana poglâdów przeksztaĞciĞa siö w karczemnâ awan- turö. Do kĞótni potrzeba dwojga, prosisz wiöc partnera o wybaczenie swojego dziecinnego zachowania i bĞödów, za sprawâ których Wasza dyskusja przy- braĞa tak gwaĞtowny obrót. Któreķ z Was powinno jako pierwsze uzmysĞowiä sobie, Ře zachowaliķcie siö dziecinnie — jako Mistrzyni Zasad to Ty musisz podjâä to wyzwanie. Nawet jeķli i on jest Mistrzem Zasad, nic nie stoi na przeszkodzie, byķ to Ty wykonaĞa 82 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 32 pierwszy ruch. Musicie udowodniä, Ře przynajmniej jedno z Was jest wielko- duszne, otwarte, dojrzaĞe, szlachetne i gotowe do pojednania. Jeķli dopisze Ci szczöķcie, partner odpowie tym samym. Potrzebne Wam bödzie jedynie przypo- mnienie Zasad. NiezaleŘnie od przyczyn, które doprowadziĞy do tak burzliwego spiöcia (nie- wykluczone, Ře gdy atmosfera miödzy Wami nieco juŘ siö uspokoi, bödziecie musieli rozwiâzaä zaistniaĞy problem), pogodzenie siö i powrót do przyjacielskich stosunków sâ po wielokroä lepsze aniŘeli dâsy i skrywany gniew. Oboje dopro- wadziliķcie do tego stanu, oboje wiöc musicie podjâä trud, by go zaŘegnaä. Pamiötaj: przepraszasz partnera nie za swoje wczeķniejsze wypowiedzi czy za- chowanie, lecz za to, Ře dopuķciĞaķ, by sytuacja osiâgnöĞa punkt wrzenia i wy- mknöĞa siö spod kontroli. Naturalnie, jeķli i one byĞy nie na miejscu, powinnaķ przeprosiä równieŘ i za nie. PRZEPRASZASZ ZA DZIECINNE ZACHOWANIE I ZA TO, ¿E ZAPOMNIA’A¥ O WSZYSTKICH ZASADACH. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 83 ZASADA NR 33 Houston, mamy problem Jak czösto spotykasz siö z sytuacjâ, gdy jedno z partnerów, zwierzajâc siö swojej drugiej poĞowie z jakiegoķ problemu, sĞyszy w odpowiedzi: „To nie moja sprawa”? Znam ludzi, którzy caĞkowicie na serio mówili swoim partnerom „Twoja zazdroķä / gniew / stres to twój problem”. Znam teŘ takich, którzy in- formowali partnera o swoich rozterkach („nie podoba mi siö, Ře pracujesz tak dĞugo / miejsce, w którym mieszkamy / nasza dieta / to, Ře wszödzie rozrzucasz swojâ bieliznö”) po to jedynie, by usĞyszeä od niego: „Nie widzö w tym Řadnego problemu”. A powinien. JuŘ z samej definicji zwiâzku wynika, Ře jeķli Twój partner nie jest szczöķliwy, masz problem. Wspólnie powinniķcie zastanowiä siö nad nim i go rozwiâzaä. Oto dlaczego posĞugujemy siö tu sĞowem „partner” — wywodzi siö ze starofrancuskiego „parçon” (udziaĞ, czöķä) i oznacza ni mniej, ni wiöcej, Ře problem dotyczy Was obojga4. Takie podejķcie do sprawy bardzo mnie smuci. To niezwykle przygnöbiajâce, gdy ktoķ na wyraŘane otwartym tekstem rozterki partnera reaguje lekcewaŘe- niem i nie zamierza doĞoŘyä staraĠ, by rozwiâzaä problem. Partner znaczy dla takiej osoby tak niewiele, Ře caĞa rzecz po prostu w ogóle jej interesuje. JuŘ fakt, Ře Twoja druga poĞowa nie czuje siö szczöķliwa, jest problemem samym w sobie. Kropka. NiewaŘne, jakie sâ przyczyny jego nastroju, czy zgadzasz siö z nim, czy teŘ nie, niewaŘne, czy Twoim zdaniem partner zachowuje siö nie- rozsâdnie, dziecinnie, ŘaĞoķnie czy maĞostkowo. JuŘ samo to, Ře nie jest szczö- ķliwy, stanowi problem. I jest to równieŘ Twój problem. UwaŘaj zatem, abyķ sama nie wpadĞa w tö puĞapkö. Jesteķ przecieŘ Mistrzyniâ Zasad i masz ķwiadomoķä pewnych spraw. Jeķli Twój partner przychodzi do 4 A takŘe dlatego, Ře jest niezwykle poprawne politycznie i nie sposób wywnioskowaä z niego, czy jesteķ zamöŘna (Řonaty) i jakiej jesteķ pĞci. 84 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 33 Ciebie i zwierza Ci siö, Ře nie jest szczöķliwy, potraktuj to na powaŘnie. Nie twierdzö bynajmniej, Ře powinnaķ natychmiast skĞadaä wypowiedzenie w pracy, przeprowadzaä siö do innego miasta, podejmowaä decyzjö o kolejnym dziecku, pozbywaä siö z domu dzieci, które juŘ macie, lub czegokolwiek, co w danej chwili powoduje dyskomfort Twojego partnera. Powinnaķ jednak uzmysĞowiä sobie, Ře macie wspólny problem i w normalny sposób powinniķcie dâŘyä do jego rozwiâzania. CóŘ to takiego „normalny sposób”? Och, doskonale wiesz. Rozmowa. Dys- kutujecie, dlaczego dana sytuacja jest dla Was problemem i w jaki sposób po- winniķcie go rozwiâzaä, abyķcie oboje byli usatysfakcjonowani lub by w wyniku Waszej „interwencji” któreķ z Was nie stanöĞo w obliczu kolejnego problemu. PomyĞka — powinienem byĞ napisaä: „Řadne z Was nie stanöĞo w obliczu nowego problemu”. PoniewaŘ, jak juŘ Ci wiadomo, w zwiâzku istnieje tylko jeden rodzaj problemu: wspólny. JU¿ SAM FAKT, ¿E TWÓJ PARTNER NIE JEST SZCZ}¥LIWY, STANOWI PROBLEM, I JEST TO TWÓJ PROBLEM. Z A S A D Y W Z W I k Z K U 85 ZASADA NR 34 JeĂli wynosisz partnera na piedestaï, nie oczekuj, by zostaï tam na zawsze Niektórzy z nas uwielbiajâ wynosiä swoich partnerów na piedestaĞ. Pielögnowaä ich wyobraŘenie jako swego rodzaju króla lub królowej i niemal oddawaä im czeķä. I choä sama byä moŘe nie dostrzegasz u siebie tego rodzaju zachowaĠ, wiedz, Ře kochajâc kogoķ, Ğatwo jest wmówiä sobie, Ře ma siö do czynienia z osobâ doskonaĞâ. Tymczasem Twój partner wcale taki nie jest. To zwykĞy czĞowiek, z krwi i koķci. Wczeķniej czy póŖniej zdarzy mu siö popeĞniä bĞâd, postâpiä niewĞaķciwie, za- chowaä siö nie w swoim stylu. To nieuniknione — postöpujesz tak Ty, ja, kaŘde z nas. BĞâdzi nawet owo bóstwo, w którym jesteķ do szaleĠstwa zakochana. ByĞoby doskonale, gdybyķ uķwiadomiĞa sobie ten fakt i pogodziĞa siö z nim. Wiökszoķci z nas przychodzi to jednak z trudem — od ubóstwianych przez nas partnerów oczekujemy zazwyczaj, by byli nieomylni i niezawodni. Przymuszajâc ich niemal do Řycia wedĞug naszych oczekiwaĠ, wywieramy na nich olbrzymiâ presjö. MoŘe (lecz nie musi) siö zdarzyä, Ře rola „bóstwa” przypadnie Twojej drugiej poĞowie do gustu, jednak nieustannie bödzie mu towarzyszyä obawa o Twojâ reakcjö, gdy ostatecznie okaŘe siö, Ře ów wyidealizowany wizerunek byĞ jedynie wytworem Twojej wyobraŖni. A to jest w stosunku do niego nieuczciwe. Pomyķl, jak poczuĞabyķ siö, gdyby Twój Adonis przytyĞ? Gdyby Twoje wcielenie prawoķci bezczelnie okĞamaĞo swojego szefa, gdyby Twoja opoka nagle runöĞa? Wiedz, Ře wczeķniej czy póŖniej Twój partner odsĞoni swoje ludzkie oblicze. Czy bödziesz rozczarowana? To nie fair w stosunku do niego. On sam nigdy nie roķciĞ sobie pretensji do bycia nadczĞowiekiem, to tylko Ty umieķciĞaķ go na cokole. „Wina” partnera polegaä bödzie wyĞâcznie na tym, Ře na krótko zstâpiĞ z piedestaĞu i przez chwilö byĞ samym sobâ. 86 Z A S A D Y M I ’ O ¥ C I ZASADA NR 34 WedĞug mnie nie ma nic zdroŘnego w fakcie, Ře w swoim partnerze pragniesz widzieä uosobienie doskonaĞoķci (poza tym, jeķli przeczytaĞaķ Zasadö nr 275, wiesz, Ře sama jesteķ t
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zasady miłości. Jak mądrze kochać i być kochanym
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: