Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00276 005324 15186456 na godz. na dobę w sumie
Zastaw zwykły i rejestrowy na prawach własności przemysłowej - ebook/pdf
Zastaw zwykły i rejestrowy na prawach własności przemysłowej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 491
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-2112-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka stanowi obszerne opracowanie poświęcone zastawowi na prawach własności przemysłowej - zagadnieniu, które nabiera coraz większego znaczenia w praktyce obrotu. Najważniejsza część pracy poświęcona jest analizie dopuszczalności obciążenia zastawem poszczególnych praw wyłącznych z dziedziny własności przemysłowej oraz praw poprzedzających udzielenie praw wyłącznych, w szczególności prawa do patentu oraz prawa ze zgłoszenia znaku towarowego. Do innych istotnych zagadnień w niej poruszonych należą m.in.: kwestia roli rejestrów praw własności przemysłowej przy ustanowieniu zastawu, sytuacja prawna zastawcy i zastawnika oraz wygaśnięcie zastawu na prawach własności przemysłowej. Przedmiotem odrębnego omówienia jest zastaw na jednolitych w Unii Europejskiej prawach własności przemysłowej oraz prawach udzielanych w procedurach międzynarodowych. Uwzględniony został także dorobek orzecznictwa i doktryny ustawodawstw obcych.

Opracowanie jest adresowane zarówno do praktyków prawa stykających się z problematyką własności przemysłowej lub zabezpieczeń wierzytelności, jak i przedstawicieli nauki prawa.

Monografia stanowi zaktualizowaną wersję rozprawy doktorskiej, która otrzymała nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w VII edycji konkursu na najlepsze prace doktorskie z dziedziny własności przemysłowej organizowanego przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ZASTAW ZWYKŁY I REJESTROWY NA PRAWACH WŁASNOŚCI PRZEMYSŁOWEJ Łukasz Żelechowski Warszawa 2011 Wydawca serii: Janusz Barta Ryszard Markiewicz Alicja Pollesch Wydawca: Magdalena Przek-Ślesicka Redaktor prowadzący: Adam Choiński Opracowanie redakcyjne: Eliza Marks Skład, łamanie: JustLuk Układ typografi czny: Marta Baranowska © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2011 ISBN 978-83-264-1344-5 ISSN 1897-4392 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl Księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Spis treści Wykaz skrótów / 13 Wstęp / 23 Rozdział I Pojęcie własności przemysłowej / 29 1. Uwagi wprowadzające / 29 2. Prawo własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym / 31 2.1. Zakres prawa własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym. Prawo własności przemysłowej a prawo własności intelektualnej / 31 2.2. Prawo własności przemysłowej a przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji / 36 3. Charakterystyka praw podmiotowych własności przemysłowej / 37 4. Prawa osobiste w prawie własności przemysłowej / 47 5. Prawa własności przemysłowej a własność rzeczy / 53 6. Podsumowanie – zarys pola dla dalszych rozważań / 58 Rozdział II Zastaw na prawach własności przemysłowej w perspektywie porównawczej / 61 1. Uwagi wprowadzające / 61 2. Prawo niemieckie / 63 2.1. Ogólna regulacja zastawu na prawach / 63 2.2. Prawa własności przemysłowej jako przedmiot zastawu / 64 2.3. Licencje na korzystanie z dóbr własności przemysłowej jako przedmiot zastawu / 72 5 Spis treści 2.4. Powstanie zastawu na prawach własności przemysłowej / 75 2.5. Pozycja zastawcy i zastawnika / 80 3. Prawo szwajcarskie / 83 3.1. Ogólna regulacja zastawu na prawach / 83 3.2. Prawa własności przemysłowej jako przedmiot zastawu / 84 3.3. Licencje na korzystanie z dóbr własności przemysłowej jako przedmiot zastawu / 86 3.4. Powstanie zastawu na prawach własności przemysłowej / 87 3.5. Pozycja zastawcy i zastawnika / 92 4. Prawo francuskie / 94 4.1. Ogólna regulacja zastawu na prawach / 94 4.2. Prawa własności przemysłowej jako przedmiot zastawu / 96 4.3. Licencje na korzystanie z dóbr własności przemysłowej jako przedmiot zastawu / 98 4.4. Powstanie zastawu na prawach własności przemysłowej / 99 4.5. Pozycja zastawcy i zastawnika / 102 4.6. Powstanie zastawu na prawach własności przemysłowej jako konsekwencja ustanowienia zastawu na fonds de commerce / 105 5. Prawa zabezpieczające na prawach własności przemysłowej w prawie Stanów Zjednoczonych Ameryki / 106 5.1. Koncepcja prawa zabezpieczającego (security interest) / 106 5.2. Prawa własności przemysłowej jako przedmiot praw zabezpieczających / 109 5.3. Powstanie praw zabezpieczających na prawach własności przemysłowej / 115 5.3.1. Ogólne zasady ustanowienia i skuteczności praw zabezpieczających / 115 5.3.2. Stosunek art. 9 UCC do regulacji federalnych w zakresie ustanowienia praw zabezpieczających na prawach własności przemysłowej / 117 5.4. Pozycja ustanawiającego zabezpieczenie i strony zabezpieczonej / 122 5.5. Propozycje reformy uregulowań prawnych w zakresie praw zabezpieczających na prawach własności intelektualnej / 123 6. Problematyka zabezpieczeń na prawach własności przemysłowej w świetle Przewodnika Legislacyjnego dotyczącego Transakcji Zabezpieczonych UNCITRAL (Legislative Guide on Secured Transactions) / 125 6 7. Kluczowe problemy zastawu na prawach własności przemysłowej na tle prawnoporównawczym – podsumowanie / 132 Spis treści Rozdział III Zastaw zwykły i rejestrowy w prawie polskim – ogólna charakterystyka / 136 1. Zastaw zwykły w prawie polskim / 136 1.1. Pojęcie / 136 1.2. Przedmiot / 138 1.3. Podmioty stosunku prawnego wynikającego z ustanowienia zastawu zwykłego / 141 1.4. Wierzytelność zabezpieczona zastawem zwykłym / 142 1.5. Zastaw zwykły na prawach (art. 327–335 k.c.) – ogólna charakterystyka / 144 2. Zastaw rejestrowy w prawie polskim / 147 2.1. Pojęcie / 147 2.2. Miejsce zastawu rejestrowego wśród praw rzeczowych / 148 2.3. Przedmiot / 150 2.4. Podmioty stosunku prawnego wynikającego z ustanowienia zastawu rejestrowego / 154 2.5. Wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym / 155 3. Akcesoryjność zastawu zwykłego i rejestrowego / 156 3.1. Akcesoryjność zastawu zwykłego / 156 3.2. Akcesoryjność zastawu rejestrowego / 159 4. Jawność zastawu zwykłego i rejestrowego / 161 5. Charakter prawny obowiązku zastawcy niebędącego dłużnikiem osobistym / 164 Rozdział IV Prawa własności przemysłowej – analiza przedmiotu zastawu / 177 1. Uwagi wprowadzające / 177 2. Prawa dotyczące wynalazków jako przedmiot zastawu / 184 2.1. Patent / 184 2.1.1. Charakter i treść patentu / 184 2.1.2. Patent jako przedmiot zastawu / 185 2.1.3. Patent dodatkowy jako przedmiot zastawu / 187 2.1.4. Patent zależny jako przedmiot zastawu / 196 2.2. Prawo do patentu / 200 2.2.1. Przegląd stanowisk w kwestii charakteru i treści prawa do patentu / 200 7 Spis treści 2.2.2. Wnioski w przedmiocie charakteru i treści prawa do patentu / 210 2.2.3. Wnioski w przedmiocie możliwości obciążenia prawa do patentu zastawem / 227 2.2.4. Zagadnienie rozciągnięcia skutków zastawu na prawie do patentu na udzielony patent / 228 2.3. Zagadnienie możliwości obciążenia zastawem pierwszeństwa uprzedniego do uzyskania patentu / 240 2.4. Wspólność patentu i prawa do patentu a zagadnienie zastawu / 242 2.4.1. Patent wspólny i wspólne prawo do patentu jako przedmiot zastawu / 242 2.4.2. Udział we wspólności wynalazczej jako przedmiot zastawu / 243 2.4.2.1. Wprowadzenie / 243 2.4.2.2. Zasady rozporządzania udziałem we wspólności wynalazczej w perspektywie historycznej / 244 2.4.2.3. Rozporządzanie udziałem we wspólności wynalazczej – wnioski de lege lata / 246 2.4.2.4. Rozporządzanie udziałem we wspólności wynalazczej – wnioski de lege ferenda / 252 2.5. Dodatkowe prawo ochronne jako przedmiot zastawu / 254 3. Prawa dotyczące wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych i topografii układów scalonych jako przedmiot zastawu / 257 4. Prawa dotyczące znaków towarowych jako przedmiot zastawu / 261 4.1. Prawo ochronne na znak towarowy jako przedmiot zastawu / 261 4.1.1. Charakter i treść prawa ochronnego na znak towarowy / 261 4.1.2. Sytuacja przed wprowadzeniem do prawa polskiego systemu „cesji wolnej” / 264 4.1.3. Sytuacja po wprowadzeniu do prawa polskiego systemu „cesji wolnej” / 267 4.2. Wspólność prawa ochronnego a zagadnienie zastawu / 271 4.2.1. Wspólne prawo ochronne jako przedmiot zastawu / 271 4.2.2. Udział we wspólnym prawie ochronnym jako przedmiot zastawu / 273 4.3. Kwalifikacja podmiotowa nabywcy prawa ochronnego w wypadkach szczególnych a zagadnienie zastawu / 276 8 Spis treści 4.3.1. Uwagi wprowadzające / 276 4.3.2. Kwalifikacja podmiotowa nabywcy udziału we wspólnym prawie ochronnym / 279 4.3.3. Kwalifikacja podmiotowa nabywcy prawa ochronnego na wspólny znak towarowy / 279 4.3.4. Kwalifikacja podmiotowa nabywcy prawa ochronnego na wspólny znak towarowy gwarancyjny / 282 4.3.5. Znaczenie przesłanek podmiotowych w szczególnych wypadkach przeniesienia prawa ochronnego dla ustanowienia zastawu – wnioski / 283 4.4. Prawo ze zgłoszenia znaku towarowego jako przedmiot zastawu / 285 4.4.1. Przegląd stanowisk w kwestii charakterystyki sytuacji zgłaszającego znak towarowy / 285 4.4.2. Prawo ze zgłoszenia znaku towarowego jako tymczasowe prawo podmiotowe (ekspektatywa) / 294 4.4.3. Wnioski w przedmiocie możliwości obciążenia zastawem prawa ze zgłoszenia znaku towarowego / 305 4.5. Prawo do znaku powszechnie znanego jako przedmiot zastawu / 307 5. Licencja na korzystanie z dóbr własności przemysłowej jako przedmiot zastawu / 310 5.1. Charakter prawny licencji / 310 5.2. Zbywalność licencji i możliwość obciążenia licencji zastawem / 326 6. Zagadnienie możliwości obciążenia zastawem praw używaczy uprzednich i późniejszych / 334 7. Podsumowanie / 337 Rozdział V Ustanowienie i wygaśnięcie zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach własności przemysłowej / 339 1. Ustanowienie zastawu zwykłego na prawach wyłącznych z dziedziny własności przemysłowej / 339 1.1. Uwagi wprowadzające / 339 1.2. Odpowiednie stosowanie przepisów o przeniesieniu praw własności przemysłowej do ustanowienia zastawu zwykłego / 341 1.3. Wpis zastawu zwykłego na prawach własności przemysłowej do rejestrów Urzędu Patentowego RP / 346 9 Spis treści 1.3.1. Zagadnienie wstępne: znaczenie wpisu przeniesienia praw własności przemysłowej do rejestrów Urzędu Patentowego RP / 346 1.3.2. Znaczenie wpisu zastawu zwykłego na prawach własności przemysłowej do rejestrów Urzędu Patentowego RP / 353 1.4. Zagadnienie dopuszczalności ustanowienia zastawu zwykłego na prawach własności przemysłowej przez osobę nieuprawnioną / 360 1.5. Reguły pierwszeństwa zastawu zwykłego na prawach własności przemysłowej względem innych ograniczonych praw rzeczowych / 369 2. Ustanowienie zastawu rejestrowego na prawach wyłącznych z dziedziny własności przemysłowej / 372 2.1. Uwagi wprowadzające / 372 2.2. Forma umowy o ustanowienie zastawu rejestrowego na prawach / 376 2.3. Wpis zastawu rejestrowego na prawach własności przemysłowej do rejestru zastawów / 377 2.4. Znaczenie wpisu zastawu rejestrowego na prawach własności przemysłowej do rejestrów Urzędu Patentowego RP / 378 2.5. Zagadnienie odpowiedniego stosowania przepisów o przeniesieniu praw własności przemysłowej do ustanowienia zastawu rejestrowego / 381 2.6. Zagadnienie dopuszczalności ustanowienia zastawu rejestrowego na prawach własności przemysłowej przez osobę nieuprawnioną / 384 2.7. Reguły pierwszeństwa zastawu rejestrowego na prawach własności przemysłowej względem innych ograniczonych praw rzeczowych / 385 3. Ustanowienie zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach poprzedzających udzielenie praw wyłącznych / 387 3.1. Ustanowienie zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach poprzedzających udzielenie praw wyłącznych po dokonaniu zgłoszenia w UP / 387 3.1.1. Ustanowienie zastawu zwykłego / 387 3.1.2. Ustanowienie zastawu rejestrowego / 388 10 Spis treści 3.2. Ustanowienie zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach poprzedzających udzielenie praw wyłącznych przed dokonaniem zgłoszenia w UP / 389 4. Ustanowienie zastawu zwykłego i rejestrowego na licencji na korzystanie z dóbr własności przemysłowej / 390 5. Zagadnienia szczególne związane z ustanowieniem zastawu na prawach własności przemysłowej / 391 5.1. Ustanowienie zastawu na prawach własności przemysłowej a zastaw na nośnikach ucieleśniających dobra własności przemysłowej / 391 5.2. Ustanowienie zastawu na prawach własności przemysłowej a zagadnienie kumulacji ochrony / 393 6. Wygaśnięcie zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach własności przemysłowej / 395 6.1. Ogólne przyczyny wygaśnięcia zastawu zwykłego i rejestrowego / 395 6.2. Wpływ ustania praw własności przemysłowej na byt zastawu / 397 Rozdział VI Uprawnienia i obowiązki zastawcy i zastawnika w wypadku zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach własności przemysłowej / 406 1. Uwagi wprowadzające / 406 2. Zasady dotyczące korzystania z praw własności przemysłowej… obciążonych zastawem / 408 2.1. Zastaw zwykły / 408 2.2. Zastaw rejestrowy / 416 3. Uprawnienia zastawnika do podejmowania czynności zmierzających do zachowania praw własności przemysłowej obciążonych zastawem / 418 Rozdział VII Zaspokojenie zastawnika zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach własności przemysłowej – zarys problematyki / 423 1. Uwagi wprowadzające / 423 2. Egzekucyjny tryb zaspokojenia zastawnika zastawu zwykłego i rejestrowego na prawach własności przemysłowej / 424 3. Pozaegzekucyjne tryby zaspokojenia zastawnika zastawu rejestrowego na prawach własności przemysłowej / 432 11 Spis treści Rozdział VIII Zastaw na prawach własności przemysłowej uzyskiwanych na podstawie przepisów prawa unijnego i międzynarodowego / 435 1. Uwagi wprowadzające / 435 2. Zastaw na wspólnotowym znaku towarowym / 436 2.1. Normatywne ramy rozporządzania wspólnotowym znakiem 2.2. Ustanowienie zastawu na wspólnotowym znaku towarowym / 436 towarowym / 440 2.3. Znaczenie wpisu zastawu do rejestru wspólnotowych 2.4. Ustanowienie zastawu na zgłoszeniu wspólnotowego znaków towarowych / 443 znaku towarowego / 449 2.5. Ustanowienie poddanego prawu polskiemu zastawu na wspólnotowym znaku towarowym oraz na zgłoszeniu wspólnotowego znaku towarowego / 451 2.5.1. Ustanowienie zastawu zwykłego / 451 2.5.2. Ustanowienie zastawu rejestrowego / 451 3. Zastaw na wzorze wspólnotowym / 452 3.1. Normatywne ramy rozporządzania wzorem wspólnotowym / 452 3.2. Ustanowienie zastawu na zarejestrowanym i niezarejestrowanym wzorze wspólnotowym / 453 3.3. Ustanowienie zastawu na zgłoszeniu wzoru 3.4. Ustanowienie zastawu na prawie do ochrony wzoru wspólnotowego / 455 wspólnotowego / 455 3.5. Ustanowienie poddanego prawu polskiemu zastawu na wzorze wspólnotowym oraz na zgłoszeniu wzoru wspólnotowego / 456 4. Zastaw na patencie europejskim i europejskim zgłoszeniu patentowym / 457 5. Zastaw na prawie do patentu na wynalazek zgłoszony wedle Układu o współpracy patentowej (PCT) / 461 6. Zastaw na prawie do znaku towarowego międzynarodowego / 463 7. Zastaw na prawie do wzoru przemysłowego międzynarodowego / 467 Uwagi końcowe / 469 Bibliografia / 475 12 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne szwajcarska ustawa związkowa o patentach na wy- nalazki – Bundesgesetz betreffend die Erfindungspa- tente – z dnia 25 czerwca 1954 r. (AS 1955, s. 871) ustawa autorska Stanów Zjednoczonych Ameryki z 1976 r. włączona do United States Code jako tytuł 17 francuski kodeks handlowy – Code de commerce – z dnia 15 września 1807 r. (z późn. zm.) francuski kodeks własności intelektualnej – Code de la propriété intellectuelle – ustawa nr 92–597 z dnia 1 czerwca 1992 r. (JORF z dnia 3 lipca 1992 r., s. 8801 i n. z późn. zm.) szwajcarska związkowa ustawa o ochronie wzorów przemysłowych – Bundesgesetz über den Schutz von Design – z dnia 5 października 2001 r. (AS 2002, s. 1456) Pierwsza dyrektywa Rady 89/104/EWG z  dnia 21 grudnia 1988 r. mająca na celu zbliżenie ustawo- dawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. WE L 40 z 11.02.1989, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, s. 92), uchylona przez dyrektywę 2008/95 dyrektywa Parlamentu Europejskiego i  Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mają- ca na celu zbliżenie ustawodawstw państw człon- kowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. UE L 299 z 08.11. 2008, s. 25) 13 BundesPatG Cop. Act C. Com. CPI DesSchG dyrektywa 89/104 dyrektywa 2008/95 Wykaz skrótów k.c. k.c.f. k.c.n. k.c.sz. k.p.c. k.r.o. k.s.h. k.z. konwencja o ochronie praw człowieka konwencja o patencie europejskim 14 ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) kodeks cywilny francuski – Code civil – z dnia 21 marca 1804 r. (z późn. zm.) kodeks cywilny niemiecki – Bürgerliches Ge- setzbuch – z dnia 18 sierpnia 1896 r. (RGBl. z 1896 r., s. 195 z późn. zm.) kodeks cywilny szwajcarski – Zivilgesetzbuch – z dnia 10 grudnia 1907 r. (Systematische Sammlung des Bundesrechts 210, AS 24, s. 233 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo- wania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. – Kodeks zobowiązań (Dz. U. Nr 82, poz. 598 z późn. zm.) Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawo- wych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 li- stopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) Konwencja o udzielaniu patentów europejskich (konwencja o patencie europejskim), sporządzona w Monachium dnia 5 października 1973 r., zmie- niona aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Ad- ministracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 paź- dziernika 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grud- nia 1998 r., wraz z Protokołami stanowiącymi jej integralną część (Dz. U. z 2004 r. Nr 79, poz. 737 z późn. zm.) konwencja paryska Lanham Act MarkenG MSchG o.p. p.w.p. Pat. Act PatG PCT Wykaz skrótów Konwencja o ochronie własności przemysłowej pa- ryska z dnia 20 marca 1883 roku zmieniona w Bruk- seli dnia 14 grudnia 1900 r., w Waszyngtonie dnia 2 czerwca 1911 r., w Hadze dnia 6 listopada 1925 r., w Londynie dnia 2 czerwca 1934 r., w Lizbonie dnia 31 października 1958 r. i w Sztokholmie dnia 14 lip- ca 1967 r. (załącznik do Aktu sztokholmskiego spo- rządzony dnia 14 lipca 1967 r., Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51, zał.) federalna ustawa Stanów Zjednoczonych Ameryki z 1946 r. o znakach towarowych, włączona do United States Code jako tytuł 15, rozdział 22 niemiecka ustawa o znakach towarowych i innych oznaczeniach odróżniających – Gesetz über den Schutz von Marken und sonstigen Kennzeichen – z dnia 25 października 1994 r. (BGBl. cz. 1, s. 3082) szwajcarska ustawa związkowa o ochronie znaków towarowych i oznaczeń pochodzenia – Bundesgesetz über den Schutz von Marken und Herkunftsangaben – z dnia 28 sierpnia 1992 r. (AS 1993, s. 274) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja po- datkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) ustawa patentowa Stanów Zjednoczonych Amery- ki z 1952 r., włączona do United States Code jako tytuł 35 niemiecka ustawa patentowa – Patentgesetz – z dnia 5 maja 1936 r. wedle brzmienia z dnia 16 grudnia 1980 r. (BGBl. z 1981 r., cz. 1, s. 2, z późn. zm.) Patent Cooperation Treaty – Układ o współpra- cy patentowej sporządzony w Waszyngtonie dnia 19 czerwca 1970 r. poprawiony dnia 2 październi- ka 1979 r. i zmieniony dnia 3 lutego 1984 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 70, poz. 303, zał.) 15 Wykaz skrótów porozumienie TRIPS pr. aut. pr. bank. pr. rzecz. pr. up. pr. wyn. r.o.w. r.r.p. r.w.w. r.w.z.t. UCC u.d.e.z.p. 16 porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej – załącznik 1C do Poro- zumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) sporządzonego w Marrakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 32, poz. 143) ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665) dekret z dnia 11 października 1946 r. – Prawo rze- czowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319 z późn. zm.) ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościo- we i naprawcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 z późn. zm.) ustawa z dnia 31 maja 1962 r. – Prawo wynalazcze (Dz. U. Nr 33, poz. 156) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i zna- ków towarowych (Dz. U. Nr 39, poz. 384 z późn. zm.) rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 91, poz. 564) rozporządzenie Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnoto- wych (Dz. Urz. WE L 3 z 05.01.2002, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 27, s. 142) rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lu- tego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towa- rowego (Dz. Urz. UE L 78 z 24.03.2009, s. 1) Uniform Commercial Code, amerykański modelo- wy Jednolity Kodeks Handlowy z 1952 r. wdrożony w stanowych porządkach prawnych stanów USA ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu euro- pejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach paten- tu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 598) u.k.w.h. u.w. u.z.n.k. u.z.r. u.z.t. z 1963 r. u.z.t. z 1985 r. AIPLA Q.J. AS Wykaz skrótów ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczy- stych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalaz- czości (tekst jedn.: Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 z późn. zm.) – uchylona ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nie- uczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie reje- strowym i rejestrze zastawów (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 67, poz. 569 z późn. zm.) ustawa z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towaro- wych (Dz. U. Nr 14, poz. 73) ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towaro- wych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.) Czasopisma i dzienniki urzędowe American Intellectual Property Law Association. Quarterly Journal Amtliche Sammlung des Bundesrechts – szwajcarski dziennik urzędowy AUW Acta Universitatis Wratislaviensis BGBl. BGHZ Bundesgesetzblatt – niemiecki dziennik urzędowy Entscheidungen des Bundesgerichtshofes in Zivil- sachen Entscheidungen des Bundespatentgerichts Biuletyn Politechniki Świętokrzyskiej Dziennik Ustaw Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich European Intellectual Property Review Europejski Przegląd Sądowy Gewerblicher Rechtsschutz und Urheberrecht BPatGE BPŚ Dz. U. Dz. Urz. UE Dz. Urz. WE EIPR EPS GRUR 17 Wykaz skrótów GRUR Int. JCP CI JORF KPP KSP Gewerblicher Rechtsschutz und Urheberrecht – In- ternationaler Teil Jurisclasseur périodique, édition Commerce et in- dustrie Journal officiel de la République Française – francu- ski dziennik urzędowy Kwartalnik Prawa Prywatnego Krakowskie Studia Prawnicze M. Praw. Monitor Prawniczy NJW Neue Juristische Wochenschrift OSNC OTK OTK-A PiP PNUŚ PPWiP PPH Pr. Bank. PS PUG RDPI RGBl RPEiS RGZ SC SP SPP Stat. 18 Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A Państwo i Prawo Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego. Problemy Prawa Wynalazczego i Patentowego Przegląd Prawa Handlowego Prawo Bankowe Przegląd Sądowy Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego Revue du Droit de la Propriété Intellectuelle Reichsgesetzblatt – niemiecki dziennik urzędowy w latach 1871–1945 Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Entscheidungen des Reichsgerichts in Zivilsachen Studia Cywilistyczne Studia Prawnicze Studia Prawa Prywatnego United States Statutes at Large, dziennik urzędowy Stanów Zjednoczonych Ameryki WOWI Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądo- ZN IBPS wego Wykaz skrótów ZNUJ PWiOWI ZNUJ PIPWI ZNUJ PPWI Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Inte- lektualnej Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Instytutu Prawa Własności Intelektualnej UJ Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej, Instytut Prawa Własności Intelektualnej UJ Benkard G., Patentgesetz Münchener Kommentar, t. 1 Münchener Kommentar, t. 2 Münchener Kommentar, t. 6 System prawa administracyj- nego, t. 3 System prawa cywilnego, t. 1 System prawa cywilnego, t. 2 System prawa cywilnego, t. 3, cz. 1 System prawa cywilnego, t. 3, cz. 2 System Prawa Prywatnego, t. 1 System Prawa Prywatnego, t. 3 Piśmiennictwo G. Benkard, Patentgesetz. Gebrauchsmustergesetz, München 2006 Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, t. 1, Allgemeiner Teil, red. F.J. Säcker, München 2006 Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, t. 2, Schuldrecht Allgemeiner Teil, red. W. Krüger, München 2001 Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, t. 6, Sachenrecht, red. F. Quack, München 1997 System prawa administracyjnego, t. 3, red. T. Rabska, J. Łętowski, Ossolineum 1978 System prawa cywilnego, t. 1, Część ogólna, red. S. Grzybowski, Ossolineum 1985 System prawa cywilnego, t. 2, Prawo własności i inne prawa rzeczowe, red. J. Ignatowicz, Ossolineum 1977 System prawa cywilnego, t. 3, cz. 1, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. Z. Radwański, Ossolineum 1981 System prawa cywilnego, t. 3, cz. 2, Prawo zobowią- zań – część szczegółowa, red. S. Grzybowski, Osso- lineum 1976 System Prawa Prywatnego, t. 1, Prawo cywilne – część ogólna, red. M. Safjan, Warszawa 2007 System Prawa Prywatnego, t. 3, Prawo rzeczowe, red. T. Dybowski, Warszawa 2003 19 Wykaz skrótów System Prawa Prywatnego, t. 4 System Prawa Prywatnego, t. 13 System prawa własności inte- lektualnej, t. 3 Troller A., Immaterial- güterrecht, t. 1 Troller A., Immaterial- güterrecht, t. 2 System Prawa Prywatnego, t. 4, Prawo rzeczowe, red. E. Gniewek, Warszawa 2007 System Prawa Prywatnego, t. 13, Prawo autorskie, red. J. Barta, Warszawa 2007 System prawa własności intelektualnej, t. 3, Prawo wynalazcze, red. J. Szwaja, A. Szajkowski, Ossoline- um 1990 A. Troller, Immaterialgüterrecht: Patentrecht, Mar- kenrecht, Urheberrecht, Muster- und Modellrecht, Wettbewerbsrecht, t. 1, Basel und Frankfurt am Main 1983 A. Troller, Immaterialgüterrecht: Patentrecht, Markenrecht, Urheberrecht, Muster- und. Modell- recht, Wettbewerbsrecht, t. 2, Basel und Frankfurt am Main 1985 Organy i instytucje BGH DPMA ETPCz TSUE EUP IGE INPI NSA OHIM SA TK Bundesgerichtshof, niemiecki Trybunał Federalny Deutsches Patent- und Markenamt, niemiecki Urząd Patentów i Znaków Towarowych Europejski Trybunał Praw Człowieka Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej Europejski Urząd Patentowy Eidgenössisches Institut für Geistiges Eigentum, szwajcarski Związkowy Instytut Własności Inte- lektualnej Institut National de la Propriété Industrielle, fran- cuski Narodowy Instytut Własności Przemysłowej Naczelny Sąd Administracyjny Office for the Harmonisation in the Internal Market, Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego Sąd Apelacyjny Trybunał Konstytucyjny 20 Wykaz skrótów SN UE UP USPTO Sąd Najwyższy Unia Europejska Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej United States Patent and Trademark Office, Urząd Patentów i Znaków Towarowych Stanów Zjedno- czonych WIPO World Intellectual Property Organization, Światowa Organizacja Własności Intelektualnej WSA Wojewódzki Sąd Administracyjny 21 Wstęp Wstęp Problematyka zastawu na prawach do początku lat 90. XX w. uznawa- na była za pozbawioną praktycznego znaczenia1, zaś wypowiedzi na ten temat w starszej literaturze są bardzo nieliczne i na ogół lakoniczne. Wraz z początkiem poprzedniej dekady zainteresowanie doktryny prawa cywil- nego zastawem na prawach zaczęło wzrastać, jednak zagadnienia zastawu na prawach na dobrach niematerialnych, w tym na prawach własności przemysłowej, poruszane są bardzo rzadko2. Jest to stan niepożądany, gdyż wskazana problematyka nabiera coraz większej doniosłości w obro- cie prawnym. Związane jest to ze wzrastającą wartością majątkową praw własności przemysłowej, co powoduje, iż stają się one atrakcyjnym przed- miotem zabezpieczenia wierzytelności. Prawa własności przemysłowej na ogół przysługują przedsiębiorcom, zatem zastaw na tych prawach może służyć zabezpieczeniu kredytów związanych z działalnością gospodarczą. Niedostatek orzecznictwa i literatury we wskazanym zakresie powoduje, iż ze wszech miar pożądana i przydatna jest analiza klasycznej instytu- cji prawa rzeczowego, jaką jest zastaw, w odniesieniu do specyficznego przedmiotu zabezpieczenia, jakim są prawa własności przemysłowej. Niniejsze opracowanie dotyczy zastawu na prawach własności przemysłowej. W rozważaniach pojawiają się kwestie, które są wspólne dla problematyki zastawu na wszelkich prawach na dobrach niema- 1 Z.K. Nowakowski (w:) System prawa cywilnego, t. 2, s. 812 i 822. 2 Z nielicznych opracowań wymienić należy przede wszystkim artykuł J. Preussner- -Zamorskiej i E. Traple, Zastaw na prawach w prawie polskim i niemieckim ze szczególnym uwzględnieniem problematyki praw na dobrach niematerialnych (zagadnienia wybrane), KSP 1992, z. 25, s. 41 i n.; U. Promińska, Zastaw na prawach własności przemysłowej. Zagadnienia wybrane, WOWI 1999, z. 23, Zbiór referatów z Seminarium Rzeczników Pa- tentowych Szkół Wyższych, Cedzyna 28 września – 2 października 1999 r., red. A. Adam- czak, s. 91 i n.; zob. też J. Widło, Zastaw rejestrowy na prawach, Warszawa 2007, s. 439 i n. 23 Wstęp terialnych. Dominują jednak problemy wynikające ze specyfiki praw własności przemysłowej. Odrębność tych problemów, a zarazem ich doniosłość zarówno w sferze teoretycznej, jak i praktycznej uzasadnia- ły poświęcenie tego opracowania zastawowi na samych tylko prawach własności przemysłowej. Już F. Zoll przed laty wskazywał, że „własność przemysłowa jest na- zwą raz bałamutną, bo obejmuje różnorodzajowe przedmioty, a po wtóre nietrafną, bo przemysł w znaczeniu właściwym, nie jest dobrem niemate- rialnym i przedmiotem prawa, a tym samym nie może być określeniem przedmiotowym własności”3. W pierwszej części cytowanej wypowiedzi wyeksponowana jest okoliczność, iż w wypadku własności przemysło- wej nie chodzi o jednolite prawo podmiotowe tylko o zespół praw pod- miotowych do różnorodnych dóbr niematerialnych. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia tematu oraz konstrukcji niniejszego opracowania. Mówiąc o prawach własności przemysłowej jako przedmio- cie zastawu, nie mamy na myśli zastawu na jednej „własności”, jednym prawie podmiotowym, tylko zastaw na poszczególnych prawach, tj. na patencie, prawie ochronnym na wzór użytkowy, prawie ochronnym na znak towarowy czy innym jeszcze prawie własności przemysłowej. Mimo odmienności poszczególnych praw własności przemysłowej nie wydawało się uzasadnione ograniczenie rozważań do zastawu na jed- nym wybranym prawie. Argumentem decydującym był w tym wypadku zarówno wysoki stopień zbliżenia konstrukcji poszczególnych praw włas- ności przemysłowej, jak też podobieństwo zasad rozporządzania tymi prawami. Przyjęty zakres tematyczny opracowania wymagał uwzględnienia wynikającego z prawa rzeczowego podziału na zastaw ustanawiany wy- łącznie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, nazywany zastawem zwykłym, oraz zastaw rejestrowy. Ograniczenie rozważań tylko do jed- nego rodzaju zastawu nie wydawało się wskazane zarówno ze względów badawczych, jak i praktycznych. Tak ujęty temat obejmuje zagadnienia ulokowane na styku dwóch wielkich działów prawa cywilnego: prawa rzeczowego oraz prawa dóbr niematerialnych. Dotyczy on także pewnych wątków związanych z pro- cedurą cywilną, zwłaszcza z sądowym postępowaniem egzekucyjnym, a także postępowaniami administracyjnymi przed Urzędem Patentowym 3 F. Zoll, Wstęp (w:) A. Ponikło, J. Gutowski, Polskie prawo patentowe. Komentarz, Warszawa 1935, s. 10. 24 Wstęp Rzeczypospolitej Polskiej. Temat ten skupia więc całe spektrum zagad- nień, co w konsekwencji powoduje konieczność nieustannego balanso- wania między dążeniem do zachowania możliwie zwartej i syntetycznej konstrukcji niniejszego opracowania a koniecznością poświęcenia uwagi cząstkowym zagadnieniom, których omówienie jest niezbędnym warun- kiem klarowności i poprawności całości wywodu. Niełatwym zadaniem jest wyabstrahowanie z owego kompleksu różnorodnych zagadnień za- sadniczego problemu badawczego. Zamierzeniem przyświecającym powstaniu niniejszego opracowania jest przedstawienie specyficznych problemów związanych z zastawem na konkretnej grupie przedmiotów: prawach własności przemysłowej. Taka koncepcja implikuje przyjęcie priorytetów w kwestii stopnia szczegóło- wości analizy poszczególnych kwestii. Na plan pierwszy wysuwają się zagadnienia swoiste dla zastawu na prawach własności przemysłowej. Ze względu na ubóstwo źródeł dotyczących zastawu na prawach własności przemysłowej w polskiej doktrynie i orzecznictwie właściwe wydaje się przedstawienie badanego zagadnienia w kontekście praw- noporównawczym (rozdział II). Pozwala to skonfrontować szereg tez prezentowanych przez autora z regulacjami prawnymi oraz poglądami prezentowanymi w obcych systemach prawnych, a w wielu wypadkach wzmocnić argumentację przemawiającą za przyjęciem określonego sta- nowiska na gruncie prawa polskiego. Już intuicyjnie wyczuwać można, że zazębienie się problematyki pra- wa rzeczowego i prawa własności przemysłowej, nieuniknione w wypad- ku zastawu na prawach własności przemysłowej, stanowić może źródło bardzo szczególnych problemów. Próba odpowiedzi na pytanie o przy- czyny swoistości problematyki zastawu na prawach własności przemy- słowej, podjęta na podstawie analizy zagadnień szczegółowych, jawi się jako interesujący problem badawczy. Pośród zagadnień szczegółowych związanych z zastawem na prawach własności przemysłowej pierwszo- planowe znaczenie ma kwestia posiadania przez prawa własności przemy- słowej cech umożliwiających obciążenie ich zastawem. Pewne trudności nastręcza zwięzłe określenie powyższej właściwości. Spotkać się można w literaturze z terminem „zastawialność”4 albo „zdolność zastawnicza”5 rzeczy lub prawa. Trudno jest mówić o ugruntowanej pozycji takich 4 J. Widło (w:) J. Mojak, J. Widło, Zastaw rejestrowy i rejestr zastawów. Komentarz praktyczny, Warszawa 2009, s. 67; R. Mazurek, Zastaw na jednostkach uczestnictwa w fun- duszu inwestycyjnym otwartym, Transformacje Prawa Prywatnego 2006, nr 1, s. 56. 5 J. Widło, Zastaw rejestrowy na prawach..., s. 393. 25 Wstęp terminów w języku prawniczym. Z tego względu w opracowaniu mowa będzie na ogół o możliwości obciążenia danego prawa własności prze- mysłowej zastawem; sporadycznie pojawi się stosowany w cudzysłowie termin „zastawialność”. Przyjęta konstrukcja niniejszego opracowania pozwala na sformuło- wanie wielu tez cząstkowych dotyczących poruszonych w nim zagadnień szczegółowych. Przede wszystkim jednak całościowy obraz, jaki wyłania się na tle analizy owych kwestii szczegółowych, pozwala na sformułowa- nie generalnej tezy, zgodnie z którą specyfika problematyki zastawu na prawach własności przemysłowej spowodowana jest kumulacją dwóch zasadniczych przyczyn. Pierwszą przyczyną jest niematerialna natura dóbr własności przemysłowej; drugą – istnienie formalnego trybu po- wstania i ujawnienia bytu, a także ustania praw własności przemysłowej. Pierwsza ze wskazanych przyczyn jest ściśle związana z ontologiczną odmiennością – z jednej strony – dóbr własności przemysłowej, należą- cych do kategorii dóbr niematerialnych, oraz – z drugiej strony – rzeczy, będących wedle prawa polskiego wyłącznie obiektami materialnymi (art. 45 k.c.). Niematerialna natura dóbr własności przemysłowej sprawia, że regulacje obowiązujące w odniesieniu do rozporządzania rzeczami w wielu wypadkach okazują się niezdatne do odpowiedniego stosowania do rozporządzeń prawami własności przemysłowej. W dalszych rozwa- żaniach będzie szerzej mowa o problemach, jakie powstają na tym tle. Niematerialna natura nie jest jednak cechą charakterystyczną tyl- ko dóbr własności przemysłowej. Jest to cecha wspólna wszystkich dóbr z dziedziny własności intelektualnej czy też, jak można to określić bar- dziej tradycyjnym terminem, z dziedziny prawa dóbr niematerialnych. Rozważania zawarte w niniejszym opracowaniu zmierzają do wykazania, iż druga, a zarazem decydująca przyczyna swoistości zagadnienia zastawu na prawach własności przemysłowej wynika z istnienia formalnego try- bu powstania, ujawnienia bytu, a także ustania tych praw. Po pierwsze, prawa własności przemysłowej powstają, co do zasady, w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez UP lub inny kompetentny organ. Po drugie, są one ujawniane w rejestrach publicznych prowadzonych przez organ udzielający ochrony. Po trzecie, możliwe jest ustanie bytu tych praw przed upływem ustawowego okresu trwania, co na ogół wymaga wydania decyzji administracyjnej. Ujawnia się więc zasadnicza odmienność praw własności przemysłowej względem praw autorskich, które powstają i wy- gasają bez formalności, ich istnienie zaś nie jest ujawniane (przynajmniej w polskim porządku prawnym) w rejestrach publicznych. 26 Wstęp Znaczenie owej odmienności praw własności przemysłowej jest bar- dzo widoczne właściwie we wszystkich płaszczyznach, w których badane jest zagadnienie zastawu na tych prawach. Jako przykład można wskazać, iż ze względu na istnienie formalnej procedury udzielania praw włas- ności przemysłowej obok kwestii zastawu na udzielonych już prawach wyłącznych powstaje także kwestia dopuszczalności obciążenia zastawem praw, które istnieją w fazie poprzedzającej udzielenie praw wyłącznych, takich jak prawo do patentu, pierwszeństwo uprzednie do uzyskania pa- tentu lub prawo ze zgłoszenia znaku towarowego. Podobne zagadnienia są obce dziedzinie prawa autorskiego. Ponadto w odniesieniu do kwestii ustanowienia zastawu na prawach własności przemysłowej pojawia się pytanie o rolę rejestrów tych praw przy ustanowieniu zastawu. Jest to w szczególności pytanie o znaczenie wpisu zastawu w tych rejestrach oraz możliwość ochrony osób trzecich działających w zaufaniu do treści tych rejestrów. W wypadku zastawu rejestrowego na prawach własności przemysłowej pojawia się dodatkowo pytanie o współzależności, jakie istnieją między ujawnieniem zastawu rejestrowego w ogólnym rejestrze zastawów a ujawnieniem tego zastawu w rejestrach praw własności prze- mysłowej. Z kolei ze względu na możliwość ustania bytu praw własności przemysłowej przed upływem okresu ich trwania pojawia się pytanie o wpływ takiego ustania na byt ustanowionego wcześniej zastawu. Podkreślić należy, że niniejsze opracowanie poświęcone jest wyłącz- nie zagadnieniom prawnym. Nie zostały w nim zwłaszcza poruszone problemy związane z wyceną wartości praw własności przemysłowej, któ- re mają niewątpliwie duże znaczenie z punktu widzenia problematyki zastawu. Są to jednak zagadnienia natury ekonomicznej, które wykraczają poza przyjętą koncepcję opracowania. *** Niniejsza monografia stanowi zmodyfikowaną wersję rozprawy dok- torskiej obronionej w październiku 2009 r. na Wydziale Prawa i Admini- stracji Uniwersytetu Warszawskiego. Pragnę gorąco podziękować moje- mu Promotorowi Pani Prof. dr hab. Monice Czajkowskiej-Dąbrowskiej za życzliwą opiekę i wszechstronną pomoc podczas pracy nad rozprawą. O przyjęcie podziękowań proszę także Recenzentki rozprawy – Panią Prof. dr hab. Krystynę Szczepanowską-Kozłowską oraz Panią Prof. dr hab. Elżbietę Traple, których wnikliwe uwagi krytyczne i wskazówki sta- rałem się uwzględnić, przygotowując niniejsze opracowanie do publikacji. W monografii uwzględniono stan prawny na dzień 31 października 2010 r. 27 Rozdział I Pojęcie własności przemysłowej 1. Uwagi wprowadzające Tematem niniejszego opracowania jest zastaw zwykły i rejestrowy na prawach własności przemysłowej. Takie sformułowanie tematu sprawia, iż konieczne staje się wyjaśnienie pojęcia „własność przemysłowa”. Podstawowym aktem prawa międzynarodowego w zakresie własno- ści przemysłowej jest konwencja paryska z dnia 20 marca 1883 r. o ochro- nie własności przemysłowej6. Zgodnie z art. 1 ust. 2 konwencji przedmio- tem ochrony własności przemysłowej są patenty na wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe, znaki usługowe, nazwa handlowa i oznaczenia pochodzenia lub nazwy pochodzenia, jak również zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Ustęp 3 stanowi, że własność prze- mysłowa rozumiana jest w najszerszym znaczeniu i stosuje się nie tylko do przemysłu i handlu w ścisłym znaczeniu, ale również do przemysłu rolnego i wydobywczego oraz do wszystkich produktów wytworzonych lub naturalnych. Zakres przedmiotowy polskiej ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej7 określony jest w jej art. 1 ust. 1, stosownie do którego ustawa ta normuje stosunki w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (art. 1 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). 6 Akt sztokholmski konwencji paryskiej sporządzony dnia 14 lipca 1967 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51, zał.). Zob. W. Tabor, E. Traple, Konwencja paryska o ochronie włas- ności przemysłowej w świetle tekstu sztokholmskiego, ZNUJ PWiOWI 1977, z. 10, s. 11 i n.; Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej. Komentarz, red. A. Adamczak, A. Szewc, Warszawa 2008. 7 Tekst jedn.: Dz. U. z  2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm. 29 Rozdział I. Pojęcie własności przemysłowej Normuje ona także zasady, na jakich przedsiębiorcy mogą przyjmować projekty racjonalizatorskie i wynagradzać ich twórców (art. 1 ust. 1 pkt 2 p.w.p.) oraz zadania i organizację UP (art. 1 ust. 1 pkt 3 p.w.p.). Problema- tyka nieuczciwej konkurencji uregulowana jest odrębnie w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji8. Poza ustawą – Prawo własności przemysłowej, rzeczone pojęcie wy- stępuje w różnych kontekstach także w innych aktach rangi ustawowej. Termin „sprawy własności przemysłowej” występuje m.in. w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych9 oraz w art. 87 § 1 i 6 k.p.c. Termin „prawa własności przemysłowej” odna- leźć można z kolei m.in. w art. 551 pkt 6 k.c., art. 33 pkt 9 k.r.o. czy też w art. 7761 § 1 k.p.c. W doktrynie wyróżniane są dwa znaczenia terminu „własność przemysłowa”: podmiotowe i przedmiotowe10. W ujęciu podmiotowym własność przemysłowa oznacza klasę praw podmiotowych na dobrach niematerialnych, takich jak wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemy- słowe, znaki towarowe i topografie układów scalonych. W ujęciu przed- miotowym własność przemysłowa oznacza „zespół przepisów regulują- cych powstanie, treść, zmianę, ustanie i ochronę praw podmiotowych do wymienionych dóbr niematerialnych oraz zwalczanie nieuczciwej konkurencji”. W literaturze słusznie zauważa się, iż jest to sytuacja ana- logiczna jak w wypadku terminu „prawo rzeczowe”, które w znaczeniu przedmiotowym oznacza dział prawa cywilnego, w znaczeniu podmio- towym zaś oznacza prawo podmiotowe, którego przedmiotem jest – co do zasady – rzecz11. Przyporządkowanie poszczególnych kontekstów użycia terminu „własność przemysłowa” w aktach prawnych do wyróżnianego w dok- trynie ujęcia przedmiotowego lub podmiotowego nie zawsze jest łatwe. W ustawie – Prawo własności przemysłowej pojęcie to używane jest na ogół w znaczeniu przedmiotowym. W takim też znaczeniu występuje ono w tytule tej ustawy12. Ściśle skorelowany z tytułem jest cytowany wyżej art. 1 ust. 1. p.w.p., określający zakres przedmiotowy tej ustawy. W usta- wie tej pojęcie własności przemysłowej w znaczeniu podmiotowym wystę- 8 Tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm. 9 Dz. U. Nr 49, poz. 509 z późn. zm. 10 R. Skubisz, Prawo własności przemysłowej (Charakterystyka ogólna), PiP 2002, z. 3, s. 4. 11 P. Grzegorczyk, Jurysdykcja krajowa w sprawach z zakresu własności przemysłowej, Warszawa 2007, s. 32. 12 R. Skubisz, Prawo własności przemysłowej..., s. 4–5. 30 2. Prawo własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym puje natomiast rzadko13. Używane są w niej przede wszystkim określenia konkretnych już praw podmiotowych, a więc „patent”, „prawo ochron- ne” lub „prawo z rejestracji”. Czytelnego przykładu ujęcia podmiotowe- go omawianego terminu dostarcza natomiast art. 551 pkt 6 k.c., zgodnie z którym do składników przedsiębiorstwa należą m.in. patenty i inne prawa własności przemysłowej. Podobne ujęcie występuje w art. 33 pkt 9 k.r.o., który zalicza prawa autorskie, prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy do majątku osobistego każdego z małżonków14. Już temat niniejszego opracowania przesądza, iż zasadnicze znacze- nie z punktu widzenia dalszych rozważań ma podmiotowe ujęcie własno- ści przemysłowej. Tematem opracowania jest bowiem zastaw na prawach własności przemysłowej. Nie oznacza to jednak, iż zakres przedmiotowy regulacji ustawy – Prawo własności przemysłowej pozostaje bez znaczenia dla dalszych rozważań. Analiza ujęcia przedmiotowego jest niezbędna do ustalenia, jakie akty prawne należy zaliczyć do źródeł prawa w zakresie własności przemysłowej. 2. Prawo własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym 2.1. Zakres prawa własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym. Prawo własności przemysłowej a prawo własności intelektualnej Termin „własność przemysłowa” jest użyty w znaczeniu przedmioto- wym w tytule ustawy – Prawo własności przemysłowej. Zakres regulacji tej ustawy określony jest w jej art. 1, a w odniesieniu do przedmiotów praw wyłącznych – w art. 1 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Porównanie art. 1 ust. 1 pkt 1 p.w.p. z cytowanym wyżej art. 1 ust. 2 konwencji paryskiej, definiującym 13 Ibidem, s. 5; autor ten przykład takiego użycia dostrzega w art. 283 p.w.p. 14 Ujęcie to jest częściowo wadliwe, gdyż sformułowanie „i inne prawa twórcy” su- geruje, iż wszystkie z wcześniej wymienionych są prawami twórców. W odniesieniu do praw podmiotowych własności przemysłowej stwierdzenie to nie jest prawidłowe, gdyż prawo ochronne na znak towarowy oraz prawo z rejestracji oznaczenia geograficznego nie są prawami twórcy. Zwraca na to uwagę M. Nazar (w:) J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2005, s. 143. 31 Rozdział I. Pojęcie własności przemysłowej przedmiot własności przemysłowej w ujęciu konwencyjnym, prowadzi do wniosku, iż z jednej strony zakres regulacji ustawy – Prawo własności przemysłowej jest szerszy w stosunku do zakresu określonego w kon- wencji paryskiej, z drugiej zaś strony jest węższy. Zjawisko poszerzania się zakresu własności przemysłowej jest konsekwencją stałego przyrostu dóbr niematerialnych chronionych prawami wyłącznymi. Niektóre z nich nie mogły być uwzględnione w konwencji paryskiej ze względu na ich niedawne wyodrębnienie prawne15. Dotyczy to topografii układów sca- lonych, których konwencja paryska nie obejmuje, zaś stosunki w zakresie tych dóbr niematerialnych uregulowane są w ustawie – Prawo własności przemysłowej (art. 196–221 p.w.p.). Ustawa ta normuje także zasady, na jakich przedsiębiorcy mogą przyjmować projekty racjonalizatorskie i wy- nagradzać ich twórców (art. 1 ust. 1 pkt 2 p.w.p.). W literaturze wskazuje się jednak, iż problematykę tę trudno jest zaliczyć do własności prze- mysłowej16. Z faktu istnienia regulacji ustawowej dotyczącej projektów racjonalizatorskich nie wynika ani dla twórcy, ani dla przedsiębiorcy wy- łączność korzystania z projektów lub ochrona przed ich naśladowaniem. Poza zakresem ustawy – Prawo własności przemysłowej pozosta- je problematyka zwalczania nieuczciwej konkurencji, którą konwencja paryska wyraźnie zalicza do własności przemysłowej. Problematykę tę reguluje odrębna, powołana wyżej, ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Artykuł 1 ust. 2 konwencji paryskiej zalicza do własności przemy- słowej także nazwę handlową, której ochrony dotyczą dalsze przepisy konwencji, przede wszystkim art. 8. Pojęcie nazwy handlowej w zasadzie nie występuje w przepisach ustaw polskich17. Powstaje zatem pytanie o to, jakich oznaczeń odróżniających znanych prawu polskiemu dotyczy ów termin konwencyjny. Obecnie w prawie polskim funkcjonuje ścisłe roz- różnienie oznaczenia przedsiębiorcy oraz oznaczenia przedsiębiorstwa. Oznaczeniem przedsiębiorcy jest firma, której ochrona uregulowana jest w przepisach kodeksu cywilnego (art. 432–4310 k.c.). Odrębną ka- tegorią prawną jest oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (art. 551 pkt 1 k.c.). W tym wypadku chodzi 15 Bliżej M. Poźniak-Niedzielska, Ewolucja prawa własności intelektualnej w dobie współczesnej, PiP 2002, z. 10, s. 7–11. 16 R. Skubisz, Prawo własności przemysłowej..., s. 5. 17 M. Kępiński, Nazwa handlowa w świetle art. 8 konwencji paryskiej, ZNUJ PIPWI 2004, z. 88, s. 98; zob. art. 11 pkt 6 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 z późn. zm.), w którym użyte jest pojęcie nazwy handlowej. 32 2. Prawo własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym o oznaczenie przedmiotu działalności gospodarczej, które jest chronio- ne na podstawie przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkuren- cji, w szczególności art. 5 u.z.n.k. W sensie prawnym firma (oznaczenie podmiotu) oraz oznaczenie przedsiębiorstwa (oznaczenie przedmiotu) są dwiema oddzielnymi kategoriami oznaczeń odróżniających, chociaż w praktyce oba oznaczenia mogą być zbieżne. Jak wskazuje M. Kępiń- ski, za nazwę handlową w rozumieniu konwencji paryskiej należy uznać na gruncie ustawodawstwa polskiego zarówno firmę, jak i oznaczenie przedsiębiorstwa18. Mimo że regulacja dotycząca firmy i ochrony prawa do firmy znajduje się w kodeksie cywilnym, uzasadnione jest zalicze- nie jej do przedmiotowego zakresu własności przemysłowej19. Ochrona oznaczenia przedsiębiorstwa związana jest natomiast ze sferą zwalczania nieuczciwej konkurencji, która, jak wyżej wspomniano, przynależy do własności przemysłowej w ujęciu konwencji paryskiej. Okoliczność, że zakres ustawy – Prawo własności przemysłowej nie pokrywa się w pełni z zakresem konwencji paryskiej, nie oznacza, iż włas- ność przemysłowa w rozumieniu przedmiotowym jest w prawie polskim pojęciem węższym niż w konwencji paryskiej20. Pewne zagadnienia za- liczane do własności przemysłowej uregulowane są w innych ustawach niż ustawa – Prawo własności przemysłowej. Poza regulacją zarówno konwencji paryskiej, jak i ustawy – Prawo własności przemysłowej pozostają stosunki w zakresie nowych odmian roślin. Sfera ta objęta jest w prawie polskim odrębną ustawą z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. Nr 137, poz. 1300 z późn. zm.), która reguluje problematykę wyłącznego prawa hodowcy do odmiany. W literaturze proponuje się ewentualne uznanie praw do odmian roślin za prawa sąsiednie lub pokrewne wobec praw własności przemysłowej21. Pojęciem znacznie częściej pojawiającym się w aktach prawa między- narodowego oraz w języku prawniczym jest pojęcie własności intelektual- nej. Termin ten używany jest, podobnie jak termin „własność przemysło- 18 Ibidem, s. 99. 19 W tym kierunku J. Sitko, Firma i jej ochrona, Warszawa 2009, s. 216; autorka zazna- cza zarazem, iż uznaje firmę za niedoskonałą formę własności przemysłowej, względnie za dobro własności przemysłowej sui generis, gdyż przyjmuje, iż prawo do firmy ma mieszany charakter, tzn. obok komponentów majątkowych obejmuje również komponenty osobiste. 20 A. Jakubecki, Postępowanie zabezpieczające w sprawach z zakresu prawa własności intelektualnej, Kraków 2000, s. 40. 21 M. Poźniak-Niedzielska, Ewolucja..., s. 8. 33 Rozdział I. Pojęcie własności przemysłowej wa”, w znaczeniu przedmiotowym – w odniesieniu do zespołu przepisów regulujących stosunki prawne w zakresie dóbr niematerialnych, oraz w znaczeniu podmiotowym – w odniesieniu do praw podmiotowych na dobrach niematerialnych22. Termin „prawa własności intelektualnej” zaczyna coraz powszechniej być używany zamiennie lub nawet zamiast wywodzącego się z doktryny niemieckiej i przyjętego w Polsce terminu „prawa na dobrach niematerialnych”. Także w ujęciu przedmiotowym termin „prawo dóbr niematerialnych”, którego użycie nie jest całkiem wolne od zastrzeżeń23, wypierany jest przez termin „własność intelek- tualna”. Coraz powszechniejsze staje się szerokie rozumienie własności in- telektualnej jako pojęcia obejmującego również własność przemysłową. Wymienić należy dwa akty prawa międzynarodowego wiążące Polskę, w których pojęciu własności intelektualnej nadane jest powyższe szero- kie znaczenie. Po pierwsze, jest to konwencja o ustanowieniu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej, sporządzona w Sztokholmie dnia 14 lipca 1967 r.24 Definicja terminu „własność intelektualna” zawarta w art. 2 pkt viii konwencji obejmuje wyraźnie także przedmioty własno- ści przemysłowej. Po drugie, szeroka definicja własności intelektualnej zawarta jest także w art. 1 ust. 2 Porozumienia TRIPS, tj. Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej – załącz- nika 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) sporządzonego w Marrakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r.25 Szerokie ujęcie własności intelektualnej odnaleźć można także w aktach prawa Unii Europejskiej. Wymienić należy zwłaszcza dyrek- tywę 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwiet- nia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej26. Zgodnie z art. 1 tejże dyrektywy, dla jej celów określenie „prawa włas- ności intelektualnej” obejmuje prawa własności przemysłowej27. Także 22 A. Jakubecki, Postępowanie zabezpieczające..., s. 24. 23 J. Szwaja, recenzja pracy A. Trollera, Immaterialgüterrecht: Patentrecht, Marken- recht, Urheberrecht, Muster- und Modellrecht, Wettbewerbsrecht, PiP 1986, z. 6, s. 120. 24 Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 49, zał. 25 Dz. U. z 1996 r. Nr 32, poz. 143. 26 Dz. Urz. UE L 157 z 30.04.2004, s. 45; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 2, s. 32. 27 Zob. też oświadczenie Komisji Europejskiej nr 2005/295/WE dotyczące art. 2 dy- rektywy 2004/48/WE Parlamentu UE i Rady w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz. Urz. UE L 94 z 13.04.2005, s. 37), w którym przyjęte jest również sze- rokie ujęcie własności intelektualnej. 34 2. Prawo własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. do- tyczące działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa28, obejmuje pojęciem „towary na- ruszające prawa własności intelektualnej” m.in. towary z podrobionym znakiem towarowym (art. 2 ust. 1 lit. a) oraz towary naruszające prawa z patentów, prawa wynikające z dodatkowych świadectw ochronnych, prawa do odmian roślin, prawa do nazw pochodzenia lub oznaczeń geograficznych (art. 2 ust. 1 lit. c). Powyższe przykłady uświadamiają powszechną już dziś ten- dencję do szerokiego ujmowania własności intelektualnej w aktach prawnych jako pojęcia nadrzędnego względem własności przemy- słowej. Tendencja ta upowszechnia się także w języku prawniczym, również polskim. Jej potwierdzeniem mogą być nazwy uznanych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką szeroko rozu- mianego prawa dóbr niematerialnych29, jak też przykłady z literatury prawniczej30. Mimo argumentów formalnych wynikających z definicji własności intelektualnej, w międzynarodowych konwencjach stosunek zakresów pojęć „własność intelektualna” i „własność przemysłowa” pozostaje za- gadnieniem budzącym dylematy doktrynalne. Zagadnienie to może w ni- niejszym miejscu zostać jedynie zasygnalizowane31. 28 Dz. Urz. UE L 196 z 02.08.2003, s. 7; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 13, s. 469. 29 Wśród organizacji międzynarodowych wymienić należy Światową Organizację Własności Intelektualnej; w Polsce – Instytut Prawa Własności Intelektualnej na Uni- wersytecie Jagiellońskim, którego działalność naukowa i dydaktyczna obejmuje także problematykę własności przemysłowej. 30 J. Szwaja (w:) System prawa własności intelektualnej, t. 3, s. 12, podawał, że na System prawa własności intelektualnej złożyć się miało pięć tomów: t. 1 – Część ogólna własności intelektualnej, t. 2 – Prawo autorskie, t. 3 – Prawo wynalazcze (jedyny, który został wydany), t. 4 – Prawo wzorów przemysłowych, oznaczeń odróżniających i konkurencji, t. 5 – Między- narodowe prawo własności intelektualnej (konwencje). 31 Zob. szerzej w tej kwestii U. Promińska (w:) A. Nowicka, M. Poźniak-Niedzielska, U. Promińska (red.), H. Żakowska-Henzler, Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2005, s. 19–20; A. Stelmachowski (w:) System Prawa Prywatnego, t. 3, s. 196; M. Czaj- kowska-Dąbrowska, Własność czy własności (intelektualne)? (w:) Współczesne problemy prawa handlowego. Księga jubileuszowa dedykowana prof. dr hab. Marii Poźniak-Nie- dzielskiej, red. A. Kidyba, R. Skubisz, Kraków 2007, s. 47. 35 Rozdział I. Pojęcie własności przemysłowej 2.2. Prawo własności przemysłowej a przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Konwencja paryska obejmuje zakresem przedmiotowym także zwal- czanie nieuczciwej konkurencji. Umiejscowienie nieuczciwej konkurencji w zakresie własności przemysłowej budzi nieustannie wątpliwości w dok- trynie. Spowodowane są one okolicznością, iż zgodnie z dominującym po- glądem przedmiotem ochrony wynikającej z ustawy o zwalczaniu nieuczci- wej konkurencji są interesy gospodarcze przedsiębiorców, a także interesy klientów będących uczestnikami obrotu, a przepisy tej ustawy nie kreują praw podmiotowych wyłącznych i bezwzględnych32. Stanowi to o odmien- ności tak ujętego przedmiotu ochrony względem konstrukcji praw podmio- towych wyłącznych wynikających z przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej, a także innych ustaw z dziedziny własności intelektualnej. Na gruncie obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji33 F. Zoll zaprezentował kon- cepcję uznającą przedsiębiorstwo za dobro niematerialne, które stanowi przedmiot bezwzględnego prawa podmiotowego, zbliżonego w swej treści i charakterze do prawa własności. Za jeden z najistotniejszych składników przedsiębiorstwa autor ten uznawał klientelę rozumianą jako możność pozyskiwania i utrzymywania przez przedsiębiorstwo kręgu odbiorców, chociażby zmieniającego się. Ochronę tego istotnego składnika przedsię- biorstwa zapewniać miała właśnie powołana ustawa34. Koncepcja ta była bliska wywodzącej się z doktryny francuskiej koncepcji prawa do klienteli (droit de clientèle). Koncepcja ta była i pozostaje nadal przez wielu auto- rów odrzucana jako niemająca dostatecznego oparcia normatywnego35. 32 Tak m.in. J. Szwaja (w:) Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, Warszawa 2006, s. 93; E. Traple, Stosunek czynu nieuczciwej konkurencji do praw własności intelektualnej, ZNUJ PWOiWI 2001, z. 77, s. 25–26; U. Promińska (w:) A. Nowicka, M. Poźniak-Niedzielska, U. Promińska (red.), H. Żakowska-Henzler, Prawo własności..., s. 22–24; A. Szewc, M. Kępiński (w:) Konwencja paryska..., red. A. Adamczak, A. Szewc, s. 62. 33 Tekst jedn.: Dz. U. z 1930 r. Nr 56, poz. 467 z późn. zm. 34 F. Zoll (w:) A. Kraus, F. Zoll, Polska ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Poznań 1929, s. 59–60; podobnej koncepcji broni współcześnie B. Sołtys, Nazwy handlowe i ich ochrona w prawie polskim, Kraków 2003, s. 71. 35 S. Grzybowski (w:) System prawa cywilnego, t. 1, s. 460–461; J. Szwaja (w:) Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji..., red. J. Szwaja, s. 127; M. Kępiński, Rozporządzanie prawem z rejestracji znaku towarowego, Poznań 1979, s. 11–12. 36 3. Charakterystyka praw podmiotowych własności przemysłowej Obecnie podejmowane są natomiast próby uzasadnienia poglądu o istnieniu praw podmiotowych w odniesieniu do pewnych przedmiotów chronionych przepisami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w szczególności tajemnicy przedsiębiorstwa i oznaczenia przedsiębior- stwa. Kwestia ta, w najwyższym stopniu kontrowersyjna, jest szerzej omó- wiona w pkt 3 tego rozdziału. Zasygnalizowanie wskazanego problemu w tym miejscu pozwala jednak uwypuklić istnienie widocznego pęknięcia w szerokim ujęciu własności przemysłowej, tj. ujęciu obejmującym także zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Polega ono na tym, iż jednym sze- rokim pojęciem obejmuje się zarówno regulacje dotyczące bezspornie wyłącznych praw podmiotowych na dobrach niematerialnych, takich jak patenty, prawa ochronne na wzory użytkowe, prawa z rejestracji wzorów przemysłowych czy też prawa ochronne na znaki towarowe, jak i regulacje z zakresu zwalczania nieuczciwej konkurencji, w wypadku których spory budzi możliwość wyodrębnienia bezwzględnego prawa podmiotowego oraz dobra niematerialnego będącego przedmiotem tego prawa. Na poziomie normatywnym spory w rzeczonej kwestii przecina argument formalny: konwencja paryska w art. 1 ust. 2 oraz w art. 10 bis wyraźnie zalicza problematykę nieuczciwej konkurencji do zakresu własności przemysłowej. Godzi się jednak dodać, że w pierwotnej wersji konwencji paryskiej z 1883 r. zwalczanie nieuczciwej konkurencji nie było wymienione. Artykuł 10 bis konwencji paryskiej dotyczący ochrony przed nieuczciwą konkurencją został dodany dopiero na konferencji w Brukseli w 1900 r. (przepis ten był później jeszcze kilkakrotnie zmieniony)36. Nie- zależnie od formalnego zaliczenia zwalczania nieuczciwej konkurencji do zakresu własności przemysłowej w znaczeniu przedmiotowym, oddzielną kwestią pozostaje, czy ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji może być źródłem praw podmiotowych własności przemysłowej. Zagadnienie to poruszone jest w kolejnym punkcie rozdziału. 3. Charakterystyka praw podmiotowych własności przemysłowej Ochrona dóbr niematerialnych, w tym dóbr własności przemysłowej, realizowana jest zasadniczo przez konstrukcję bezwzględnych praw pod- 36 E. Nowińska, M. du Vall (w:) Konwencja paryska..., red. A. Adamczak, A. Szewc, s. 284. 37 Rozdział I. Pojęcie własności przemysłowej miotowych, dla których prototypem jest prawo własności37
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zastaw zwykły i rejestrowy na prawach własności przemysłowej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: