Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00578 006342 13247496 na godz. na dobę w sumie
Zbieg odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych - ebook/pdf
Zbieg odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8088-788-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

 

Ustawa Prawo zamówień publicznych podlega ostatnio ciągłym nowelizacjom. Wszyscy praktycy, zobligowani do stosowania jej przepisów, są zmuszeni do systematycznej lektury zawartych w niej uregulowań, które wyznaczają kształt prowadzonych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Zmiany dotyczą nie tylko podmiotu zamawiającego, lecz także wskazują nowe reguły prowadzenia samego postępowania czy też eliminują z obowiązujących dotychczas przesłanek unieważnienia postępowania te, które dotyczą podmiotu realizującego przedmiot zamówienia.

Obowiązujące przepisy, które z założenia mają chronić interesy finansowe Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, winny tworzyć system wzajemnie się uzupełniający. Podstawy prawne różnych form odpowiedzialności nie w każdym jednak przypadku wyłączają jednoczesne stosowanie innych przepisów i wskazanych tam form odpowiedzialności, dlatego możemy się spotkać z ich kumulacją.

Prezentowana publikacja zawiera krótkie omówienie najważniejszych zbiegów odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, w szczególności w nawiązaniu do prawa karnego, szeroko rozumianego prawa finansowego oraz prawa cywilnego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 1 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 1 2018-02-16 07:38:58 2018-02-16 07:38:58 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 2 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 2 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 3 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 3 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 Katarzyna Rydz-Sybilak – Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji Katedra Postępowania Karnego i Kryminalistyki 90-232 Łódź, ul. Kopcińskiego 8/12 RECENZENT Piotr Kruszyński REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk OPRACOWANIE REDAKCYJNE Elżbieta Marciszewska-Kowalczyk SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/CCStockMedia Publikacja dofi nansowana przez MNiSW w ramach dotacji celowej dla młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich. Numer projektu 1466 © Copyright by Katarzyna Rydz-Sybilak, Łódź 2018 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2018 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07240.15.0.M Ark. wyd. 6,2; ark. druk. 6,125 ISBN 978-83-8088-787-9 e-ISBN 978-83-8088-788-6 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 4 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 4 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 Spis treści Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział I Odpowiedzialność na gruncie prawa karnego Rozdział II Odpowiedzialność według przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych Rozdział III Odpowiedzialność na gruncie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny fi nansów publicznych Rozdział IV Odpowiedzialność na gruncie ustawy o fi nansach publicznych Rozdział V Odpowiedzialność cywilna Rozdział VI Zbieg podstaw odpowiedzialności Zakończenie Bibliografi a 7 9 11 29 39 65 75 81 89 93 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 5 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 5 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 Wykaz skrótów Spis treści 7 BONDFP – „Biuletyn Orzecznictwa w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finan- sów Publicznych” – Głowna Komisja Orzekająca – kodeks cywilny – Krajowa Izba Odwoławcza – kodeks karny – kodeks karny skarbowy – kodeks pracy – kodeks postępowania cywilnego – kodeks postępowania karnego – minister fi nansów – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna GKO k.c. KIO k.k. k.k.s. k.p. k.p.c. k.p.k. MF OSN OSNC OSNKW – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna i Wojskowa OSP Pzp t.j. u.f.p. u.n.d.f.p. – ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny fi nansów pu- – Orzecznictwo Sądów Polskich – Prawo zamówień publicznych – tekst jednolity – ustawa o fi nansach publicznych blicznych UZP – Urząd Zamówień Publicznych 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 7 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 7 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 Słowo wstępne Ustawa Prawo zamówień publicznych1 w ostatnim okresie podlega ciągłym nowe- lizacjom. Wszyscy praktycy, którzy w swojej pracy zobligowani są do stosowania przepisów tej ustawy, zmuszeni są do systematycznej lektury treści zawartych tam uregulowań, które wyznaczają kształt prowadzonych postępowań o udzielenie za- mówienia publicznego. Zmiany dotyczą nie tylko podmiotu zamawiającego, ale nadto wskazują na nowe reguły prowadzenia samego postępowania, czy też elimi- nują, z obowiązujących dotychczas przesłanek unieważnienia postępowania, pew- ne z nich, które dotyczyły podmiotu realizującego przedmiot zamówienia. Obowiązujące przepisy, które z założenia mają chronić interesy fi nansowe Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, winny tworzyć system wzajem- nie się uzupełniający. Podstawy prawne różnych form odpowiedzialności nie zawsze jednak w każ- dym przypadku wyłączają jednoczesne stosowanie innych przepisów i wskazanych tam form odpowiedzialności. W istocie spotkać możemy sytuacje kumulacji tych- że przepisów o różnym charakterze odpowiedzialności. Faktyczny zbieg idealny przepisów chroniących fi skalizm Skarbu Państwa najczęściej ma miejsce na grun- cie prawa karnego i prawa karnego skarbowego, a także jednocześnie w systemie odpowiedzialności cywilnej, odpowiedzialności pracowniczej oraz odpowiedzial- ności za naruszenie fi nansów publicznych. Niejednokrotnie ta ostatnia pozostaje w zbiegu także z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych2. Szczególnego rodzaju odpowiedzialność – odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny fi nansów publicznych – wśród innych systemów mających gwarantować legalność i popraw- ność gromadzenia dochodów publicznych, dokonywania wydatków, zaciągania zobowiązań angażujących środki publiczne – reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny fi nan- 1 Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164. 2 L. Lipiec-Warzecha, Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny fi nansów publicznych. Ko- mentarz, Wolters Kluwer business, Warszawa 2012, s. 224. 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 9 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 9 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 10 Słowo wstępne sów publicznych3. Jej nowelizacja4 z 19 sierpnia 2011 roku weszła w życie 11 lutego 2012 roku i w istotny sposób zmieniła unormowania ustawy, obejmujące m.in.: • modyfi kację reguł stosowania ustawy, • rozszerzenie katalogu, zawierającego listę czynów zabronionych, • zmianę przepisów związanych z procedurą postępowania5. Ustawa ta jednak była wielokrotnie jeszcze nowelizowana, a ostatnia zmiana dotyczyła treści art. 31 (Dz. U. 2016.1250). Przy czym 5 lutego 2013 roku (Dz. U. 2013.168) – wprowadzono tekst jednolity. Nawiązując zaś do samej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych6 zawierającej regulacje dotyczące nie tylko unieważniania umowy w sprawie zamówienia publicznego oraz system środków odwoławczych, ale rów- nież rodzaje odpowiedzialności za naruszenia przepisów w postępowaniu o udzie- lenie zamówienia publicznego – podnieść należy, iż w przeciągu kilku miesięcy nowelizowana była kilkukrotnie. 28 lipca, 31 sierpnia, 1 września, 1 października, 7 października 2016 roku. Ostatnia to z dnia 9 października oraz 14 grudnia 2016 roku (Dz. U. 2016.168). Oczekujemy także na wejście w życie nowego brzmienia art. 1 tej ustawy. Zmiany będą odpowiednio obowiązywać od 1 i 14 stycznia 2017 roku oraz od 14 lipca 2018 roku (Dz. U. 2016.1020). 14 stycznia 2017 roku zmienił także swoje brzmienie art. 47 przedmiotowej ustawy (Dz. U. 2016.2260). Niniejsze opracowanie ma na celu krótkie omówienie najważniejszych zbie- gów odpowiedzialności za naruszenie przepisów prawa zamówień publicznych, w  szczególności w  nawiązaniu do prawa karnego, szeroko rozumianego pra- wa fi nansowego oraz prawa cywilnego. Ponadto zostaną przedstawione zmiany w zakresie odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz odpowie- dzialności za naruszenie dyscypliny fi nansów publicznych za czynności w postę- powaniu o udzielenie zamówienia publicznego w związku z nowelizacją u.n.d.f.p. Szybkie tempo zmian, szczególnie w ustawie Prawo zamówień publicznych, ustawie o naruszeniu dyscypliny fi nansów publicznych, a także samego kodeksu karnego – nie pozwala na prowadzenie dogłębnych rozważań, które jednocześnie mogłyby ciągle nosić przymiot aktualnych. 3 Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny fi nansów publicznych, t.j. Dz. U. z 2013 r., nr 168. 4 Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscy- pliny fi nansów publicznych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z dnia 10 listopada 2011 r., nr 240, poz. 1429. I. Motowilczuk, Dyscyplina fi nansów publicznych po zmianach, Infor Ekspert Sp. z o.o., War- szawa 2012, s. 5. 6 Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 907. 5 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 10 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 10 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 Rozdział I Odpowiedzialność na gruncie prawa karnego Odnosząc się do głównego tematu i omawianych naruszeń przepisów prawa zamówień publicznych, które jednocześnie mogą być uznane za przestępstwa pospolite lub czyny karne skarbowe, należy w pierwszej kolejności wskazać, iż z reguły będą to zachowania związane z naruszeniem zasad prawidłowego go- spodarowania powierzonym mieniem, czyny o charakterze korupcyjnym, a także stricte podatkowym, czy wreszcie związane z nienależytym wykonywaniem obo- wiązków służbowych. Wśród przestępstw pospolitych, które mogą być popełnio- ne przez zamawiających lub wykonawców przodują przestępstwa o charakterze gospodarczym. I. Korzystając z chronologicznego usystematyzowania przestępstw pospolitych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks karny1 można rozpocząć rozważania od przestępstwa łapownictwa biernego (przestępstwo sprzedajności pełniącego funkcję publiczną – art. 228 k.k.). Potoczna nazwa tego czynu wskazuje na jego fi nansowy aspekt w zakresie przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej przez oso- bę pełniącą funkcję publiczną, która w związku właśnie z pełnieniem owej funk- cji zostaje „poproszona” o dokonanie określonej czynności korzystnej dla osoby udzielającej przysporzenia w zamian za wręczaną korzyść lub obietnicę jej wręcze- nia. Sprawcą zostaje zatem uznany ten, kto przyjmuje korzyść, nawet jeśli wręcze- nia sam nie sugerował, a wyłącznie ją przyjął z racji intencji wręczającego. Przed- miotem czynności wykonawczej jest korzyść majątkowa albo alternatywnie z nią występująca korzyść osobista, albo ich obietnica. „Korzyść majątkowa” to każde świadczenie, którego wartość można wyrazić w pieniądzu. Może ona przybrać for- mę podarunku, darowizny, zapłaty długu, zwiększenia aktywów lub zmniejszenia 1 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, Dz. U. z 1997 r., nr 88, poz. 553, t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1137. 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 11 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 11 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 12 Zbieg odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych pasywów. Korzyść majątkowa może być przekazana bezpośrednio osobie pełniącej funkcję publiczną lub osobie przez nią wskazanej. Dotyczy to także korzyści oso- bistej, której benefi cjentem może zostać osoba trzecia. Należy w tym miejscu pod- kreślić, że nie ma znaczenia dla odpowiedzialności za łapownictwo okoliczność, iż korzyści w rezultacie nie odniosła sama osoba pełniąca funkcję publiczną, lecz odniosła ją inna osoba. Istotne jest tylko to, że udzielenie korzyści lub jej obietnicy miało związek z pełnioną przez sprawcę funkcją2. Omawiane przestępstwo tzw. „sprzedajności”, jak zostało to wyżej podniesione, wskazuje, iż przestępstwa tego dopuścić się może jedynie osoba pełniąca funkcję publiczną, którą zgodnie z defi nicją legalną (art. 115 §19 k.k.) jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w  jednostce or- ganizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzecz- pospolitą Polską umowę międzynarodową. Ogólnie rzecz biorąc, uznanie kogoś za pełniącego funkcję publiczną3, uzależnione zostało od dysponowania przez nią środkami publicznymi. Stosownie do treści orzecznictwa Sądu Najwyższego: [...] dla uznania, że przyjęcie korzyści majątkowej pozostaje w związku z pełnioną funkcją pu- bliczną, wystarczające jest, że pełniący ją może wpływać na końcowy efekt załatwienia sprawy, a czynność służbowa stanowiąca okazję do przyjęcia korzyści choćby w części należy do kom- petencji sprawcy. W wypadku żądania korzyści majątkowej sprawca nie musi w ogóle ingerować w proces podejmowania decyzji, bo okazją do żądania jest właśnie ogólna kompetencja żądające- go, stwarzająca zawsze sposobność do uzyskania korzyści od podmiotu, którego ofertę przyjęto4. W  zakresie odpowiedzialności karnej w  zamówieniach publicznych osobą, która będzie mogła swoim zachowaniem wypełnić znamiona omawianego czynu – będzie więc każda osoba wykonująca czynności na podstawie przepisów usta- wy Prawo zamówień publicznych po stronie zamawiającego, mająca jednocześnie wpływ na przygotowanie postępowania, jego prowadzenie, a także wykonywanie przedmiotu zamówienia. Zgodnie z treścią wyroku Sądu Najwyższego5, jeżeli peł- niący funkcję publiczną przyjął po wahaniach korzyść majątkową, a potem w tym samym dniu ją zwrócił, nie mogą mieć zastosowania przepisy o dobrowolnym od- stąpieniu od usiłowania. Zachodzi bowiem już w tym momencie aspekt uprzed- niego zrealizowania znamion czynu zabronionego. Tak więc, przestępstwo zostało faktycznie dokonane i w grę wchodzi jedynie możliwość nadzwyczajnego złago- dzenia kary. 2 A. Spotowski, Przestępstwa służbowe: nadużycie służbowe i łapownictwo w nowym kodeksie karnym, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1972, s. 155. 3 Zob. szerz. A. Zoll, Komentarz do art. 117–277 k.k., [w:] A. Barczak-Oplustil i in., Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. A. Zoll, t. 2, Kraków 2006, s. 748.. 4 Postanowienie SN z dnia 9 marca 2006 r., III KK 230/05 [LEX nr 180769]. 5 Wyrok SN z dnia 8 listopada 1974 r., Rw. 522/74, OSNPG 1975, nr 2, poz. 20. 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 12 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 12 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 Odpowiedzialność na gruncie prawa karnego 13 II. Odpowiedzialność karna po stronie wręczającego tzw. łapówkę – została od- dzielnie uregulowana w art. 229 k.k. Przestępstwo łapownictwa czynnego (prze- kupstwa) polega na wręczaniu osobie publicznej korzyści fi nansowej, w zamian za określoną „przysługę” po stronie przyjmującego korzyść. Realizacja owej przysługi przez przyjmującego także i w tym przypadku łączyć się musi z pełnieniem przez niego funkcji publicznej. Potoczne przestępstwo „przekupstwa” w istocie wskazu- je, iż zachowanie sprawcy ma na celu nakłonienie osoby publicznej do określonego działania lub też zaniechania, w zamian za wręczoną korzyść. Zgodnie z orzecz- nictwem Sądu Najwyższego: [...] związek, o którym mowa w art. 229 § 1 k.k., nie musi dotyczyć wyłącznych kompetencji adre- sata korzyści majątkowej do załatwienia danej sprawy, czy też podjęcia w niej ostatecznej decyzji. Adresatem może być także osoba pełniąca funkcję publiczną, która działa tylko na pewnym eta- pie załatwienia danej sprawy i może tym działaniem wpłynąć na końcowy wynik postępowania. Może być to zatem związek z całokształtem urzędowania adresata korupcyjnej propozycji, z ze- społem czynności należących do sprawowanej przez daną osobę funkcji publicznej, które osoba ta może podejmować lub od nich się wstrzymać. Tak więc dla uznania, że proponowana korzyść majątkowa pozostaje w związku z pełnioną funkcją publiczną, wystarczające jest, że pełniący taką funkcję może wpływać na końcowy wynik załatwienia sprawy przez fakt nadania sprawie biegu w sposób oczekiwany przez osobę składającą korupcyjną propozycję6. W tym miejscu warto także podkreślić, że art. 229 k.k. posługuje się znamie- niem „osoby pełniącej funkcję publiczną”, natomiast art. 228 k.k. „osoby, która w związku z pełnieniem funkcji publicznej”. Oczywiście w tym zakresie nie ma wątpliwości, że w obydwu wypadkach chodzi de facto o osobę pełniącą funkcję publiczną7. W przeciwieństwie do poprzednio omawianego czynu, w tym zakresie spraw- cą może być każdy, innymi słowy strona podmiotowa przestępstwa łapownictwa czynnego nie została zawężona do konkretnego podmiotu spełniającego dane wa- runki. W odniesieniu do naruszeń przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych – podmiotem sprawczym w  istocie może zostać każdy8 po stronie wykonawcy w związku z określonym zamówieniem publicznym, a działanie takie nakierowane będzie wobec osób tzw. decyzyjnych ze strony zamawiającego. Oczywiście katalog podmiotów, które mogą przyjąć ową korzyść w każdym przypadku może być inny, poczynając od członków komisji przetargowej, kierownika, czy specjalisty określa- jącego parametry techniczne produktu zamówienia, czy też szczegóły realizowanej usługi. Sankcje w przypadku łapownictwa czynnego, jak i biernego, w zależności 6 Postanowienie SN z dnia 14 marca 2007 r., III KK 248/06, „Prokuratura i Prawo” 2007, nr 10, poz. 4. 7 Por. T. Kanty, Glosa do wyroku SN z dnia 15 lipca 2010 r., „Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd Orzecznictwa” 2011, nr 3, s. 145 i n. 8 R.A. Stefański, Bezkarność sprawcy czynu korupcji, [w:] L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki. Księga poświęcona pamięci prof. A. Wąska, Wydawnictwo Uni- wersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2005, s. 340–341. 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 13 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 13 2018-02-16 07:39:01 2018-02-16 07:39:01 14 Zbieg odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych od rodzaju popełnionego przestępstwa mogą być różne: kara grzywny, ogranicze- nia wolności, pozbawienia wolności do lat 8, zaś w typie kwalifi kowanym nawet do lat 12. III. Podobne do przestępstwa łapownictwa biernego jest przestępstwo płatnej protekcji biernej wskazane w treści art. 230 k.k. Polega ono na podjęciu się po- średnictwa w załatwieniu sprawy przez osobę powołującą się na wpływy w insty- tucji państwowej, samorządowej, organizacji międzynarodowej albo krajowej lub w  zagranicznej jednostce organizacyjnej, dysponującej środkami publicznymi, albo wywołując przekonanie innej osoby lub też utwierdzając ją w przekonaniu o istnieniu takich wpływów, w zamian jednak za korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę. W tym przypadku osoba oferująca pomoc w załatwieniu sprawy i powołująca się na swe wpływy, ewidentnie lub w sposób dorozumiany wyraża, iż jej pomoc nie jest bezinteresowna. Inicjatywa wręczenia korzyści majątkowej wychodzi zatem od przyjmującego korzyść, a nie od osoby, której sprawę ma osoba „opłacona” załatwić. Podnieść jednak w tym miejscu należy, iż podmiotem sprawczym owego prze- stępstwa nie musi być osoba publiczna, w tym zakresie jest to bowiem przestęp- stwo powszechne i każdy, kto powołuje się na swoje wpływy przy załatwieniu spra- wy, w zamian za korzyść, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej. Omawiane przestępstwo ma charakter formalny, albowiem nie jest istotne, czy faktycznie pośrednik uzyskał ową korzyść przy załatwieniu cudzej sprawy, lub czy faktycznie podjął starania zmierzające do załatwienia sprawy, czy też istotnie ją zrealizował9. Sprawstwo fi nalizuje się po prostu w chwili powołania się na swoje wpływy i oczekiwaną korzyść, w zamian za pośrednictwo w załatwieniu sprawy. Przy czym podkreślić należy, że jeśli zamiarem sprawcy jest rzeczywiście podjęcie się pośrednictwa załatwienia sprawy, to należy przyjąć kwalifi kację omawianego przepisu. Gdyby natomiast intencją sprawcy było wyłącznie powołanie się na wpły- wy, których nie ma, lub nie miałaby zamiaru w ogóle podjęcia się pośredniczenia w załatwieniu sprawy, zaś swoich zapewnień dokonuje jedynie celem wyłudzenia korzyści, wtedy takie zachowanie należy już kwalifi kować jako przestępstwo oszu- stwa z art. 286 k.k., kiedy to sprawca, wykorzystując błąd lub brak rozeznania in- nej osoby, czyni to wyłącznie celem pozyskania dla siebie korzyści. Popełnienie przestępstwa płatnej protekcji w zakresie zamówień publicznych będzie wiązało się z sytuacją kiedy to zamawiający przy ewentualnym realizowaniu zamówienia, złoży przyszłemu wykonawcy ofertę przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za pośredniczenie przy załatwieniu sprawy. Tymczasem już skuteczne podjęcie się przez sprawcę jakichkolwiek czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia owej sprawy po stronie zamawiającego – winno skutkować odpo- wiedzialnością za dopuszczenie się przestępstwa nadużycia uprawnień, o którym będzie mowa w dalszej części opracowania. 9 Zob. szerz. wyrok SN z dnia 29 lutego 1984 r., Rw. 53/84, OSNKW 1984, nr 9–10, poz. 94. 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 14 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 14 2018-02-16 07:39:02 2018-02-16 07:39:02 Odpowiedzialność na gruncie prawa karnego 15 IV. Przestępstwo przekupstwa pośrednika opisane w art. 230a k.k. jest w isto- cie odzwierciedleniem przestępstwa płatnej protekcji, w  którym jednak odpo- wiedzialność karną ponosić będzie oferujący korzyść w zamian za pośrednictwo w załatwieniu sprawy. Odnosząc się zatem do przepisów rządzących zamówienia- mi publicznymi, sprawcą takiego przestępstwa może zostać podmiot utożsamiany z wykonawcą zamówienia. Jeśli swoim czynnym zachowaniem udziela albo obie- cuje udzielić korzyści majątkowej osobie w zamian za pośredniczenie w załatwie- niu sprawy w instytucji państwowej, samorządowej, organizacji międzynarodowej albo krajowej lub w zagranicznej jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, zmierzające do bezprawnego wywarcia wpływu na decyzję, działanie lub zaniechanie osoby pełniącej funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji, to taki przyszły wykonawca staje się sprawcą omawianego czynu10. Dzia- łanie sprawcze wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego sprowadza się zatem do skłonienia pośrednika (osoby, która może stać się pod- miotem sprawczym czynu z art. 230 k.k.) do niezgodnego z prawem wywarcia wpływu na czynność decyzyjną albo spowodowanie zaniechania osoby po stronie zamawiającego, która to czynność albo zaniechanie będzie pozostawało w związku z udzieleniem zamówienia publicznego. V. Kolejnym z przestępstw, które może zostać popełnione w związku z postę- powaniem o udzielenie zamówienia publicznego jest przestępstwo przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego albo niedopełnienie przez niego obowiązków, wskazane w art. 231 k.k. W pierwszej kolejności zacząć należy od wyjaśnienia pojęcia funkcjonariusza publicznego, którego defi nicję legalną zawie- ra art. 115 § 13 k.k.: – prezydent Rzeczypospolitej Polskiej; – poseł, senator, radny; – poseł do Parlamentu Europejskiego; – sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz fi nansowego organu postępowa- nia przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad fi nansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscypli- narnych działających na podstawie ustawy; – osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu pań- stwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynno- ści usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych; – osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kon- troli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usłu- gowe; – osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej; 10 Zob. szerz. R.A. Stefański, Przestępstwo korupcji w sporcie profesjonalnym, „Prokuratura i Pra- wo” 2004, nr 2; idem, Przestępstwo korupcji wyborczej, „Prokuratura i Prawo” 2004, nr 4. 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 15 219_Rydz-Sybilak_Zbieg odpowiedzialnosci.indb 15 2018-02-16 07:39:02 2018-02-16 07:39:02
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zbieg odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: