Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00189 005984 13103862 na godz. na dobę w sumie
Żebractwo we współczesnej Polsce jako kwestia społeczna - ebook/pdf
Żebractwo we współczesnej Polsce jako kwestia społeczna - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 236
Wydawca: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3650-3820-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> socjologia
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).
Poruszane w książce zagadnienia skłaniają do namysłu i refleksji nad istotą, znaczeniem, specyfiką żebractwa we współczesnej Polsce. pomimo wielości publikacji, na rynku wydawniczym istnieje potrzeba ukazywania nie tylko studentom pracy socjalnej, ale również tzw. zwyczajnym obywatelom, złożoności problematyki tego rodzaju zjawisk społecznych.
prof. zw. dr hab. Henryk Januszek
fragm. recenzji wydawniczej książki
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

WSTĘP Żebractwo należy do kwestii społecznych złożonych i jednocześnie mało poznanych przez współczesną polską politykę społeczną. Proceder żebractwa nie jest czymś, co pojawiło się nagle. Istniał za- wsze tam, gdzie były choroby i doskwierało ubóstwo. Na przestrzeni wie- ków zmieniały się techniki i natężenie żebractwa, ale pewne cechy po- mimo upływu czasu pozostały bez zmian. Bez względu na to, do jakich źródeł historycznych sięgniemy, okazuje się, że żebractwo już wówczas było czymś zorganizowanym, stylem życia, rzemiosłem. Istniały prawa wynikające z niepisanego kodeksu, tzw. statuty żebracze, które określa- ły granice uprawiania rzemiosła, jego naukę, wygląd zewnętrzny, metody uprawiania, organizację wewnętrzną i obyczaje. Na podstawie dokumen- tów historycznych możemy zapoznać się z różnymi sposobami traktowa- nia problemu żebractwa. Na przykład w Polsce w czasach Jagiellonów odpowiedzią na szerzącą się plagę żebractwa i włóczęgostwa było wy- danie w 1496 r. ustawy zobowiązującej miasta, właścicieli wiosek oraz parafie do przeprowadzenia ewidencji żebrzących, sporządzenia list oraz wydania świadectw zezwalających do uprawiania tego procederu. Inaczej potraktowano żebractwo w XVI-wiecznej Anglii. Na skutek jego wzrostu, jak i wzrostu włóczęgostwa, ogłoszono prawa, które zawierały sformuło- wanie, że żebractwo jest czynnością nielegalną. Mimo upływu czasu i rozwoju cywilizacji, problem żebractwa pozo- stał i, jak na razie, nie ma skutecznego sposobu rozwiązywania tej kwe- stii. W Polsce ponowne natężenie żebractwa obserwowaliśmy w okresie transformacji ustrojowej, w wyniku której wielu ludzi miało trudności w dostosowaniu się do nowych warunków społeczno-ekonomicznych. Nie wszyscy jednak sprostali temu zadaniu bądź to ze względów ekono- micznych, bądź z nieumiejętności znalezienia się w nowej sytuacji. Na ulicach polskich miast i miasteczek, a także przy zagrodach wiej- skich pojawili się żebracy proszący o jałmużnę. Stoją lub siedzą z kartono- wymi pudełkami, wyciągniętą ręką, położoną na chodniku czapką i ocze- kują na parę groszy od nieznajomego przechodnia. Kartka zawieszona na szyi lub położona przy pudełku ma być informacją dla potencjalnych jałmużników, wyjaśniającą sytuację społeczno-ekonomiczną poszcze- gólnych osób, ma nas przekonać o chorobie, trudnej sytuacji rodzinnej, 18 materialnej, o bezdomności, ubóstwie, ma nas skłonić do wrzucenia paru groszy. Są wśród nich również przybysze z Rumunii, Czeczenii, Mołdawii, Ukrainy, Bułgarii; niektórzy z małymi dziećmi, które od swoich opieku- nów uczą się rzemiosła. Dzieci są wykorzystywane również jako „rekwi- zyty żebracze”. Jeżeli takie zjawisko występuje, warto więc odpowiedzieć na pytanie, na czym polega problem społeczno-ekonomiczny żebractwa we współczesnej Polsce w XXI wieku. Kim są ci ludzie, co skłoniło ich do takiego stylu życia, czy jest to spo- sób na przetrwanie, jaka jest skala tego zjawiska w Polsce, czy żebractwo to wybór czy konieczność? Na te i inne pytania spróbowałam odpowiedzi w niniejszej pracy. Przedmiotem opracowania jest żebractwo jako problem społeczny. Po- jęcie kwestii społecznej stosuje się tutaj w znaczeniu nadanym mu przez naukę polityki społecznej – dla określenia skrajnie trudnych sytuacji życiowych jednostki i ich rodzin oraz utrwalającego się upośledzeniem pewnych kategorii społecznych. Podjęty problem nie ma także dosta- tecznego omówienia i wyjaśnienia w literaturze przedmiotu, a w moim przekonaniu jest to zagadnienie niezwykle złożone nie tylko w aspekcie poznawczym, ale także ważne w znaczeniu praktycznym. Celem opraco- wania jest więc charakterystyka i społeczno-ekonomiczna diagnoza pro- blemu żebractwa we współczesnej Polsce oraz wskazanie podmiotom polityki społecznej działań, które ograniczyłyby to zjawisko. Omawiając wymienione zagadnienia, proponuję wprowadzenie kilku nowych rozróżnień dotyczących typologii żebractwa, m.in. wprowadze- nie podziału na żebractwo bierne i czynne, stacjonarne i włóczęgostwo, żebractwo instytucjonalne, płytkie i głębokie oraz profesjonalne i ama- torskie. Przedstawiam nowe socjotechniki żebracze, tzn. figury żebracze. Na podstawie badań własnych nakreślam statystyczny obraz osoby że- brzącej w Polsce i podejmuję próbę zdefiniowania problemu. Problematykę poznawczą niniejszej książki można wyrazić w nastę- pujących podstawowych pytaniach: – Jak kształtuje się zjawisko żebractwa we współczesnej Polsce? – Jakie są jego rozmiary i w jakich formach występuje? – Jaka jest społeczna i demograficzna struktura żebractwa? – Jakie są uwarunkowania społeczno-ekonomiczne problemu żebrac- twa? – Jakie są i na czym polegają socjotechniki żebracze? Kazimiera Król, Żebractwo we współczesnej Polsce... 19 Przystępując do badań, hipotetycznie założyłam, że: – żebractwo jest problemem o mikro- i makrostrukturalnych uwarunko- waniach ekonomiczno-społecznych, – nie każdy żebrak to osoba uboga lub z marginesu społecznego, – w większości wypadków żebractwo to styl życia, a nie konieczność, – w polskiej polityce społecznej brakuje koncepcji przeciwdziałania że- bractwu. Weryfikacji powyższych hipotez dokonałam przeprowadzając bada- nia terenowe za pomocą metod, które pozwalają na analizę zebranego materiału, przynoszącego odpowiedzi na postawione pytania i hipotezy badawcze. Pierwsze badania zostały przeprowadzone w latach 1996-2001, a na- stępne w latach 2006-2008. Natomiast do roku 2012 wyniki badań uzu- pełniono o nowe wywiady z terenu Polski. Materiał obejmuje 253 pełne jednostki badawcze z terenu Poznania i kilku wybranych miast Polski o zróżnicowanej liczbie mieszkańców, takich jak Wrocław, Warszawa, Ostrów Wielkopolski, Środa Wielkopolska, Kalisz, Wałbrzych, Polanica Zdrój. Dobór miast był celowo-losowy. Do badań dobierano osoby, których sylwetka, gesty, zachowanie, poza lub odpowiednie akcesoria i rekwizyty jednoznacznie wpisywały się w kulturę wyobrażeń o żebractwie. Badaniami zostali objęci również że- brzący w Polsce obcokrajowcy. Za najbardziej odpowiednią metodę badawczą przyjęłam wywiad z osobą żebrzącą. Zastosowałam formę wywiadu swobodnego z elemen- tami wywiadu narracyjnego, który bezpośrednio po jego przeprowadze- niu był przepisywany do kwestionariusza. Wywiad z żebrakiem stanowił główny element badań, gdyż nie tylko dostarczał informacji niezbędnych do przeprowadzenia analizy badawczej, ale również pokazał, że umie- jętnie prowadzona rozmowa z żebrakiem może spowodować dokładne przedstawienie historii dojścia do żebractwa. Kwestionariusz wywiadu uzupełniany był uwagami dotyczącymi wy- darzeń ulicznych towarzyszących rozmowie, komentarzem do figury że- braczej przyjętej przez badanego oraz jego kondycji zdrowotnej. Istotne podczas badań było wyodrębnienie i sklasyfikowanie nowych figur żebraczych jako swoistej socjotechniki, która w sposób bardzo wy- razisty ma przekonać przechodnia – potencjalnego jałmużnika, że powi- nien wesprzeć żebraka. Badaniami objęłam również poznańskich przechodniów, którzy w przestrzeni ulicznej napotykali na swej drodze żebraka. W tym wypad- ku celem badań było ustalenie stosunku przechodniów do żebractwa. Ba- dani wskazywali również, jakie instytucje powinny podjąć działania, by Wstęp 20 zminimalizować to zjawisko oraz przedstawili własne obserwacje doty- czące procederu żebractwa. Za odpowiednią metodę badania przyjęłam tutaj krótki wywiad i obserwację. Materiał obejmuje także ponad 100 wywiadów oraz wyniki ankiet przeprowadzonych wśród bezdomnych przebywających w Fundacji Pomocy Wzajemnej „Barka” w Poznaniu oraz w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn w Poznaniu-Szczepankowie. Ce- lem powyższych badań była odpowiedź na pytanie, czy bezdomni będący obecnie mieszkańcami placówek dla bezdomnych, zanim do nich trafili, zajmowali się procederem żebractwa. Do ważnych metod pozyskiwania materiału do niniejszej pracy należa- ły również: analiza różnego rodzaju dokumentów urzędowych udostęp- nionych w instytucjach pomocy społecznej, wywiady z pracownikami pomocy społecznej, straży miejskiej, policji, straży granicznej oraz pra- cownikami instytucji pozarządowych, a także liczne obserwacje przepro- wadzone zarówno w Poznaniu, jak i innych wybranych miastach Polski. W przypadku żebrzących dzieci, przeprowadziłam wywiady w formie zaaranżowanych rozmów w barach lub w kawiarniach przy skromnym poczęstunku. Wzięłam również udział w eksperymencie ulicznym – wcie- lając się w rolę żebraczki. Eksperyment miał na celu, po pierwsze, okre- ślenie emocji z wiązanych z wejściem w tę rolę, po drugie, opisanie inter- reakcji z przestrzenią uliczną. Badania empiryczne dotyczące tematyki żebractwa stanowiły i stano- wią dla mnie nadal duże wyzwanie, a także wywołują pewne emocje, wy- nikające z bezpośredniego kontaktu ze światem żebraczym. Kończąc te wprowadzające uwagi, chcę serdecznie podziękować wszystkim, dzięki którym mogłam bliżej poznać i zbadać problem żebrac- twa. Autorka Kazimiera Król, Żebractwo we współczesnej Polsce...
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Żebractwo we współczesnej Polsce jako kwestia społeczna
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: