Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00597 008114 14294678 na godz. na dobę w sumie
Ziołolecznictwo dla młodzieży - ebook/pdf
Ziołolecznictwo dla młodzieży - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 177
Wydawca: Astrum Media Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7277-363-0 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Ziołolecznictwo dla młodzieży to praktyczny poradnik, zawierający wiele wskazówek, jak wykorzystać rośliny lecznicze w odniesieniu do nastolatków, aby skutecznie zadbać nie tylko o ich zdrowie, ale również o urodę.

Zioła są idealnym czynnikiem wspomagającym ruch, relaks i zdrowe odżywianie – muszą być jednak odpowiednio wybrane i prawidłowo zastosowane, a droga ku temu wiedzie przez ich poznanie. Korzystajmy więc szeroko z zawartej w tej książce wiedzy pamiętając, że człowiek jest częścią natury i leczenie naturalne jest mu najbliższe. A profilaktyka ziołowa może pomóc w likwidacji wielu niedomagań w okresie dojrzewania i przyczynić się do ogólnego rozwoju młodego organizmu.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Eliza Lamer-Zarawska KSI(cid:263)(cid:303)KA NA ZAMÓWIENIE DLA FIRM! Wydawnictwo Astrum, wydawca ponad 800 tytułów ksi(cid:264)(cid:304)kowych i multimedial- nych, specjalista z dziedziny zdrowia, medycyny niekonwencjonalnej, ziół, metod samoleczenia, zdrowego od(cid:304)ywiania oraz ekologii proponuje nawi(cid:264)zanie współ- pracy poprzez napisanie specjalnej ksi(cid:264)(cid:304)ki na zamówienie. Takie przedsi(cid:269)wzi(cid:269)cie nie wymaga du(cid:304)ego nakładu inansowego, za to mo(cid:304)e przy- nie(cid:292)ć spore korzy(cid:292)ci, gdy(cid:304) nasze pozycje sprzedaj(cid:264) si(cid:269) w nakładach od 2.000 do 100.000 egzemplarzy, dystrybuujemy je po wszelkich hurtowniach, sklepach spe- cjalistycznych i ksi(cid:269)garniach w całej Polsce. Ponadto nasze produkty s(cid:264) równie(cid:304) w znanych sieciach handlowych typu: Empik, Media Markt, Saturn. Wydawnictwo Astrum specjalizuje si(cid:269) w przygotowaniu, pisaniu i wydawaniu ksi(cid:264)(cid:304)ek na zamówienie. Pracujemy dla irm, których produkty (misja, cel, podnie- sienie efektów sprzeda(cid:304)y) dotycz(cid:264) szeroko poj(cid:269)tego zdrowia, (cid:304)ywienia, diet, me- dycyny itp. Swoj(cid:264) ofert(cid:269) kierujemy równie(cid:304) do producentów leków, suplementów diety, sprz(cid:269)tów medycznych itp. Koncentrujemy si(cid:269) na budowie pozytywnego wi- zerunku irmy i efektywno(cid:292)ci sprzeda(cid:304)y przez profesjonaln(cid:264) informacj(cid:269), nie w ulot- ce, katalogu, ale czym(cid:292) bardziej trwałym, w tym wypadku w ksi(cid:264)(cid:304)ce. Szukamy irm zainteresowanych współprac(cid:264), które chciałyby zlecić nam napisanie ksi(cid:264)(cid:304)ki na temat swojej irmy oraz produktów. Do tej pory napisali(cid:292)my dla ró(cid:304)nych irm i koncernów oraz wydali(cid:292)my i wprowa- dzili(cid:292)my na rynek ksi(cid:264)(cid:304)ki o produktach dla zdrowych włosów, o tłuszczach jadal- nych, o odchudzaniu i wiele innych. Specjalizujemy si(cid:269) i przygotowali(cid:292)my te(cid:304) wie- le ksi(cid:264)(cid:304)ek dla irm medialnych jako dodatek do gazet. W sprawie szczegółów zadzwo(cid:281) lub napisz do nas na maila. tel. 71 328 61 31 astrum@astrum.wroc.pl Z powa(cid:304)aniem Prezes Wydawnictwa Astrum Lech Tkaczyk www.wydawnictwo-astrum.pl WROCŁAW Redakcja STANISŁAWA TRELA Opracowanie redakcyjne ELIZA ORMAN Redakcja techniczna EL(cid:297)BIETA BURSZTyNOWICZ Projekt okładki ANNA JANKOWSKA Wydanie II na podstawie wydania I © Copyright by Lech Tkaczyk, Wydawnictwo ASTRUM, Wrocław 1996 Wszelkie prawa zastrze(cid:298)one (cid:297)adna cz(cid:266)(cid:286)ć tej pracy nie mo(cid:298)e być powielana i rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, wł(cid:261)cznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na ta(cid:286)my lub przy u(cid:298)yciu innych systemów, bez pisemnej zgody wydawcy Nasz adres Wydawnictwo ASTRUM Sp. z o.o. 50-950 Wrocław 2, skr. poczt. 292 e-mail: handlowy@astrum.wroc.pl tel. (071) 328-19-92, fax (071) 372-18-34 Zamówienia na ksi(cid:261)(cid:298)ki mo(cid:298)na składać na kartach pocztowych lub przez Internetow(cid:261) Ksi(cid:266)garni(cid:266) Wysyłkow(cid:261) http://www.wydawnictwo-astrum.pl Napisz do nas lub zadzwo(cid:276)! ISBN 978-83-7277-363-0 SpiS treści Wst(cid:266)p . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Specyika stosowania ziół w okresie młodzie(cid:276)czym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jak stosować zioła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Główne lecznicze składniki ro(cid:286)lin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zioła w od(cid:298)ywianiu i niektórych dietach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cukrowce (w(cid:266)glowodany) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Witaminy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Składniki mineralne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Leczenie ziołami w okresie młodzie(cid:276)czym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trudny okres dojrzewania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nerwice, l(cid:266)ki – zioła uspokajaj(cid:261)ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (cid:285)rodki ro(cid:286)linne o działaniu uspokajaj(cid:261)cym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emocjonalne zaburzenia od(cid:298)ywiania. Anoreksja i bulimia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Uzale(cid:298)nienia, narkotyki, u(cid:298)ywki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zaburzenia przemiany materii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zaburzenia miesi(cid:261)czkowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Młodzie(cid:276)cze kłopoty z wag(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zioła w leczeniu niektórych schorze(cid:276) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zioła w schorzeniach układu pokarmowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zioła reguluj(cid:261)ce trawienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zioła w schorzeniach w(cid:261)troby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Biegunka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zaparcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Choroby dróg moczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Choroby układu oddechowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Choroby infekcyjne z podwy(cid:298)szon(cid:261) temperatur(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ro(cid:286)liny w niektórych chorobach i urazach skóry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze skóry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zioła w ró(cid:298)nych dolegliwo(cid:286)ciach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zioła w leczeniu chorób alergicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Proilaktyka ziołowa – ro(cid:286)liny podnosz(cid:261)ce odporno(cid:286)ć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 8 8 14 30 36 40 49 55 56 58 62 66 71 74 79 81 86 86 89 94 100 103 106 110 116 120 123 131 131 133 5 Proilaktyka schorze(cid:276) kr(cid:261)(cid:298)eniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Proilaktyka cukrzycy i leczenie ziołowe jej wczesnych stadiów . . . . . . . . . . . . . . . Anemia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Proilaktyka chorób ko(cid:286)ci i z(cid:266)bów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Piel(cid:266)gnacja urody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tr(cid:261)dzik młodzie(cid:276)czy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Codzienna piel(cid:266)gnacja twarzy i ciała . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zako(cid:276)czenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bibliograia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 138 140 141 145 145 155 174 176 6 WStĘp Stosowanie ro(cid:286)lin w leczeniu jest tak stare jak ludzko(cid:286)ć. Od zarania dziejów człowiek szukał (cid:286)rodków, które pomogłyby mu zwalczyć chorob(cid:266) i jej obja- wy, przede wszystkim ból, utrat(cid:266) sił (cid:298)yciowych koniecznych do zdobywania po(cid:298)ywienia i do obrony; (cid:286)rodkami takimi s(cid:261) zioła. Człowiek miał nadziej(cid:266), (cid:298)e przedłu(cid:298)(cid:261) one okres jego sprawno(cid:286)ci izycznej, czyli młodo(cid:286)ci, i oczywi(cid:286)cie wydłu(cid:298)(cid:261) (cid:298)ycie. Substancje dla osi(cid:261)gni(cid:266)cia tych celów człowiek znajdował w otaczaj(cid:261)cej go przyrodzie, a przede wszystkim w ro(cid:286)linach. Dzisiaj nie jest mo(cid:298)liwe jednoznaczne okre(cid:286)lenie, czy pomagała mu w wyborze odpowied- nich (cid:286)rodków „zwierz(cid:266)ca” intuicja czy wnikliwa obserwacja przyrody. Za- pewne udział obu w procesie wyodr(cid:266)bnienia z całego bogactwa miejscowego (cid:286)rodowiska naturalnego ro(cid:286)lin (tak(cid:298)e surowców pochodzenia zwierz(cid:266)cego oraz mineralnego) o działaniu leczniczym był jednakowy. Wiedz(cid:266) o (cid:286)rodkach leczniczych człowiek odnotował w najstarszych prze- kazach pi(cid:286)miennictwa, zawarł j(cid:261) te(cid:298) w mitach, wierzeniach i legendach. Dzi- siaj do tego bogactwa wracamy, gdy(cid:298) przekonali(cid:286)my si(cid:266), (cid:298)e człowiek jest rze- czywi(cid:286)cie cz(cid:266)(cid:286)ci(cid:261) natury i leczenie zwane naturalnym jest mu najbli(cid:298)sze. Korzystajmy wi(cid:266)c szeroko z ro(cid:286)lin leczniczych, które choć pochodz(cid:261) z czasów najdawniejszych, znajduj(cid:261) potwierdzenie swojej mocy w najnow- szych badaniach naukowych. Zioła s(cid:261) wła(cid:286)ciwe w leczeniu schorze(cid:276) ka(cid:298)dego okresu (cid:298)ycia człowieka, tak(cid:298)e okresu młodzie(cid:276)czego. Musz(cid:261) być jednak od- powiednio dobrane i zastosowane, a wiedzie do tego droga przez ich pozna- nie. Temu słu(cid:298)yć ma ta ksi(cid:261)(cid:298)ka. 7 SpecYFiKA StOSOWANiA ZiÓŁ W OKreSie MŁODZieŃcZYM Ro(cid:286)liny lecznicze wykorzystywane tak szeroko zarówno w terapii ludzi star- szych, jak i male(cid:276)kich szkrabów, w odniesieniu do młodzie(cid:298)y jakby trac(cid:261) na znaczeniu. Jest to zjawisko pozorne, zwi(cid:261)zane m.in. z faktem lekcewa(cid:298)enia przez młodych ludzi dolegliwo(cid:286)ci zdrowotnych, o ile nie s(cid:261) to ci(cid:266)(cid:298)kie choroby zagra(cid:298)aj(cid:261)ce (cid:298)yciu lub maj(cid:261)ce powa(cid:298)ne czy bolesne objawy. Taka postawa poparta jest najcz(cid:266)(cid:286)ciej naiwn(cid:261) wiar(cid:261), (cid:298)e „z chorób si(cid:266) wyrasta”. Tymczasem wła(cid:286)nie w likwidacji wielu niedomaga(cid:276) młodego organizmu oraz w proilaktyce powa(cid:298)nych zachorowa(cid:276) upatruje si(cid:266) głównego znaczenia ro(cid:286)lin leczniczych w okresie wczesnej młodo(cid:286)ci. Prewencja i skuteczna tera- pia schorze(cid:276), których zadatki lub pełne objawy obserwuje si(cid:266) ju(cid:298) u nastolat- ków, z pewno(cid:286)ci(cid:261) przyczyni si(cid:266) nie tylko do bie(cid:298)(cid:261)cego poprawienia ich stanu zdrowia, ale równie(cid:298) pozwoli osi(cid:261)gn(cid:261)ć lepsz(cid:261) kondycj(cid:266) zdrowotn(cid:261) w wieku dojrzałym czy nawet w staro(cid:286)ci. Proilaktyka ziołowa wszystkich powa(cid:298)nych schorze(cid:276), z mia(cid:298)d(cid:298)yc(cid:261) na czele, powinna si(cid:266) zacz(cid:261)ć jak najwcze(cid:286)niej, przede wszystkim w okresie doj- rzewania, w którym jeszcze jest czas na dokonanie mo(cid:298)liwych i koniecznych korekt w funkcjonowaniu własnego organizmu. Rola ro(cid:286)lin od(cid:298)ywczych (wa- rzyw i owoców) oraz leczniczych jest w tym działaniu pierwszoplanowa i nie- zast(cid:261)piona. Z tego te(cid:298) wzgl(cid:266)du wi(cid:266)kszo(cid:286)ć porad zamieszczonych w tej ksi(cid:261)(cid:298)- ce b(cid:266)dzie dotyczyła „napraw” drobnych lub powa(cid:298)niejszych nieprawidłowo(cid:286)ci metabolizmu i ogólnego rozwoju młodego organizmu. JAK StOSOWAĆ ZiOŁA Wygodn(cid:261) form(cid:261) podania ziół s(cid:261) gotowe preparaty ró(cid:298)nego typu, np. dra(cid:298)etki, tabletki, kapsułki, granulaty, mieszanki ziołowe, zioła-ix (w torebkach do jed- norazowego zaparzania), ma(cid:286)ci i kremy (do zewn(cid:266)trznego stosowania), ró(cid:298)- 8 norodne płyny: nalewki, ekstrakty (wyci(cid:261)gi z suchych surowców), intrakty (wyci(cid:261)gi ze (cid:286)wie(cid:298)ych surowców), soki, syropy, płyny do inhalacji. S(cid:261) one nie tylko wygodne w u(cid:298)yciu, ale i łatwe w dawkowaniu, gdy(cid:298) maj(cid:261) okre(cid:286)lon(cid:261), stał(cid:261) zawarto(cid:286)ć tzw. ciał czynnych, tj. składników wykazuj(cid:261)cych aktywno(cid:286)ć lecznicz(cid:261) (potwierdzon(cid:261) badaniami farmakologicznymi na zwierz(cid:266)tach do- (cid:286)wiadczalnych). Gotowe preparaty farmaceutyczne z ziół, okre(cid:286)lane ogólnie jako leki na- turalne, s(cid:261) jednak do(cid:286)ć drogie, zwłaszcza je(cid:286)li pochodz(cid:261) ze znanych irm, któ- rych wyroby zdobyły ju(cid:298) uznanie pacjentów i lekarzy. Nie zawsze te(cid:298) nadaj(cid:261) si(cid:266) dla wszystkich osób (pomijaj(cid:261)c oczywist(cid:261) spraw(cid:266) wła(cid:286)ciwego doboru leku naturalnego, bardzo cz(cid:266)sto dost(cid:266)pnego tylko na recepty), gdy(cid:298) np. je(cid:286)li s(cid:261) przygotowane na mocnym alkoholu, nie s(cid:261) odpowiednie ani dla dzieci, ani dla młodzie(cid:298)y (chyba (cid:298)e chodzi o jednorazowe podanie), tak(cid:298)e dla kobiet w ci(cid:261)(cid:298)y czy matek karmi(cid:261)cych. Cz(cid:266)sto w warunkach domowych mo(cid:298)emy sami przygotować z ro(cid:286)lin ła- godnie działaj(cid:261)cych, tj. niezawieraj(cid:261)cych silnie aktywnych lub truj(cid:261)cych skład- ników, wiele warto(cid:286)ciowych przetworów zielarskich, które nie ust(cid:266)puj(cid:261) wcale jako(cid:286)ci(cid:261) produktom irmowym. Zwyczaj domowego picia „ziółek”, najcz(cid:266)(cid:286)ciej w postaci herbatek (napa- rów) czy innych przetworów, jest polecany nie tylko dla osób starszych (jak cz(cid:266)sto si(cid:266) uwa(cid:298)a), ale równie(cid:298) w wieku młodzie(cid:276)czym. Zioła pomagaj(cid:261) po- zbyć si(cid:266) wielu codziennych i m(cid:266)cz(cid:261)cych dolegliwo(cid:286)ci, np. zaparć. Lecz(cid:261) nie- które schorzenia, a w innych skutecznie wspomagaj(cid:261) terapi(cid:266) prowadzon(cid:261) ró(cid:298)- nymi lekami, w tym chemicznymi (syntetycznymi). Niezast(cid:261)piona jest ich rola w proilaktyce, w podnoszeniu odporno(cid:286)ci organizmu oraz w działaniach, któ- re ogólnie okre(cid:286)lamy zdrowym trybem (cid:298)ycia. W przygotowaniu leków naturalnych oraz domowych przetworów zioło- wych wykorzystuje si(cid:266) nast(cid:266)puj(cid:261)ce cz(cid:266)(cid:286)ci ro(cid:286)lin, okre(cid:286)lane jako surowce lecz- nicze: korze(cid:276) (Radix), kł(cid:261)cze (Rhizoma), kora (Cortex), owoc (Fructus), na- sienie (Semen), li(cid:286)ć (Folium) oraz całe ziele, czyli kwitn(cid:261)c(cid:261) szczytow(cid:261) cz(cid:266)(cid:286)ć p(cid:266)du, (cid:286)ci(cid:266)t(cid:261) wraz z li(cid:286)ćmi i kwiatkami (Herba). Wła(cid:286)nie od ziela (najcz(cid:266)(cid:286)ciej u(cid:298)ywanego surowca) pochodz(cid:261) nazwy zioło (tak ogólnie nazywa si(cid:266) ka(cid:298)dy surowiec ro(cid:286)linny o wła(cid:286)ciwo(cid:286)ciach lecz(cid:261)cych), ziołolecznictwo – okre(cid:286)laj(cid:261)ce metod(cid:266) leczenia za pomoc(cid:261) ziół czy zielarstwo – obejmuj(cid:261)ce całokształt za- gadnie(cid:276) zwi(cid:261)zanych ze znajomo(cid:286)ci(cid:261) ro(cid:286)lin leczniczych. Odpowiednio dobrany i rozdrobniony surowiec (pojedynczy lub w mie- szance), najlepiej zakupiony w sklepie zielarskim lub aptece (przy samodziel- 9 nym zbieraniu ro(cid:286)lin ze stanowisk naturalnych obowi(cid:261)zuje bardzo dobra znajomo(cid:286)ć gatunków ro(cid:286)lin leczniczych), poddajemy ekstrakcji w ró(cid:298)ny spo- sób, w zale(cid:298)no(cid:286)ci od rodzaju surowca oraz zawartych w nim zwi(cid:261)zków che- micznych. Wyci(cid:261)gi wodne przygotowane na ciepło to napary i odwary. Przygotowa- nie tych przetworów ró(cid:298)ni si(cid:266) przede wszystkim długo(cid:286)ci(cid:261) ogrzewania płynu. Napary ogrzewa si(cid:266) tylko do momentu wrzenia, a w przypadku surowców olejkowych (aromatycznych) zalewa jedynie wrz(cid:261)c(cid:261) wod(cid:261) i utrzymuje przez okre(cid:286)lony czas w cieple: na parze (tak jak esencj(cid:266) herbacian(cid:261)) lub w termosie. Napary s(cid:261) przetworami o krótkim okresie trwało(cid:286)ci (najwy(cid:298)ej 24-godzin- nym) i przygotowuje si(cid:266) je ex tempore – wtedy gdy s(cid:261) potrzebne. U(cid:298)ywa si(cid:266) do ich wytwarzania surowców o mi(cid:266)kkiej, delikatnej konsystencji (np. kwia- tów, li(cid:286)ci, ziela), najcz(cid:266)(cid:286)ciej aromatycznych, zawieraj(cid:261)cych aktywne zwi(cid:261)zki łatwo rozpuszczaj(cid:261)ce si(cid:266) w gor(cid:261)cej wodzie. Do sporz(cid:261)dzenia naparów zwykle bierze si(cid:266) ły(cid:298)k(cid:266) ziół na szklank(cid:266) wody (niekiedy ły(cid:298)eczk(cid:266)). Naparza si(cid:266) w sposób zalecany dla danego surowca, np. surowce aromatyczne zalewa si(cid:266) wrz(cid:261)c(cid:261) wod(cid:261), nie gotuje, a tylko utrzymuje w ciepłym miejscu pod przykryciem kilkana(cid:286)cie minut (np. w termosie), po czym odcedza i ewentualnie uzupełnia wod(cid:261) do przepisanej ilo(cid:286)ci (surowce inne, bez zapachu, mog(cid:261) być krótko, najwy(cid:298)ej 3 minuty, gotowane pod przy- kryciem). Wygodny w u(cid:298)yciu okazuje si(cid:266) specjalny dzbanuszek z termood- pornego szkła (z wieczkiem) do sporz(cid:261)dzania naparów ziołowych oraz termos do przechowywania płynów w cieple. Dobrze jest te(cid:298) orientować si(cid:266) w przy- bli(cid:298)onym ci(cid:266)(cid:298)arze surowca mieszcz(cid:261)cego si(cid:266) na ły(cid:298)ce lub ły(cid:298)eczce: ły(cid:298)eczka (do herbaty) rozdrobnionych kwiatów wa(cid:298)y około 1 g, li(cid:286)ci – 1-1,5 g, ziół – 1,5-3 g, korzeni, kł(cid:261)czy i nasion – około 3-4 g, ły(cid:298)ka stołowa rozdrobnionych kwiatów lub li(cid:286)ci wa(cid:298)y 3-4,5 g, ziół – 4,5-8 g, korzeni, kł(cid:261)czy, nasion i owo- ców – 9-12 g. Ły(cid:298)eczka do herbaty wyci(cid:261)gu wodnego wa(cid:298)y ok. 5 g, ły(cid:298)ka stołowa wyci(cid:261)gu wodnego – ok. 15 g, kieliszek wyci(cid:261)gu wodnego – od 15 do 20 g, szklanka wody – od 200 do 250 g. Odwary otrzymuje si(cid:266) przez dłu(cid:298)sze wygotowywanie surowców twar- dszych (korzeni, kł(cid:261)czy, kor, twardych i suchych owoców) zawieraj(cid:261)cych składniki niewra(cid:298)liwe na wysok(cid:261) temperatur(cid:266) i dłu(cid:298)sze ogrzewanie. Przygotowanie odwaru: przepisan(cid:261) ilo(cid:286)ć surowca zalewa si(cid:266) zimn(cid:261) wod(cid:261) w odpowiedniej ilo(cid:286)ci (najcz(cid:266)(cid:286)ciej jak w naparze – ły(cid:298)ka surowca na szklank(cid:266) wody) i pozostawia do nap(cid:266)cznienia na około 15 minut. Nast(cid:266)pnie odwar ła- godnie gotuje si(cid:266) 5-15 minut (niekiedy pół godziny), nie dopuszczaj(cid:261)c do zbyt 10 silnego wrzenia i cz(cid:266)sto mieszaj(cid:261)c. Gor(cid:261)cy odwar odstawia si(cid:266) na 10-15 mi- nut (dobrze jest go przelać do termosu), po czym odcedza. Je(cid:286)li do naparu lub odwaru dodaje si(cid:266) syropu lub płynnego miodu, nale(cid:298)y go wlewać do ostudzonych przes(cid:261)czy (zwłaszcza miód nie toleruje ogrzewa- nia powy(cid:298)ej 50°C i traci cz(cid:266)(cid:286)ć swoich wła(cid:286)ciwo(cid:286)ci leczniczych). Niektóre surowce ((cid:286)luzowe lub antrachinonowe) zawieraj(cid:261) zwi(cid:261)zki, które dobrze si(cid:266) rozpuszczaj(cid:261) w zimnej (lub letniej) wodzie. Tych surowców nie po- trzeba gotować, aby otrzymać wyci(cid:261)g wodny. Nale(cid:298)y za to okre(cid:286)lon(cid:261) ilo(cid:286)ć su- rowca, rozdrobnionego lub nie (np. nasion lnu czy nasion babki płesznika nie rozdrabnia si(cid:266)), zalać letni(cid:261) wod(cid:261) i odstawić na kilka godzin, po czym odce- dzić. Otrzymuje si(cid:266) w ten sposób kleiki (cid:286)luzowe lub inne wyci(cid:261)gi robione „na zimno”, zwane maceratami. Oprócz wyci(cid:261)gów wodnych niekiedy przygotowuje si(cid:266) w domu nalewki lub intrakty, czyli nalewki otrzymane ze (cid:286)wie(cid:298)ych ziół, robione na alkoholu. S(cid:261) one trwał(cid:261) form(cid:261) leku ziołowego, a przyjmuje si(cid:266) je w kroplach: w kielisz- ku wody lub na cukrze. Nalewki uzyskuje si(cid:266) przez wytrawianie alkoholem 65 (najlepiej mie- szanin(cid:261) równych cz(cid:266)(cid:286)ci spirytusu i wódki 40 ) lub winem (czerwonym, gro- nowym) wysuszonych i rozdrobnionych surowców, odwa(cid:298)onych w ilo(cid:286)ci 1 cz(cid:266)(cid:286)ć suchego surowca na 10 cz(cid:266)(cid:286)ci alkoholu (lub na 5 cz(cid:266)(cid:286)ci alkoholu, gdy chcemy otrzymać nalewk(cid:266) bardziej esencjonaln(cid:261), któr(cid:261) pó(cid:296)niej mo(cid:298)emy rozcie(cid:276)czać). Surowiec zmieszany z alkoholem przechowuje si(cid:266) najcz(cid:266)(cid:286)ciej 2 tygodnie. Po upływie tego czasu odcedza si(cid:266) podstawowy wyci(cid:261)g, a nast(cid:266)pnie uzupełnia jego ilo(cid:286)ć wyci(cid:261)giem odci(cid:286)ni(cid:266)tym z surowca lub czystym alkoholem. Nalew- ki przechowuje si(cid:266) w ciemnych butelkach w chłodnym pomieszczeniu (ale nie w lodówce). Mo(cid:298)na te(cid:298) nalewki przyrz(cid:261)dzać ze (cid:286)wie(cid:298)ych surowców, przede wszyst- kim z owoców lub ziół (intrakty) i wtedy u(cid:298)ywać ró(cid:298)nej ilo(cid:286)ci alkoholu (za- wsze takiej, aby surowiec był przykryty alkoholem). Dawkowanie takiej na- lewki jest uzale(cid:298)nione od jej st(cid:266)(cid:298)enia (reguluje si(cid:266) ilo(cid:286)ci(cid:261) przyj(cid:266)tych kropel). Słodkie nalewki przygotowane z ró(cid:298)norodnych suchych i aromatycz- nych ziół przyprawowych (najcz(cid:266)(cid:286)ciej z egzotycznych „korzeni”) nazywaj(cid:261) si(cid:266) likierami. Maj(cid:261) one szerokie zastosowanie jako wy(cid:286)mienite trunki i zara- zem leki, np. poprawiaj(cid:261)ce trawienie, działaj(cid:261)ce przecibólowo, przeciwskur- czowo i inne. Niektóre z likierów ziołowych osi(cid:261)gn(cid:266)ły (cid:286)wiatow(cid:261) sław(cid:266) nie tylko ze wzgl(cid:266)du na smak i wspaniały aromat, ale tak(cid:298)e ze wzgl(cid:266)du na wła(cid:286)- ciwo(cid:286)ci lecznicze, np. likier benedykty(cid:276)ski (D.O.M. Benedictine) produko- 11 wany „Bogu Najlepszemu, Najwy(cid:298)szemu” (Deo Optimo Maximo) od 1510 roku lub likier kartuzów Chartreuse wytwarzany od XI wieku. Nie powinno nas dziwić, (cid:298)e „wynalazcami” najlepszych likierów byli zakonnicy, w dawnych czasach bowiem głównie oni, obok niezbyt licznych lekarzy i aptekarzy, zaj- mowali si(cid:266) leczeniem chorych, a słodkie nalewki na ziołach były wtedy naj- popularniejsz(cid:261) form(cid:261) leku. Obecnie likiery jako przetwory domowe produkuje si(cid:266) rzadko. Natomiast form(cid:266) „słodkiego leku” popularnego m.in. w pediatrii przej(cid:266)ły syropy. Syrop jest to st(cid:266)(cid:298)ony roztwór cukru w wodnych wyci(cid:261)gach z ro(cid:286)lin lub w sokach owocowych. Na ogół stosunek płynu do cukru wynosi 1:1,8. Syropy sporz(cid:261)dza si(cid:266) w ró(cid:298)ny sposób i z rozmaitych surowców. Niekiedy, ze wzgl(cid:266)du na nietrwałe składniki aktywne ro(cid:286)liny, syrop powinien być przygotowany na zimno, np. z cebuli. Najcz(cid:266)(cid:286)ciej jednak sporz(cid:261)dza si(cid:266) syropy na gor(cid:261)co. W tym celu przepisan(cid:261) ilo(cid:286)ć cukru wsypuje si(cid:266) do naczynia, dodaj(cid:261)c odpowied- ni(cid:261) ilo(cid:286)ć płynu (wyci(cid:261)g wodny z ro(cid:286)liny, sok ziołowy lub owocowy) i ogrzewa do momentu rozpuszczenia si(cid:266) cukru. Po jednorazowym zagotowaniu nale(cid:298)y przerwać ogrzewanie, a otrzymany roztwór dokładnie zszumować. Potem mo(cid:298)na jeszcze raz syrop doprowadzić do wrzenia, krótko pogotować i gor(cid:261)cy przelać do butelek. Syropy, które zawieraj(cid:261) składniki lotne, przyrz(cid:261)dza si(cid:266) w temperaturze nie wy(cid:298)szej ni(cid:298) 50-80°C, stale mieszaj(cid:261)c, aby przy(cid:286)pieszyć rozpuszczenie cukru. Gor(cid:261)ce syropy rozlewa si(cid:266) natychmiast do niedu(cid:298)ych (250-500 ml) bute- lek (najlepiej z ciemnego szkła), szczelnie je zamykaj(cid:261)c. Syrop po ostygni(cid:266)ciu przechowuje si(cid:266) w chłodnym i suchym pomieszczeniu, chroni(cid:261)c od (cid:286)wiatła. Niekiedy w celu podniesienia trwało(cid:286)ci syropu dodaje si(cid:266) nieco spirytusu. Podobn(cid:261) do syropu form(cid:261) leku, cz(cid:266)sto wykorzystywan(cid:261) w pediatrii, jest miód leczniczy. Miód leczniczy przygotowuje si(cid:266) przez zmieszanie soków owocowych lub ziołowych, np. soku ze (cid:286)wie(cid:298)ych li(cid:286)ci pokrzywy, babki lancetowatej, mniszka lekarskiego, ziela krwawnika lub dziurawca z płynnym miodem w proporcji 1:1 (mo(cid:298)na cało(cid:286)ć nieco podgrzać, temperatura jednak nie mo(cid:298)e być wy(cid:298)sza ni(cid:298) 50 °C). Ciepły płyn najlepiej jest przelać do słoiczków, z których łatwiej jest wybierać miód ły(cid:298)eczk(cid:261), wtedy gdy zg(cid:266)stnieje. Do wyrobu miodów lecz- niczych zamiast soków mo(cid:298)na u(cid:298)yć wodnych wyci(cid:261)gów ziołowych, np. mace- ratu z korzeni prawo(cid:286)lazu, naparu z li(cid:286)ci babki lancetowatej, naparów z kwia- tów iołka, dziewanny, pierwiosnka lekarskiego, kwiatów pachn(cid:261)cej ró(cid:298)y, bzu czarnego lub kwiatostanów mniszka lekarskiego (same (cid:298)ółte „kule” mniszka, 12 bez szypułek) i zmieszać je z płynnym miodem. Tak przygotowane miody ziołowe mo(cid:298)na do(cid:286)ć długo przechowywać, zachowuj(cid:261)c działanie składników surowca. S(cid:261) najcz(cid:266)(cid:286)ciej u(cid:298)ywane jako (cid:286)rodki przeciwkaszlowe. Soki ro(cid:286)linne otrzymujemy przez wyci(cid:286)ni(cid:266)cie zmia(cid:298)d(cid:298)onych lub utartych (cid:286)wie(cid:298)ych surowców, najcz(cid:266)(cid:286)ciej li(cid:286)ci, ziół i owoców. Wyciska si(cid:266) je, korzysta- j(cid:261)c z ró(cid:298)nych urz(cid:261)dze(cid:276) domowych, np. maszynki do mi(cid:266)sa, czy miksuj(cid:261)c z nie- wielk(cid:261) ilo(cid:286)ci(cid:261) wody (gdy surowiec jest „suchy”), nast(cid:266)pnie odciskaj(cid:261)c sok na sitku lub w woreczku z płótna lub gazy. Soki mo(cid:298)na równie(cid:298) konserwować przez dodanie niewielkich ilo(cid:286)ci al- koholu (około 20 ), jednak w warunkach domowych najlepiej dodawać cu- kru i pasteryzować (gdy składniki soku s(cid:261) nietrwałe i mogłyby si(cid:266) rozło(cid:298)yć w podwy(cid:298)szonej temperaturze, rezygnujemy z pasteryzacji, a sok utrwalamy np. miodem). Zdarza si(cid:266), (cid:298)e w warunkach domowych chcemy wykorzystać surowce zielarskie zewn(cid:266)trznie, np. w formie okładów. Okłady mog(cid:261) być (cid:286)rodkiem rozgrzewaj(cid:261)cym, zmi(cid:266)kczaj(cid:261)cym, koj(cid:261)cym, zmniejszaj(cid:261)cym obrz(cid:266)ki, łagodz(cid:261)cym sw(cid:266)dzenie. Przygotowujemy je ze (cid:286)wie- (cid:298)o sproszkowanych surowców, np. z nasion lnu, kozieradki, gorczycy białej lub czarnej, korzeni (cid:298)ywokostu, prawo(cid:286)lazu, chrzanu. Rozdrobnione surowce nale(cid:298)y zmieszać z ciepł(cid:261) wod(cid:261) (najlepiej z naparem rumiankowym) w celu uzyskania konsystencji papki o temperaturze nie wy(cid:298)szej ni(cid:298) 40-45 °C. Gdy surowiec wykazuje działanie silnie dra(cid:298)ni(cid:261)ce skór(cid:266) (nasiona gorczycy, (cid:286)wie(cid:298)y korze(cid:276) chrzanu), nale(cid:298)y je zmieszać na przykład z rozdrobnionymi nasionami lnu, korzeniami prawo(cid:286)lazu lub z otr(cid:266)bami (najlepiej owsianymi). Ciepł(cid:261) pap- k(cid:266) surowców (zawini(cid:266)t(cid:261) w gaz(cid:266)) przykłada si(cid:266) na chore miejsce, okrywa ce- lofanem lub ceratk(cid:261), a nast(cid:266)pnie banda(cid:298)uje. Okłady stosuje si(cid:266) najcz(cid:266)(cid:286)ciej dla rozgrzania (spowodowania przekrwie- nia) miejsc powoduj(cid:261)cych ból (przy bólach reumatycznych, neuralgicznych, mi(cid:266)(cid:286)niowych itp.). Najlepsza jest do tego celu gorczyca, papryka lub pieprz Cayenne. Do okładów zmi(cid:266)kczaj(cid:261)cych (np. przy czyrakach, bolesnych zgrubieniach skóry, odciskach) u(cid:298)ywa si(cid:266) ziela nostrzyka (Herba Meliloti), nasion lnu, ko- rzeni prawo(cid:286)lazu lub upieczonej cebuli (wykazuje szczególnie korzystne dzia- łanie przy zainfekowanych skaleczeniach, zranieniach, wrzodziankach, rop- niach – przeciwdziała powstawaniu „brzydkich” blizn). Okłady koj(cid:261)ce, zmniejszaj(cid:261)ce obrz(cid:266)ki, np. po urazach sportowych lub in- nych stłuczeniach, sporz(cid:261)dza si(cid:266) z kwiatów arniki (Flos Arnicae), nagietka 13
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ziołolecznictwo dla młodzieży
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: