Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00197 009788 7506266 na godz. na dobę w sumie
Zobowiązania - część ogólna - ebook/pdf
Zobowiązania - część ogólna - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 443
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8841-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Stan prawny: maj 2016 r.

Podręcznik ,,Zobowiązania - część ogólna' obejmuje tematykę uregulowaną przede wszytskim w art. 353–534 KC.

Omówione zagadnienia dotyczą m.in.:

Dwunaste wydanie zawiera aktualne orzecznictwo i literaturę, a prezentację wielu zagadnień wzbogacono o nowe przykłady. Podręcznik uwzględnia zmiany w regulacji prawnej dotyczącej walutowości świadczeń pieniężnych, odsetek oraz kontroli wzorów umownych.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Z. Radwański/A. Olejniczak • Zobowiązania – część ogólna W sprzedaży: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.) ZARYS PRAWA CYWILNEGO, wyd. 2 Studia Prawnicze Z. Radwański, J. Panowicz-Lipska ZOBOWIĄZANIA – CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA, wyd. 11 Podręczniki Prawnicze A. Kawałko, H. Witczak ZOBOWIĄZANIA, wyd. 5 Skrypty Becka KODEKS CYWILNY, wyd. 42 Twoje Prawo † Zbigniew Radwański profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Adam Olejniczak profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uczelni Łazarskiego w Warszawie Zobowiązania – część ogólna 12. wydanie rozszerzone i zaktualizowane WYDAWNICTWO C. H.BECK WARSZAWA 2016 Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: Orthdruk, Białystok ISBN 978-83-255-8840-3 ISBN e-book 978-83-255-8841-0 Przedmowa do dwunastego wydania Podręcznik ten zawiera wykład części ogólnej prawa zobowiązań w zakresie wskazanym w art. 353–534 Kodeksu cywilnego. Części szczegółowej prawa zobo‑ wiązań poświęcony jest odrębny podręcznik Z.  Radwańskiego i  J.  Panowicz-Lip- skiej, Zobowiązania – część szczegółowa, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015. Podobnie jak jej poprzednie wydania, książka ta ma służyć studentom wydzia‑ łów prawa. Jednak wiele objaśnień, zwłaszcza dotyczących nowych albo niedawno istotnie zmienionych przepisów, może zainteresować także dojrzałych prawników. Sposób przedstawienia zagadnień ma na względzie adresatów tego podręcz‑ nika. Nie unikając więc prezentacji problemów spornych i zawiłych, rozważania teoretyczne ujęto syntetycznie ze wskazaniem, jakie poglądy uzyskały – zwłaszcza w judykaturze – walor dominujący. Wykład opatrzono informacjami dotyczącymi literatury i orzecznictwa. W niniejszym wydaniu uwzględniono zmieniony w ciągu ostatnich dwóch lat stan prawny. W szczególności dotyczy to istotnych zmian w zakresie tzw. abstrakcyj‑ nej kontroli wzorców umownych. Chodzi o zmianę systemu, z sądowego na system administracyjny z kontrolą sądową, chroniącego konsumentów przed stosowaniem niedozwolonych postanowień we wzorcach umownych. Z dniem 17.4.2016 r. zmia‑ nę tę wprowadziła w życie ustawa z 5.8.2015 r. o zmianie ustawy o ochronie kon‑ kurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1634). Przedstawiono także poważne zmiany w przedmiocie odsetek maksymalnych oraz dotyczące obowiązku zapłaty odsetek w transakcjach handlowych, wprowadzone ustawą z 9.10.2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach hand‑ lowych, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1830). Zwrócono także uwagę na zmienioną ustawą z 10.7.2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1311) treść regulacji dotyczącej walutowości świadczeń pieniężnych. Podstawę do przygotowania niniejszego wydania podręcznika stanowiły jego dotychczasowe cztery wydania, autorstwa Zbigniewa Radwańskiego, oraz siedem wydań, które ukazały się w opracowaniu Autora i Adama Olejniczaka. Zachowano dotychczasową sekwencję i metodę wykładu, dostosowaną do podręcznika części ogólnej prawa cywilnego – Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne – część ogólna, C.H.Beck, Warszawa 2015. Stan prawny, literaturę i orzecznictwo uwzględniono do maja 2016 r. Poznań, lipiec 2016 r.  Adam Olejniczak Spis treści Przedmowa do dwunastego wydania ............................................................................ V Wykaz skrótów .............................................................................................................. XIX Wykaz literatury ............................................................................................................. XXIII Rozdział I. Wiadomości wstępne ................................................................................ 1 § 1. Źródła i miejsce prawa zobowiązań w polskim systemie prawnym ............. 1 I. Miejsce i funkcja prawa zobowiązań w systemie prawnym ................ 1 1. Dział prawa cywilnego ...................................................................... 1 2. Inne działy .......................................................................................... 2 II. Źródła prawa zobowiązań ...................................................................... 3 1. Prawo stanowione .............................................................................. 3 2. Prawo zwyczajowe i zwyczaj ............................................................ 5 3. Prawo intertemporalne ....................................................................... 6 III. Struktura prawa zobowiązań .................................................................. 7 1. Część ogólna i szczegółowa .............................................................. 7 2. Zróżnicowania podmiotowe ............................................................... 8 IV. Podstawowa literatura do prawa zobowiązań ........................................ 9 1. Przed kodyfikacją ............................................................................... 9 2. Przed reformą Kodeksu ..................................................................... 3. Po reformie Kodeksu ......................................................................... § 2. Zobowiązanie ................................................................................................... I. Pojęcie ..................................................................................................... 1. Elementy ............................................................................................. 2. Stosunek prawny typu względnego ................................................... 3. Treść ................................................................................................... 4. Dług .................................................................................................... 5. Rozszerzona skuteczność ................................................................... 6. Jedność stosunku zobowiązaniowego ................................................ II. Dług i odpowiedzialność ........................................................................ 1. Pojęcie ................................................................................................ 2. Odpowiedzialność osobista ................................................................ 3. Zobowiązania niezupełne ................................................................... 4. Ograniczona odpowiedzialność osobista ........................................... 5. Odpowiedzialność rzeczowa .............................................................. III. Powstanie stosunku zobowiązaniowego ................................................ 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 2. Czynności prawne .............................................................................. 3. Akty administracyjne ......................................................................... 4. Konstytutywne orzeczenia sądów ...................................................... 5. Inne zdarzenia .................................................................................... 10 10 11 11 11 12 13 15 16 19 19 19 20 21 23 24 24 24 25 25 27 28 VIII § 3. Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika .............................. I. Uwagi ogólne .......................................................................................... II. Przesłanki ochrony .................................................................................. 1. Chroniona wierzytelność .................................................................... 2. Czynność prawna dłużnika ................................................................ 3. Pokrzywdzenie wierzyciela ................................................................ 4. Korzyść osoby trzeciej ....................................................................... III. Zaskarżenie czynności i jego skutki ...................................................... 1. Zaskarżenie czynności ....................................................................... 2. Orzeczenie względnej bezskuteczności ............................................. IV. Zbliżone instytucje .................................................................................. Rozdział II. Świadczenie ............................................................................................. § 4. Uwagi ogólne ................................................................................................... I. Pojęcie ..................................................................................................... 1. Przedmiot a treść świadczenia ........................................................... 2. Kwalifikacja prawna świadczenia ...................................................... II. Uwagi ogólne o treści świadczenia ....................................................... 1. Działanie i zaniechanie ...................................................................... 2. Sposób ustalenia świadczenia ............................................................ 3. Możliwość wykonania świadczenia .................................................. 4. Świadczenia w zobowiązaniach rezultatu i w zobowiązaniach starannego działania ........................................................................... § 5. Rodzaje świadczeń .......................................................................................... I. Świadczenia w zobowiązaniu przemiennym oraz z upoważnieniem przemiennym ........................................................................................... 1. Zobowiązanie przemienne ................................................................. 2. Upoważnienie przemienne ................................................................. II. Wielość świadczeń oraz świadczenia uboczne ...................................... 1. Łączenie świadczeń ............................................................................ 2. Świadczenia uboczne ......................................................................... III. Świadczenia jednorazowe, okresowe i ciągłe ........................................ 1. Świadczenia jednorazowe .................................................................. 2. Świadczenia okresowe ....................................................................... 3. Świadczenia ciągłe ............................................................................. IV. Świadczenia podzielne i niepodzielne ................................................... V. Świadczenia oznaczone co do tożsamości i oznaczone co do gatunku ... VI. Zwrot nakładów i wydatków .................................................................. § 6. Świadczenia pieniężne i odsetki ..................................................................... I. Pieniądz ................................................................................................... 1. Pojęcie ................................................................................................ 2. Funkcje ............................................................................................... 3. System pieniężny ............................................................................... II. Pojęcie i sposób spełnienia świadczenia pieniężnego ........................... 1. Pojęcie ................................................................................................ 2. Walutowość ........................................................................................ 3. Zapłata gotówką ................................................................................. 4. Zapłata bezgotówkowa ....................................................................... 5. Elektroniczna postać zapłaty ............................................................. 28 29 30 30 31 32 34 35 35 36 38 40 40 40 40 41 42 42 42 43 44 45 45 45 47 47 47 48 49 49 49 50 51 52 53 54 54 54 55 55 57 57 58 60 60 63 Spis treści IX 63 III. Nominalizm ............................................................................................. 63 1. Pojęcie ................................................................................................ 64 2. Zobowiązania ze świadczeniem pieniężnym .................................... 65 IV. Waloryzacja. Zagadnienia ogólne .......................................................... 65 1. Pojęcie i funkcja ................................................................................ 66 2. Zakres zastosowania ........................................................................... 67 V. Waloryzacja umowna .............................................................................. 67 1. Pojęcie ................................................................................................ 68 2. Miernik wartości ................................................................................ 69 VI. Waloryzacja sądowa ................................................................................ 69 1. Pojęcie ................................................................................................ 69 2. Przesłanki ........................................................................................... 72 3. Zakres kompetencji sądu ................................................................... 73 VII. Odsetki .................................................................................................... 73 1. Pojęcie i funkcja ................................................................................ 74 2. Źródła obowiązku świadczenia odsetek ............................................ 76 3. Wysokość odsetek .............................................................................. 78 4. Zakaz anatocyzmu .............................................................................. 79 5. Terminy płatności ............................................................................... 79 6. Przedawnienie ..................................................................................... 81 § 7. Naprawienie szkody ........................................................................................ 82 I. Odpowiedzialność odszkodowawcza i jej przesłanki ............................ 83 II. Zasady i rodzaje odpowiedzialności ...................................................... 83 1. Zasady odpowiedzialności ................................................................. 85 2. Rodzaje odpowiedzialności ................................................................ 87 III. Związek przyczynowy ............................................................................ 87 1. Pojęcie ................................................................................................ 87 2. Cecha normalności ............................................................................. 90 3. Wyjątki ............................................................................................... 91 IV. Szkoda ..................................................................................................... 91 1. Pojęcie ................................................................................................ 93 2. Rodzaje szkody majątkowej .............................................................. 95 3. Zaliczenie uzyskanych korzyści ........................................................ 96 4. Ujemny interes umowny .................................................................... 98 5. Ciężar dowodu ................................................................................... 98 V. Świadczenie zmierzające do naprawienia szkody ................................. 98 1. Funkcje odszkodowania ..................................................................... 2. Przyczynienie się poszkodowanego .................................................. 99 3. Inne ograniczenia obowiązku naprawienia szkody ........................... 101 4. Sposób naprawienia szkody ............................................................... 102 5. Sposób ustalenia wysokości odszkodowania .................................... 104 Rozdział III. Wielość wierzycieli lub dłużników ...................................................... 107 § 8. Zobowiązania solidarne ................................................................................... 107 I. Solidarność dłużników (bierna) .............................................................. 108 1. Pojęcie ................................................................................................ 108 2. Źródła ................................................................................................. 108 3. Pozycja prawna dłużników wobec wierzyciela ................................ 109 4. Roszczenia regresowe ........................................................................ 111 Spis treści X II. Solidarność wierzycieli (czynna) ........................................................... 112 1. Pojęcie i funkcja ................................................................................ 112 2. Reżim prawny .................................................................................... 112 III. Struktura prawna zobowiązań solidarnych ............................................ 113 IV. Solidarność niewłaściwa ......................................................................... 113 § 9. Zobowiązania niepodzielne i podzielne .......................................................... 115 I. Zobowiązania niepodzielne .................................................................... 115 1. Pojęcie ................................................................................................ 115 2. Wielość dłużników ............................................................................. 115 3. Wielość wierzycieli ............................................................................ 116 II. Zobowiązania podzielne ......................................................................... 116 Rozdział IV. Umowy zobowiązaniowe ....................................................................... 118 § 10. Uwagi ogólne o umowach zobowiązaniowych .............................................. 118 I. Uwagi wstępne ........................................................................................ 118 1. Pojęcie ................................................................................................ 118 2. Regulacja prawna ............................................................................... 119 3. Transformacja koncepcji umowy ....................................................... 119 4. Umowy adhezyjne .............................................................................. 120 II. Umowy wzajemne .................................................................................. 121 1. Umowy jednostronnie i dwustronnie zobowiązujące ....................... 121 2. Pojęcie umowy wzajemnej ................................................................ 121 3. Zakres zastosowania ........................................................................... 123 4. Konsekwencje ..................................................................................... 125 III. Umowy realne ......................................................................................... 125 IV. Umowy kauzalne i abstrakcyjne ............................................................ 126 V. Umowy losowe ....................................................................................... 127 § 11. Treść umów zobowiązaniowych ..................................................................... 127 I. Swoboda umów ....................................................................................... 128 1. Pojęcie ................................................................................................ 128 2. Zakres swobody umów ...................................................................... 129 3. Granice wyznaczone przez ustawę .................................................... 131 4. Granice wyznaczone przez zasady współżycia społecznego ........... 132 5. Granice wyznaczone przez naturę zobowiązania ............................. 133 6. Skutki przekroczenia granic .............................................................. 135 II. Pierwotna niemożliwość świadczenia .................................................... 136 III. Wyzysk .................................................................................................... 137 1. Przesłanki ........................................................................................... 137 2. Skutki prawne ..................................................................................... 137 3. Kwalifikacja prawna ........................................................................... 138 § 12. Zagadnienia szczególne związane z przygotowaniem i zawarciem umowy 138 I. Wprowadzenie ......................................................................................... 139 II. Culpa in contrahendo ............................................................................. 139 III. Umowa przedwstępna ............................................................................. 141 1. Pojęcie i cel ........................................................................................ 141 2. Przesłanka ważności ........................................................................... 144 3. Termin zawarcia umowy przyrzeczonej ............................................ 144 4. Skutki niezawarcia umowy przyrzeczonej ........................................ 145 5. Przedawnienie ..................................................................................... 147 Spis treści XI IV. Ograniczenia swobody zawierania umów .............................................. 147 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 147 2. Ograniczenia doboru kontrahenta ...................................................... 148 3. Obowiązek kontraktowania ................................................................ 149 4. Zezwolenia administracyjne ............................................................... 150 5. Tryb zawierania umowy .................................................................... 150 § 13. Wzorce umów .................................................................................................. 151 I. Uwagi wstępne ........................................................................................ 151 1. Geneza i funkcja społeczna ............................................................... 151 2. Reakcja prawna .................................................................................. 152 II. Pojęcie i charakter prawny wzorca umowy .......................................... 153 1. Wzorzec umowy ................................................................................. 153 2. Charakter prawny wzorca .................................................................. 155 III. Informacja o wzorcu przesłanką mocy wiążącej wzorca ...................... 157 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 157 2. Doręczenie wzorca ............................................................................. 157 3. Inne sposoby informowania o wzorcu .............................................. 157 4. Przejrzystość (transparentność) wzorca ............................................. 158 IV. Wzorzec a umowa .................................................................................. 159 1. Pierwszeństwo umowy ....................................................................... 159 2. Wydanie wzorca w czasie trwania stosunku prawnego o charakterze ciągłym ........................................................................ 160 3. Konflikt wzorców ............................................................................... 161 § 14. Umowy konsumenckie .................................................................................... 161 I. Uwagi ogólne .......................................................................................... 162 1. Pojęcie ................................................................................................ 162 2. Zasady ................................................................................................. 162 3. Regulacja prawna ............................................................................... 163 II. Niedozwolone postanowienia umowne .................................................. 164 1. Uwagi ogólne ..................................................................................... 164 2. Zakres stosowania .............................................................................. 164 3. Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia ................................... 166 4. Przesłanki uznania klauzuli za niedozwoloną ................................... 166 5. Katalog klauzul z art. 3853 KC ......................................................... 168 6. Skutki uznania klauzuli za niedozwoloną ......................................... 168 7. Kontrola treści konkretnego stosunku prawnego .............................. 169 8. Kontrola abstrakcyjna ........................................................................ 169 III. Reżim prawny określony ustawą o ochronie praw konsumenta .......... 172 IV. Ogólne obowiązki przedsiębiorcy w umowach zawieranych z konsumentem ...................................................................................... 174 V. Ochrona konsumenta w umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa oraz w umowach zawieranych na odległość ............. 176 1. Zakres zastosowania ustawy .............................................................. 176 2. Obowiązek informacyjny w umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa oraz w umowach zawieranych na odległość ........ 177 3. Prawo odstąpienia od umowy ........................................................... 180 4. Umowy dotyczące usług finansowych zawierane na odległość ....... 184 § 15. Umowy odnoszące się do osób trzecich ........................................................ 186 I. Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej ..................................... 186 Spis treści XII 1. Pojęcie ................................................................................................ 186 2. Skutki .................................................................................................. 188 3. Zastosowanie ...................................................................................... 189 II. Umowa o świadczenie przez osobę trzecią ........................................... 190 1. Pojęcie ................................................................................................ 190 2. Odpowiedzialność gwaranta .............................................................. 191 3. Zastosowanie ...................................................................................... 192 III. Umowa o zwolnienie dłużnika przez osobę trzecią od obowiązku świadczenia ............................................................................................. 192 Rozdział V. Czyny niedozwolone ................................................................................ 195 § 16. Uwagi wprowadzające ..................................................................................... 195 I. Pojęcie ..................................................................................................... 195 II. Systematyka ............................................................................................ 197 III. Funkcja .................................................................................................... 197 § 17. Odpowiedzialność za własne czyny ............................................................... 198 I. Uwagi ogólne .......................................................................................... 198 II. Bezprawność ........................................................................................... 200 1. Pojęcie ................................................................................................ 200 2. Wyłączenia ......................................................................................... 201 III. Wina ........................................................................................................ 203 1. Pojęcie ................................................................................................ 203 2. Kwalifikacje psychiczne ..................................................................... 204 3. Rodzaje i mierniki winy .................................................................... 205 IV. Współsprawstwo i współodpowiedzialność ........................................... 207 1. Podżeganie i pomocnictwo ................................................................ 207 2. Skorzystanie ze szkody ...................................................................... 208 V. Ciężar dowodu ........................................................................................ 209 1. Reguła ogólna ..................................................................................... 209 2. Wina anonimowa ................................................................................ 209 § 18. Odpowiedzialność za cudze czyny ................................................................. 210 I. Odpowiedzialność osób zobowiązanych do nadzoru ............................ 211 1. Uwagi wprowadzające ....................................................................... 211 2. Odpowiedzialność sprawującego nadzór ........................................... 211 3. Odpowiedzialność sprawcy ................................................................ 213 II. Odpowiedzialność osób powierzających wykonanie czynności innej osobie ...................................................................................................... 214 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 214 2. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez samodzielnego wykonawcę ......................................................................................... 214 3. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez podwładnego ....... 215 § 19. Odpowiedzialność organów władzy publicznej ............................................. 217 I. Uwagi wprowadzające ............................................................................ 218 II. Podmioty ................................................................................................. 219 1. Podmioty odpowiedzialne .................................................................. 219 2. Poszkodowany .................................................................................... 221 III. Przesłanki odpowiedzialności ............................................................... 222 1. Czyn niedozwolony ............................................................................ 222 2. Szkoda i związek przyczynowy ........................................................ 225 Spis treści XIII IV. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem albo niewydaniem aktu normatywnego, orzeczenia lub decyzji ................... 226 1. Uwagi ogólne ..................................................................................... 226 2. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem aktu normatywnego .................................................................................... 227 3. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem orzeczenia lub decyzji .......................................................................................... 229 4. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niewydaniem orzeczenia lub decyzji .......................................................................................... 233 5. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niewydaniem aktu normatywnego .................................................................................... 235 V. Naprawienie szkody na zasadach słuszności ......................................... 236 VI. Uregulowania odrębne ............................................................................ 238 § 20. Odpowiedzialność za zwierzęta i rzeczy ........................................................ 239 I. Odpowiedzialność za zwierzęta ............................................................. 239 1. Podmiot i przesłanki .......................................................................... 239 2. Zasady odpowiedzialności ................................................................. 241 3. Samopomoc ........................................................................................ 242 II. Odpowiedzialność za wyrzucenie, spadnięcie lub wylanie przedmiotu ............................................................................................... 242 1. Podmiot i przesłanki .......................................................................... 242 2. Zasada odpowiedzialności ................................................................. 243 III. Odpowiedzialność za zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części ....................................................................................................... 244 1. Podmiot i przesłanki .......................................................................... 244 2. Zasada odpowiedzialności ................................................................. 244 § 21. Odpowiedzialność związana z użyciem sił przyrody .................................... 246 I. Osoby ponoszące odpowiedzialność na zasadzie ryzyka ...................... 246 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 246 2. Prowadzący przedsiębiorstwo ............................................................ 247 3. Posiadacz mechanicznego środka komunikacji ................................ 248 II. Przesłanki odpowiedzialności ................................................................. 249 1. Prowadzącego przedsiębiorstwo ........................................................ 249 2. Posiadacza mechanicznego środka komunikacji ............................... 250 3. Uchylenie zasady ryzyka ................................................................... 251 III. Okoliczności egzoneracyjne ................................................................... 252 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 252 2. Siła wyższa ......................................................................................... 253 3. Wina poszkodowanego ...................................................................... 253 4. Wina osoby trzeciej ............................................................................ 254 IV. Poszkodowany ......................................................................................... 254 1. Reguła ogólna ..................................................................................... 254 2. Regulacja szczególna ......................................................................... 255 3. Ubezpieczenia komunikacyjne ........................................................... 256 § 22. Zapobieganie szkodzie .................................................................................... 257 I. Obowiązek zapobieżenia szkodzie ......................................................... 257 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 257 2. Przesłanki ........................................................................................... 257 3. Roszczenia .......................................................................................... 258 Spis treści XIV II. Odpowiedzialność za szkody poniesione w cudzym i we wspólnym interesie ................................................................................................... 258 § 23. Reguły szczególne odnoszące się do naprawiania szkód z czynów niedozwolonych ............................................................................................... 259 I. Miarkowanie odszkodowania ................................................................. 261 II. Współodpowiedzialność kilku osób ....................................................... 261 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 261 2. Przesłanki współodpowiedzialności ................................................... 261 3. Roszczenia regresowe ........................................................................ 263 III. Szkoda na osobie .................................................................................... 264 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 264 2. Majątkowa szkoda na osobie ............................................................. 266 IV. Krzywda .................................................................................................. 272 1. Uwagi ogólne ..................................................................................... 272 2. Ogólne roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne ............................ 273 3. Relacje art. 445 KC do art. 448 KC ................................................. 277 4. Zadośćuczynienie na podstawie art. 446 § 4 KC ............................. 280 5. Dziedziczenie i zbywanie roszczeń ................................................... 281 6. Regulacje pozakodeksowe ................................................................. 282 V. Szkody związane z poczęciem i urodzeniem dziecka .......................... 282 1. Odpowiedzialność na podstawie art. 4461 KC ................................. 282 2. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone niechcianym urodzeniem ......................................................................................... 282 § 24. Przedawnienie roszczeń z czynów niedozwolonych ...................................... 284 I. Uwagi ogólne .......................................................................................... 285 II. Szczególny reżim przedawnienia ........................................................... 285 § 25. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny ..... 288 I. Uwagi ogólne .......................................................................................... 289 1. Rozwój szczególnej regulacji prawnej .............................................. 289 2. Usytuowanie przepisów ..................................................................... 289 3. Relacje do innych uregulowań .......................................................... 290 II. Produkt niebezpieczny ............................................................................ 291 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 291 2. Produkt ............................................................................................... 291 3. Produkt niebezpieczny ....................................................................... 291 III. Podmioty ................................................................................................. 293 1. Podmiot odpowiedzialny .................................................................... 293 2. Podmiot uprawniony .......................................................................... 294 IV. Przesłanki odpowiedzialności i przedawnienie roszczeń ...................... 294 1. Zasada odpowiedzialności ................................................................. 294 2. Szkoda i związek przyczynowy ........................................................ 295 3. Przedawnienie roszczenia odszkodowawczego ................................. 295 4. Zbieg odpowiedzialności ................................................................... 296 V. Semiimperatywny charakter norm ochronnych ..................................... 296 Rozdział VI. Bezpodstawne wzbogacenie .................................................................. 297 § 26. Istotne cechy i przesłanki ................................................................................ 297 I. Uwagi ogólne .......................................................................................... 297 1. Pojęcie i funkcja bezpodstawnego wzbogacenia .............................. 297 Spis treści XV 2. Regulacja nienależnego świadczenia ................................................. 298 II. Przesłanki ................................................................................................ 298 1. Wzbogacenie ...................................................................................... 298 2. Zubożenie ........................................................................................... 299 3. Związek między wzbogaceniem a zubożeniem ................................ 299 4. Bezpodstawność wzbogacenia ........................................................... 300 III. Nienależne świadczenie .......................................................................... 300 1. Brak zobowiązania ............................................................................. 301 2. Odpadnięcie podstawy prawnej ......................................................... 301 3. Nieosiągnięcie celu świadczenia ....................................................... 301 4. Nieważność czynności prawnej ......................................................... 302 § 27. Roszczenie o wydanie wzbogacenia ............................................................... 302 I. Zasady ogólne ......................................................................................... 302 1. Przedmiot ............................................................................................ 302 2. Podmioty zobowiązane ...................................................................... 304 3. Przedawnienie ..................................................................................... 305 II. Wzbogacenie niepodlegające zwrotowi ................................................. 305 1. Świadomość braku zobowiązania ...................................................... 305 2. Zgodność świadczenia z zasadami współżycia społecznego ........... 306 3. Zadośćuczynienie przedawnionemu roszczeniu oraz roszczeniu z gier i zakładów ................................................................................ 307 4. Spełnienie niewymagalnego świadczenia .......................................... 307 III. Przepadek świadczenia ........................................................................... 307 1. Uwagi wstępne ................................................................................... 307 2. Czyn zabroniony ................................................................................ 308 3. Cel niegodziwy ................................................................................... 309 4. Skutki .................................................................................................. 310 Rozdział VII. Wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania ......................... 311 § 28. Wykonanie zobowiązań ................................................................................... 311 I. Zasady ogólne ......................................................................................... 312 II. Zmiana stosunków (clausula rebus sic stantibus) ................................. 316 1. Wprowadzenie .................................................................................... 316 2. Zakres zastosowania ........................................................................... 317 3. Przesłanki ........................................................................................... 318 4. Decyzje sądu ...................................................................................... 319 5. Zbieg przepisów ................................................................................. 321 6. Umowne klauzule adaptacyjne .......................................................... 322 III. Podmioty wykonania zobowiązania ....................................................... 322 1. Osoby wykonujące ............................................................................. 322 2. Osoby przyjmujące ............................................................................. 322 IV. Przedmiot wykonania zobowiązania ...................................................... 323 1. Rzeczy oznaczone co do gatunku ..................................................... 323 2. Część świadczenia .............................................................................. 324 3. Kilka świadczeń (zarachowanie zapłaty) .......................................... 324 V. Miejsce spełnienia świadczenia .............................................................. 325 VI. Termin spełnienia świadczenia ............................................................... 326 1. Oznaczenie ......................................................................................... 326 2. Wymagalność ..................................................................................... 328 Spis treści XVI VII. Wykonanie świadczeń wzajemnych ....................................................... 329 1. Jednoczesność świadczeń ................................................................... 329 2. Świadczenie wcześniejsze .................................................................. 330 VIII. Dowody spełnienia świadczenia ............................................................ 331 § 29. Skutki niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania ............... 332 I. Ogólne reguły określające odpowiedzialność dłużnika ......................... 333 1. Wprowadzenie .................................................................................... 333 2. Odpowiedzialność odszkodowawcza ................................................. 334 3. Wina .................................................................................................... 335 4. Odpowiedzialność za inne osoby ...................................................... 338 5. Ciężar dowodu ................................................................................... 339 II. Niemożliwość świadczenia ..................................................................... 341 1. Pojęcie niemożliwości świadczenia ................................................... 341 2. Skutki niemożliwości świadczenia – wprowadzenie ........................ 343 3. Niemożliwość nieobjęta odpowiedzialnością dłużnika ..................... 344 4. Niemożliwość objęta odpowiedzialnością dłużnika .......................... 346 III. Opóźnienie i zwłoka dłużnika ................................................................ 347 1. Wprowadzenie .................................................................................... 347 2. Następstwa zwykłego opóźnienia ...................................................... 348 3. Następstwa zwłoki ............................................................................. 348 4. Następstwa zwłoki w umowach wzajemnych ................................... 350 IV. Odmowa spełnienia świadczenia przez dłużnika .................................. 352 V. Prawo zatrzymania .................................................................................. 353 VI. Zwłoka wierzyciela ................................................................................. 354 1. Wprowadzenie .................................................................................... 354 2. Przesłanki ........................................................................................... 355 3. Skutki .................................................................................................. 356 § 30. Dodatkowe zastrzeżenia umowne ................................................................... 356 I. Uwagi wstępne ........................................................................................ 357 II. Zadatek .................................................................................................... 358 1. Pojęcie ................................................................................................ 358 2. Skutki .................................................................................................. 359 III. Umowne prawo odstąpienia ................................................................... 360 1. Pojęcie ................................................................................................ 360 2. Skutki .................................................................................................. 361 IV. Odstępne .................................................................................................. 362 V. Kara umowna .......................................................................................... 362 1. Pojęcie i funkcja ................................................................................ 362 2. Ochrona dłużnika ............................................................................... 364 3. Kara ustawowa ................................................................................... 366 Rozdział VIII. Wygaśnięcie zobowiązania ................................................................ 367 § 31. Wygaśnięcie zobowiązania związane z zaspokojeniem wierzyciela ............. 367 I. Uwagi wstępne ........................................................................................ 367 II. Świadczenie w miejsce wykonania ........................................................ 368 III. Odnowienie ............................................................................................. 369 1. Pojęcie ................................................................................................ 369 2. Związek nowego z dawnym zobowiązaniem ................................... 369 3. Skutki .................................................................................................. 370 Spis treści XVII IV. Potrącenie ................................................................................................ 371 1. Pojęcie ................................................................................................ 371 2. Przesłanki ........................................................................................... 371 3. Skutki .................................................................................................. 373 4. Wyłączenia ......................................................................................... 374 5. Potrącenie umowne ............................................................................ 376 V. Złożenie do depozytu sądowego ............................................................ 377 1. Tryb .................................................................................................... 377 2. Skutki .................................................................................................. 377 § 32. Wygaśnięcie zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciela ............................. 379 I. Uwagi ogólne .......................................................................................... 380 II. Zwolnienie z długu ................................................................................. 380 III. Rozwiązanie umowy ............................................................................... 381 Rozdział IX. Zmiana wierzyciela lub dłużnika ........................................................ 384 § 33. Uwagi wstępne ................................................................................................ 384 § 34. Zmiana wierzyciela ......................................................................................... 385 I. Przelew wierzytelności ........................................................................... 385 1. Pojęcie ................................................................................................ 385 2. Dopuszczalność .................................................................................. 387 3. Skutek wobec wierzyciela ................................................................. 388 4. Skutek wobec dłużnika ...................................................................... 389 II. Wstąpienie osoby trzeciej w prawa zaspokojonego wierzyciela .......... 392 1. Przesłanki i skutki .............................................................................. 392 2. Obowiązek przyjęcia świadczenia ..................................................... 393 3. Ochrona dłużnika ............................................................................... 394 § 35. Zmiana dłużnika .............................................................................................. 394 I. Przejęcie długu ........................................................................................ 394 1. Pojęcie ................................................................................................ 394 2. Forma .................................................................................................. 397 3. Zgoda na przejęcie długu .................................................................. 397 4. Przedmiot umowy. Prawa uboczne ................................................... 398 5. Zarzuty przysługujące przejemcy ...................................................... 399 II. Kumulatywne przystąpienie do długu .................................................... 400 1. Umowa kumulatywnego przystąpienia do długu .............................. 400 2. Ustawowe kumulatywne przystąpienie do długu ............................. 401 Rozdział X. Zbieg roszczeń ......................................................................................... 402 § 36. Uregulowanie prawne zbiegu roszczeń .......................................................... 402 I. Uwagi ogólne .......................................................................................... 402 1. Pojęcie zbiegu przepisów, norm i roszczeń ...................................... 402 2. Skutki zbiegu roszczeń ...................................................................... 403 II. Rozwiązania szczególne ......................................................................... 404 1. Bezpodstawne wzbogacenie ............................................................... 404 2. Delikty ................................................................................................ 405 3. Szkoda wyrządzona przez produkt niebezpieczny ........................... 406 4. Naruszenia dóbr osobistych ............................................................... 407 Indeks rzeczowy ........................................................................................................... 409 Spis treści Wykaz skrótów 1. Akty normatywne KC ................................. Kodeks cywilny KP .................................. Kodeks pracy KPA ............................... Kodeks postępowania administracyjnego KPC ............................... Kodeks postępowania cywilnego KRO .............................. Kodeks rodzinny i opiekuńczy KSH ............................... Kodeks spółek handlowych KWU ............................. ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 790 ze zm.) KZ .................................. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.10.1933 r. – Ko- deks zobowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) OKiKU .......................... ustawa z 16.2.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst PPrM ............................. ustawa z 4.2.2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 184 ze zm.) jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1792) PrBank ........................... ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.) poz. 827 ze zm.) PrKonsum ..................... ustawa z 30.5.2014 r. – o prawach konsumenta (Dz.U. z 2014 r. PrNot ............................. ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 164 ze zm.) PrPostSAdm .................. ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admi‑ nistracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) PWKC ........................... ustawa z 23.4.1964 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny SwobGospU .................. ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst (Dz.U. Nr 16, poz. 94 ze zm.) jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.) 2. Organy orzekające GKA .............................. Główna Komisja Arbitrażowa IC SN ............................ Izba Cywilna Sądu Najwyższego NSA ............................... Naczelny Sąd Administracyjny SA .................................. Sąd Apelacyjny SN ................................. Sąd Najwyższy SN(7) ............................. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów TK ................................. Trybunał Konstytucyjny
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zobowiązania - część ogólna
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: