Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00223 004665 12935035 na godz. na dobę w sumie
Zobowiązania. Pytania. Kazusy. Tablice. Testy. Wydanie 2 - ebook/pdf
Zobowiązania. Pytania. Kazusy. Tablice. Testy. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 430
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-812-8059-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Stan prawny: 1 stycznia 2018 r. do Dz.U. z 2017 r. poz. 2117

Szybko i skutecznie przygotujesz się do egzaminu!

Pytania

Kazusy

Tablice

Testy

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

REPETYTORIA BECKA Zobowiązania 2. wydanie pytania kazusy tablice testy REPETYTORIA BECKA Zobowiązania Polecamy w tej serii: POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE, wyd. 2 POSTĘPOWANIE CYWILNE, wyd. 2 POSTĘPOWANIE KARNE, wyd. 2 PRAWO CYWILNE – CZĘŚĆ OGÓLNA, wyd. 6 PRAWO HANDLOWE I GOSPODARCZE, wyd. 2 PRAWO KARNE, wyd. 2 PRAWO KONSTYTUCYJNE, wyd. 2 PRAWO PRACY, wyd. 2 PRAWO RZECZOWE, wyd. 6 SPADKI I PRAWO RODZINNE, wyd. 2 Zobowiązania pytania • kazusy • tablice • testy 2. wydanie dr Monika Drela (red.) Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii dr Katarzyna Górska Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii dr Julian Jezioro adw. Ksenia Rzepka r. pr. Tomasz Sadurski dr Anna Stangret-Smoczyńska Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii r. pr. Sebastian Wawruch WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2018 Stan prawny: 1 stycznia 2018 r. (do Dz.U. z 2017 r. poz. 2117) Wydawca: Wioletta Żelazowska Poszczególne części opracowali: Pytania egzaminacyjne: Ksenia Rzepka Kazusy: dr Monika Drela (red.) dr Katarzyna Górska dr Julian Jezioro dr Anna Stangret-Smoczyńska Tablice: Testy: Tomasz Sadurski Sebastian Wawruch www.testy-prawnicze.pl © Wydawnictwo C.H.Beck 2018 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Tim-Print, Warszawa Druk i oprawa: P.W.P. Interdruk, Warszawa ISBN 978-83-812-8058-7 ISBN e-book 978-83-812-8059-4 Spis treści Wykaz skrótów _____________________________________________________ IX Część A. Pytania egzaminacyjne Rozdział I. Zobowiązania – część ogólna _______________________________ Pytania 1–57 Rozdział II. Zobowiązania – część szczegółowa (wybrane zagadnienia) _____ Pytania 58–142 Część B. Kazusy Kazus 1. Roszczenie regresowe poręczyciela ______________________________ Kazus 2. Kilku pożyczkobiorców a solidarność dłużników ____________________ Kazus 3. Odpowiedzialność najemców za zapłatę czynszu ___________________ Kazus 4. Odpowiedzialność solidarna współwłaściciela za remont we wspólnocie mieszkaniowej _______________________________________________ Kazus 5. Odstąpienie od umowy przedwstępnej z zadatkiem _________________ Kazus 6. Umowa o świadczenie przez osobę trzecią ________________________ Kazus 7. Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej _____________________ Kazus 8. Datio in solutum ______________________________________________ Kazus 9. Wcześniejsze częściowe spełnienie świadczenia podzielnego __________ Kazus 10. Pokwitowanie _______________________________________________ Kazus 11. Darowizna obciążliwa nieruchomości z warunkiem __________________ Kazus 12. Forma umowy darowizny + condictio causa data causa non secuta ______ Kazus 13. Odwołanie darowizny wykonanej _______________________________ Kazus 14. Sprzedaż nieruchomości pod warunkiem __________________________ Kazus 15. Umowy przenoszące prawa autorskie a umowy licencyjne ____________ Kazus 16. Najem rzeczy ruchomej; zmniejszenie czynszu; odpowiedzialność za uszkodzenie przedmiotu najmu _______________________________ Kazus 17. Najem lokalu; nabycie przedmiotu najmu przez osobę trzecią; wypowiedzenie stosunku najmu _________________________________ Kazus 18. Zawarcie umowy dzierżawy; wypowiedzenie stosunku dzierżawy; odpowiedzialność za pogorszenie przedmiotu dzierżawy _____________ 1 34 69 70 71 73 75 76 78 79 81 82 83 84 85 86 87 89 92 95 VI Spis treści Kazus 19. Zawarcie i treść umowy leasingu; odpowiedzialność za wady przedmiotu leasingu; odstąpienie od umowy leasingu __________________________ Kazus 20. Przesłanki powstania stosunku użyczenia; skutki władania cudzą rzeczą w ramach stosunków pozaprawnych; ochrona posiadacza przedmiotu użyczenia ___________________________________________________ Kazus 21. Forma umowy zlecenia; wynagrodzenie zleceniobiorcy ______________ Kazus 22. Powierzenie wykonania zlecenia osobie trzeciej; odpowiedzialność zastępcy za nienależyte wykonanie zlecenia ________________________ Kazus 23. Stosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług; wypowiedzenie umowy zlecenia ________________________________ Kazus 24. Działanie zleceniobiorcy w charakterze zastępcy pośredniego; skutki śmierci zleceniobiorcy _________________________________________ Kazus 25. Umowa o dzieło _____________________________________________ Kazus 26. Odstąpienie przyjmującego zamówienie od umowy o dzieło ze względu na brak współdziałania zamawiającego ____________________________ Kazus 27. Sposoby ustalenia wynagrodzenia w umowie o dzieło; odstąpienie od umowy o dzieło ze względu na opóźnienie w jego realizacji ________ Kazus 28. Odebranie dzieła przez zamawiającego; rękojmia za wady dzieła _______ Kazus 29. Świadczenie podzielne ________________________________________ Kazus 30. Forma umowy pożyczki; oprocentowanie pożyczki _________________ Kazus 31. Termin zwrotu pożyczki; przedawnienie roszczeń z umowy pożyczki ___ Kazus 32. Cel umowy kredytu; przedterminowa spłata kredytu ________________ Kazus 33. Zawarcie umowy wspólnego rachunku bankowego; wypowiedzenie umowy ____________________________________________________ Kazus 34. Kumulacja rzeczowych i osobistych form zabezpieczenia wierzytelności, nadzabezpieczenie ___________________________________________ Kazus 35. Zmiana treści umowy ustanawiającej hipotekę; zmiana dotycząca wierzytelności zabezpieczonej __________________________________ Kazus 36. Forma umowy poręczenia; odpowiedzialność poręczyciela ___________ Kazus 37. Odpowiedzialność gwaranta z umowy gwarancji bankowej ___________ Kazus 38. Zlecenie udzielenia gwarancji bankowej ___________________________ Kazus 39. Zarzuty dłużnika przy przelewie na zabezpieczenie _________________ Kazus 40. Ubezpieczenia majątkowe i osobowe; skutki zbycia przedmiotu ubezpieczenia w trakcie obowiązywania umowy ____________________ Kazus 41. Ogólne warunki ubezpieczenia a regulacja kodeksowa umowy ubezpieczenia; suma i wartość ubezpieczenia ______________________ Kazus 42. Cel w umowie o rentę ________________________________________ Kazus 43. Ujawnienie dożywocia w księdze wieczystej i jego wygaśnięcie ________ Kazus 44. Przesłanki zawarcia umowy spółki cywilnej; aport jako przedmiot wkładu wspólnika; skutki śmierci wspólników spółki cywilnej __________ Kazus 45. Skutki majątkowe zawarcia umowy spółki cywilnej – odpowiedzialność wspólników za długi spółki cywilnej; zasady reprezentacji oraz prowadzenia spraw spółki przez wspólników spółki cywilnej __________ Kazus 46. Warunki skuteczności przyrzeczenia publicznego; wykonanie przyrzeczenia przez kilka osób __________________________________ 97 101 103 105 106 108 109 111 112 114 117 118 121 123 127 129 135 138 142 145 146 149 152 154 155 157 161 164 Spis treści Część C. Tablice Rozdział I. Zobowiązania – część ogólna _______________________________ Tablica 1. Istota zobowiązań ___________________________________________ Tablica 2. Źródła zobowiązań __________________________________________ Tablica 3. Treść stosunku zobowiązaniowego ______________________________ Tablica 4. Istota świadczenia ___________________________________________ Tablica 5. Rodzaje świadczeń ___________________________________________ Tablica 6. Świadczenia pieniężne i zasady ich wykonywania ___________________ Tablica 7. Odsetki ___________________________________________________ Tablica 8. Odpowiedzialność za szkodę __________________________________ Tablica 9. Naprawienie szkody _________________________________________ Tablica 10. Wielość dłużników albo wierzycieli _____________________________ Tablica 11. Zasada swobody umów _______________________________________ Tablica 12. Cechy umów konsumenckich __________________________________ Tablica 13. Umowy odnoszące się do osób trzecich __________________________ Tablica 14. Umowa przedwstępna _______________________________________ Tablica 15. Dodatkowe zastrzeżenia umowne ______________________________ Tablica 16. Bezpodstawne wzbogacenie ___________________________________ Tablica 17. Świadczenia nienależne _______________________________________ Tablica 18. Pojęcie, przesłanki i zasady odpowiedzialności deliktowej ____________ Tablica 19. Zdarzenie wywołujące szkodę, z którym ustawa wiąże odpowiedzialność odszkodowawczą (1) __________________________ Tablica 20. Zdarzenie wywołujące szkodę, z którym ustawa wiąże odpowiedzialność odszkodowawczą (2) __________________________ Tablica 21. Zdarzenie wywołujące szkodę, z którym ustawa wiąże odpowiedzialność odszkodowawczą (3) __________________________ Tablica 22. Zasady ponoszenia odpowiedzialności za cudze czyny niedozwolone ___ Tablica 23. Zasady ponoszenia odpowiedzialności przez Skarb Państwa i państwowe osoby prawne ______________________________________________ Tablica 24. Zasady odpowiedzialności za zwierzęta __________________________ Tablica 25. Zasady odpowiedzialności za rzeczy, za szkody związane z użyciem sił przyrody oraz mechanicznych środków komunikacji ______________ Tablica 26. Naprawienie szkody związanej z uszczerbkiem na osobie ____________ Tablica 27. Szczególne zasady przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ___________________________ Tablica 28. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny Tablica 29. Wykonanie zobowiązania – zagadnienia ogólne ____________________ Tablica 30. Odmowa wykonania świadczenia _______________________________ Tablica 31. Przedmiot, miejsce i termin wykonania zobowiązania _______________ Tablica 32. Niewykonanie zobowiązań ____________________________________ Tablica 33. Opóźnienie i zwłoka dłużnika __________________________________ Tablica 34. Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań wzajemnych __________ Tablica 35. Wygaśnięcie zobowiązań ______________________________________ Tablica 36. Cesja i wierzytelności ________________________________________ Tablica 37. Wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela ___________________ VII 169 169 169 170 172 173 174 176 177 179 181 184 186 188 190 191 194 195 197 198 200 200 201 203 205 205 208 211 212 214 214 216 219 221 223 226 229 230 VIII Spis treści Tablica 38. Zmiana dłużnika ____________________________________________ Tablica 39. Skarga pauliańska ____________________________________________ Rozdział 2. Zobowiązania – część szczegółowa __________________________ Tablica 40. Umowa sprzedaży – prawa i obowiązki stron _____________________ Tablica 41. Rodzaje umowy sprzedaży ____________________________________ Tablica 42. Rękojmia za wady ___________________________________________ Tablica 43. Gwarancja _________________________________________________ Tablica 44. Umowa zamiany ____________________________________________ Tablica 45. Umowa dostawy ____________________________________________ Tablica 46. Umowa kontraktacji _________________________________________ Tablica 47. Umowa o dzieło ____________________________________________ Tablica 48. Umowa o roboty budowlane __________________________________ Tablica 49. Umowa najmu – przepisy ogólne _______________________________ Tablica 50. Umowa najmu lokalu – uregulowania odmienne od ogólnych przepisów najmu _____________________________________________________ Tablica 51. Umowa dzierżawy __________________________________________ Tablica 52. Umowa leasingu ____________________________________________ Tablica 53. Umowa użyczenia ___________________________________________ Tablica 54. Umowa pożyczki ____________________________________________ Tablica 55. Umowa rachunku bankowego _________________________________ Tablica 56. Umowa zlecenia ____________________________________________ Tablica 57. Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia ________________________ Tablica 58. Umowa agencyjna ___________________________________________ Tablica 59. Umowa komisu _____________________________________________ Tablica 60. Umowa przewozu ___________________________________________ Tablica 61. Umowa spedycji ____________________________________________ Tablica 62. Umowa ubezpieczenia _______________________________________ Tablica 63. Umowa przechowania _______________________________________ Tablica 64. Odpowiedzialność, prawo zastawu i przedawnienie roszczeń utrzymujących hotele i podobne zakłady _________________________ Tablica 65. Umowa składu ______________________________________________ Tablica 66. Spółka cywilna ______________________________________________ Tablica 67. Poręczenie _________________________________________________ Tablica 68. Umowa darowizny __________________________________________ Tablica 69. Przekazanie nieruchomości ____________________________________ Tablica 70. Umowa renty ______________________________________________ Tablica 71. Umowa dożywocia __________________________________________ Tablica 72. Umowa ugody ______________________________________________ Tablica 73. Przyrzeczenie publiczne ______________________________________ Tablica 74. Przekaz ___________________________________________________ 232 233 235 235 237 238 242 243 244 246 248 251 254 257 259 262 265 268 269 271 274 275 278 280 284 286 290 292 294 296 300 302 304 305 306 309 310 312 Część D. Testy Test z ustawy z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (zobowiązania) (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.) __________________________ 315 Odpowiedzi do testu ____ 407 Wykaz skrótów 1. Akty prawne GospNierU ____ ustawa z 21.8.1997 r. gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. KC __________ ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. Konstytucja RP Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, KPA _________ ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst KPC _________ ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. KRO _________ ustawa z 25.2.1974 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. KSH _________ ustawa z 15.09.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. KWU ________ ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) poz. 459 ze zm.) poz. 483 ze zm. i ze sprost.) jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) z 2017 r. poz. 682 ze zm.) z 2017 r. poz. 1577 ze zm.) z 2017 r. poz. 1007 ze zm.) KZ ___________ rozporządzenie Prezydenta Reczpospolitej z 27.10.1933 r. – Kodeks zo- bowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) OrdPodU ������ ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. PrAut ________ ustawa z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst PrBank _______ ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 880 ze zm.) PrKonsumU____ ustawa z 30.5.2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2017 r. poz. 683) PrNot ________ ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. WłLokU ______ ustawa z 24.6.1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 201 ze zm.) poz. 1876) poz. 1796 ze zm.) poz. 1892 ze zm.) ZastawRejU ___ ustawa z 6.12.1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1278) X Wykaz skrótów 2. Czasopisma i publikatory Biul. Inf. Pr. ___ Biuletyn Informacji Prawnej Biul. SN ______ Biuletyn Sądu Najwyższego Dz.U. ________ Dziennik Ustaw MoP _________ Monitor Prawniczy MoPod _______ Monitor Podatkowy PiP __________ Państwo i Prawo Pr. Bank. ______ Prawo Bankowe Pr. Gosp. ______ Prawo Gospodarcze Prok. i Pr. _____ Pokuratura i Prawo Przeg. Orz./Gd. Przegląd Orzecznictwa Apelacji Gdańskiej OSAB ________ Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej OSA/Kat. _____ Orzecznictwo Sądów Administracyjnych (Katowice) OSA/Łdz. _____ Orzecznictwo Sądów Administracyjnych (Łódź) OSG _________ Orzecznictwo Sądów w Sprawach Gospodarczych OSNAPiUS ___ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych OSNC ________ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSNC-ZD ____ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna – Zbiór Dodatkowy OSNCP _______ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Pracy OSP _________ Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA ______ Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych Pal. __________ Palestra PS ___________ Przegląd Sądowy Wok. _________ Wokanda 3. Organy, organizacje i instytucje NSA _________ Naczelny Sąd Administracyjny SA ___________ Sąd Apelacyjny SN __________ Sąd Najwyższy SN (7) ________ uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego WSA _________ Wojewódzki Sąd Administracyjny 4. Inne skróty art. __________ artykuł KE __________ Komisja Europejska łac. __________ łaciński (-a, -e) n. ____________ następny (-a, -e) niepubl. _______ niepublikowany orz. __________ orzeczenie post. _________ postanowienie poz. __________ pozycja Wykaz skrótów XI RP ___________ Rzeczpospolita Polska spółka z o.o. ___ spółka z ograniczoną odpowiedzialnością tekst jedn. _____ tekst jednolity uchw. ________ uchwała ust. __________ ustęp wyr. __________ wyrok w zw. ________ w związku zd. ___________ zdanie ze zm. ________ ze zmianami zob. __________ zobacz 5. Piśmiennictwo Gniewek, Machnikowski, Komentarz KC, 2014 ___ E. Gniewek, P. Machnikowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2014 Kawałko, Witczak, Zobowiazania 2015 ____ H. Kawałko, A. Witczak, Zobowiązania, Warszawa 2015 Radwański, Olejniczak, Zobowiązania, 2014 ____ Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania – część ogólna, War- szawa 2014 Część A. Pytania egzaminacyjne Rozdział I. Zobowiązania – część ogólna Pytanie 1. Co to jest zobowiązanie, jak definiujemy to pojęcie? Zobowiązanie to stosunek prawny, w którym jedna ze stron, zwana wierzycie- lem, może żądać od drugiej strony, zwanej dłużnikiem, określonego zachowania się zwanego świadczeniem. Na dłużniku spoczywa obowiązek spełnienia tego świad- czenia (zob. art. 353 KC). W doktrynie przyjęło się opisywać konkretne zobowiązania przy użyciu kilku podstawowych pojęć: podmiotów (wierzyciel – podmiot uprawniony i dłużnik – podmiot zobowiązany), ich uprawnień i obowiązków (które łącznie określa się mianem treści zobowiązania; wierzytelności – uprawnienia wierzyciela, dług – obowiązki dłużnika) oraz świadczenia (przedmiotu zobowiązania). Na treść stosunku zobowiązaniowego składają się prawa i obowiązki stron. Wie- rzytelność to prawo podmiotowe, które przysługuje wierzycielowi. Służy ono do zaspokojenia interesów wierzyciela. Interes ten musi być zgodny z zasadami współ- życia społecznego i ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa podmioto- wego. Dług to obowiązki dłużnika wobec wierzyciela. Wykonanie tych obowiąz- ków służy zaspokojeniu interesu wierzyciela. Zgodnie z art. 354 § 1 KC dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a je- żeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W praktyce często można spotkać zobowiązania wzajemne. Są to świadczenia, w przypadku których strony stosunku prawnego są względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami. Zobowiązania, wyd. 2, Repetytoria Becka Pytanie 1 2 Część A. Pytania egzaminacyjne Pytanie 2. Jakie są podziały zobowiązań? Zobowiązania możemy podzielić na: 1) polegające na działaniu (dłużnik nakazuje podjęcie określonych czynności, np. zapłata sumy pieniężnej) albo polegające na zaniechaniu (zakazuje dłużni- kowi podejmowania określonych czynności, a więc polega na powstrzymaniu się od nich); 2) pieniężne (przedmiotem świadczenia pieniężnego jest wartość wyrażona w określonych jednostkach pieniężnych. Polega ono na zapłacie sumy pienięż- nej, tj. przekazaniu z majątku dłużnika do majątku wierzyciela określonej ilości jednostek pieniężnych) i niepieniężne; 3) podzielne (zgodnie z art. 379 § 2 KC świadczenie podzielne może być spełnione częściami bez istotnej zmiany jego przedmiotu lub wartości, np. zapłata określo- nej kwoty) i niepodzielne (nie może być wykonane częściowo bez istotnej zmia- ny przedmiotu lub wartości świadczenia, np. oddanie samochodu do używania); 4) oznaczone co do gatunku (przedmiot świadczenia oznaczony jest co do ga- tunku, rodzajowo, np. sprzedaż 100 tulipanów) i oznaczone co do tożsamości (przedmiot świadczenia oznaczony jest co do tożsamości, indywidualnie, np. sprzedaż konkretnego samochodu); 5) rezultatu – obligations de resultat (polega na osiągnięciu ściśle określonego celu – np. umowa o dzieło) i starannego działania – obligations des moyens (działa- nie dłużnika jest ukierunkowane na osiągnięcie określonego celu, np. świadcze- nie lekarskie); 6) jednorazowe (np. spłata pożyczki; przeniesienie własności; wykonanie dzie- ła), ciągłe (polegają na pewnym stałym zachowaniu się dłużnika w ciągu z góry oznaczonego lub nieoznaczonego czasu – np. dzierżawa, najem) i okresowe (po- legają na cyklicznym, powtarzającym się w określonych odstępach czasu, speł- nianiu świadczeń pieniężnych lub rzeczy zamiennych. Należy je odróżnić od po- szczególnych rat świadczenia jednorazowego. Raty są częścią jednolitego świad- czenia, którego wielkość oznaczona została bez udziału czasu – zob. Radwański, Olejniczak, Zobowiązania, 2014, s. 50; np. sprzedaż na raty czy leasing). Pytanie 3. Jakie są źródła powstania zobowiązań? Źródłami zobowiązań są zdarzenia prawne, których skutkiem jest powstanie sto- sunku zobowiązaniowego między określonymi podmiotami. Zobowiązania mogą powstać z następujących zdarzeń: 1) z czynności prawnych (umowa; jednostronna czynność prawna); 2) z aktów administracyjnych (indywidualny akt administracyjny wywołuje skut- ki cywilnoprawne, gdy wynikają one z ustawy, na podstawie której został on wy- dany – zob. Radwański, Olejniczak, Zobowiązania, 2014, s. 27); Pytania 2–3 Zobowiązania, wyd. 2, Repetytoria Becka Rozdział I. Zobowiązania – część ogólna 3 3) z wyrządzenia szkody czynem niedozwolonym (zgodnie z art. 415 KC, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę zobowiązany jest do jej naprawienia); 4) z bezpodstawnego wzbogacenia (zgodnie z art. 405 KC, kto bez podstawy praw- nej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wyda- nia korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości); 5) z innych zdarzeń, z którymi ustawa łączy skutek prawny w postaci powsta- nia zobowiązania (to zob. np. art. 752–757 KC dotyczący prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia). Pytanie 4. Czym jest świadczenie? Świadczenie jest przedmiotem zobowiązania. Inaczej mówiąc, jest to zachowa- nie się dłużnika względem wierzyciela, zgodnie z treścią łączącego strony zo- bowiązania. Zachowanie dłużnika może polegać na działaniu lub na zaniechaniu. Aby można było wykonać świadczenie, należy ustalić jak dłużnik ma się zachować, tzn. co jest treścią świadczenia. Dokonać tego należy najpóźniej w chwili spełnie- nia świadczenia. Dodatkowo ważne jest, aby świadczenie było wykonalne w chwili jego spełnienia. W przypadku, gdy świadczenie nie nadawało się do wykonania od początku, to zobowiązanie takie w ogóle nie powstaje. Natomiast, gdy świadczenie w chwili powstania zobowiązania było możliwe do wykonania, a później stało się niewykonalne na skutek okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzial- ności, zobowiązanie wygasa. W przypadku zaś gdy świadczenie stało się niemoż- liwe do wykonania na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzial- ność, zobowiązany jest on do odszkodowania na rzecz wierzyciela za świadczenie pierwotne. Pytanie 5. Czym jest odpowiedzialność dłużnika? Odpowiedzialność dłużnika to ujemne następstwa prawne, przewidziane dla tego podmiotu w związku ze ziszczeniem się pewnych, kwalifikowanych negatyw- nie przez system prawny zdarzeń (tak: Radwański, Olejniczak, Zobowiązania, 2014, s. 20). Wyróżnia się dwa rodzaje odpowiedzialności za dług: 1) odpowiedzialność osobistą – dłużnik odpowiada całym swoim majątkiem przy- szłym i teraźniejszym, czyli ogółem swoich aktywów majątkowych. Jest to odpo- wiedzialność nieograniczona. Wierzycielowi przysługuje uprawnienie do wska- zania sposobów egzekucji przeciwko dłużnikowi (art. 797 i 799 KPC). Odpowie- dzialność osobista może być ograniczona w następujący sposób: Zobowiązania, wyd. 2, Repetytoria Becka Pytania 4–5 4 Część A. Pytania egzaminacyjne a) odpowiedzialność zostaje ograniczona do pewnej wyodrębnionej masy ma- jątkowej, traktowanej w majątku dłużnika jako osobna całość (odpowiedzial- ność cum viribus patrimonii), np. art. 1030 zd. 1 KC, art. 41 KRO, b) dłużnik odpowiada całym swoim majątkiem, ale tylko do pewnej wysokości ograniczonej kwotowo, niezależnie od wysokości długu (odpowiedzialność pro viribus patrimonii), np. art. 554, 1031 § 2 zd. 1 KC; 2) odpowiedzialność rzeczową – jest niezależna od odpowiedzialności osobistej, chociaż może istnieć równocześnie z odpowiedzialnością osobistą tej samej oso- by. Odpowiedzialność rzeczowa powstaje w przypadku zabezpieczenia wie- rzytelności ograniczonym prawem rzeczowym w postaci zastawu lub hipoteki (art. 306 KC i art. 65 KWU). Wierzycielowi przysługuje prawo (o charakterze bezwzględnym) do bezpośredniego zaspokojenia się z obciążonej rzeczy. Ponosi ją każdoczesny właściciel rzeczy obciążonej, którym nie musi być dłużnik oso- bisty. Wierzyciel może realizować swoje uprawnienie z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi dłużnika. Pytanie 6. Na czym polega zasada walutowości? W Polsce do 2009 r. świadczenie mogło być wyrażane i wykonywane jedy- nie w walucie polskiej. Od 24.1.2009 r. świadczenia pieniężne mogą być wyraża- ne i wykonywane w walucie polskiej lub walucie obcej. Strony mają zatem moż- liwość określania wysokości świadczenia pieniężnego za pomocą dowolnej wa- luty. Dłużnikowi przysługuje uprawnienie do wykonania zobowiązania opiewają- cego na walutę obcą w walucie polskiej. Także w razie niespełnienia świadczenia w terminie uprawnienie to zachowuje wyłącznie dłużnik – nie nabywa go wierzy- ciel (zob. wyr. SN z 16.5.2012 r., III CSK 273/11, Legalis oraz P. Machnikowski, [w:] Gniewek, Machnikowski, Komentarz KC, 2014, s. 623, Nb 9). Przeliczenie wa- luty obcej na walutę polską odbywa się według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia wymagalności roszczenia. Od 8.9.2016 r. art. 358 KC uległ zmianie i brzmi: „§ 1. Jeżeli przedmiotem zo- bowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowią- zania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej. § 2. Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna zastrzega inaczej. § 3. Jeżeli dłużnik opóź- nia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Pol- ski z dnia, w którym zapłata jest dokonywana”. Pytanie 6 Zobowiązania, wyd. 2, Repetytoria Becka Rozdział I. Zobowiązania – część ogólna 5 Zmiana wprowadziła zawężenie zastosowania § 1 art. 358 KC jedynie do tych zobowiązań pieniężnych, które podlegają wykonaniu na terytorium RP. Najwięk- sza merytoryczna zmiana dotyczy ustanowienia opóźnienia, a nie jak dotąd zwłoki, przesłanką powstania po stronie wierzyciela uprawnienia do żądania przeliczenia długu po kursie z dnia zapłaty. Pytanie 7. Na czym polega zasada nominalizmu? Zgodnie z art. 3581 § 1 KC, jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego po- wstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Suma nominalna to kwota, na którą opiewa świadczenie w chwili powstania zobowiązania. Zasada no- minalizmu ma zastosowanie tylko do zobowiązań, których przedmiotem od chwi- li powstania była suma pieniężna. Zasada ta nie ma zastosowania do zobowiązań niepieniężnych, ale związana jest ze świadczeniami pieniężnymi. Pieniądz w tych świadczeniach nie występuje jako pierwotny przedmiot świadczenia wyrażonego jako określona suma pieniężna (przykładem takich świadczeń są np. odszkodowa- nia pieniężne za doznaną szkodę). Pytanie 8. Na czym polega waloryzacja? W przypadku, gdy w okresie od powstania zobowiązania do momentu jego wy- konania nastąpiła zmiana siły nabywczej pieniądza, to wierzyciel powinien otrzy- mać stosownie do tego – większą lub mniejszą sumę pieniędzy. Strony mogą zastrzec w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zosta- nie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości (waloryzacja umow- na). W razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecz- nego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie (waloryzacja sądowa). Pytanie 9. Czym są odsetki? Odsetki są świadczeniem ubocznym i okresowym, występującym obok świad- czenia głównego. Są swoistego rodzaju wynagrodzeniem za korzystanie z pienię- dzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, są ustalone w zależności od wartości oraz czasu korzystania z cudzych pieniędzy lub rzeczy. Zgodnie z art. 359 § 1 KC odsetki należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, Zobowiązania, wyd. 2, Repetytoria Becka Pytania 7–9 6 Część A. Pytania egzaminacyjne z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Odsetki są płatne co roku z dołu, a jeżeli termin płatności sumy pieniężnej jest krótszy niż rok – jed- nocześnie z zapłatą tej sumy. W taki sposób są płatne odsetki w przypadku braku odmiennego zastrzeżenia przez strony zobowiązania, co do płatności odsetek. Je- żeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki usta- wowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktów procen- towych. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawo- wych (odsetki maksymalne). W przypadku, gdy wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odset- ki maksymalne. Odsetki jako świadczenie okresowe przedawniają się z upływem 3 lat (zob. art. 118 KC). Trzyletni termin przedawnienia odsetek jest terminem ogól- nym i ma zastosowanie, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Sąd Najwyż- szy w uchw. SN (7) z 26.1.2005 r. (III CZP 42/04, OSN 2005, Nr 9, poz. 149) uznał, że roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się najpóźniej z chwilą przedaw- nienia się roszczenia głównego. Wskazać należy, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie o zapłatę odsetek stało się wymagalne (zob. art. 120 KC). Pytanie 10. Na czym polega zakaz anatocyzmu? Zakaz anatocyzmu polega na wyłączeniu możliwości pobierania odsetek od za- ległych odsetek. Od zakazu tego przewidziano jednak wyjątki. Zgodnie z art. 482 § 1 i 2 KC, zakaz anatocyzmu nie ma zastosowania w następujących przypadkach: 1) od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie od chwili wytoczenia o nie powództwa (zob. też wyr. SN z 1.10.1998 r., I CKN 782/97, Legalis); 2) jeśli po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek od dłużnej sumy; 3) udzielania długoterminowego kredytu przez instytucję finansową. Pytanie 11. Na czym polega odpowiedzialność odszkodowawcza? Odpowiedzialność odszkodowawcza powstaje w wyniku określonych zdarzeń, z którymi dany przepis wiąże obowiązek naprawienia szkody. Osobą odpowiedzial- ną za naprawienie szkody jest dłużnik, natomiast poszkodowany to wierzyciel. Do przesłanek powstania odpowiedzialności zalicza się: 1) zaistnienie zdarzenia, z którym norma prawna łączy obowiązek naprawienia szkody; 2) powstanie szkody; 3) związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem a szkodą. Pytania 10–11 Zobowiązania, wyd. 2, Repetytoria Becka Rozdział I. Zobowiązania – część ogólna 7 Pytanie 12. Jakie są zasady odpowiedzialności odszkodowawczej? Odpowiedzialność odszkodowawczą można ponieść na zasadzie: 1) winy; 2) ryzyka; 3) słuszności; 4) gwarancyjno-repartycyjnej. Ad 1) Kto ze swojej winy wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej na- prawienia (art. 415 KC). Zawinione zachowanie może polegać na działaniu, jak i na zaniechaniu. W momencie wykazania przez dłużnika, że nie ponosi on winy za po- wstanie szkody zostaje on zwolniony z odpowiedzialności (ekskulpacja). Osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu. Natomiast za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zanie- chanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Pań- stwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zle- cono, na podstawie porozumienia, jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wy- konawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa. Ad 2) Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka jest niezależna od winy. Dłużnik odpowiada za sam skutek. Ten, kto eksploatuje pewne niebezpieczne dla otoczenia urządzenia lub posługuje się dla realizacji swoich interesów podległymi mu osoba- mi, powinien ponosić odpowiedzialność za szkody stąd wynikłe dla innych osób, chociażby on sam winy nie ponosił (zob. Radwański, Olejniczak, Zobowiązania, 2014, s. 86). Przykłady odpowiedzialności na zasadzie ryzyka: 1) za szkodę wyrządzoną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia jest odpowiedzialny ten, kto pomieszczenie zajmu- je, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy po- szkodowanego lub osoby trzeciej, za którą zajmujący pomieszczenie nie ponosi odpowiedzialności i której działaniu nie mógł zapobiec (art. 433 KC); 2) za szkodę wyrządzoną przez zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części odpowiedzialny jest samoistny posiadacz budowli, chyba że zawalenie się bu- dowli lub oderwanie się jej części nie wynikło ani z braku utrzymania budowli w należytym stanie, ani z wady w budowie (art. 434 KC); 3) prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) pono- si odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły Zobowiązania, wyd. 2, Repetytoria Becka Pytanie 12
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Zobowiązania. Pytania. Kazusy. Tablice. Testy. Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: