Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00027 005591 13091373 na godz. na dobę w sumie
 Gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna . Szkice polsko-portugalskie - ebook/pdf
Gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna . Szkice polsko-portugalskie - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 218
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2875-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> literaturoznawstwo, językoznawstwo
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Książka to zbiór siedmiu szkiców, które w sposób bardzo zróżnicowany przedstawiają polsko-portugalskie relacje na gruncie literatury, kultury i sztuki. Jest to swoista opowieść o Portugalii wyczytanej z dzieł autorów tworzących w XIX, XX i XXI wieku i oswajanej dzięki odkrywaniu wspólnych odniesień, kontekstów oraz historii. Wybrane do analizy teksty o rozmaitym charakterze, a po części także słabo obecne w praktyce interpretacyjnej – pokazują pewien fenomen zbliżania się i przeplatania dwóch odległych kultur. Są to między innymi Don Sébastien de Portugal – dramat Aleksandra Przezdzieckiego, Ines de Castro Zygmunta Bytkowkiego czy praca o charakterze reportażowo-podróżniczym Portugalia. Listy z podróży Adolfa Pawińskiego, a także wiersze portugalskich poetów romantycznych dokumentujące żywe zainteresowanie sprawą polską w czasach powstania styczniowego. Ponadto osobne miejsce zajmuje w szkicach stolica Portugalii jako miasto będące przedmiotem zainteresowania wielu współczesnych badaczy i podróżników, nie tylko polskich. W książce nie brakuje także refleksji na temat jednego z najlepiej rozpoznawalnych symboli Portugalii, jakim jest fado i nierozerwalnie związane z nim saudade, czyli melancholijna tęsknota, kluczowa w definiowaniu charakteru narodowego mieszkańców krańca Europy. Zebrane i zestawione w zbiorze podróżniczo-literackie refleksje pozwalają na wydobycie osobliwej bliskości, budując duchowe porozumienie między polską i portugalską kulturą oraz szkicując na nowo literacką mapę Europy, na której Portugalia sytuuje się, inaczej niż zwykle, nieco bliżej Polski.

Książka może zainteresować zarówno filologów, ale też inne osoby zainteresowane polsko-portugalskimi relacjami w literaturze.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

„Gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna” Szkice polsko-portugalskie Profesorowi Markowi Piechocie z wdzięcznością nr 3455 „Gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna” Szkice polsko-portugalskie Magdalena Bąk Lidia Romaniszyn-Ziomek Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2016 Redaktor serii: Historia Literatury Polskiej Marek Piechota Recenzent Henryk Gradkowski Spis treści Wstęp — 7 Śladami poprzedników — 11 Portugalski bohater. Portugalska historia. Polski temat? O zapomnianym dramacie Aleksandra Przezdzieckiego — 49 Studenci z Coimbry i echa powstania styczniowego — 76 Polak w podróży. Adolfa Pawińskiego opisy Portugalii — 99 Historia romantycznej miłości Inês de Castro i Pedra i (po polsku) — 125 Spacerkiem po Lizbonie — 153 Czy Portugalczycy słuchają fado? — 181 Bibliografia — 203 Indeks osobowy — 209 Summary — 215 Sumário — 217 Wstęp S zkice zgromadzone w tym zbiorze dotyczą (poza jednym wyjątkiem) tekstów polskich, które wchodzą w różnego ro- dzaju relacje z literaturą, kulturą i sztuką portugalską. Pre- zentowany tutaj zestaw jest bardzo zróżnicowany. Za ową różnorodność odpowiada już sam pomysł połączenia w jednym tomie szkiców dwóch autorek, z których każda dysponuje nieco odmiennymi kompetencjami, zainteresowaniami i doświadczeniami lekturowymi. O zróżnicowaniu prezentowanej tu tematyki zadecydował również fakt, iż naszym celem nie było stworzenie kompletnej monografii dokumentującej polsko- -portugalskie związki literackie, a jedynie wydobycie z szeregu utworów sytuujących się w owej intertekstualnej i interkulturowej przestrzeni tych kilku najbardziej – naszym zdaniem – interesujących, a często dotkliwie zapomnianych. Nasza książka nie była pomyślana jako opowieść o tym, jak z pojawiających się w kolejnych epokach dzieł polskich autorów powoli wyłaniać się zaczyna wizerunek kraju na krańcach Europy, za- patrzonego tęsknie w odległy horyzont. Nasze zamierzenie jest skrom- niejsze – pragniemy zaproponować czytelnikowi kilka zbliżeń, ciąg ujęć poszczególnych fenomenów, które w fascynującej i wciąż czekającej na swoje pełne opracowanie historii literackich związków pomiędzy Polską i Portugalią szczególnie zwróciły naszą uwagę. Na polsko-portugalskie ścieżki, choć nie przesadnie uczęszczane, nie wstępujemy jako pierwsze. Rozpoczynamy zatem od krótkiej prezentacji dokonań poprzedników. Spośród wskazanych w pracach badawczych, lecz ciągle niezbyt dobrze obecnych w praktyce interpretacyjnej, a w czy- 9 wStęP telniczym obiegu praktycznie nieistniejących tekstów polskich związa- nych z szeroko rozumianym kontekstem portugalskim, wybieramy do analizy dramaty Don Sébastien de Portugal Aleksandra Przezdzieckiego i Ines de Castro Zygmunta Bytkowskiego, a także pracę o charakterze reportażowo-podróżniczym pt. Portugalia. Listy z podróży Adolfa Pawiń- skiego. Dostrzegając swoistą intensyfikację zainteresowania Portugalią w romantyzmie, poświęcamy osobny tekst reakcjom poetów portugal- skich na powstanie styczniowe, co przypomina, że zjawisko to nie było jednostronne, że również poetom znad Tagu blisko bywało (przynaj- mniej mentalnie) do nadwiślańskiej krainy. Ze współczesnych utworów autorów polskich wybieramy natomiast te, które skupiają się na opisie stolicy Portugalii, przyczyniając się do budowania w polskiej literaturze i kulturze obrazu Lizbony mitycznej, która w naszej rodzimej zbiorowej świadomości mogłaby w końcu stanąć na dobre obok miast takich jak Wenecja czy Paryż. Kończymy zaś tę krótką podróż na krańce Europy, tam, „gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna”, rozdziałem na temat fado, czyli jednego z najbardziej rozpoznawalnych w tej chwili symboli Portugalii. Ten wątek, przewijający się już we wcześniejszych partiach książki, znajduje swoje domknięcie w finałowym szkicu. W tym zbiorze pragniemy przede wszystkim opowiedzieć o Portugalii wyczytanej z dzieł autorów polskich tworzących w xix, xx i xxi wieku. Patrzymy na kraj nad Tagiem ich oczami, wydobywając zaskakujące często spostrzeżenia czy nieoczekiwane komentarze. A odkrywając – zauważoną przez nich – bliskość pomiędzy tymi dwoma kontekstami, szkicujemy kolejny raz na nowo literacką mapę Europy, umieszczając na niej Portugalię nieco bliżej Polski, niż się to zwykło czynić. * * * Pragniemy podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej książki, zwłaszcza zaś naszym przyjaciołom i znajomym w Portuga- lii za pomoc i inspirację. Szczególne wyrazy wdzięczności skierować chcemy do Profesora Henryka Gradkowskiego, którego wnikliwa i życz- liwa lektura pomieszczonych w tym zbiorze szkiców była dla nas ważnym wsparciem. 10 wStęP indeks osobowy abriszewski Krzysztof 178 Achtelik Aleksandra 158, 163 Albert Karol 47 Alcantara Chaves P.C. de 86 Alemano Henryk (Henryk Niemiec) zob. Władysław Warneńczyk Alfons iv 129, 130, 133, 151 Alvares João 21 Antoni Padewski, św. 28, 29 Argo François 103 Aszyk Urszula 60 Azevedo João Lúcio de 59 Bachórz Józef 51, 109, 128 Banasik Jarosław 35 Bandarra Gonçalo Anes 57 Ballanche Pierre-Simon 92 Barros Ribeiro Eugenio de 82 Baterowicz Marek 54 Bauman Zygmunt 158, 169, 172 Bąk Magdalena 197 Bem Józef 19, 20, 78 Beniowski Maurycy August 22 Benjamin Walter 169, 172, 173 indekS oSoBowy Bento Teresa 111, 156 Bessa-Luís Agustina 59, 141 Besselaar José van den 57, 62 Biernacki Andrzej 52, 65, 73, 74 Brahmer Mieczysław 146 Braga Alexandre 93 Braga Guilherme 89, 90 Braga Teófilo 78, 94 Branco Castelo 94 Bromberg Zygmunt, zob. Bytkowski Zygmunt Brown Jules 35 Bryl Mariusz 103 Brzozowska Blanka 168, 170, 173, 174, 176 159, 160, 166, Bułat Silva Zuzanna 59, 108, 196– 198 Byron George Gordon 82, 111, 112 Bytkowski (właśc. Bromberg) Zyg- munt 10, 128–131, 133, 136, 137, 139–146, 150 caetano Marcelo 191 Calderon de la Barca Pedro 21, 51 209 Camões Luís Vaz de 21, 31, 51, 54, 55, 60, 92, 93, 109–111, 114, 115, 128, 132, 185 Campos Álvaro de zob. Pessoa Fer- nando Carmo Carlos do 198 Castro Inês de 33, 39, 127, 130, 142, 144, 150, 151 Cervantes Miguel de 51 Chabasiński Wojciech 191 Chardron Ernesto 43, 44 Cieszyńska Beata 60 Coelho Pero 129 Conceição Alexandre da 89, 90 Corneille Pierre 67 Cornil Suzanne 127, 145 Correia Filho João 111, 156, 161, 173 Costa Sousa 143 Crawfurd (Crawford) Oswald John Frederick 109, 122 Cunha Sampaio José da 80 Cunha Seixas José Maria da 22, 90, 92, 93 Czaja Dariusz 157 Czarnowski Jan 65 d’Arc Joanna 90, 92 Dantas Julio 145 Daguerre Louis Jacques 103 Danilewicz-Zielińska Maria 18–23, 30, 52–54, 56, 57, 71, 80, 81, 87, 92, 197 Deptuła Bogusław 164 Desterro José de 86 Deus João de 78 Dopart Bogusław 51, 66 Duchnińska Seweryna 65 Dziewit Jakub 103 210 eiffel Gustave 44 Ellingham Mark 35 Esteves Francisco Xavier 43 Évora Cesária 16 Feliński Alojzy 136 Figueiredo Antero de 143 Filip ii 54, 70, 83 Fish Stanley 178 Fisher John 35 Flisek Agnieszka 60 Gama Vasco da 31, 55, 68 Garret Almeida 78 Gierak Krzysztof 14 Gil G. Don 142 Goethe Johann Wolfgang von 82 Góis Damião de 31, 34 Gombrich Ernst H. 105, 106 Gonçalves Alvaro 129 Gorczyńska Renata 23, 35–37, 40, 41, 43, 46 Gradkowski Henryk 10 Grützmacher Łukasz 60 Hancock M. 35 Hegel Georg Wilhelm Friedrich 82 Henryk Żeglarz 21, 45 Hitler Adolf 194 Homer 31, 167 Hörisch Jochen 104 Hugo Wiktor 52, 68–70, 73, 82 izabela Aragońska 129 jakimowski Andrzej 176–180 Jakubowski Piotr 159 indekS oSoBowy Jan, św. 29 Jan Paweł ii, papież 20 Janoszka Maria 197 Jezus Chrystus 89, 91, 92, 149, 201 João ii 25 Jordão Aida 127 Junqueiro Guerra 78 kadłubek Zbigniew 163–165, 167– 169, 176, 180, 197, 199, 200 Kalewska Anna 60 Kania Ireneusz 172 Kapuściński Ryszard 189, 190 Kądziela Paweł 18 Kemp Wolfgang 103, 104 Kenyon G. 35 Kielanowski Leopold 65 Kitowska-Łysiak Małgorzata 164 Klave Janina Zofia 38, 79, 80, 92, 95, 130, 142, 159 Klementowska Izabela 183, 184, 186, 187, 190, 192–194, 200, 201 Klimowicz Mieczysław 72 Kolumb Krzysztof 65 Komorowska Gertruda 127 Konstancja Manuel 130 Korsak Julian 51 Kowalczykowa Alina 51, 52, 66, 67, 69, 145 Kowalski Piotr 113, 162 Krasicki Ignacy 72 Krasiński Zygmunt 52, 104–106 Kraszewski Józef Ignacy 65 Król Zofia 157 Kubacki Wacław 24 Kuchowicz Zbigniew 144 Kumor Karolina 60 indekS oSoBowy Kurkiewicz Juliusz 192 Kydryński Marcin 14–18, 155, 186, 195, 197, 198 Lamennais Hugues Félicité 90 Lavradio Marques de 86 Lelewel Joachim 90 Lenartowicz Teofil 65 Leonowicz Halina 118, 150 Leminski Paulo 156 Lipszyc Michał 157 Lobato Estevão 142 Lopes Fernão 142, 143 Lopes Teresa Rita 161, 162 Ludwicki Konrad 160 Ludwik i (Dom Luís i) 44, 77, 85 łojek Jerzy 128 Łopatyńska Lidia 70 Łukaszyk Ewa 54, 55, 57–61, 70, 141 Magnuszewski Dominik 70 Makowski Stanisław 73, 105 Malczewski Antoni 136–140, 144, 148–150 Manuel i 31 Manzoni Aleksander 67 Marcin, św. 13 Maria ii 19 Mariza 198 Markiz de Pombal 25, 33, 201 Martins Oliveira Joaquim Pedro de 62 Melo Rita Maria Conceição de 193 Mercier Pascal 192 Michelet Jules 81, 92, 95 211 Mickiewicz Adam 52, 58, 80–82, 90, 92, 93, 150 Mickiewicz Władysław 83 Mikołaj iv, papież 38 Mikołaj i 53, 73 Milewska Elżbieta 20, 22, 23, 73, 79, 80, 82–88, 92–95, 128, 201 Miriam (Zenon Przesmycki) 151 Modrzejewska Helena 52 Moniz Martim 32 Murad ii 64 namowicz Ewa 72 Namowicz Tadeusz 72 Nóvoa António 80, 81 Nowakowski Andrzej 103 Nozick Martin 127, 132, 134 oliveira J.A. de 94 Oliveira Marques António Henrique de 38, 130, 191 Opacka Anna 140 Pacheca Diogo Lopes 129, 142 Parvi Jerzy 73 Pawiński Adolf 10, 22, 101–104, 106–124 Pedro i o Cruel 5, 33, 34, 125, 127–132, 135, 136, 141, 142–145, 150, 151 Pedro iv Dom 19, 78 Pedro v Dom 79 Pessoa Fernando 13, 17, 18, 32, 62, 63, 156–163, 165, 167–171, 173, 180 Piechota Marek 197 Pigoń Stanisław 90 Pimentel Alberto 196 Pinto d’Almeida Ernesto 88–90 212 Piwińska Marta 128 Plater Emilia 22, 90, 92, 93 Podemski Krzysztof 113 Podolecki Jan 65 Poe Edgar Allan 82 Potocki Szczęsny 128 Praz Mario 146 Przezdziecki Aleksander 10, 51–55, 58–73 Przezdziecki Rajmond 52, 53 Przybylski Jacek 110 Przybylski Ryszard 136, 137 Przybyszewski Stanisław 129 Queirós Eça de 78, 82, 85–87 Quental Antero de 78–83, 93–96 Ratajczak Dobrochna 71 Repnin Nikołaj 54 Rewers Ewa 178, 180 Rodrigues Amália 199 Rosa Manuel 64, 65 Roszak Joanna 157 Rowling Joanne Kathleen 43 Różycki Tomasz 162 Ruszczyńska Marta 70 Rutkowski Krzysztof 156 Ryba Janusz 197 Rzewuski Henryk 73 Salazar António Oliveira de 191– 194 Samarcew Alicja 35 Sampaio Alberto 82 Saramago José 37 Schiller Johann Christoph Friederich 147 indekS oSoBowy Schelling Friedrich Wilhelm Joseph von 67 Schlegel August Wilhelm 72 Sebastian i 51, 53–65, 67–73, 92, 127 Severa Maria 196, 199 Siemieński Lucjan 65 Siewierski Henryk 62, 63, 167 Silva Agostinho da 63 Silvério Lima Luís Filipe 60, 62 Słabuszewska-Krauze Iwona 197 Sławek Tadeusz 180 Słowacki Juliusz 21, 22, 52, 160 Soares Franco Francisco 89 Soares Reis dos 26 Sobolewski Tadeusz 179 Sommer Manfred 169 Starzycka Magdalena 170, 172–174, 176, 180 Stasiuk Andrzej 197 Stefanowska Zofia 150 Straszewicz Józef 92, 93 Suosa Lello José Pinto 44 Szekspir William 51 Szafrańska-Brandt Marta 65 Szturc Włodzimierz 67 Śmiałowski Piotr 177 tavares Gonçalo M. 186, 189, 190 Tazbir Janusz 56, 61 Teixera Manuel 22 Teminowicz-Jaśkowska Teresa 54 Trzeszczkowska Zofia 132 Vasconcelos Flórido de 117, 118, 150 Visel hrabia de (właśc. Cabral Carlos Alberto) 44, 46 walicki Andrzej 58 Watson Camilla 16, 199 Wenders Wim 16, 176 Wernyhora 57 Wieczorkiewicz Anna 103, 112, 113, 115, 121, 156, 165, 176 Wiktor Emmanuel ii 47 Władysław Warneńczyk 34, 64, 65 Wojtyła Karol, zob. Jan Paweł ii Wolicka Elżbieta 164 Wolter (François-Marie Arouet) 33 Woronicz Jan Paweł 57 Wouwerman Philips 103, 104 Wyrzykowski Stanisław 151 Zaleski Józef Bohdan 106, 107 Zarański Jan 106 Zasada Marcin 200 Zatyka Marcin 42 Zawistowska Kazimiera 151 Zeidler-Janiszewska Anna 170, 179 Zgorzelski Czesław 108 Ziejka Franciszek 14, 19, 23, 24, 26–36, 39, 40, 42, 44–46, 64, 65, 77, 82, 84–86, 94, 95, 111, 129, 130, 133, 142–144 Zieliński Adam 18, 22, 87, 89, 90, 93 Zieliński Gustaw 107, 109 żaboklicki Krzysztof 146 Żychliński Arkadiusz 157 indekS oSoBowy 213 Magdalena Bąk, Lidia Romaniszyn-Ziomek “where the land ends and the sea begins” Essays of Poland and Portugal S u m m a r y This volume presents a collection of essays which deal with Polish-Portuguese literary connections. It aims at bringing back selected Polish texts, representing various literary genres and types of writing, whose authors refer to elements drawn from the Portuguese history, culture, art, and literature or focus on the geography, topography and architecture of this land, situated at the very edge of Europe. The works discussed in this volume include writings of such authors as: Aleksander Przezdziecki, Adolf Pawiński, Zygmunt Bytkowski, Maria Da- nilewicz-Zielińska, Franciszek Ziejka, Renata Gorczyńska, Zbigniew Kadłubek, Marcin Kydryński and Magdalena Starzycka. The aim is to identify how Polish writers of the nineteenth, twentieth and twenty-first centuries perceived Portugal and to establish the reasons why they referred to it. The Polish perspective dominates throughout the volume, since it is the Polish perception of Portugal that is the object of reflection here. There is one exception to this rule, though. A separate chapter is devoted to the reaction of the Portuguese to the January Uprising. Confident that their unrestrained and intense response merits a mention, the authors include its short presentation in this collection of Polish-Portuguese essays. The increased interest in the land situated at the far end of Europe, demonstrated by nineteenth century Polish writers, is thus placed in a broader context, which shows that this was by no means a one-way involvement. Krystyna Warchał Magdalena Bąk, Lidia Romaniszyn-Ziomek “onde a terra acaba e o mar começa” ensaios da Polónia e de Portugal S u m á r i o Este volume apresenta uma coleção de ensaios relacionados com as conexões literárias luso-polacas. O seu objetivo é recuperar um conjunto de textos pola- cos selecionados, representativos de vários géneros literários e tipos de escrita, cujos autores se referem a elementos extraídos da história, da cultura, da arte e da literatura portuguesa ou foquem a geografia, a topografia e a arquitetura deste território, situado na fronteira extrema da Europa. Os trabalhos discuti- dos incluem escritos de autores como: Alexander Przezdziecki, Adolf Pawiński, Zygmunt Bytkowski, Maria Danilewicz-Zielińska, Franciszek Ziejka, Renata Gorczyńska, Zbigniew Kadłubek, Marcin Kydryński e Magdalena Starzycka. O objetivo é  identificar o modo através do qual os escritores polacos dos sé- culos xix, xx e xxi percecionam Portugal, e estabelecer as razões pelas quais se lhe referem. A perspetiva polaca é dominante ao longo de todo o volume, uma vez que a perceção polaca de Portugal é o objeto de reflexão. Há uma exceção a esta regra, porém. Um capítulo à parte é dedicado à reação dos portugueses à Revolta de Janeiro. Confiante de que a sua resposta intensa e sem restrições merece uma menção, as autoras incluem a sua curta apresentação nesta coleção de ensaios polaco-portugueses. O crescente interesse na terra situada no ponta extrema da Europa, demonstrada pelos escritores polacos do século xix, é assim colocado num contexto mais amplo, mostrando que este envolvimento não foi, de modo algum, unidirecional. Miquel Moiteiro Marques Redakcja Magdalena Białek Projekt okładki oraz ilustracje na stronach działowych Marcin chanek Opracowanie graficzne stron działowych aleksandra Gaździcka Projekt układu typograficznego oraz łamanie Paulina dubiel Copyright © 2016 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone issn 0208-6336 isbn 978-83-8012-874-3 (wersja drukowana) isbn 978-83-8012-875-0 (wersja elektroniczna) Wydawca wydawnictwo uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12b, 40-007 katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie i. Liczba arkuszy drukarskich: 13,75. Liczba arkuszy wydawniczych: 12,0. Cena 20 zł (+ vat). Publikację wydrukowano na papierze Munken Polar 100 g / m2. Do składu użyto kroju pisma Minion Pro. Druk i oprawę wykonano w drukarni: expol, P. Rybiński, J. Dąbek, Spółka Jawna (ul. Brzeska 4, 87-800 Włocławek).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna . Szkice polsko-portugalskie
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: