Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00371 006878 11242716 na godz. na dobę w sumie
„Ja” Świetlickiego - ebook/pdf
„Ja” Świetlickiego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 164
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2267-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> popularnonaukowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Publikacja zapisuje związki pomiędzy utworami Marcina Świetlickiego skupione wokół trzech kręgów tematycznych: autentyczności, romantyczności, (nie)religijności. W pierwszym z nich zostały zamknięte poszczególne edycje Zimnych krajów. Kolejne natomiast to ogląd na całość twórczości. Konkretne tomy i wiersze wyodrębniają sensy, figury, kategorie, które można połączyć we współgrającą, ale też nieraz zgrabnie pogrywającą ze sobą całość. Niniejsza książka przez interpretację kataloguje i porządkuje wyłaniające się z wierszy autora Zimnych krajów różne oblicza i tożsamości bohatera lirycznego, często zwielokrotnionego, rozdartego, pogrążonego — jak pisze Joanna Orska — w byciu jedynie połowicznym. Bohatera, który stale jest w drodze, nie zatrzymującego się i tym samym nie pozwalającego albo też nie potrafiącego siebie określić, uchwycić w jedno, konkretne i stałe „ja”.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Katarzyna Niesporek „Ja” Świetlickiego Książka Katarzyny Niesporek jest próbą własne- go i samodzielnego wniknięcia w materię poety- cką i „plątaninę” sensów, tkwiących w utworach autora Zimnych krajów. Badaczka wyodrębniła trzy topoidalne kręgi, skupiające się wokół „au- tentyczności”, „romantyczności”, „(nie)religijno- ści”. W tak wytyczonej perspektywie pochyla się nad kolejnymi tomikami i wierszami Świet- lickiego. Otwarta postawa interpretacyjna idzie w parze z dbałością o podtrzymywanie związku wykrywanych i rozważanych sensów poetyckich z konkretnymi wierszami. Katarzyna Niespo- rek czyta Świetlickiego jako poetę egzystencji i tradycji, unikając rozważnie pokusy (pułapki) biograficznej deszyfracji jego utworów. W oma- wianych poezjach dostrzega paradoksalne uwi- kłania, które mimo piętna indywidualnego, mają znaczenie pokoleniowe, zbiorowe, społeczne, wspólnotowe itd. Z recenzji wydawniczej Prof. zw. dr. hab. Zbigniewa Chojnowskiego Więcej o książce CENA 20 ZŁ (+VAT) ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-8012-267-3 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO KATOWICE 2014 Katarzyna Niesporek jest doktorant- ką w Zakładzie Literatury Współ- czesnej Uniwersytetu Śląskiego. Stu- dia polonistyczne ukończyła broniąc pracy o poezji Marcina Świetlickiego. W kręgu jej naukowych zaintereso- wań znajduje się poezja polska dru- giej połowy xx wieku, a także zagad- nienia najnowszej kultury literackiej. Artykuły naukowe i recenzje ogła- szała w tomach zbiorowych i czaso- pismach. Jest współredaktorką tomu zbiorowego Literatura popularna. t.2: Fantastyczne kreacje światów (2014). „Ja” Świetlickiego NR 3211 Katarzyna Niesporek „Ja” Świetlickiego Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego  •  Katowice 2014 Redaktor serii: Historia Literatury Polskiej Marek Piechota Recenzent Zbigniew Chojnowski Spis treści Wstęp / 7 Świetlicki autentyczny / 13 1. W Zimnych krajach 1 / 13 1.1. „Ja” nieokreślone / 25 1.2. „Ja” poszukujące / 28 1.3. „Ja” buntujące się / 31 1.4. „Ja” doświadczone / 40 1.5. „Ja” zaprzeczające / 45 2. W Zimnych krajach 2 / 47 3. W Zimnych krajach 3 / 52 Świetlicki romantyczny / 59 1. Outsider zaangażowany / 59 2. Metamorfoza „ja” / 63 3. Miłość ciała / 67 4. „Ja” żywy trup / 76 5. „Ja” upiór / 86 6. „Ja” widmo / 91 7. „Ja” umierające / 93 8. Miłość romantyczna / 99 Świetlicki (nie)religijny / 107 1. Raj utracony / 111 2. Rzeczywistość po raju utraconym / 112 3. „Ja” w rzeczywistości po raju utraconym / 119 4. „Inne” zbawienie / 125 5. Bóg ocalony / 129 Bóg Świetlickiego / 133 1. Bóg głuchoniemy / 135 2. Bóg niedostępny / 140 6 Spis treści 3. Bóg milczący / 142 4. Bóg despotyczny / 144 Bibliografia (wybór) / 151 Wykaz skrótów / 155 Nota bibliograficzna / 157 Indeks nazwisk / 159 Summary / 161 Zusammenfassung / 162 Wstęp Twórczość Marcina Świetlickiego stała mi się bliższa na chwi- lę przedtem, zanim w 2011 roku poeta połączył jedną okładką wszystkie dotąd napisane przez siebie tomy poetyckie. Pretekstem do opublikowania Wierszy uczynił wtedy swoje pięćdziesiąte urodziny i – jak sam zaznaczył – zamknięcie pewnego etapu w życiu1. Wówczas we Wstępie do najnowszej książki – po ponad trzydziestu latach tworzenia – pisał jako poeta doświadczony: Poezję robi się przeciw. Przeciw instytucji, jakkolwiek by się nie nazywała. Przeciw każdej władzy. Przeciw niesprawiedliwości. Przeciw głupocie. Przeciw złym ludziom. Poezja jest ryzykiem. Poezja jest odwagą. Poezja jest niebez- pieczna. Wszystko inne to łatwo przetłumaczalne na wiele języ- ków świata bajdurzenie. I tyle2. Świat Świetlickiego sprowadza się do tworzenia wierszy – jak sam to określił – z antymaterii3. Poeta twierdził, że ci, którzy nie tworzą utworów pod prąd, nie są godni nazywać siebie poeta- mi. Sam sugerował, że potrafi tworzyć przeciw, stając się tym samym Mistrzem dla innych czy Arcypoetą. We wczesnym, ale niepublikowanym do 2011 roku wierszu Fragment nie bez prze- kory napisał: w Krakowie nocą piętnastego czerwca – widziałem dzisiaj prawdziwych poetów 1 Por. M. Świetlicki: Wstęp. W: Idem: Wiersze. Kraków 2011, s. 5. 2 Ibidem. 3 Ibidem. 8 Wstęp lokaj we fraku anonsował ich a oni cienkimi i grubymi głosami czytali wiersze długie lub krótkie jak głaskanie twarzy tępą żyletką wiersze o ojczyźnie o Bogu albo o kobietach pomyślałem no no wobec tego jestem najlepszym poetą na świecie ale mnie wcale to nie ucieszyło Fragment, W 4, s. 492, [podkr. K.N.] Trudno nie napisać książki o „najlepszym poecie na świecie”. Wydanie Wierszy stało się pretekstem do ponownego pochylenia się nad utworami autora Zimnych krajów, chociaż sam twórca – jak można się spodziewać po zacytowanym wierszu – na pewno nie będzie z tego powodu pokrzepiony na duchu. O poezji Świetlickiego powstały dotąd dwa krytyczne tomy zbiorowe. Obydwa zostały opublikowane w 2011 roku i rozpa- trywały utwory autora Pieśni profana w kształcie, jaki nadał im poeta w Wierszach. O książce Mistrz świata. Szkice o twórczości Marcina Świetlickiego Piotr Śliwiński napisał: O byciu wiersza wierszem, inkubatorem podmiotu, obserwato- rem cienia, który nachodzi coraz szczelniej, ochrypłym głosem szorstkiej, nieufnej miłości, ale też miejscem zabawy i zgrywy, o tych i innych sprawach mówią teksty zebrane w tej książce5. We wstępie do Pierwszej połowy Marcina. Szkiców o twórczości Marcina Świetlickiego Emilia Kledzik i Joanna Roszak zaznaczyły: Spragniony różnorodności czytelnik odnajdzie tu pełen wachlarz metod: od analiz operujących kategoriami autobiografizmu, usi- łujących objąć nieuchwytną, sylleptyczną tożsamość podmiotu 4 Wykaz skrótów zob. s. 155 niniejszej książki. 5 P. Śliwiński: Swój obcy. W: Mistrz świata. Szkice o twórczości Marcina Świet- lickiego. Red. P. Śliwiński. Poznań 2011, s. 8–9. Wstęp 9 i odkryć subtelnie autokreacyjny wymiar dzieła, poprzez refleksję bliską lekturze hermeneutycznej, odsłaniające materialność poe- tyckiego słowa, także wpisanego w kontekst przekładu, przez czytanie odkrywające mimowolne lub świadome światopoglądy tej twórczości oraz jej intersemiotyczny charakter, po refleksję nad Marcinem-produktem epoki kulturowej. Książka daje zatem możliwie najpełniejszy obraz twórcy wierszy miłosnych i krymi- nałów, poety zaangażowanego, „religijnego”, palacza, człowieka, który „wrzeszczy do mikrofonu”6. W mojej książce pochylam się nie tylko nad ostateczną wersją utworów Świetlickiego, ale także nad osobnymi tomami w ich pierwotnej redakcji, które – jak wspomniałam – stanowiły dla mnie pierwszą literaturę podmiotu. Poszczególne części książki zapisują związki pomiędzy utworami Świetlickiego skupione wokół trzech kręgów tematycznych: autentyczności, romantycz- ności, (nie)religijności. W pierwszym z nich zostały zamknięte analizy poszczególnych edycji Zimnych krajów, kolejne natomiast to spojrzenie na całość twórczości. Konkretne tomy i wiersze wyodrębniają sensy, figury, kategorie, które można połączyć we współgrającą, ale też nieraz zgrabnie pogrywającą z sobą całość. W pierwszym rozdziale rozpatruję wiersze opublikowane pier- wotnie w trzech tomach: Zimne kraje: wiersze 1980–1990 (1992), Zimne kraje 2 (1995), Zimne kraje 3 (1997). Zwracam w nim uwa- gę na zmiany dokonane przez poetę w określonych utworach, a zapisujące nowy sens i ukazujące jego ewoluujący program. Teksty z tomów wydanych w 1995 i 1997 roku zostały usytuo- wane w Wierszach albo w dziale utworów rozproszonych, albo pomieszczone w tomie Pieśni profana. Drugi rozdział zwraca uwagę na nawiązania w poezji autora Schizmy do epoki romantyzmu. Stanowi zarówno przypomnie- nie, jak również kontynuację i dopowiedzenie do zapisanych już rozważań m.in. Piotra Śliwińskiego, Jerzego Borowczyka, 6 E. Kledzik, J. Roszak: Do pierwszej połowy wstęp. W: Pierwsza połowa Marcina. Szkice o twórczości Marcina Świetlickiego. Red. E. Kledzik, J. Roszak. Poznań 2011, s. 7–8. 10 Wstęp Dariusza Sośnickiego, Joanny Dembińskiej-Pawelec czy Krzyszto- fa Hoffmana. W mojej książce interpretuję utwory autora Trzeciej połowy w świetle następujących zagadnień: metamorfoza bohatera lirycznego (porzuconego kochanka), miłość (zmysłowa i roman- tyczna), figury widma, upiora i żywego trupa. Trzecia część książki podejmuje temat (nie)religijności Świet- lickiego. Tytuł rozdziału pokazuje kłopot z przyporządkowa- niem twórcy do jednej kategorii. Problem ten nabiera ważności szczególnie w świetle tomu Nieoczywiste. Wiersze religijne według Wojciecha Bonowicza (2007). Autor Hurtowni ran we wstępie do swojego wyboru zaliczył „najlepszego poetę na świecie” do twór- ców religijnych. Napisał: W pewien grudniowy wieczór 2006 roku mieliśmy z Marcinem wspólne spotkanie autorskie w Olkuszu. Najpierw czytaliśmy na przemian swoje wiersze, potem był czas na rozmowę z publicz- nością. Zwieńczeniem wieczoru miał być koncert zespołu Świetli- ki. Zanim jednak Świetliki zagrały, z sali padło szereg interesują- cych i wnikliwych pytań. W pewnym momencie ktoś zwrócił się do mnie: „Pisze się o panu, że jest pan poetą religijnym. A jakich innych poetów religijnych pan by wskazał wśród swoich rówieś- ników?”. Niewiele myśląc, odpowiedziałem: „Świetlickiego”. Odpo- wiedziałem poważnie, nie w tonie zaczepki i nie dlatego – a w każ- dym razie nie przede wszystkim dlatego – że Marcin Świetlicki siedział obok mnie7. Trzeci rozdział jest więc poszukiwaniem wartości religijnych oraz przestrzeni transcendencji w utworach poety, zapoczątkowa- nych z kolei wyborem Bonowicza. Religia okaże się w tej poezji raczej codziennością, częściej zaprzeczającą istnieniu jakiejkolwiek świętości. Wszystko bowiem, co sakralne, będzie zdolne do eg- zystencji jedynie w sferze profanum. Ten rozdział poprowadzi do ostatniej części książki, która rozpatruje wyłaniający się z wierszy 7 W. Bonowicz: Ktoś, może Bóg... [wokół nieoczywistych wierszy religijnych Marcina Świetlickiego]. W: M. Świetlicki: Nieoczywiste. Wiersze religijne według Wojciecha Bonowicza. Kraków 2007, s. 5–6. Wstęp 11 Świetlickiego obraz „Jednego Boga” – milczącego, ukazującego różne formy swojego milczenia. Wszystkie pola tematyczne spina prosty tytuł: „Ja” Świetlickiego. Moja książka – przez interpretację – kataloguje i porządkuje wyłaniające się z wierszy autora Zimnych krajów różne oblicza i tożsamości bohatera lirycznego, często zwielokrotnionego, rozdartego, pogrążonego – jak napisała Joanna Orska – w by- ciu jedynie połowicznym8. Bohatera, który stale jest w drodze, niezatrzymującego się i tym samym niepozwalającego albo też niepotrafiącego siebie określić, uchwycić w jedno, konkretne i stałe „ja”. Mówiąc słowami samego poety: to jest zwyczajnie historia o człowieku, który budzi się codziennie w innym łóżku. Jest innej płci, innej narodowości, ma inny rozmiar członka, inną mnie pościel. A to jest zwyczajnie historia o człowieku, który budzi się codziennie w innym łóżku9. 8 J. Orska: Co robi z nami historia literatury? W: Eadem: Liryczne narracje: nowe tendencje w poezji polskiej 1989–2006. Kraków 2006, s. 133. 9 Motto rozpoczynające tom Niskie pobudki, W, s. 433. Wykaz skrótów Wszystkie cytowane w książce wiersze pochodzą z edycji utworów zebranych: M. Świetlicki: Wiersze, Kraków 2011, (skrót: W). Podaję tytuł wiersza, skrót tomu, cyfra arabska odsyła do odpowiedniej strony. Tę samą zasadę zastosowano do tomu Jeden, Kraków 2013, (skrót: J). Dla uwyraźnienia miejsca wiersza w tomie kanonicznym przyjęto system poniższych skrótów. Zk 1 ‒ M. Świetlicki: Zimne kraje: wiersze 1980‒1990. Zk 2 ‒ M. Świetlicki: Zimne kraje 2. Zk 3 ‒ M. Świetlicki: Zimne kraje 3. Sch ‒ M. Świetlicki: Schizma. 37 w ‒ M. Świetlicki: 37 wierszy o wódce i papierosach. Tp ‒ M. Świetlicki: Trzecia połowa. Pp ‒ M. Świetlicki: Pieśni profana. Cz ‒ M. Świetlicki: Czynny do odwołania. N ‒ M. Świetlicki: Nieczynny. Mś ‒ M. Świetlicki: Muzyka środka. Np ‒ M. Świetlicki: Niskie pobudki. Nota bibliograficzna Szkice zamieszczone w tej książce pierwotnie stanowiły część pracy magisterskiej napisanej pod kierunkiem prof. zw. dr. hab. Mariana Kisiela. Przeformułowane i uzupełnione nabrały nowego kształtu. Wcześniej w innej postaci zostały opublikowane dwa artykuły: Marcin Świetlicki. Poeta (nie)religijny. W: Doświadczając. Szkice o twórczo- ści (anty)modernistycznej. Red. E. Bartos, M. Kłosiński. Katowice 2014. Bóg milczący w poezji Marcina Świetlickiego. W: Milczenie: antropologia – hermeneutyka. Red. A. Żywiołek. Częstochowa 2014. Indeks nazwisk Agamben Giorgio 107, 108, 110, 111, Dembińska-Pawelec 10, 34, 38, 77, 78, 118, 140, 151 Andres Zbigniew 14, 15, 135, 151 Angelli Gianni 41 Antoniak Edyta 151 83, 97, 98 152, 154 Bachelard Gaston 136, 151 Bachórz Józef 89 Badiou Alain 107, 153 Baran Marcin 19, 20 Barańczak Stanisław 15, 16 Bartos Ewa 157 Bartłomiej, apostoł 118 Bartosiak Arkadiusz 33, 34, 154 Baudelaire Charles 90 Bednarek Magdalena 70, 75, 77 Bereś Stanisław 61, 152 Białoszewski Miron 60 Bieńczyk Marek 90 Bonowicz Wojciech 10, 107, 108, 109, 111, 131, 132, 133, 151, 153 Borowczyk Jerzy 9, 61, 96, 107, 126, 151 Borowiec Jarosław 77, 92, 96, 99 Bratkowski Piotr 133, 144, 152 Bursa Andrzej 60 Casaro Massimo 138, 153 Cheneviere Lucien 135, 152 Chudak Henryk 136, 151 Chwin Stefan 100, 101, 102, 152 Cieślak Tomasz 14, 90, 102, 135, 151, 152, 153 Cisło Maciej 14, 152 Cyranowicz Maria 101, 102, 152 Czapliński Przemysław 60, 152 Ćwieluch Juliusz 29 Dunin-Wąsowicz Paweł 18, 21, 63, 115, Eliade Milcea 40 Favaro Gaetano 138, 143 Fazan Jarosław 86, 91 Filip, apostoł 118 Freud Sigmund 90 Gretkowska Manuela 102, 152 Gutorow Jacek 112, 115, 130, 152 Hermaszewski Mirosław 31 Heska-Kwaśniewicz Krystyna 153 Hoffman Krzysztof 10, 61, 94 Hunia Fryderyk 133, 135, 143, 152 Ibisz Krzysztof 115 Jan, św. 120, 126 Janion Maria 102 Jarzębski Jerzy 30 Jaworski Krzysztof 152 Jaworski Marcin 67, 99, 100, 102 Jerzy, św. 18 Jezus Chrystus 40, 41, 42, 113, 114, 116, 118, 129, 130, 146, 147 Kisiel Marian 60, 151, 157 Kledzik Emilia 8, 9, 21, 153 Kleist Henrich von 59, 100, 101, 102, 104, 152 Klik Marcin 152 Klinke Łukasz 33, 34, 154 Kłosiński Michał 157 160 Indeks nazwisk Koehler Krzysztof 110 Kornhauser Julian 19, 20 Kowalczykowa Alina 89, 152 Kozicka Dorota 29, 30 Krynicki Ryszard 62, 153 Kunz Tomasz 40, 91, 92 Kwaterko Mateusz 108, 140, 151 Legeżyńska Anna 152 Leociak Jacek 77 Ligęza Wojciech 133, 134, 152 Machej Zbigniew 16, 17, 18, 154 Maliszewski Karol 44, 47, 153 Mann Thomas 15 Markowska Wanda 101 Mickiewicz Adam 61, 62, 78, 87, 88, 89, 152 Mielhorski Robert 14, 153 Miłosz Czesław 29, 30 Mościcki Paweł 103, 108, 153 Muszyński Bartosz 18 Norwid Cyprian Kamil 15 Ocho Anna 53, 54, 56, 153 Olejniczak Józef 90, 153 Olszański Grzegorz 86, 87 Olszewska Marta 153 Orska Joanna 11, 20, 21, 24, 63, 71, 79, 80, 84, 104, 153 Panas Paweł 153 Paweł, św. 107, 153 Peguilhen Ernst Friedrich 101 Pietrych Krystyna 14, 90, 102, 135, 151, 152, 153 Piłat 129 Piłsudski Józef 15 Piotr, apostoł 118 Podsiadło Jacek 102, 110, 152, 153 Polkowski Jan 15–19, 23, 151, 153 Poprawa Adam 16, 17, 18, 19, 60 Poulet Georges 98 Próchniak Paweł 79, 108, 109, 153 Przybylski Ryszard 92, 93 Roszak Joanna 8, 9, 21, 153 Rymkiewicz Jarosław Marek 89 Sendecki Marcin 19, 20 Siakjamuni Budda 143 Sośnicki Dariusz 10, 61, 62, 87 Sosnowski Andrzej 62, 152, 154 Spólna Anna 110, 153 Stala Marcin 13, 14, 16, 17, 18, 22, 23, 25, 27, 32, 33, 39, 41, 42, 45, 46, 48, 49, 50, 51, 57, 59, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 75, 153, 154 Stimming Friederike 100, 101 Szaruga Leszek 14, 154 Szolginia Witold 136 Szymborska Wisława 133, 152 Śliwiński Piotr 8, 9, 17, 59, 60, 61, 107, 152, 153, 154 Świeściak Alina 90, 91, 154 Tatarkiewicz Anna 136, 151 Tekieli Robert 16, 17, 18, 115, 153 Vogel Adolfine Henriette 100, 101, 102, 103, 104 Wasilewska Wanda 15 Weidemann Adam 23, 154 Wencel Wojciech 110 Zarębianka Zofia 109, 114, 120, 121, 137, 139, 154 Zeler Bogdan 153 Żywiołek Artur 157 Žižek Slavoj 94 Katarzyna Niesporek Świetlicki’s lyrical “I” Summary The book presents interrelations among Marcin Świetlicki’s works, which focus on three main themes: authenticity, romanticism and (ir)religiousness. The author does not address final versions of the poet’s works exclusively, but she analyses first editions of his particular collections. The individual volumes and poems distinguish senses, figures and categories which may be combined into a coherent whole. In the first chapter, poems published originally in three volumes: Cold Countries: poems of 1980–1990 [Zimne kraje: wiersze 1980–1990] (1992), Cold Countries 2 (1995), Cold Countries 3 (1997) were subjected to analysis. Modifications introduced by Świetlicki in these poems, the poems’ new sense and evolving programme were also addressed in the book. In the second chapter, the emphasis is put on references to the Romantic period that interweave poems of the author of Schism [Schizma]. It is also a reminiscence, continuation and completion of the formerly expressed criticism. In this chapter, the writings of the author of Third Half [Trzecia połowa] were interpreted in the contexts of: metamorphosis of the lyrical “I” (a deserted lover); love (sensual and romantic) as well as phantom, spectre and living ghost figures. In the third part of the book, Świetlicki’s (ir)religiousness is pondered upon. The title of this chapter illustrates the poet’s difficulty in determining his attitude towards religious and transcendental values. In this poetry, religion is rather of ordinary nature, often contradicting the existence of any sanctity. The sacred exists only in the profane sphere. This chapter leads to the last part of the book which revolves around the image of „God Almighty” – silent, presenting his silence in various forms – emerging from Świetlicki’s poems. All the thematic fields are concatenated by the common title: Świetlicki’s lyrical “I”. Through interpretation, the book catalogues and organises various aspects and indenti- ties of the lyrical “I” that emerge from the poems of the author of Cold Countries. The lyrical “I” is often multiplied, riven, immersed in being incomplete, being constantly on the way – not stopping and thus, not being able to define himself, to determine his one, definite and solid “I”. Katarzyna Niesporek Das „Ich“ von Świetlicki Zusammenfassung Die Publikation handelt von den Wechselbeziehungen zwischen den einzelnen Werken von Marcin Świetlicki im folgenden Themenbereich: die Echtheit, das Romantische und die Religiosität (oder keine Religiosität). Die Verfasserin geht nicht nur auf den Endzustand seiner Werke, sondern auch auf die ursprüngliche Redaktion der einzelnen Bände des Dichters ein. Bestimmte Bände und Gedichte beinhalten Bedeutungen, Figuren und Kategorien, die sich in eine miteinander in Einklang stehende Einheit verbinden lassen. Im ersten Kapitel befasst sich die Verfasserin mit den Gedichten, die ursprünglich in drei folgenden Buchbänden veröffentlicht wurden: Kalte Länder: Gedichte 1980–1990 (1992), Kalte Länder 2 (1995), Kalte Länder 3 (1997). Sie hebt die von dem Dichter vorge- nommenen Änderungen, deren neue Bedeutung und evolvierendes Programm hervor. Das zweite Kapitel betont die Anknüpfungen des Autors des Schismas an die Epoche der Romantik. Die Verfasserin erinnert an kritische Beurteilung Świetlickis Werke und ergänzt sie noch. Die Werke des Autors von der Dritten Hälfte werden hinsichtlich der folgende Kontexte analysiert: die Metamorphose des lyrischen Helden (des verlassenen Geliebten), die Liebe (sinnliche und romantische), die Figuren von einem Gespenst, einem Geist und einer lebenden Leiche. Der dritte Teil des Buches behandelt das Thema der Religiosität (oder deren Mangels) des Dichters selbst. Schon sein Titel drückt ein Problem mit der Haltung des Schöpfers zu religiösen Werten und zum Transzendenzraum aus. Die Religion erscheint in seiner Poesie als etwas Alltägliches, was das Vorhandensein von irgendeiner Heiligkeit eher verneint. Das Sakrale existiert hier nur in der welt- lichen Sphäre. Das Kapitel führt zum letzten Teil des Buches, in dem das in den Świetlickis Gedichten dargestellte Bild von dem „einzigen Gott“, der schweigt und dessen Schweigen in verschiedenen Formen zum Ausdruck kommt, erörtert wird. Allen Themenbereichen wird ein gemeinsamer Titel Das „Ich“ von Świetlicki gegeben. Das Buch bezweckt, die in den Gedichten des Autors der Kalten Länder zum Vorschein gebrachten Gesichter und Identität des lyrischen Helden, der oft- mals vervielfacht und zerrissen nur halb existiert, darzustellen und zu ordnen. Der Held ist stets unterwegs – er bleibt nicht stehen und lässt sich nicht oder ist nicht im Stande, sich selbst zu bestimmen, sich in ein konkretes, festes „Ich“ zu fassen. Redaktor Anna Maciejończyk Zdjęcie na okładce Marius Mellebye / 276 ccm | www.flickr.com Projekt okładki oraz łamanie Kamil Gorlicki Korektor Barbara Pietrucha Copyright © 2014 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-8012-266-6 (wersja drukowana) ISBN 978-83-8012-267-3 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 10,25. Ark. wyd. 10,0. Papier offset kl. III, 90 g. Cena 20 zł (+ VAT) Druk i oprawa: „TOTEM.COM.PL Sp. z o. o.” Sp.K. ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław Katarzyna Niesporek „Ja” Świetlickiego Książka Katarzyny Niesporek jest próbą własne- go i samodzielnego wniknięcia w materię poety- cką i „plątaninę” sensów, tkwiących w utworach autora Zimnych krajów. Badaczka wyodrębniła trzy topoidalne kręgi, skupiające się wokół „au- tentyczności”, „romantyczności”, „(nie)religijno- ści”. W tak wytyczonej perspektywie pochyla się nad kolejnymi tomikami i wierszami Świet- lickiego. Otwarta postawa interpretacyjna idzie w parze z dbałością o podtrzymywanie związku wykrywanych i rozważanych sensów poetyckich z konkretnymi wierszami. Katarzyna Niespo- rek czyta Świetlickiego jako poetę egzystencji i tradycji, unikając rozważnie pokusy (pułapki) biograficznej deszyfracji jego utworów. W oma- wianych poezjach dostrzega paradoksalne uwi- kłania, które mimo piętna indywidualnego, mają znaczenie pokoleniowe, zbiorowe, społeczne, wspólnotowe itd. Z recenzji wydawniczej Prof. zw. dr. hab. Zbigniewa Chojnowskiego Więcej o książce CENA 20 ZŁ (+VAT) ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-8012-267-3 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO KATOWICE 2014 Katarzyna Niesporek jest doktorant- ką w Zakładzie Literatury Współ- czesnej Uniwersytetu Śląskiego. Stu- dia polonistyczne ukończyła broniąc pracy o poezji Marcina Świetlickiego. W kręgu jej naukowych zaintereso- wań znajduje się poezja polska dru- giej połowy xx wieku, a także zagad- nienia najnowszej kultury literackiej. Artykuły naukowe i recenzje ogła- szała w tomach zbiorowych i czaso- pismach. Jest współredaktorką tomu zbiorowego Literatura popularna. t.2: Fantastyczne kreacje światów (2014).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

„Ja” Świetlickiego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: