Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00480 009447 20311610 na godz. na dobę w sumie
Holandia. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Holandia. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Autor: , Liczba stron: 240
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5142-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Holandia od wielu lat cieszy się - i słusznie! - niesłabnącą popularnością wśród zwiedzających Europę obieżyświatów. Ci jednak najchętniej odwiedzają rozsławiony licznymi opowieściami Amsterdam, okazjonalnie tylko poznając inne zakątki 'krainy tulipanów'. Paradoksalnie, położony w sercu Starego Kontynentu kraj wciąż w dużej mierze pozostaje turystyczną białą plamą. Zachęcamy zatem, po nasyceniu się atrakcjami stolicy, do odkrycia mniej znanej twarzy Niderlandów. Intrygujące przeżycia i niezapomniane wrażenia - gwarantowane!

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży.

Książka autorów bloga adventum.com.pl

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Autorzy przewodnika: Beata Pomykalska, Paweł Pomykalski Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Redakcja: Jacek Okarmus Opieka techniczna: Katarzyna Leja Skład: Agata Hejchman Opracowanie kartograficzne: Jan Leja, DAKA - Studio Graficzne Źródło pochodzenia danych kartograficznych: © OpenStreetMap contributors; www.opendatacommons.org/licenses/odbl Okładka: materiały graficzne zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fo- tograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autorzy oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnic- two Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wyko- rzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?behot1 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: 978-83-283-5142-4 Copyright © Helion, 2019 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 3 I C Ś E R T S I P S Spis treści ATRAKCJE HOLANDII ___________________________________________ 8 INFORMACJE PRAKTYCZNE ___________________ 17 PRZED WYJAZDEM _____________________________________________ 18 Wybór czasu podróży __________________________________________ 18 Formalności _________________________________________________ 19 DOJAZD ______________________________________________________ 22 Podróż samolotem ____________________________________________ 22 Podróż pociągiem _____________________________________________ 22 Podróż autobusem ____________________________________________ 23 Podróż samochodem __________________________________________ 23 NA MIEJSCU ___________________________________________________ 24 Komunikacja _________________________________________________ 24 Poruszanie się samochodem i przepisy drogowe ______________________ 24 Noclegi _____________________________________________________ 28 Wyżywienie _________________________________________________ 29 INFORMATOR A–Z _____________________________________________ 30 INFORMACJE KRAJOZNAWCZE ______________ 37 KRAJOZNAWCZE ABC __________________________________________ 38 Charakterystyka geograficzna ____________________________________ 38 Klimat ______________________________________________________ 42 Przyroda ____________________________________________________ 43 Zuiderzeewerken – prace w zatoce Zuiderzee ______________________ 44 USTRÓJ _______________________________________________________ 47 SPOŁECZEŃSTWO _____________________________________________ 51 Życie religijne i nowe funkcje kościołów ____________________________ 52 Język _______________________________________________________ 53 GOSPODARKA _________________________________________________ 57 KULTURA I SZTUKA ____________________________________________ 61 Malarstwo ___________________________________________________ 61 Osiągnięcia sztuki współczesnej __________________________________ 61 Architektura _________________________________________________ 62 Holenderskie wiatraki ________________________________________ 64 Miasta-fortece _____________________________________________ 70 Literatura ___________________________________________________ 74 Film ________________________________________________________ 74 KUCHNIA _____________________________________________________ 76 Kup książkę Poleć książkę 4 I C Ś E R T S I P S AMSTERDAM I HOLANDIA PÓŁNOCNA _______________________ 79 Amsterdam __________________________________________________ 80 OKOLICE AMSTERDAMU _______________________________________ 105 Haarlem _________________________________________________ 105 Edam ___________________________________________________ 109 Wiatraki, chodaki i ser _________________________________________ 110 Alkmaar _________________________________________________ 112 Polder Beemster ___________________________________________ 115 Zaanse Schans ____________________________________________ 117 ROTTERDAM I HOLANDIA POŁUDNIOWA __________________ 121 Rotterdam __________________________________________________ 122 Haga ______________________________________________________ 140 Delft ______________________________________________________ 152 Lejda ______________________________________________________ 156 UTRECHT, GELDRIA I OVERIJSSEL _________________________________________ 163 Utrecht ____________________________________________________ 164 Amersfoort _________________________________________________ 172 Arnhem ____________________________________________________ 175 Nijmegen __________________________________________________ 178 Zwolle _____________________________________________________ 180 BRABANCJA PÓŁNOCNA, LIMBURGIA I ZELANDIA ________________________ 183 BRABANCJA PÓŁNOCNA ______________________________________ 184 ‘s-Hertogenbosch ____________________________________________ 184 Eindhoven __________________________________________________ 189 Brabancja Północna i Vincent van Gogh __________________________ 190 Breda _____________________________________________________ 195 LIMBURGIA ___________________________________________________ 203 Maastricht __________________________________________________ 203 ZELANDIA ____________________________________________________ 207 Middelburg _________________________________________________ 209 Kup książkę Poleć książkę 5 K E M A R S I P S Zierikzee ___________________________________________________ 211 Goes ______________________________________________________ 213 Veere ______________________________________________________ 214 Vlissingen __________________________________________________ 215 GRONINGEN I FRYZJA ___________________________ 217 Wyspy Zachodniofryzyjskie ____________________________________ 218 Groningen __________________________________________________ 220 Leeuwarden (Ljouwert) ________________________________________ 225 Udział Polskich Sił Zbrojnych w wyzwoleniu Holandii _______________ 228 SŁOWNICZEK POLSKO-NIDERLANDZKI ____________________________ 235 INDEKS _______________________________________________________ 237 AUTORZY PRZEWODNIKA _______________________________________ 238 Spis ramek Holandia w internecie __________ 19 Polskie placówki dyplomatyczne w Holandii ____ 19 Książka w podróży _____________20 Holandia – świat idealny dla miłośników dwóch kółek ______26 Wysokości mandatów __________28 Dni wolne od pracy obowiązujące na terenie całego kraju ________________33 Holandia w liczbach ____________39 Walka z morzem, czyli „Bóg stworzył ziemię, a Holendrzy Holandię” _______40 Holandia czy Niderlandy? _______ 41 Elfstedentocht – Wyścig Jedenastu Miast ______ 42 „Mała Wenecja” _______________43 Holandia dzieli się na 12 prowincji ______________ 47 Herb ________________________48 Święto Króla/Królowej __________49 Hymn _______________________50 Randstad _____________________52 Hygge po holendersku __________52 Kalendarium historyczne ____54–56 Kraj mały, lecz znaczący ________58 Oszczędność drogą do zamożności ________________ 59 De Stijl i jego echa _____________63 Z ziemi... holenderskiej do Polski ___________________65 Praca młynarza ________________ 67 „Holenderka” na pastwisku ______77 Miasto na wodzie ______________ 81 Miasto książek ________________82 Najstarszy dom w mieście _______88 Kompania Wschodnioindyjska ___89 Homomonument ______________92 Największy targ Europy _________99 Kup książkę Poleć książkę 6 P A M I W Ó N A L P S I P S | K E M A R S I P S Rembrandtplein _______________94 Amsterdamskie młyny __________95 Rozmaitości w amsterdamskich muzeach __96 Ściąga dla mających mało czasu, czyli – zobacz koniecznie w Rijksmuseum __________98–99 Ściąga dla mających mało czasu, czyli – zobacz koniecznie w Muzeum Van Gogha __ 100–101 Z kartą taniej ________________106 Kąpielisko Zandvoort __________ 107 Edam _______________________109 Targ serowy _________________ 113 Linia Obrony Amsterdamu _____ 116 Zaans Museum _______________ 118 Atrakcje w wiatrakach _________ 119 Erazm z Rotterdamu __________ 125 Ściąga dla mających mało czasu, czyli zobacz koniecznie w Muzeum Boijmans Van Beuningen _130–131 Van Nellefabriek ______________ 132 Cas Oorthuys ________________ 133 Nosferatu w Schiedam _________ 134 Wieczór przy Świecach ________ 137 Słynny ser ___________________ 137 Serowy targ _________________ 138 Nie tylko ser _________________ 139 Konwencje haskie ____________140 Do Hagi po… sprawiedliwość! __ 142 Panorama haskiego city _______ 143 Ściąga dla mających mało czasu, czyli – zobacz koniecznie w Muzeum Mauritshuis __ 144–145 Obrazy w literaturze __________146 Ściąga dla mających mało czasu, czyli – zobacz koniecznie w Gementemuseum ____ 150–151 Uliczka ______________________ 154 Rembrandt van Rijn ___________ 157 Uniwersytet w Lejdzie _________ 159 Piet Mondrian ________________ 173 W zgodzie z religią ____________ 181 Wioska z innego świata ________ 182 Hieronim Bosch ______________ 187 Philips ______________________ 192 Polskie ślady w Bredzie ________ 196 Park Narodowy Biesbosch ______ 199 Kościoły w nowej roli __________205 Zelandia i rower ______________208 Zelandzkie małże _____________208 Szpiegini z Fryzji ______________226 Brodzenie w błocie Morza Wattowego ________________227 Spis planów i map Holandia __________________________________________ przednia okładka Amsterdam – centrum _________________________________________84–85 Rotterdam ________________________________________________ 126–127 Haga _________________________________________________________ 141 Delft _________________________________________________________ 154 Utrecht _______________________________________________________ 167 Breda _________________________________________________________ 197 Groningen ____________________________________________________ 223 Amsterdam ____________________________________________tylna okładka Kup książkę Poleć książkę UROKLIWE MIASTECZKA I WIOSKI Choć Holandia budzi skojarzenia przede wszystkim z wielkimi, zatłoczonymi metropo- liami, to pomiędzy nimi można odnaleźć mnóstwo klimatycznych miasteczek, które spra- wiają wrażenie, jakby czas zatrzymał się w nich dawno temu. Giethoorn Wioska wyglądająca jak z obrazka, w któ- rej zamiast dróg są kanały. Zachwyca swą malowniczością, tym bardziej, że zwiedza się ją łodziami. Sneek Niewielkie miasteczko we Fryzji, które łączy w sobie północną surowość, umi- łowanie porządku i piękną holenderską architekturę. Panuje tu spokojna, wręcz melancholijna atmosfera. Edam Niewielkie, urokliwe miasteczko w pro- wincji Holandia Północna, które światową sławę zawdzięcza produkowanemu tu se- rowi. Przyjezdnych zachwyca ładną, za- dbaną zabudową centrum. De Rijp Bajkowa miejscowość w Holandii Północnej, która niegdyś była wysepką, a dziś leży na granicy między dwoma polderami. W prze- szłości słynęła z wielorybnictwa. Veere Perełka Zelandii, czyli najbardziej tury- stycznego regionu w Holandii. Składa się na nią kilka urokliwych uliczek, a w zabu- dowie wyróżniają się piękny ratusz i kościół. Kup książkę Poleć książkę WIELKIE MUZEA SZTUKI Holendrzy przez wieki zajmowali się nie tylko tworzeniem wielkiej sztuki, ale także jej gromadzeniem. Dlatego dziś setki wybitnych dzieł możemy oglądać w znakomitych ho- lenderskich muzeach. Rijksmuseum w Amsterdamie Muzeum Narodowe, jedna z kluczowych atrakcji w czasie wizyty w stolicy. W imponu- jącym gmachu zgromadzono wybitne dzieła malarstwa, a także grafiki i rzeźby. Warto też poświęcić chwilę na wyższe piętra, na których eksponuje się sztukę współczesną. Museum Boijmans Van Beuningen w Rotterdamie Placówka powstała dzięki kolekcji prywat- nego darczyńcy. Dziś w bardzo rozległym gmachu obejrzeć można dzieła od średnio- wiecznych ołtarzy, przez Boscha, Brueghla i Moneta po Warhola. Gemeentemuseum w Hadze Placówkę warto odwiedzić z co najmniej dwóch powodów – znajduje się w nowo- czesnym gmachu o niebanalnej architek- turze i posiada największą kolekcję prac Pieta Mondriana. Znajdziemy tu też zbiory z dziedziny mody, instrumentów muzycz- nych oraz wnętrz i rzemiosła artystycznego. Museum Kröller-Müller w Otterlo Ukryta na terenie parku narodowego De Hoge Veluwe nowoczesna willa miesz- cząca tę placówkę może się poszczycić niebagatelnymi zbiorami, w tym drugą największą na świecie kolekcją prac Vin- centa van Gogha. Kup książkę Poleć książkę Mauritshuis w Hadze Kameralne, choć posiadające niezwykłe zbiory muzeum zostało urządzone w ładnym klasycystycznym pałacu w centrum miasta. Obejrzeć tu można kilka genialnych dzieł, w tym najsłynniejszy ob- raz Vermeera – Dziewczynę z perłą. Kup książkę Poleć książkę 112 r A A m k l A Alkmaar Najsłynniejszy w okolicy targ serowy od- bywa się w urokliwym, ale i gwarnym, stuty- sięcznym mieście Alkmaar, które leży 40 km na północny zachód od Amsterdamu. Od- grywa ono ważną rolę w świadomości hi- storycznej Holendrów i ich walce o nie- podległość, ponieważ w 1573 r., podczas hiszpańskiego oblężenia, siły Alkmaaru sta- wiły dzielnie opór silniejszemu agresorowi, a następnie zalały tereny, na których rozbił swoje obozowisko. Uznaje się to za punkt zwrotny w walce o holenderskie uniezależ- nienie się od Hiszpanii. Sławetne wydarzenie miało miejsce 8 października, co dziś jest okazją do corocznego świętowania. Warto tu przyjechać na spacer po za- bytkowej starówce, która, jak to w Holan- dii, poprzecinana jest kanałami, a także do Muzeum Sera  Kaasmuseum; godziny otwarcia zmienne w zależności od miesiąca, najlepiej sprawdzić na stronie: www.kaasmu- seum.nl/en/praktische-informatie; 5 EUR, ulgowy 2 EUR, w którym można poznać taj- niki wyrobu tego produktu, a także kilka fak- tów historycznych na jego temat. Znajduje się ono w dawnym budynku Wagi (Waag) na Waagplein – placu, który można uznać za salon miasta, gdzie od wiosny do jesieni wystawione są kawiarniane stoliki tłumnie oblegane przez miejscowych i turystów. Wyjątek stanowią dni, w których urządzany jest wspomniany słynny targ (zob. ramka). Waga jest charakterystycznym cegla- nym budynkiem, stojącym u zbiegu trzech kanałów – szczególnie ładnie prezentuje się od wschodu, od kanału Zijdam, zwłaszcza że ▼▼ Targ serowy w Alkmaarze Kup książkę Poleć książkę 113 r A A m k l A | A N C O N Ł Ó P A D N A l O H I I m A D r E T S m A jej wschodnia elewacja ma najbardziej deko- racyjną formę. Budowla powstała w XIV w. i początkowo pełniła funkcję kaplicy, ale w XVI w. została lekko przebudowana i prze- znaczona do nowej roli. Na parterze Wagi działa punkt informacji turystycznej. Za Wagą biegnie wąska ulica Houttil, która po chwili doprowadza do Lange- straat – głównego deptaku miasta, biegną- cego pośród licznych sklepów. Od wschodu ulicę tę zamyka plac Mient, będący wła- ściwie mostem przerzuconym nad kana- łem (jego „szerokość” jest większa niż „dłu- gość”). Natomiast przy zachodnim odcinku ulicy, pod numerem 97, stoi bardzo ciekawy gmach ratusza, powstały w latach 1509–20; wyróżnia się niezwykle smukłą i wysoką wieżą oraz elewacją z naprzemiennych pa- sów cegły i kamienia. Na zachodnim końcu Langestraat stoi  kościół św. Wawrzyńca; Sint-Laurenskerk Targ serowy Pierwszy targ serowy odbył się już w 1365 r. i był jednym z kół zamacho- wych gospodarki miasta. Dziś jest to tylko barwna rekonstrukcja przeszło- ści (dzięki niej można zobaczyć, jak wyglądały dawne nosidła do sera albo tradycyjne stroje), jednak warto trafić na Waagplein właśnie podczas tego wy- darzenia. Targi odbywają się w piątki od początku kwietnia do końca września od 10.00 do 13.00. zwiedzanie: IV–V i IX czw.–sb. 11.00–17.00, VI–I wt.–nd. 11.00–17.00, nazywany również Grote Kerk (Kościół Wielki). Z perspektywy ulicy pięknie widać przysadzistą bryłę jego prezbiterium. Zbudowany został pod koniec XV w. w stylu gotyckim. Warto zajrzeć do środka, by obejrzeć sarkofag jednego z hi- storycznych władców tych ziem – Florisa V oraz obraz Sąd Ostateczny, będący jednym z największych obrazów w Holandii. Tym, co jednak najciekawsze w świątyni, to or- gany chórowe (koororgel), czyli małe organy umieszczone na chórze. Zostały wykonane w 1511 r. i uchodzą za najstarsze wciąż uży- wane organy w Holandii. Drugim interesu- jącym instrumentem muzycznym są organy główne, zbudowane w 1645 r. przez Jacobusa Caltusa van Hagerbeera. Po sąsiedzku, przy Canadaplein 1, w nowoczesnym gmachu z charaktery- styczną częścią centralną w formie szkla- nego sześcianu, mieści się Stedelijk Mu- seum  wt.–nd. 11.00–17.00; 12 EUR, ulgowy 8 EUR, w którym można poznać histo- rię miasta. Sporo uwagi poświęcono tu najsłynniejszemu wydarzeniu w dziejach Alkmaaru, czyli hiszpańskiemu oblężeniu w XVI w. Muzeum zostało założone w 1875 r. i uchodzi za jedno z najstarszych muzeów Kup książkę Poleć książkę 114 r A A m k l A lokalnych w Holandii. Jego obecny gmach razem z sąsiednim teatrem stanowią no- woczesny akcent architektoniczny w tej części miasta. We wschodniej części miasta znajduje się druga wielka zabytkowa świątynia – Sint- -Laurentiuskerk (kościół św. Wawrzyńca). Jest to budowla neogotycka z 1861 r. Ze wszystkich stron otacza ją zabudowa miesz- kaniowa, przez co widoczna jest właściwie tylko z wąskiego przejścia pomiędzy budyn- kami od strony kanału Verdronkenoord. Na samym końcu tego kanału stoi pozostałość po systemie obronnym miasta – renesan- sowa wieża Accijnstoren z 1622 r. Spacerując po Alkmaarze, nie wolno pominąć urokliwego kanału Luttik Oudorp, nad którym, przy Appelsteeg 2, stoi jedyny w mieście dom z drewnianą fasadą, zwany Domem z Kulą Armatnią (Huis met de Ko- gel). Nazwa nie wzięła się znikąd – w lewym Dojazd Na stację w Alkmaarze można dojechać z dworca Amsterdam Centraal; podróż trwa ok. 35 min, a bilet kosztuje 8,50 EUR. górnym rogu jego fasady dostrzec można powieszoną kulę armatnią, która nawiązuje do bohaterskiej obrony miasta w czasie hisz- pańskiego oblężenia w 1573 r. Alkmaar pięknie się prezentuje również z wody, dlatego dobrym pomysłem na jego poznanie jest rejs kanałami  czas trwa- nia: zwykle 45 minut; starty o pełnej go- dzinie z kanału Mient. W trakcie wycieczki sternik-przewodnik opowiada o najcie- kawszych z mijanych obiektów. W przy- padku tego miasta dodatkową atrakcją są niesamowicie niskie mostki, dlatego przepływając pod nimi, należy się bardzo mocno schylać. ▼▼ Kanał Verdronkenoord, w głębi Accijnstoren Kup książkę Poleć książkę 115 r E T S m E E B r E D l O P | A N C O N Ł Ó P A D N A l O H I I m A D r E T S m A Polder Beemster Na północ od Amsterdamu, między mia- stami Alkmaar i Purmarend, rozciąga się najstarszy w Holandii polder – Beemster, powstały na miejscu jeziora o tej samej nazwie. Zajmuje powierzchnię nieco po- nad 7 ha. Jego osuszanie za pomocą 50 wiatraków zaczęto w 1609 r., a zakończono po zaledwie trzech latach. Coraz bogatsza i gęsto zaludniona Holandia potrzebowała wtedy nowych gruntów, by móc produ- kować odpowiednią ilość żywności. Po- lder miał również stanowić zabezpieczenie przed ewentualnymi powodziami. Teren po- lderu został otoczony groblą pierścieniową i kanałem pierścieniowym (Beemsterring- vaart), które wyznaczają granice dawnego jeziora. Obszar wewnątrz został natomiast z matematyczną precyzją – niesamowicie nowatorsko jak na tamte czasy – podzie- lony na równe parcele w formie szachow- nicy. Idealne działki oddzielone są od siebie odpowiednio zaprojektowanym systemem kanałów i dróg biegnących z północy na po- łudnie i ze wschodu na zachód. W równych odległościach od siebie założone zostały gospodarstwa. Całość stanowi tak wielki ewenement (który na dodatek przetrwał niemal nie naruszony do dziś), że została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako „nienaruszony, dobrze upo- rządkowany krajobraz pól, dróg, kanałów, grobli i osad, ułożonych zgodnie z klasycz- nymi i renesansowymi zasadami plano- wania”. Z turystycznego punktu widzenia nie jest to wyjątkowo ciekawy obszar, ale warto go poznać z uwagi na historię holen- derskiego zmagania się z wodą. Poza tym panuje tu spokojna, sielska atmosfera, więc warto tu pojeździć na rowerze. Na terenie polderu oprócz pojedyn- czych gospodarstw znajduje się także kilka miejscowości, m.in. Middenbeemster, Noordbeemster, Westbeemster i Zuidoost- beemster. Warto zajrzeć przede wszyst- kim do MIDDENBEEMSTER, wioski, która uchodzi za najstarszą na terenie polderu. Jej centralny prostokątny plac został wyty- czony już w 1610 r., a stojący obok kościół protestancki powstał w 1623 r. – został on zaprojektowany przez wybitnego amster- damskiego architekta doby renesansu, Hen- dricka de Keysera. Miejscowość słynie także jako miejsce narodzin słynnego malarza Ca- rela Fabritiusa (1622–54). Niestety, artysta ten zmarł przedwcześnie, ginąc w wyniku wybuchu prochowni w Delfcie,; wtedy też zniszczeniu uległo wiele jego prac. Jego najsłynniejszy zachowany obraz – Szczygieł Kup książkę Poleć książkę 116 r E T S m E E B r E D l O P | A N C O N Ł Ó P A D N A l O H I I m A D r E T S m A DE RIJP, leżące 7 km dalej na wschód, już na granicy polderu, choć jeszcze na po- czątku XVII w. było to miasteczko nad- morskie. Dzięki takiemu położeniu jego głównym źródłem dochodu były wówczas przede wszystkim połowy śledzi i wielo- rybnictwo (to ostatnie było ważną skła- dową całej holenderskiej gospodarki, a De Rijp miało w tym ok. 10 udziału). Dziś to niewielkie, zamieszkane przez niecałe 4 tys. osób dość senne miasteczko. Nie ma tu żadnych spektakularnych zabytków, ale niezwykłą przyjemnością jest spacer nad kanałem lub jedną z wąskich uliczek. Osada z pięknie zadbanymi mniejszymi i większymi domami sprawia wrażenie jakby wyciągniętej z bajki. można podziwiać w Mauritshuis w Hadze, natomiast w Muzeum Narodowym w War- szawie obejrzymy Wskrzeszenie Łazarza. Najprzyjemniejszą i najbardziej uro- kliwą miejscowością tych okolic jest jednak Linia Obrony Amsterdamu Atrakcją polderu są forty należące do imponującej linii obrony Amsterdamu. Stelling van Amsterdam (Linia Obrony Amsterdamu) to kompletny pierścień fortyfikacji, otaczający miasto okręgiem długości ponad 135 km. Zbudowany w latach 1883–1920, składa się z genial- nej sieci 45 fortów oddalonych od cen- trum miasta o 10–15 km, współdziała- jących ze skomplikowanym systemem wałów, śluz, kanałów i polderów zale- wowych, i jest ważnym przykładem for- tyfikacji opartej na metodzie czasowego zalewania terenu – w chwili zagrożenia doprowadzano do zalania, uniemożli- wiając w ten sposób atak wroga (tzw. defensywna linia wodna). W tym wy- padku Amsterdam miał się stać punk- tem ostatecznej obrony. Już od XVI w. mieszkańcy Holandii wykorzystali swoją specjalistyczną wiedzę z zakresu inży- nierii wodnej do celów obronnych. Nie- stety nowe techniki prowadzenia wojny spowodowały, że cały system był prze- starzały właściwie w momencie oddania go do użytku. Dziś część fortów znalazła nowe przeznaczenie – stały się hotelami, winiarniami, galeriami sztuki itp. Więcej informacji można uzyskać na stronie www.stellingvanamster- dam.nl, dzięki której zaplanujemy swoją wycieczkę i uzyskamy wszelkie informacje praktyczne dotyczące po- szczególnych obiektów. Kup książkę Poleć książkę Zaanse Schans Kilkanaście kilometrów na północ od cen- trum Amsterdamu znajduje się jedna z naj- większych atrakcji turystycznych Holandii  skan- Północnej, a być może i całego kraju: sen Zaanse Schans nad rzeką Zaan. Rokrocz- nie odwiedza go blisko milion turystów. I nie ma się czemu dziwić, bo w jednym miejscu zgromadzono wiele niezwykle typowych dla Holandii obiektów inżynieryjno-gospodar- czych. Niestety, tłumy turystów, zwłaszcza latem, są wyjątkowo uciążliwe i utrudniają zwiedzanie. Dlatego warto tu przyjechać jak najwcześniej, najlepiej już koło 8.00, zanim zaczną przyjeżdżać wycieczki autokarowe. Pierwsze wiatraki stanęły nad rzeką Zaan na początku XVII w. i pierwotnie służyły tylko do osuszania terenu. Z czasem, wraz z rozwojem technologicznym, zaczęto je wykorzystywać także do innych celów. Za ich pomocą mielono zboże, gorczycę, ziarna kakaowca, tytoń, produkowano deski, pa- pier, olej czy pigmenty do farb. Po dwóch stuleciach cały region był usiany wiatrakami, których w szczytowym okresie było ok. 900. Dzięki nim Zaan stał się niezwykle silnym re- gionem gospodarczym, w którym działało mnóstwo fabryk napędzanych siłą wiatru. Produkty tu wytwarzane trafiały następnie 117 S N A H C S E S N A A Z ▼▼ W skansenie w Zaanse Schans Kup książkę Poleć książkę 118 S N A H C S E S N A A Z do portu w Amsterdamie, a stamtąd były wysyłane w świat. Wielkim miłośnikiem pejzażu tych oko- lic był sam Claude Monet, który spędził tu kilka miesięcy, malując wiatraki. W sumie powstało ponad 20 obrazów, z czego jeden wisi w tutejszym muzeum. Niestety, wkrótce wiatraki zostały wyparte przez maszyny pa- rowe, które zrewolucjonizowały przemysł w XIX w. Większość młynów została wów- czas rozebrana. Tuż po II wojnie światowej architekt Jaap Schipper wystąpił z pomy- słem, by istniejące jeszcze budynki, rozsiane po całym regionie, zwieźć w jedno miejsce i utworzyć skansen z prawdziwego zda- rzenia. Plan udało się zrealizować półtorej dekady później – wymagające ogromnych nakładów prace ruszyły w 1961 r. Efekt jest znakomity, i nie dość, że skan- sen jest piękny, to jeszcze obfituje w rozma- ite atrakcje, więc na zwiedzanie go warto poświęcić co najmniej kilka godzin. Główną atrakcją są oczywiście wiatraki ustawione wzdłuż rzeki na odcinku około kilometra. Poza nimi na cały kompleks składają się ▼▼ Kamienie młyńskie Zaans Museum Obiektem, któremu warto poświęcić chwilę uwagi na samym początku zwie- dzania, jest Zaans Museum  codz. 9.00–17.00; 10 EUR, ulgowe 8 i 6,50 EUR, które opowiada o historii, kulturze, ży- ciu codziennym i gospodarce tego re- gionu. Działa w nim także punkt infor- macji turystycznej i kawiarnia. także tradycyjne domostwa, farmy, za- grody ze zwierzętami czy warszataty rze- mieślnicze, w których można obejrzeć, jak wytwarzano rozmaite produkty (wstęp darmowy), m.in. słynne chodaki (klompen). W jednym z obiektów przedstawiona została historia tego obuwia, a także prezentowane są dziesiątki przykładowych par z różnych regionów i na różne okazje. Choć pozornie wydają się być takie same, różnią się deta- lami, np. kształtem, kolorami, wzorami itd. Na samym końcu znajduje się sklep z pa- miątkami, w którym motywem przewod- nim są oczywiście chodaki. Kup książkę Poleć książkę 119 S N A H C S E S N A A Z Następnie warto zajrzeć do farmy se- rowej, która jest repliką oryginalnego bu- dynku z połowy XVIII w. Odbywają się tu pokazy wytwarzania sera, a w działającym tu sklepie można nabyć ten wyśmienity pro- dukt. Oryginalne są także budynki, w których można poznać zasady wytwarzania kakao, a nawet… beczek! Atrakcje w wiatrakach Kilka ze stojących w skansenie wiatraków jest udostępnionych do zwiedzania. Wizyta w nich jest ciekawym doświadczeniem, ponieważ pozwala dokładnie poznać mecha- nizmy ich funkcjonowania. ◆ De Kat (Kot) – w jego wnętrzu można obejrzeć, jak wytwarzano pigment potrzebny do produkcji farb. Wielką atrakcją jest możliwość wyjścia na taras. Wstęp 4 EUR. ◆ Het Jonge Schaap (Młoda Owca) – to wiatrak, napędzający pracę tartaku. Tego typu wiatraki umożliwiły Holendrom szybką budowę statków, a tym samym wy- prawy dalekomorskie przynoszące im wielkie bogactwo. Wstęp 4 EUR. ◆ De Zoeker (Poszukiwacz)– ten wiatrak służył do produkcji oleju i kakao. Jest to jeden z najstarszych wiatraków i być może początkowo służył do osuszania te- renu. Wstęp 4 EUR. ◆ De Bonte Hen (Pstrokata Kura)– ten wiatrak również służył do wytwarzania oleju. Zwiedzanie 4 EUR. ◆ De Huisman – tutaj mielono gorczycę i produkowano musztardę. Wstęp wolny. Porada: najlepszy widok na ustawione w rzędzie wiatraki rozpościera się z mostu Ju- lianabrug pomiędzy Zaandijk a Zaanse Schans oraz z pomostu za budynkiem Zaans Gedaan (pracownia czekolady). ▼▼ Wytwórnia chodaków Kup książkę Poleć książkę 120 S N A H C S E S N A A Z | A N C O N Ł Ó P A D N A l O H I I m A D r E T S m A Na terenie skansenu można też odbyć 45-minutowy rejs  VII–VIII codz. 11.00– 16.00, IV–VI i IX wt.–nd. 12.00–15.00, start o pełnej godzinie za wiatrakiem Huisman; 7 EUR, ulgowy 3,50 EUR. Dojazd Do Zaanse Schans z Amsterdamu (przy- stanek autobusowy przy dworcu Cen- traal Station) można dojechać autobu- sem specjalnej linii nr 391. Kurs trwa ok. 40 min., bilet w jedną stronę kosztuje 5 EUR (kupuje się go w autobusie). Ca- łodniowy bilet parkingowy w Zaanse Schans kosztuje 10 EUR. The Zaanse Schans Card Zamierzając spędzić cały dzień i skorzy- stać z różnych atrakcji skansenu, warto zakupić kartę The Zaanse Schans Card. Kosztuje 15 EUR (10 EUR ulgowa) i upraw- nia do darmowych wejść do Zaans Mu- seum i jednego z wiatraków (do pozo- stałych ze zniżką 50 ), a także do 30 zniżki na bilet do muzeum Honig Breet- huis oraz Muzeum Wiatraków, daje też zniżkę na całodniowy bilet parkingowy, w wypożyczalni rowerów i w muzeal- nej kawiarni. Warto także chwilę pospacerować po niezwykle urokliwym miasteczku ZAAN- DIJK po drugiej stronie rzeki Zaan. W cza- sie przechadzki zwróćmy uwagę na tutejsze niewielkie domy w intensywnie zielonych barwach. Sprawiają one wrażenie niemal baśniowe. Wśród nich, przy ulicy Lage- dijk 80, znajduje się dość ciekawe muzeum Honig Breethuis  czw.–nd. 13.00–17.00, X–III 13.00–16.00; 4 EUR, ulgowy 2 EUR, mieszczące się w dawnej willi rodziny fa- brykantów produkujących biały papier. Prezentuje się tu przede wszystkim wnę- trza i wyposażenie z XVIII i XIX w.) Mając jeszcze chwilę, można zajrzeć do Muzeum Wiatraków   Molenmu- seum; Museumlaan 18, Koog aan de Zaan; wt.–pt. 11.00–17.00, sb. i nd. 13.00–17.00; 4,50 EUR, ulgowy 3 EUR, które znajduje się koło dworca kolejowego Zaandijk Zaanse Schans. Będziemy tu mieli okazję poznać historię wiatraków, zasady ich działania oraz nauczymy się rozróżniać ich typy. Kup książkę Poleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Holandia. Travelbook. Wydanie 1
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: