Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00316 006445 19953437 na godz. na dobę w sumie
Techniki stawiania baniek w powszechnych dolegliwościach. Ilustrowany przewodnik uśmierzania bólu, łagodzenia stanów zapalnych i leczenia urazów - ebook/pdf
Techniki stawiania baniek w powszechnych dolegliwościach. Ilustrowany przewodnik uśmierzania bólu, łagodzenia stanów zapalnych i leczenia urazów - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 208
Wydawca: Vital Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8168-533-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> zdrowie, medycyna >> zdrowie i uroda
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).

 

Bańkoterapia wywodzi się z Tradycyjnej Medycyny Chińskiej. Stawianie baniek ma za zadanie poprawiać krążenie, uśmierzać ból, usuwać toksyny z organizmu i aktywować układ odpornościowy. Kenneth Choi, specjalista technik stawiania baniek, opisuje rodzaje baniek, techniki ich stawiania oraz dolegliwości, których możesz się pozbyć z ich pomocą. Najskuteczniejsze techniki stawiania baniek to mało, średnio i bardzo intensywne, przesuwane, ziołowe czy z przyżeganiem. Stosując je, pozbędziesz się bólu mięśni, stawów i powięzi. Znajdziesz również skuteczną metodę na rozstępy, zaparcia, wygładzenie zmarszczek, alergie, astmę, bezsenność i wiele innych dolegliwości. Najłatwiejszy kurs stawiania baniek.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Techniki stawiania baniek Techniki stawiania baniek KENNETH CHOI W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH ILUSTROWANY PRZEWODNIK UŚMIERZANIA BÓLU, ŁAGODZENIA STANÓW ZAPALNYCH I LECZENIA URAZÓW Redakcja: Irena Kloskowska Skład: Dorota Sikora Projekt okładki: Dorota Sikora Tłumaczenie: Piotr Lewiński Wydanie I BIAŁYSTOK 2020 ISBN 978-83-8168-530-6 Tytuł oryginału: Cupping Therapy for Muscles and Joints Text and photographs copyright © 2018 Kenneth Choi © Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Vital, Białystok 2018 All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form. Wszelkie prawa zastrzeżone. Bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy żadna część tej książki nie może być powielana w jakimkolwiek procesie mechanicznym, fotograficznym lub elektronicznym ani w formie nagrania fonograficznego. Nie może też być przechowywana w systemie wyszukiwania, przesyłana lub w inny sposób kopiowana do użytku publicznego lub prywatnego – w inny sposób niż „dozwolony użytek” obejmujący krótkie cytaty zawarte w artykułach i recenzjach. Książka ta zawiera porady i informacje odnoszące się do opieki zdrowotnej. Nie powinny one jednak zastępować porady lekarza ani dietetyka. Jeśli podejrzewasz u siebie problemy zdrowotne lub wiesz o nich, powinieneś skonsultować się z lekarzem, zanim rozpoczniesz jakikolwiek program poprawy zdrowia czy leczenia. Dołożono wszelkich starań, aby informacje zaprezentowane w tej książce były rzetelne i aktualne podczas daty jej publikacji. Wydawca ani autor nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki dla zdrowia, mogące wystąpić w wyniku stosowania zaprezentowanych w książce metod. 15-762 Białystok ul. Antoniuk Fabr. 55/24 85 662 92 67 – redakcja 85 654 78 06 – sekretariat 85 653 13 03 – dział handlowy – hurt 85 654 78 35 – www.vitalni24.pl – detal strona wydawnictwa: www.wydawnictwovital.pl Więcej informacji znajdziesz na portalu www.odzywianie24.pl PRINTED IN POLAND SPIS TREŚCI WSTĘP ..................................................................... 9 ROZDZIAŁ PIERWSZY CO TO JEST TERAPIA BAŃKAMI? ............................... 13 Historia stawiania baniek .................................................... 14 Jak działa stawianie baniek? ................................................ 18 Poprawa krążenia ................................................................. 18 Uśmierzanie bólu .................................................................. 19 Usuwanie toksyn ................................................................... 20 Stawianie baniek, Tradycyjna Medycyna Chińska i współczesne zastosowania ................................................ 21 7 ROZDZIAŁ DRUGI ZESTAWY DO STAWIANIA BANIEK ............................ 25 Plastikowe bańki próżniowe ............................................... 26 Bańki magnetyczne .............................................................. 27 Bańki z obrotowym tłoczkiem ............................................ 28 Bańki silikonowe .................................................................. 28 Bańki szklane ........................................................................ 29 Bańki bambusowe ................................................................ 31 ROZDZIAŁ TRZECI TECHNIKI STAWIANIA BANIEK .................................. 33 Bańki mało intensywne ....................................................... 33 Bańki średnio intensywne ................................................... 35 Bańki bardzo intensywne .................................................... 36 Bańki przesuwane ................................................................. 37 Bańki błyskawiczne .............................................................. 39 Bańki cięte ............................................................................. 40 Bańki z igłą ............................................................................ 42 Bańki z przyżeganiem .......................................................... 44 Bańki ziołowe ........................................................................ 46 Bańki wodne ......................................................................... 47 ROZDZIAŁ CZWARTY BEZPIECZEŃSTWO ................................................... 49 Skutki uboczne ...................................................................... 50 Środki ostrożności i przeciwwskazania ............................. 51 Czyszczenie i dezynfekcja ................................................... 54 ROZDZIAŁ PIĄTY LECZENIE URAZÓW SPORTOWYCH I UŚMIERZANIE BÓLU ............................................... 55 8 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH SPIS TREŚCI Układ mięśniowo-szkieletowy ............................................ 60 Ból karku i barku .................................................................. 63 Ból stawu ramiennego ......................................................... 67 Ból łokcia ............................................................................... 72 Ból przedramienia lub nadgarstka ..................................... 75 Ból klatki piersiowej ............................................................. 80 Ból górnej części pleców i łopatki ...................................... 83 Ból dolnej części pleców ...................................................... 89 Ból uda ................................................................................... 94 Ból kolana .............................................................................. 102 Ból podudzia ......................................................................... 106 Ból kostki ............................................................................... 110 ROZDZIAŁ SZÓSTY LECZENIE INNYCH CHORÓB ..................................... 113 Cellulit .................................................................................... 114 Rozstępy ................................................................................. 116 Zapobieganie starzeniu się/zmarszczkom ......................... 117 Wzdęcia ................................................................................. 119 Zaparcie ................................................................................. 122 Biegunka ................................................................................ 126 Osłabienie apetytu ................................................................ 130 Nieregularna menstruacja ................................................... 133 Bóle menstruacyjne .............................................................. 137 Niepłodność .......................................................................... 141 Zespół menopauzy ............................................................... 146 Przeziębienie ......................................................................... 149 Nieżyt („grypa”) żołądka ..................................................... 152 Alergie .................................................................................... 156 Astma ..................................................................................... 161 Trądzik ................................................................................... 164 9 Wyprysk (egzema) i łuszczyca ............................................ 169 Półpasiec ................................................................................ 174 Niepokój i stres ..................................................................... 179 Zmęczenie ............................................................................. 184 Bezsenność ............................................................................ 186 BIBLIOGRAFIA .......................................................... 191 PODZIĘKOWANIA ..................................................... 195 O AUTORZE .............................................................. 197 INDEKS .................................................................... 199 WSTĘP Jeszcze kilkadziesiąt lat temu mało kto w  Ameryce Północnej słyszał o stawianiu baniek. Nie była to popu- larna forma terapii, a jeśli już ktoś jej się poddał, to ukry- wał nieestetyczne, jak uważano, ślady po tym zabiegu, aby nie zwracać na nie uwagi. W ostatnich latach jednak terapia ta ogromnie zyskała na popularności, a osoby publiczne widy- wano paradujące ze śladami po bańkach, prawie jakby to była deklaracja stylu. Największą uwagę zwrócił epizod, kiedy podczas igrzysk olimpijskich 2016 roku w Rio de Janeiro najbardziej udekoro- wanego olimpijczyka wszech czasów Michaela Phelpsa, zdo- bywcę 28 medali olimpijskich (w tym 23 złotych), widziano ze śladami po bańkach na prawym barku i nogach. W internecie 11 zawrzało od komentarzy, a media prześcigały się w wyjaśnia- niu pochodzenia tajemniczych „czerwonych śladów”, co spo- pularyzowało tematykę terapii bańkami. Pływak publicznie potwierdził, że jest to dobra metoda na odzyskanie sił i ulże- nie zmęczonym lub obolałym mięśniom, zamieścił też na Instagramie fotografie takich zabiegów i opowiadał o tym pod- czas wywiadów. Od tego czasu coraz większa liczba sportow- ców, w tym amerykański gimnastyk olimpijski Alex Naddour, 12-krotna medalistka olimpijska pływaczka Natalie Coughlin oraz Stephen Curry, gwiazdor i wielokrotny zdobywca tytułu najlepszego gracza (MVP) ligi koszykarskiej NBA, poddawali się zabiegom stawiania baniek, mając nadzieję, że zapewni im to przewagę nad sportowymi rywalami. Stawianie baniek stało się też popularne w  Hollywood, a celebryci pokazują się na galach i konferencjach prasowych ze śladami po tym zabiegu. Widywano z nimi między innymi takie znakomitości, jak Jennifer Aniston, Gwyneth Paltrow, Kaley Cuoco, Victoria Beckham i Justin Bieber. Bańki stały się też tematem rozmowy podczas talk-show Ellen DeGeneres, kiedy to Nicole Richie pokazała zdjęcie swego ojca, legen- darnego piosenkarza Lionela Richie, zrobione podczas takiej kuracji. Dzięki tym sportowcom i  celebrytom stawianie baniek stało się bardzo modne i coraz więcej osób wykazuje się otwar- tością wobec tej formy terapii. Przybliżyło to też ludziom świat Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, gdzie stawianie baniek jest wciąż podstawową metodą terapeutyczną, wykorzystywaną w celu uśmierzania bólu i leczenia urazów, w chorobach we- wnętrznych, problemach ginekologicznych i dolegliwościach dermatologicznych. 12 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH WSTĘP W niniejszej książce przedstawię, czym jest stawianie ba- niek, jak ta metoda działa i jak ją wykorzystywać w leczeniu urazów sportowych, bólu poszczególnych okolic ciała oraz w terapii różnych chorób, w tym zaburzeń trawiennych, pro- blemów ginekologicznych, infekcji, zaburzeń oddechowych, dolegliwości skórnych i takich kwestii psychicznych, jak stres czy bezsenność. Omówię też różne rodzaje zestawów do sta- wiania baniek, techniki wykonywania zabiegów oraz kwestię ich bezpieczeństwa. ROZDZIAŁ PIERWSZY CO TO JEST TERAPIA BAŃKAMI? Stawianie baniek to jedna z  metod terapeutycznych Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TMC) stosowana od ponad trzech tysięcy lat. Polega na użyciu specjal- nych naczynek (zwanych bańkami), które przystawia się do skóry dotkniętych dolegliwościami okolic ciała i oddziałuje na nie poprzez ssanie. To działanie ssące uzyskuje się dzięki powstałemu wewnątrz bańki podciśnieniu, które można wy- tworzyć różnymi metodami: od podgrzewania naczynia czy użycia pompki mechanicznej do zwykłego odessania powie- trza ustami. Wytworzone w bańce ujemne ciśnienie wciąga skórę pacjenta do jej wnętrza. Następnie bańki pozostawia się na miejscu lub też przesuwa nimi po skórze, aby pobudzić krążenie w danej okolicy, uwolnić ciało od toksyn, poprawić 15 ogólne samopoczucie i  pomóc w  rozlicznych dolegliwo- ściach, takich jak bóle, stany zapalne, infekcje oraz ukąszenia węży i owadów. HISTORIA STAWIANIA BANIEK Chociaż stawianie baniek kojarzy się powszechnie z  TMC, jest (lub było) podstawową metodą medycyny ludowej w wie- lu regionach świata, między innymi w  Egipcie, na Bliskim Wschodzie, w Indiach, w starożytnej Grecji i niektórych czę- ściach Afryki. Do początku dwudziestego wieku była to terapia popularna w Europie, dopóki nie wypadła z łask pod wpływem medycyny akademickiej. Jednak bańki do dzisiaj są wciąż sze- roko stosowane w wielu częściach świata, gdzie leczenie kon- wencjonalne nie jest dostępne. Uważa się, że początkiem tej metody były proste techniki stosowane przez człowieka prehistorycznego, takie jak odsysa- nie ustami krwi z rany. Był to naturalny odruch, jak w sytuacji, gdy ssiemy palec po ukłuciu się igłą lub drzazgą. Później za- miast używać ust zaczęto wykorzystywać naczynia w kształ- cie kubka. Pierwsze bańki były prawdopodobnie wykonane z rogów zwierzęcych, dlatego tę metodę leczenia zwano po- czątkowo „terapią rogami”. Aby uzyskać efekt podciśnienia, osoba wykonująca zabieg wysysała powietrze ustami z czubka rogu. Jako baniek używano nawet skorup dyni lub tykwy, także w tym przypadku odsysając powietrze przez otworek na szczy- cie w celu wytworzenia podciśnienia. Później zaczęto używać baniek wykonanych z innych materiałów, na przykład bambu- sowych, glinianych lub ceramicznych. 16 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH CO TO JEST TERAPIA BAŃKAMI? Jedna z  najstarszych wzmianek o  stawianiu baniek po- chodzi ze staroegipskiego tekstu zwanego Papirusem Ebersa, najstarszej znanej księgi lekarskiej spisanej w 1550 roku p.n.e. Wspomina się tam, że bańki stosowano w  leczeniu prawie wszystkich zaburzeń, w tym gorączki, bólu, zawrotów głowy, zaburzeń menstruacyjnych i osłabienia apetytu, co pomaga- ło szybciej powrócić do zdrowia. Z Egiptu metodę tę przejęli zapewne starożytni Grecy. Hipokrates, zwany czasem ojcem współczesnej medycyny, stosował bańki w wielu chorobach wewnętrznych i strukturalnych. Był jednym z pierwszych le- karzy, którzy uważali, że choroba nie jest spowodowana działa- niem sił nadnaturalnych, lecz przez przyczyny naturalne, takie jak niepogoda, warunki geograficzne, zła dieta, przepracowa- nie i emocje. Była to wówczas w Grecji epoka brązu, dlatego bańki wykonywano właśnie z tego materiału. W tym okresie historycznym terapia bańkami zajmowała w Grecji znacznie ważniejsze miejsce niż w Chinach. Na Bliskim Wschodzie różne ludy wykorzystywały tera- pię bańkami w leczeniu stanów zapalnych. Po arabsku kuracja ta zwana jest hedżama lub hidżama, co znaczy „przywracanie podstawowej wielkości” czy „zmniejszanie objętości”. Twórca islamu Mahomet był zwolennikiem stawiania baniek, o któ- rych wielokrotnie wspominał w swoich pismach. Opisywał, w których miejscach należy przystawiać bańki w leczeniu róż- nych dolegliwości bólowych. Także inne islamskie teksty me- dyczne wskazują, jaka jest najlepsza pora na stawianie baniek, co należy jeść, a czego unikać przed takim zabiegiem i po nim, oraz jak stawiać diagnozę na podstawie pozostałych na skórze śladów po bańkach. W tradycyjnej medycynie Iranu bańki sto- suje się w celu usunięcia tkanki bliznowatej; wierzy się też, że zabiegi takie oczyszczają narządy wewnętrzne. 17 A oto kilka najwcześniejszych tekstów o stawianiu baniek z terenu Chin. ■ Najstarsze chińskie zapiski o stawianiu baniek znaleziono w księdze Boshu w grobie z okresu dynastii Han (206 p.n.e. – 220 n.e.). ■ Pierwsze zapiski na temat metod stawiania baniek znale- ziono w księdze Zouhou Fang napisanej w 28 roku. ■ Pierwsze opisy leczenia konkretnych chorób zamieszczono w księdze Weitaimiyao z 755 roku, gdzie omawia się lecze- nie gruźlicy stawianiem baniek. ■ O  stosowaniu rogów zwierzęcych do stawiania baniek i drenażu krost na skórze wspomina po raz pierwszy Ge Hong (281-341) w swoim Podręczniku przepisów na nagłe wypadki. ■ W okresie dynastii Qing (1644-1911) Zhao Xueming napi- sał Suplement do zarysu farmakopei ziołowej, gdzie oma- wia „qi naczynia ognia”, czyli wykorzystanie ognia w celu uzyskania efektu ssania podczas stawiania baniek, oraz zastąpienie rogów zwierzęcych bańkami z bambusa, cera- miki lub szkła. Pisze także o historii i pochodzeniu róż- nych form terapii bańkami, różnych kształtach baniek, ich funkcjach i zastosowaniach. W  latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku w  Chinach i ZSRR przeprowadzono wiele badań nad stawianiem baniek, a metodę tę wprowadzono jako element leczenia w szpitalach na terenie całych Chin. W  wieku dziewiętnastym i  na początku dwudziestego leczenie bańkami było też powszechną praktyką w Europie. Londyński szpital Royal Marsden zatrudniał etatowych sta- wiaczy baniek, przy czym byli to często lekarze lub chirurdzy. 18 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH CO TO JEST TERAPIA BAŃKAMI? Znany brytyjski pisarz George Orwell napisał w 1946 roku esej zatytułowany Jak umierają nędzarze, w którym daje opis sta- wiania baniek w jednym z paryskich szpitali. Pisze tam: Najpierw doktor wydobył z czarnego kuferka tuzin niewiel- kich szklanych naczynek, przypominających kieliszki do wina, potem student zapalał zapałkę wewnątrz każdego z nich, żeby usunąć powietrze, a następnie przykładał je do pleców i do pier- si półnagiego mężczyzny, któremu próżnia wysysała na skórze pokaźne żółte pęcherze. Dopiero po niejakim czasie połapałem się, co takiego robili ów medyk i praktykant. Nazywało się to sta- wianiem baniek i było zabiegiem leczniczym, o którym można przeczytać w starych podręcznikach medycznych… (tłum. Bartłomiej Zborski) W  latach osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku stawianie baniek zaczęło wychodzić z  użycia w  świecie Zachodu, bardziej z powodu niezrozumienia mechanizmu ich działania niż braku wyników leczniczych. Jednak w ciągu ostatnich kilku dekad terapia ta przeżywa odrodzenie i jest stosowana przez szeroki krąg praktyków, w tym specjalistów Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, akupunkturzystów, masa- żystów, fizjoterapeutów, chiropraktyków, a także niektórych lekarzy medycyny akademickiej. Nie istnieje żaden organ re- gulujący zasady stosowania terapii bańkami, ale może ona stanowić opcjonalne uzupełnienie dla przedstawicieli wielu profesji opieki zdrowotnej, jeśli przejdą dodatkowe szkolenie. 19 JAK DZIAŁA STAWIANIE BANIEK? Stawianie baniek ma poprawiać krążenie, uśmierzać bóle, usu- wać toksyny z organizmu i aktywować układ odpornościowy. Jak zatem to robi? Wytworzone wewnątrz bańki podciśnienie sprawia, że tkanka miękka w obrębie brzegu naczynka zostaje wessana do środka. Dla wyrównania zaburzonej równowagi krew napłynie też w rejon poniżej bańki, w którym stężenie krwi stało się niższe niż wokół niego. POPRAWA KRĄŻENIA Kiedy krew zostaje wessana do obszaru poniżej bańki, pobu- dza to miejscowe krążenie. Ta poprawa ukrwienia sięga aż do warstwy mięśni, co pomaga tamtejszym komórkom szybciej się regenerować. Usprawnia to też ziarninowanie (tworzenie się nowej tkanki łącznej) i  angiogenezę (powstawanie na- czyń krwionośnych) podczas gojenia się ran. Może to pomóc w leczeniu urazów tkanki miękkiej, łagodzić napięcia mięśni i usuwać ból. Postawione bańki w  rzeczywistości przyciągają w  daną okolicę ciała tyle krwi, że może to spowodować znaczne rozsze- rzenie się naczyń włosowatych, a ostatecznie – nawet ich pęk- nięcie, co odpowiada za charakterystyczne siniaki. Pęknięcie tych naczyń powoduje krwawienie, a zatem działa podobnie jak autohemoterapia, kiedy to z organizmu pacjenta odciąga się krew, a następnie ponownie ją wstrzykuje. Uważa się, że pobudza to układ odpornościowy, zwalcza choroby i działa uzdrawiająco. 20 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH CO TO JEST TERAPIA BAŃKAMI? UŚMIERZANIE BÓLU Stawianie baniek jest dobrze znane jako metoda łagodzenia bólu. To działanie może wynikać z podwyższenia progu czucia bólu w okolicy wykonywania zabiegu. Innego wyjaśnienia do- starcza teoria łagodnego terapeutycznego odczynu zapalnego (czyli przeciwpodrażnienia), według której dyskomfort i ból w miejscu stawiania baniek zmniejszają ból w miejscu pier- wotnego urazu/choroby. Wykazano też, że bańki aktywują punkty akupunkturo- we, a akupunktura, jak wiadomo, pomaga uśmierzyć ból na kilka różnych sposobów. Po pierwsze, pobudza cienkie ner- wy w tkance mięśniowej, które wysyłają impulsy do rdzenia kręgowego, gdzie uwalniane są neuroprzekaźniki blokujące sy- gnały bólowe mające dotrzeć do mózgu. Akupunktura może też aktywować uwalnianie działających podobnie jak morfina endorfin oraz serotoniny i kortyzolu, a wszystkie te substancje łagodzą ból. Bańki, podobnie jak akupunktura, mogą stymulować wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne włókna typu A beta, które redukują dopływ impulsów czucia bólu, oraz aktywo- wać włókna C i A delta, blokujące ból. Stawianie baniek może też łagodzić ból poprzez rozluźnianie zrostów w mięśniach lub powięzi, czyli tkance łącznej występującej między skórą a mięśniami. Postawienie baniek unosi powięź znad mięśni, co może zredukować ich napięcie i rozluźnić je. Bańki mogą też uśmierzyć ból, gdyż doprowadzają krew do cierpiących na zastój fragmentów skóry i mięśni, a jednocześnie odprowa- dzają z komórek mięśniowych takie substancje odpadowe, jak kwas mlekowy. Jego nagromadzenie się może powodować bóle i długotrwały dyskomfort. 21 USUWANIE TOKSYN Postawienie baniek usuwa, jak wykazano, nieczystą krew z do- tkniętego dolegliwościami obszaru. Może ona zawierać sub- stancje inicjujące stan zapalny, rozpadłe komórki, skrzepy, fragmenty tkanki bliznowatej i inne substancje powodujące ból i uniemożliwiające powrót do zdrowia. Miejscowa popra- wa krążenia ułatwia wydostanie się na powierzchnię ciała tok- syn uwięzionych w warstwach tkanki miękkiej. Krwinki białe gromadzą się przy powierzchni ciała i patrolują okolice tuż pod skórą, dlatego kiedy toksyny wznoszą się ku powierzchni, mogą tam zostać szybko pochłonięte. Stawianie baniek, jak wykazano, usprawnia też działanie układu odpornościowego, gdyż wywołuje miejscowy odczyn zapalny. Występowanie substancji prozapalnych przyciąga krwinki białe i aktywuje tak zwany układ dopełniacza, czy- li część układu odpornościowego, która zwiększa zdolności przeciwciał i krwinek białych do niszczenia drobnoustrojów i uszkodzonych komórek własnych. Bańki podwyższają też po- ziom czynnika martwicy nowotworu (TNF) i interferonu, czy- li białek sygnalizacyjnych, które pomagają zwalczać w ustroju patogeny i nieprawidłowe komórki. I wreszcie bańki mogą poprawić przepływ chłonki (lim- fy). Układ limfatyczny jest częścią układu odpornościowego i pomaga organizmowi pozbyć się toksyn, odpadów metabo- licznych i innych niepożądanych substancji, a także poprawia krążenie krwinek białych w całym ciele. 22 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH CO TO JEST TERAPIA BAŃKAMI? STAWIANIE BANIEK, TRADYCYJNA MEDYCYNA CHIŃSKA I WSPÓŁCZESNE ZASTOSOWANIA Według TMC bańki mają poprawiać przepływ qi i krwi. Qi (albo: chi) dosłowne znaczy po chińsku „tchnienie”, „powie- trze” lub „gaz”. Może też jednak oznaczać „energię” bądź „siłę życiową”. W  myśl filozofii chińskiej qi tworzy wszystko we wszechświecie, zarówno rzeczy materialne, jak i niematerial- ne. Kiedy qi zagęszcza się, powstaje materia. Podobnie współ- czesna fizyka, w tym teoria względności, opiera się na słynnym równaniu Einsteina E = mc2, które stwierdza, że materia jest formą energii. W ludzkim ciele qi jest konieczne do wszystkich funkcji metabolicznych. Według współczesnej medycyny moleku- ły adenozynotrifosforanu (ATP) odpowiadają za dostarcze- nie energii do wszystkich funkcji metabolicznych organizmu. Według TMC, jeśli qi i krew mogą krążyć swobodnie i bez przeszkód, to nie pojawi się choroba ani ból. Kiedy jednak przepływ qi i krwi zostanie spowolniony lub zablokowany, po- woduje to chorobę, w szczególności ból. Według współczesnej medycyny efekty blokad qi i krwi są analogiczne do tego, co dzieje się, kiedy doznajemy urazu. Obrażenia powodują często krwawienie. Aby je powstrzymać, organizm dysponuje płytkami krwi i czynnikami, które po- wodują jej krzepnięcie, co zapobiega dalszemu krwawieniu, i „łata” miejsce urazu za pomocą tkanki bliznowatej. Potem jednak skrzepy krwi i tkanka bliznowata utrudniają ruch krwi i często wywołują ból. Stawianie baniek świetnie się sprawdza w leczeniu bólu, ponieważ jest w stanie poruszyć qi i krew. Ssanie odciąga je z otaczających miejsc do dotkniętego obsza- ru, a jeśli zastosuje się omówioną na stronie 37 technikę baniek 23 przesuwanych, może to poruszyć większą ilość qi i krwi, także na rozleglejszym obszarze. Według TMC stawianie baniek ma usuwać czynniki pato- genne. Występuje sześć patogenów zewnętrznych: wiatr, zim- no, gorąco, wilgoć, suchość i upalne gorąco. Mogą one wtargnąć do organizmu ze środowiska zewnętrznego. Głównym pa- togenem jest wiatr, gdyż może przeniknąć przez pory skóry i wprowadzić ze sobą każdy z pozostałych. Podczas ich ataku powstają objawy podobne do infekcji wirusowych lub bakte- ryjnych znanych ze współczesnej medycyny. Możemy wykorzystać stawianie baniek, aby odessać „wiatr” z ciała poprzez skórę i jej pory, a wraz z nim odciągnąć inne patogeny. Ssanie wytworzone przez bańki może przycią- gnąć w dany rejon płyny limfatyczne, świeżą krew i krwinki białe, co pomoże zniszczyć wirusy czy bakterie. Bańki przesu- wane mogą pobudzić układ limfatyczny i za pośrednictwem chłonki wypłukać szkodliwe drobnoustroje z organizmu. Te zewnętrzne patogeny mogą też być efektem działania czynników pogodowych, klimatycznych lub położenia geogra- ficznego miejsca zamieszkania. Pospolitym tego przykładem jest wilgotna pogoda, która u osób z zapaleniem stawów wywo- łuje bóle. Podczas zimnej aury mięśnie napinają się i kurczą, co powoduje ból. Postawienie baniek może pomóc usunąć pato- geny wilgoci i/lub zimna, ponieważ uśmierza te dolegliwości. Postawienie baniek ma doprowadzać tak zwaną obronną qi do dotkniętego dolegliwościami rejonu ciała. Ten szcze- gólny rodzaj energii organizmu broni go przed patogenami. Przypomina to działanie krwinek białych współczesnej me- dycyny. Obronna qi pozostaje blisko powierzchni skóry, aby chronić ciało przed patogenami, które próbują wtargnąć od ze- wnątrz. W medycynie współczesnej stwierdzono, że krwinki 24 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH CO TO JEST TERAPIA BAŃKAMI? białe często krążą tuż pod skórą jako „patrole” przeciw ataku- jącym wirusom i bakteriom. Zatem bańki, odsysające patoge- ny w kierunku skóry, odciągają wirusy lub bakterie tam, gdzie czekają gotowe do ataku krwinki białe. Te ostatnie odpowia- dają też za redukcję tkanki bliznowatej lub zrostów, które po- wstają często po urazie i wywołują ból. Terapia bańkami może też pomóc uregulować funkcje na- rządu. Jeśli jest on słaby, delikatne postawienie baniek na skórze ponad nim pomaga dostarczyć mu świeżej krwi, a wraz z nią – substancji odżywczych, co sprzyja optymalizacji jego działa- nia. Niekiedy funkcję narządu wewnętrznego mogą blokować atakujące go patogeny. Bańki ułatwią ich usunięcie z organizmu i przyczynią się do przywrócenia prawidłowych czynności. ROZDZIAŁ DRUGI ZESTAWY DO STAWIANIA BANIEK Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów baniek. Są wy- konane z różnych materiałów, wymagają różnych tech- nik użycia, są przydatne do różnych zastosowań, mają swoje wady i zalety. W tym rozdziale przedstawię różne ro- dzaje baniek oraz sposoby i okoliczności ich użycia, a także ich plusy i minusy. 27 PLASTIKOWE BAŃKI PRÓŻNIOWE Plastikowe bańki próżniowe wykonane są z przezroczystego plastiku i mają na szczycie zaworek. Zwykle oferowane są w komplecie z gumowym przewodem i  ręczną pompką. A  oto sposób uży- cia. Jeden koniec gumowego przewodu umocuj do zaworka na szczycie bańki, a drugi – do ręcznej pompki. Następnie wykonaj ruch pompką, aby odessać powietrze z  bańki. Im więcej ruchów wykonasz, tym silniejsze wytworzysz ssanie. Ogólnie rzecz biorąc, pół ruchu daje lekkie ssanie, jeden ruch – śred- nie, a dwa ruchy – mocne. Dzięki ręcz- nej pompce ten rodzaj baniek najłatwiej jest kontrolować, gdyż można w prosty sposób regulować siłę ssania. Dłuższy przewód gumowy pozwala wykonywać zabiegi na sobie, nawet w  miejscach trudniej dostępnych. Plastikowe bań- ki próżniowe są dość wszechstronne, można przy ich użyciu stosować wszystkie techniki, z wyjąt- kiem metody baniek przesuwanych, a w pewnych przypadkach – baniek ciętych (więcej informacji o tych technikach, patrz: strona 33). Nie nadają się do techniki przesuwania, gdyż plasti- kowa krawędź bańki jest bardzo ostra, co niezwykle utrudnia bezbolesne ruchy po skórze. Nie można ich też używać techni- ką baniek ciętych, ponieważ krew może dostać się do zaworka 28 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH ZESTAWY DO STAWIANIA BANIEK u góry plastikowego naczynka, którego nie da się później nale- życie zdezynfekować. Jeśli jednak bańki takie przeznaczone są do osobistego użytku albo każda osoba ma własne, nie stanowi to problemu. W celu oczyszczenia bańki plastikowe myje się w ciepłej wodzie z mydłem, a następnie moczy w rozcieńczo- nym roztworze wybielacza. BAŃKI MAGNETYCZNE Bańka magnetyczna to plastikowa bań- ka próżniowa mająca pośrodku magne- tyczną końcówkę. W wielu zestawach magnes można swobodnie zakładać i  ponownie wyjmować. Bańki takie stosuje się przeważnie na punktach akupunkturowych, gdyż magnes je ak- tywuje. Sposób użycia jest dokładnie taki sam, jak w przypadku plastikowych baniek próżniowych. Metalowa końcówka baniek magnetycznych nie pozwala na przesuwanie ich po skórze, gdyż metal mógłby spowodować zadrapania, dlatego nie używa się ich techniką przesuwania. Takie bańki powinny pozostawać przez jakiś czas na skó- rze w celu aktywowania punktów akupunkturowych, więc nie stosuje się ich techniką baniek błyskawicznych (patrz: strona 23). Baniek magnetycznych nie stosuje się zasadniczo techniką baniek ciętych, gdyż wymagałoby to regularnego mycia ma- gnesów. Nie są też stawiane jako bańki z igłą (patrz: strona 42) ani z przyżeganiem (strona 44), gdyż magnetyczna końcówka utrudniałaby stosowanie igieł do akupunktury albo stożków 29 moksy. W celu oczyszczenia używa się ciepłej wody z mydłem, a następnie moczy w rozcieńczonym roztworze wybielacza. BAŃKI Z OBROTOWYM TŁOCZKIEM Bańka z  obrotowym tłoczkiem to rodzaj plastikowej bańki próżniowej, nie wymaga jednak zaworka ani pompki. Zamiast tego wyposażona jest w tłoczek obrotowy, który poszerza prze- strzeń wewnątrz bańki, co wciąga do środka skórę pacjenta. Oto sposób użycia. Sprawdź, czy tłoczek zajmuje najniższą po- zycję, następnie przystaw bańkę do skóry i przekręć tłoczek do góry, co wytworzy ssanie i wciągnie skórę do bańki. Jest to ro- dzaj bańki łatwy w użyciu, pozwala wygodnie dostosować siłę ssania dzięki odpowiednim ruchom tłoczka. Jednak w przy- padku zabiegu wykonywanego na sobie bańki takie nie są tak dobre, jak plastikowe próżniowe (strona 26) albo silikonowe (patrz: niżej), gdyż ich postawienie może wymagać użycia obu rąk (przekręcenie tłoczka tylko jedną ręką przysparza czasem trudności). Tych baniek nie można stosować techniką błyska- wiczną (strona 39), bo zabieg trwałby zbyt długo. Nie można ich też używać metodą baniek ciętych, gdyż bańki z tłoczkiem trudno umyć, zwłaszcza jeśli krew dostanie się do gwintu. Nie można ich też używać do zabiegów z igłą lub moksą, ponieważ tłoczek zawadzałby o nie. Przyżeganie mogłoby natomiast spo- wodować zapalenie tłoczka. W celu oczyszczenia takich ba- niek używa się ciepłej wody z mydłem, a następnie moczy się je w rozcieńczonym roztworze wybielacza. 30 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH ZESTAWY DO STAWIANIA BANIEK BAŃKI SILIKONOWE Bańki te, wykonane z matowego siliko- nu, są bardzo giętkie, można je więc ła- two zginać i ściskać. Oto sposób użycia. Wgnieć bańkę, przyciskając ją do skóry, co usunie z  niej powietrze. Kiedy pu- ścisz bańkę, wytworzy to ssanie. Siłę ssania możesz łatwo regu- lować, dostosowując siłę ucisku. (Im bardziej uciskasz, tym mocniejsze będzie ssanie). Jednak w przypadku baniek siliko- nowych nie będzie ono tak intensywne, jak w przypadku in- nych rodzajów. Bańki silikonowe są świetne do zabiegów wykonywanych na sobie, ale osobom o mniej gibkim ciele nie- co trudniej w porównaniu z plastikowymi będzie stosować je na przykład na plecach. Bańki silikonowe nie nadają się do metody baniek ciętych, gdyż trzeba by wtedy dezynfekować je alkoholem, który może uszkodzić to tworzywo. Myje się je w ciepłej wodzie z mydłem, ale nie wystarczy to jako dezynfek- cja. Baniek silikonowych nie można też używać z igłą lub przy- żeganiem, gdyż dla wytworzenia ssania trzeba je ucisnąć, a wtedy zawadziłyby o igłę lub moksę. BAŃKI SZKLANE UWAGA: nie stosować bez odpowiedniego przeszkolenia. Większości ludzi stawianie baniek koja- rzy się właśnie z bańkami szklanymi. Są one najpowszechniej stosowane przez praktyków Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, choć plastikowe zyskują na popularności. 31 Oto sposób użycia. Najpierw zmocz wacik w alkoholu etylowym o stężeniu 95-99 , następnie weź go szczypczykami i podpal zapalniczką lub zapałką. Płonący wacik wprowadź do bańki na mniej więcej pół se- kundy, po czym wycofaj i szybko przystaw bańkę do dotkniętego dolegliwościami miejsca na ciele. Ruch ten musi być szybki, w przeciwnym razie powietrze znów na- płynie do naczynka i wypełni próżnię. Ta technika wymaga przeszkolenia i wprawy, a wykonywana nieumiejętnie, może oka- zać się niebezpieczna, gdyż wymaga użycia ognia, dlatego powinni ją stosować jedy- nie wykwalifikowani praktycy. Im dłużej płomień pozostanie wewnątrz naczynka, tym mocniejsze będzie ssanie. Można je też regulować, stosując mniej stężony al- kohol etylowy, na przykład 70-procentowy, wtedy płomień będzie słabszy i wytworzy łagodniejsze ssanie. Spośród wszystkich rodzajów baniek te wykonane ze szkła po- zwalają uzyskać największe podciśnienie, z tego powodu są też najbardziej niebez- pieczne. Jeśli ssanie jest zbyt mocne, mogą powstać pęcherze na skórze. Bańki szklane są też najbardziej wszechstronne – można ich używać wszystki- mi metodami z wyjątkiem techniki baniek ziołowych. Najłatwiej je też dokładnie oczyścić, można je dezynfekować alkoholem etylowym, wybielaczem, wrzątkiem lub w autoklawie. 32 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH ZESTAWY DO STAWIANIA BANIEK BAŃKI BAMBUSOWE UWAGA: nie stosować bez odpowiedniego przeszkolenia. Bańki te, wykonane z bambusa, są bardziej tradycyjne i rzadko obecnie używane w Ameryce Północnej. Jednak niektórzy wy- specjalizowani praktycy wciąż z nich korzystają. Podobnie jak w przypadku baniek szklanych, podciśnienie wytwarza się po- przez podpalenie wewnątrz naczynka wacika zmoczonego w al- koholu. Bardziej tradycyjna metoda polega na zapaleniu zwitka papieru, włożeniu go do bańki, a następnie przystawieniu jej do skóry. Jest to sposób niebezpieczniejszy i bardzo rzadko sto- sowany, gdyż płomień może oparzyć pacjenta. Bambusowych baniek najtrudniej używać, ponieważ są nieprzezroczyste, więc nie widać, jak mocne wytworzyło się ssanie. Stwarza to proble- my i może powodować uszkodzenia skóry, bo jeśli wytworzy się nadmierne ssanie i pozostawi się bańki zbyt długo, mogą powstać pęcherze. Nie tylko jest to bolesne, ale może też pozo- stawić blizny i doprowadzić do infekcji. Bańki bambusowe to jedyne, których używa się do za- biegów z ziołami, są w nich bowiem malutkie otworki, które mogą wchłaniać napar ziołowy. Po postawieniu bańki składni- ki ziół przenikają z bambusa na skórę pacjenta i w głąb ciała. Bańki z bambusa dają też mocne ssanie, podobnie jak szklane. Są jednak mniej wszechstronne, gdyż nie można ich używać techniką baniek ciętych, ponieważ w pory bambusa mogłaby dostać się krew, a nie dałoby się ich później należycie zdezyn- fekować. Podobnie jak bańki szklane, trudno je stosować na sobie, z wyjątkiem kilku łatwo dostępnych miejsc na ciele. 33 ROZDZIAŁ TRZECI TECHNIKI STAWIANIA BANIEK Istnieje wiele różnych technik stawiania baniek, a każda ma swoje zastosowania i cele. Określony rodzaj baniek może być odpowiedni do jednej techniki, a do innej – już nie. BAŃKI MAŁO INTENSYWNE Zabieg taki można wykonać przy użyciu baniek dowolnego ro- dzaju. Podciśnienie wewnątrz naczynka jest bardzo łagodne, więc skóra jest ledwie zasysana. Po zabiegu wystąpi lekkie jej zaróżowienie. Bańka nie powinna pozostawić intensywnych siniaków ani żadnych innych śladów. Jeśli się jakieś pojawią, zblakną po kilku minutach lub godzinach, maksymalnie 35 po kilku dniach. Ta technika odżywia ciało, jeśli jest ono wy- czerpane. Nie ma na celu pozbycia się toksyn albo tkanki bli- znowatej. Może też usprawnić osłabioną funkcję narządu dzięki poprawie dostawy substancji odżywczych i  dopływu krwi, co wspomoże jego sprawność. Jest to technika odpowiednia dla dzieci, osób starszych, osłabionych lub cierpiących na przewlekłą chorobę. Mocne ssanie mogłoby wyczerpać organizm, który po zabiegu zu- żywa energię i zasoby na odzyskanie sił, ale bańki mało in- tensywne pobudzają go, pomagają uregulować krążenie krwi i energii oraz dostarczyć składniki odżywcze do dotkniętych dolegliwościami okolic. Jeśli używasz plastikowych baniek próżniowych i baniek magnetycznych, wystarczy jeden pełny ruch pompką, a nawet pół ruchu, o ile bańki dobrze trzymają się ciała. W  przypadku ba- niek z  tłoczkiem obrotowym należy przekręcić go, aż wytworzy się lekkie podciśnienie, wystarczające, aby bańka „chwyciła”. Bańkę silikonową lekko się uciska, na tyle, aby wytworzyć ssanie na skórze. W przypadku baniek szklanych lub bambusowych należy umieścić płomień we wnętrzu naczynka na pół sekun- dy, zanim przystawi się je do ciała. Dla uzyskania słabszego ssania można użyć mniej stężo- nego alkoholu etylowego. Albo też wolniej przemieścić bańkę znad płomienia na skórę, co umożliwi napłynięcie do środka większej ilości powietrza. W przypadku dowolnego rodzaju bańki, jeśli ssanie jest zbyt mocne, można powoli unieść brzeg naczynka, lekko uciskając skórę palcem. Wpuści to do środka 36 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH TECHNIKI STAWIANIA BANIEK trochę powietrza, co zmniejszy podciśnienie. Pozostaw bań- ki na skórze na 20-30 minut i sprawdzaj je co 10 minut, aby uniknąć powstania pęcherzy. BAŃKI ŚREDNIO INTENSYWNE Jest to zabieg silniejszy niż bańki mało intensywne, a słabszy niż bardzo inten- sywne. Ponieważ działanie jest bardziej zaznaczone niż w  przypadku baniek łagodnych, skóra zostanie wciągnię- ta głębiej do naczynka, co wytworzy ciemniejsze ślady, ciemnoczerwone lub nawet jasnofioletowe. Jest to najpow- szechniej stosowana metoda stawiania baniek, użyteczna w przypadku prawie wszystkich rodzajów dolegliwości. Można jej użyć w celu usu- nięcia patogenów, powstrzymania bólu, odżywienia ciała i po- prawy funkcji narządów. Jeśli zabieg taki przeprowadza się na osobie o słabszej budowie ciała, należy użyć mniejszej liczby baniek albo pozostawić je na krótszy czas, co mniej wyczerpie organizm. W  przypadku dolegliwości bólowych ta forma zabiegu jest lepsza niż bańki mało intensywne, gdyż stosuje się mocniejsze ssanie. Jest też delikatniejsza, a więc bezpieczniejsza niż bańki intensywne. Generalnie nie stosuje się jej na twarzy, gdyż może pozostawić siniaki. Jeśli używasz plastikowych baniek próżniowych lub ba- niek magnetycznych, wykonaj tylko jeden ruch pompką, aby wytworzyć średnio intensywne ssanie. W przypadku baniek 37 z tłoczkiem obrotowym skręcaj go, aż powstanie umiarkowane ssanie, wystarczy mniej więcej od trzech do czterech obrotów tłoczka. Bańkę silikonową uciśnij mniej więcej do połowy wy- sokości, aby wytworzyć umiarkowane ssanie. Stawiając bańki szklane lub bambusowe, umieść płomień w bańce na pół se- kundy i przystaw ją do ciała. Użycie spirytusu o stężeniu 95- 99 wytworzy średnie ssanie. W przypadku bańki dowolnego rodzaju, jeśli podciśnienie jest zbyt duże, można ostrożnie unieść brzeg bańki, lekko uciskając skórę palcem, co wpuści do środka trochę powietrza i osłabi ssanie. Pozostaw bańki na mniej więcej 15-20 minut i sprawdzaj je co 10 minut, aby unik- nąć powstawania pęcherzy na skórze. BAŃKI BARDZO INTENSYWNE Taki zabieg można wykonać przy uży- ciu dowolnego rodzaju baniek. Skóra jest wtedy wsysana głęboko do naczynka i na- tychmiast dość mocno się zaczerwienia. Po zabiegu mogą pozostać intensywnie czerwone lub fioletowe siniaki, które ustą- pią po kilku dniach lub tygodniach. Ta technika pozwala pozbyć się toksyn lub tkanki bliznowatej. Jest raczej wyczerpu- jąca dla organizmu, który będzie potrze- bował czasu na regenerację i  usunięcie nagromadzonych przy skórze toksyn. Jest to technika odpowiednia w przypadku nagłego bólu lub urazów, ostrego bólu występującego na niewielkiej powierzchni albo bólu o nasileniu umiarkowanym do silnego. Nie nadaje się dla dzieci, 38 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH TECHNIKI STAWIANIA BANIEK osób starszych, osłabionych bądź długo chorujących, gdyż jest zbyt wyczerpująca i może nadwyrężyć ich organizm. Jeśli używasz plastikowych baniek próżniowych lub baniek magnetycznych, wykonaj od dwóch do trzech ruchów pomp- ką, aby skóra została wessana do naczynka na mniej więcej dwa i pół centymetra. W przypadku baniek z tłoczkiem obro- towym skręcaj go, aż skóra zostanie wessana na mniej więcej dwa i pół centymetra. Bańkę silikonową uciśnij maksymalnie, wtedy po zwolnieniu nacisku wytworzy się mocne ssanie skó- ry. W przypadku baniek szklanych lub bambusowych umieść płomień w naczyniu na mniej więcej jedną sekundę. Potem musisz szybko przystawić bańkę do skóry, aby jak najmniej po- wietrza dostało się do środka, co pozwoli zachować duże pod- ciśnienie. W przypadku baniek dowolnego rodzaju, jeśli ssanie nie okaże się wystarczająco mocne, możesz zdjąć bańkę i po- wtórzyć procedurę. Pozostaw bańkę na ciele na 10-15 minut. UWAGA: zbyt duże podciśnienie może powodować powstanie pęcherzy na skórze. Jeśli podczas stawiania bańki masz wra- żenie, że ssanie jest zbyt mocne, powoli unieś brzeg naczynka, lekko uciskając skórę palcem. Wpuści to do środka trochę po- wietrza i zmniejszy ssanie. W trakcie całej sesji należy obserwo- wać skórę dla sprawdzenia, czy nie staje się zbyt intensywnie fioletowa albo nie powstają pęcherze. Gdyby się pojawiły, na- tychmiast zdejmij bańkę, umyj ręce ciepłą wodą z mydłem i za- stosuj instrukcje ze strony 50 (podrozdział: Skutki uboczne). BAŃKI PRZESUWANE Zabieg taki wykonuje się, przesuwając po skórze przyssaną wcześniej bańkę. Używa się po jednej bańce naraz, a przed 39 zabiegiem nanosi na skórę olejek, aby łatwiej ją było przesu- wać. Metodę tę stosuje się oddzielnie lub w połączeniu ze sła- bym, średnim lub mocnym ssaniem. Przy tej technice najlepiej stosować ssanie średnio intensywne. Jeśli będzie zbyt słabe, to podczas prób przesuwania bańka łatwo się oderwie. Jeśli zaś zbyt mocne, bańka nie poruszy się albo też zabieg okaże się bardzo bolesny. Aby łatwiej przesuwać bańkę, lekko unieś jej krawędź prowadzącą, nie na tyle jednak, aby powietrze mogło dostać się do środka. Bańki przesuwa się w tym przypadku wzdłuż kanałów akupunkturowych albo wzdłuż mięśni. Staraj się omijać kościste miejsca, gdyż może to być bolesne lub nie- przyjemne, a bańka będzie się tam łatwiej odrywać od ciała. Generalnie bańki przesuwane nie pozostawiają sinych śladów, bardziej prawdopodobne natomiast jest powstanie wybroczyn krwawych, czyli występujących pod skórą czerwonych lub fioletowych punkcików bądź kropek. Poruszaj bańką wzdłuż jednego obszaru ciała przez mniej więcej 2-3 minuty albo do chwili nasycenia skóry wybroczynami. Bańki przesuwane są szczególnie dobre na bóle, gdyż po- magają rozluźnić powięź. Powięź może się zacisnąć, powodując napięcie i bóle mięśniowe. Mogą też powstać zrosty i grudki, co także jest bolesne. Bańki przesuwane są bardzo skuteczne, gdy trzeba poruszyć qi i krew. Dociskanie bańki podczas prze- suwania, aby jednocześnie rozmasować daną okolicę, także poprawi krążenie qi i krwi, a daje odczucia podobne do ma- sażu. Szybkość przesuwania bańki powinna zależeć od stanu osoby poddawanej zabiegowi. Jeśli jest ona silna albo cierpi na gwałtowny ból, można wykonywać szybsze ruchy z mocniej- szym uciskiem, aby bardziej rozproszyć ból. Jeśli ból nie jest tak poważny, lecz raczej tępy bądź łagodny, wtedy wystarczą wolniejsze ruchy i słabszy nacisk. Nie wykonuj intensywnego 40 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH TECHNIKI STAWIANIA BANIEK przesuwania baniek w przypadku osób bardzo osłabionych, gdyż ta technika zużywa zbyt dużo qi i krwi, może więc oka- zać się wyczerpująca dla ich organizmu. Jednak łagodne prze- suwanie odżywi ciało i pobudzi funkcje narządów, co pomoże w przypadku osób słabszych. Ten zabieg można wykonać przy użyciu prawie każdego rodzaju baniek, ale najłatwiej to robić szklanymi lub silikonowymi. Plastikowe mają ostrzejsze kra- wędzie, co utrudnia ruch po skórze. BAŃKI BŁYSKAWICZNE Zabieg taki polega na tym, że przystawia się bańkę, wytwa- rza ssanie i natychmiast ją zdejmuje. W typowym przypadku powtarza się to wielokrotnie przez okres od 2 do 5 minut dla danego obszaru ciała. Ponieważ bańki od razu się usuwa, nie powstaje przy tym zbyt wiele siniaków. Generalnie miej- sce przystawienia bańki tylko się zaczerwieni, może też poja- wić się trochę wybroczyn. Ta technika jest wykorzystywana w celu usunięcia toksyn z organizmu, a także dla powstrzy- mania bólu. Bańki błyskawiczne są dobre na każdy rodzaj bólu, zwłaszcza wywołanego przez zimną lub wilgotną pogo- dę albo wszelkie jej zmiany, a także w przypadku przeziębień lub innych infekcji, gdyż odsysa patogeny w kierunku porów skóry i na zewnątrz. Ta technika poprawia też krążenie, co może pomóc w go- jeniu, doprowadzeniu substancji odżywczych do mięśni i usuwaniu odpadów metabolicznych. Kieruje ona qi i krew w poddawany zabiegowi rejon, co łagodzi ból wywołany ich zastojem. Delikatne bańki błyskawiczne można też zasto- sować dla odżywienia ciała, gdyż doprowadzają one świeżą 41 krew i substancje odżywcze do narządów, co usprawnia ich funkcjonowanie. Jeśli bańki błyskawiczne stawiasz przy użyciu płonącego wacika, z czasem bańka zacznie się rozgrzewać. Gdyby stała się zbyt gorąca, weź nową, aby zapobiec oparzeniu osoby pod- dawanej zabiegowi. Ponadto im gorętsza bańka, tym słabiej się zassie. Aby nie dopuścić do zbyt szybkiego nagrzewania się, wsuwaj płonący wacik tylko do pustego wnętrza bańki, z dala od jej ścianek. BAŃKI CIĘTE Banki cięte odciągają krew z dotkniętej dolegliwościami okolicy ciała. Aby wyko- nać taki zabieg, przetrzyj skórę 70-procen- towym alkoholem etylowym, odczekaj, aż wyschnie, kilka razy nakłuj ją lancetem, a następnie przystaw w tym miejscu bań- kę. Podciśnienie spowoduje wypływ krwi przez otworki w skórze. Pozostaw bańkę na mniej więcej 10 minut. Przed zdjęciem jej załóż lateksowe lub nitrylowe rękawiczki dla ochrony przed przenoszonymi przez krew patogenami. Przygotuj też bawełniane waciki lub gaziki, aby zakryć otwór bańki podczas jej podnoszenia, w przeciwnym razie krew może się rozprysnąć. Zetrzyj krew ze skóry i przetrzyj ciało 70-procentowym alkoholem. Zabandażuj nowym kawałkiem ja- łowej gazy. Ta technika nie pozostawia dużych sińców, gdyż pod- czas zabiegu krew wydobywa się na zewnątrz, a nie zbiera pod skórą. Mogą się jednak pojawić słabo lub średnio intensywne czerwone bądź fioletowe siniaki. 42 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH TECHNIKI STAWIANIA BANIEK Bańki cięte są bardzo dobre w leczeniu bólu, zwłaszcza towarzyszącego urazom, chronicznego, nawracającego bądź ostrego. Krwawienie może pomóc w usunięciu zablokowanej lub zastałej krwi, która pozostała tam po tym, jak organizm próbował naprawić miejsce obrażenia poprzez procesy krzep- nięcia. Zakrzepła krew ostatecznie zniknie, zdegradowana przez przybyłe na miejsce krwinki białe, ale często skrzep jest zbyt duży, więc powstają zrosty. Te zrosty oraz zastała krew powodują ból. Wywołane przez bańki krwawienie pomaga usunąć zastoje i doprowadzić na miejsce świeżą krew, a z nią krwinki białe, które przyczynią się do eliminacji zrostów. Bańki cięte są też doskonałe w leczeniu bólu zapalnego, za- czerwienienia i obrzęku wywołanych przez związki prozapalne uwalniane przez komórki organizmu podczas stanu zapalnego w celu przyciągnięcia na miejsce krwinek białych. Wywołanie krwawienia pozwala usunąć związki prozapalne, a także gorą- co będące efektem zapalenia. Bańki cięte są również znakomitą metodą na bardzo szybkie zbicie gorączki, którą także wywo- łują związki prozapalne. Ta technika pozwala obniżyć ciśnienie krwi, bywa więc stosowana w leczeniu nadciśnienia. Często zdarza się, że już po 10 minutach taki zabieg obniża ciśnienie tętnicze o 20-30 punktów, w zależności od tego, ile krwi wypłynęło. Należy jed- nak zachować ostrożność w przypadku osób z niskim ciśnie- niem, gdyż skutkiem ubocznym zabiegu może być omdlenie. Podczas stawiania baniek ciętych występuje zwiększo- ne ryzyko zakażenia, gdyż przebicie bariery skóry powoduje krwawienie. Zachowaj więc szczególną ostrożność i dezynfe- kuj miejsce przed zabiegiem i po nim, aby zapobiec zakażeniu, zwłaszcza jeśli ty lub osoba poddawana zabiegowi macie obni- żoną odporność albo łatwo chorujecie lub ulegacie infekcjom. 43 Nie wykonuj tej techniki w przypadku osoby cierpiącej na za- burzenia krzepnięcia krwi albo przyjmującej leki rozrzedzające krew bądź przeciwzakrzepowe. Krwawienie może też wyczer- pać organizm, więc może być niewskazane dla osób o słabszej budowie ciała. Niektórzy mdleją na widok krwi, takim oso- bom również lepiej nie stawiać baniek ciętych. Tę technikę wykonuje się zazwyczaj przy użyciu baniek ze szkła, bo tylko to tworzywo można należycie oczyścić bez uszkodzenia, dzięki czemu może ich używać więcej niż jedna osoba. Aby oczyścić bańki po takim zabiegu, zetrzyj krew gazą, papierową chusteczką lub wacikami, a potem opłucz bańkę go- rącą wodą. Następnie przetrzyj 70-procentowym alkoholem etylowym i umyj w ciepłej wodzie z mydłem. Bańki pozostaw na noc w  rozcieńczonym roztworze wybielacza i  ponownie opłucz. Bańki plastikowe bądź silikonowe mogą zostać uszko- dzone przez alkohol, wrzątek lub wybielacz, więc generalnie nie używa się ich techniką baniek ciętych. Jeśli jednak z baniek ko- rzysta tylko jedna osoba, mogą to być bańki plastikowe próż- niowe, z tłoczkiem obrotowym lub silikonowe, wtedy wystarczy umycie w ciepłej wodzie z mydłem. Bańki bambusowe nie na- dają się do tej metody, gdyż występują w nich pory, w których może utknąć krew, co uniemożliwi późniejsze oczyszczenie. BAŃKI Z IGŁĄ UWAGA: nie wykonywać bez odpowiedniego przeszkolenia w akupunkturze. Bańka z igłą to po prostu bańka mało lub średnio intensywna uzupełniona zabiegiem akupunktury. Do stosowania tej techniki niezbędna jest wiedza o lokalizacji punktów akupunkturowych 44 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH TECHNIKI STAWIANIA BANIEK oraz przeszkolenie w użyciu igieł. Należy najpierw wkłuć igłę w odpowiedni punkt, a następnie przystawić nad nią bańkę. Ogólnie rzecz biorąc, w tej kombinacji technik stosuje się tyl- ko ssanie słabe lub średnie, gdyż mocne mogłoby wyciągnąć igłę z ciała. Z drugiej strony możliwa jest też sytuacja odwrot- na, kiedy mocne ssanie sprawi, że uchwyt igły uderzy o  dno bańki, co wepchnie ostrze głębiej, a to może być niebezpiecz- ne. Pozostaw bańki na mniej więcej 15- 20 minut, aby igły mogły wywrzeć swoje działanie. Powstałe siniaki będą w tym przypadku takie same, jak po zwykłych bańkach mało lub średnio intensywnych. Bańki z igłą stosuje się, aby poprawić skuteczność za- biegu akupunktury przez przyciągnięcie qi i krwi do po- budzanego punktu. Jest to pożyteczne w  przypadkach przeziębienia, grypy lub innego rodzaju infekcji, gdyż po- stawienie bańki może odciągnąć patogeny ku powierzchni ciała, natomiast igły pomagają organizmowi pozbyć się ich. Jest to też zabieg korzystny w kontroli bólu, ponieważ za- równo akupunktura, jak i stawianie baniek poprawiają krą- żenie i powstrzymują ból, zatem działają synergistycznie. Bańki z igłą i akupunktura to komplementarne metody po- prawy funkcji narządów. Ta technika nie jest zbyt często stosowana. Ponieważ igłę do akupunktury oraz bańkę aplikuje się tutaj jednocześnie, ryzyko omdlenia jest większe niż dla każdej metody oddzielnie. Należy więc zadbać, aby osoba poddawana zabiegowi zjadła wcześniej lekki posiłek. Bańka z igłą zwiększa też prawdopodobieństwo krwawienia lub powstania siniaka na nakłuwanym punkcie, bo więcej krwi dopływa w tę okolicę. Jeśli punkt nakłucia krwawi, 45 po prostu wyjmij igłę i powstrzymaj krwawienie przy użyciu wa- cika lub pałeczki z wacikiem. Zadbaj, aby używać wyższej banki, która przykryje wbitą igłę bez dotykania jej. Bańki magnetyczne, z tłoczkiem obrotowym oraz silikonowe będą zawadzać o igłę, dlatego nie można ich używać tą metodą. BAŃKI Z PRZYŻEGANIEM UWAGA: nie wykonywać bez odpowiedniego przeszkolenia w przyżeganiu. Bańka z przyżeganiem to bańka mało lub średnio intensywna połączona z  zabiegiem przyżegania. Przyżeganie (termoterapia, moksoterapia), to for- ma leczenia stosowana w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej. Polega na spa- leniu stożków moksy, czyli suszonej bylicy chińskiej (Artemisia moxae) bezpośrednio lub pośrednio na skórze. Tę metodę można stosować tylko po odpowiednim przeszkoleniu, w  prze- ciwnym razie występuje duże ryzyko oparzeń skóry. Wykonanie: stożek moksy umieść na miejscu, gdzie chcesz postawić bańkę, a następnie podpal. Na żarzącą się moksę przystaw bańkę. Zastosuj ssanie słabe lub średnio intensywne. Duże podciśnienie może doprowadzić do prze- wrócenia się stożka, co grozi oparzeniem. Mocne ssanie może też obniżyć poziom tlenu w bańce, co zgasi moksę. Pozostaw bankę na mniej więcej 5 minut albo do chwili, kiedy gorąco 46 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH TECHNIKI STAWIANIA BANIEK stanie się nie do zniesienia. Tą metodą należy stawiać tylko po jednej bańce naraz, trzeba bowiem zachować szczególną ostrożność i obserwować, ile moksy się wypaliło. Jeśli zbyt- nio się ona nagrzeje, konieczna jest szybka reakcja: zdjęcie bańki i zgaszenie moksy. Można to zrobić poprzez ściśnię- cie jej czubkami zwilżonych wodą palców. Jeśli stawia się jednocześnie więcej niż jedną bańkę z przyżeganiem, trud- no mieć je wszystkie na oku albo stwierdzić, która zaczyna parzyć osobę poddawaną zabiegowi. Zbyt powolna reakcja w takiej sytuacji może doprowadzić do oparzenia. Gdyby się tak stało, należy umieścić oparzoną część ciała pod strumie- niem zimnej wody, a następnie nanieść krem na oparzenia. Niekiedy oparzenie skóry może spowodować powstanie pę- cherza. Instrukcje leczenia pęcherzy znajdziesz w podroz- dziale Skutki uboczne (strona 50). Przyżeganie jest stosowane w TMC w leczeniu większości rodzajów bólu. Uważa się, że ziele bylicy jest bardzo skuteczne, gdy trzeba poruszyć qi i krew, a także uśmierzyć ból. Jest szcze- gólnie korzystne w przypadku bólu w miejscu zimnym w doty- ku, nasilającego się podczas zimnej pogody albo łagodniejącego w cieple, gdyż płonąca moksa wydziela ciepło. Ten rozgrzewa- jący efekt nie tylko porusza qi i krew, ale też miejscowo roz- szerza naczynia krwionośne, co poprawia krążenie. Przyżeganie moksą pomaga też pozbyć się niektórych rodzajów ostrych in- fekcji, zwłaszcza takich, którym towarzyszą dreszcze. Może odżywić ciało i poprawić funkcje narządów. W rzeczywistości jest to podstawowa metoda tonizowania ciała w akupunkturze. Dlatego jest odpowiednia dla osób o słabszej budowie ciała. Najlepiej stosować w tej technice bańki szklane, gdyż są nie- palne i można przez nie obserwować, ile moksy się wypaliło, co pozwala uniknąć oparzeń. Można też użyć bańki bambusowej, 47 ale nie jest ona przezroczysta, a to zwiększa ryzyko oparzeń. Bańki plastikowe, choć przezroczyste, mogą się stopić, jeśli znaj- dą się zbyt blisko palącej się moksy. Do zabiegu z przyżeganiem można użyć takiej bańki, ale w większym rozmiarze. Bańki sili- konowe, magnetyczne oraz z obrotowym tłoczkiem będą zawa- dzać o stożek moksy, nie nadają się więc do tej metody. BAŃKI ZIOŁOWE UWAGA: nie stosować, jeśli nie ma się przygotowania w dziedzinie zielarstwa i przeszkolenia w użyciu baniek bambusowych. Zabieg ten polega na namoczeniu bambusowych baniek w go- rącym wywarze z ziół, a następnie przystawieniu ich do skóry. Pory po wewnętrznej stronie bambusowego naczynka wchłoną zioła, a po przystawieniu bańki skóra pacjenta absorbuje ich ak- tywne składniki. Rodzaj ziół zależy od stanu osoby poddawanej zabiegowi. Jeśli odczuwa ona bóle, stosuje się zioła działają- ce przeciwbólowo; jeśli cierpi na infekcje – zioła uśmiercają- ce patogeny; jeśli jest osłabiona i wymaga odżywienia – zioła usprawniające funkcje narządów. Podane zioła spotęgują efekt postawienia baniek. W zależności od stanu pacjenta można po- stawić bańki mało, średnio lub bardzo intensywne. Powinny one pozostać na skórze przez mniej więcej 20 minut, aby organizm mógł wchłonąć zioła. Intensywność pozostałych po zabiegu śla- dów będzie zależeć od siły zastosowanego ssania. Konieczne jest odpowiednie przeszkolenie w używaniu baniek z bambusa, gdyż najtrudniej się nimi posługiwać, a jeśli ssanie będzie zbyt moc- ne, mogą spowodować najwięcej skutków ubocznych. 48 TECHNIKI STAWIANIA BANIEK W POWSZECHNYCH DOLEGLIWOŚCIACH TECHNIKI STAWIANIA BANIEK BAŃKI WODNE Taki zabieg polega na wlaniu do każ- dej bańki po 30 mililitrów wody przed ich przystawieniem do ciała. Należy je aplikować szybko, by woda nie wycie- kła, dlatego wymaga to pewnej wpra- wy. Stosuje się ssanie słabe, średnie lub mocne. Bańkę pozostawia się na 15-20 minut. Podczas jej zdejmowania należy mieć pod ręką suchy ręcznik, gdyż woda się przy tym wyleje. Najlepiej unieść bańkę do góry tylko z jednej strony, a potem przycisnąć z boku ręcznik, który wchłonie wodę. Siniaki po bańkach wodnych są generalnie łagodne, najczęściej pozostaje jedynie lekkie zaczerwienienie. Bańki wodne, stanowiące doskonały sposób na bardzo szybkie ochłodzenie ciała, są korzystne w  przypadku bólu, który łagodnieje w zimnie, takim jak ból zapalny z zaczerwie- nieniem, obrzękiem i wrażeniem gorąca w dotyku. Mogą też szybko zbić gorączkę, gdyż woda ochłodzi ciało. Można je rów- nież stosować w celu ochłodzenia osoby, która ma nadmiar gorąca w organizmie. Świadczy o tym ciągłe wrażenie gorą- ca, skłonność do picia zimnej wody oraz pot obfity i przykro pachnący lub tłusty. Nie aplikować osobom o zimniejszej kon- stytucji, gdyż może je to dodatkowo wychłodzić. Bańki wodne stosuje się też w przypadku osób bardzo wysuszonych, z taki- mi objawami, jak sucha skóra, suchość w gardle, suche włosy oraz zaparcia. Woda może zostać wchłonięta poprzez skórę, co pomoże uzupełnić jej niedobór w organizmie. 49 ROZDZIAŁ CZWARTY BEZPIECZEŃSTWO Ogólnie rzecz biorąc, terapia bańkami jest bardzo bez- pieczna, a  przypadki skutków ubocznych należą do rzadkości. Według systematycznego przeglądu 550 ba- dań klinicznych dotyczących stawiania baniek opublikowanego w czasopiśmie Journal of Traditional Chinese Medical Sciences, niepożądaną reakcję odnotowano tylko w jednym przypadku. Badania te przeprowadzili jednak wyszkoleni profesjonaliści. Niemniej, jeśli pominiemy użycie baniek szklanych lub bambu- sowych oraz niektóre bardziej specjalistyczne techniki opisane w poprzednim rozdziale, stawianie baniek jest względnie łatwe do wykonania, nawet dla osób nieprzeszkolonych. W  wielu kulturach stosuje się je jako środek domowy, a zestawy przeka- zuje z pokolenia na pokolenie. Wraz z wynalezieniem nowych 51 baniek plastikowych i silikonowych, bardzo łatwych w użyciu, zabieg ten stał się dostępny praktycznie dla każdego. SKUTKI UBOCZNE Najpowszechniejszy skutek uboczny to pozostawione przez bańki siniaki. Jest to jednak pożądany efekt zabiegu, gdyż świadczy o odciągnięciu toksyn, więc nie uważa się go tak na- prawdę za działanie negatywne. Siniaki mogą stać się czerwo- ne czy nawet fioletowe, lecz nadal jest to w porządku, dopóki taki ślad nie jest ciemnofioletowy bądź czarny, co może świad- czyć o tym, że bańka pozostawała zbyt długo na skórze albo ssanie było zbyt mocne. Aby temu zapobiec, nigdy nie nale- ży pozostawiać baniek dłużej niż przez 20 minut. Trzeba też sprawdzać je co 5 minut na wypadek, gdyby konieczne było szybsze zdjęcie z powodu i
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Techniki stawiania baniek w powszechnych dolegliwościach. Ilustrowany przewodnik uśmierzania bólu, łagodzenia stanów zapalnych i leczenia urazów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: