Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00282 006128 15036202 na godz. na dobę w sumie
Własność intelektualna. Wybrane zagadnienia praktyczne - ebook/pdf
Własność intelektualna. Wybrane zagadnienia praktyczne - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 456
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0197-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Własność intelektualna. Wybrane zagadnienia praktyczne to publikacja, w której usystematyzowano i przystępnie przedstawiono zagadnienia dotyczące prawa własności intelektualnej, z jakimi w codziennej praktyce spotykają się prawnicy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo w praktyce Własność intelektualna Wybrane zagadnienia praktyczne Krystyna Szczepanowska-Kozłowska, Adam Andrzejewski, Aleksandra Kuźnicka, Agnieszka Laskowska, Justyna Ostrowska, Marta Ślusarska-Gajek, Justyna Wilczyńska-Baraniak wydanie 1 Opracowanie redakcyjne: Joanna Pastuszka Redakcja techniczna: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Paragrafi k Studio Grafi ki © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-278-0197-5 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e -mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 1. Ogólna charakterystyka praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . 19 1.1. Pojęcie własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 1.2. Katalog praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.3. Źródła prawa własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 1.4. Charakter praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 1.5. Sposób ochrony praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . 32 1.6. Rejestry i publikatory . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 1.6.1. Rejestry Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej . . . . . 33 1.6.2. Ogłoszenia Urzędowe Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 1.6.3. Rejestr wspólnotowych znaków towarowych oraz rejestr wzorów wspólnotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 1.6.4. Europejski Rejestr Patentowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 2. Powstanie praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 2.1. Prawa własności przemysłowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 2.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 2.1.2. Zagadnienia podmiotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2.1.3. Patenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 2.1.3.1. Pojęcie wynalazku. Przesłanki patentowalności . . . . . . . . . 47 2.1.3.2. Procedura udzielania patentów przez Urząd Patentowy . . . 57 2.1.3.3. Zakres ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 2.1.4. Dodatkowe prawo ochronne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 2.1.4.1. Pojęcie i przedmiot ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 2.1.4.2. Warunki uzyskania dodatkowego świadectwa ochronnego 73 2.1.4.3. Uprawniony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 6 Spis treści 2.1.4.4. Okres dodatkowej ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 2.1.4.5. Wniosek o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego. Postępowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 2.1.5. Wzory przemysłowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 2.1.6. Znaki towarowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 2.2. Prawa autorskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 2.2.1. Przedmiot ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 2.2.2. Podmioty, którym przysługuje ochrona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 2.2.3. Prawa twórcy utworu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 2.2.4. Czas ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 2.3. Bazy danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 2.3.1. Bazy danych jako przedmiot prawa autorskiego . . . . . . . . . . . . 139 2.3.2. Bazy danych jako przedmiot ochrony na gruncie przepisów ustawy o ochronie baz danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 2.3.3. Relacja między ochroną sui generis a ochroną prawnoautorską baz danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 3. Ustanie praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 3.2. Ustanie patentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 3.2.1. Wygaśnięcie patentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 3.2.1.1. Upływ okresu ochrony patentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 3.2.1.2. Zrzeczenie się patentu przez uprawnionego przed Urzędem Patentowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 3.2.1.3. Nieuiszczenie w przewidzianym terminie opłaty okresowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 3.2.1.4. Trwała utrata możliwości korzystania z wynalazku biotechnologicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 3.2.2. Unieważnienie patentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 3.2.2.1. Unieważnienie patentu w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 3.2.2.2. Uchylenie prawomocnej decyzji o udzieleniu patentu . . . . 167 3.2.2.3. Stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 3.3. Unieważnienie i wygaśnięcie patentu europejskiego . . . . . . . . . . . . 169 3.4. Ustanie dodatkowego prawa ochronnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 3.4.1. Wygaśnięcie dodatkowego prawa ochronnego . . . . . . . . . . . . . 170 3.4.2. Unieważnienie dodatkowego prawa ochronnego . . . . . . . . . . . 171 3.5. Ustanie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego . . . . . . . . . . . . . . 172 3.5.1. Wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego . . . . . . 172 3.5.2. Unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego . . . . 173 3.6. Ustanie prawa ochronnego na znak towarowy . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 3.6.1. Wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy . . . . . . . . . 177 3.6.2. Unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy . . . . . . . 181 3.7. Ustanie praw autorskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 3.8. Ustanie ochrony baz danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 www.lexisnexis.pl Spis treści 7 4. Wyczerpanie praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 4.1. Wyczerpanie praw własności przemysłowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 4.1.1. Patenty i wzory przemysłowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 4.1.2. Znaki towarowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 4.2. Wyczerpanie praw autorskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 Rozdział 2. Umowy dotyczące praw własności intelektualnej . . . . . . . 229 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 1.1. Interes stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 1.2. Swoboda kontraktowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 1.3. Wybór między udzieleniem licencji a przeniesieniem praw . . . . . . 231 1.4. Osobna umowa czy element innej umowy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 2. Umowy przenoszące prawa własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . 233 2.1. Umowa przeniesienia autorskich praw majątkowych . . . . . . . . . . . 233 2.1.1. Strony umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 2.1.1.1. Zbywcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 2.1.1.2. Nabywcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 2.1.1.3. Metoda działania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 2.1.2. Forma umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 2.1.3. Przedmiot i elementy umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 2.1.3.1. Wskazanie utworu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 2.1.3.2. Obowiązek wymienienia w umowie pól eksploatacji . . . . . 242 2.1.3.3. Moment przejścia praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 2.1.3.4. Postanowienie o przeniesieniu praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 2.1.3.5. Wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 2.1.3.6. Terytorium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 2.1.3.7. Moment dostarczenia utworu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 2.1.3.8. Odbiór utworu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250 2.1.3.9. Obowiązek rozpowszechnienia utworu . . . . . . . . . . . . . . . . 251 2.1.3.10. Egzemplarz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 2.1.3.11. Utwory zależne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 2.1.3.12. Wykonywanie osobistych praw autorskich . . . . . . . . . . . . 255 2.1.4. Przykładowe klauzule umowne dotyczące przeniesienia majątkowych praw autorskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 2.2. Umowa przeniesienia praw własności przemysłowej . . . . . . . . . . . 258 2.2.1. Umowy przenoszące prawo do uzyskania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego i prawa do uzyskania rejestracji topografi i układów scalonych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 2.2.1.1. Przedmiot umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 2.2.1.2. Uprawniony do przeniesienia praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 2.2.1.3. Forma umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 2.2.1.4. Opis wynalazku, wzoru lub topografi i . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 2.2.1.5. Wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 8 Spis treści 2.2.1.6. Moment przejścia praw oraz prawa do uzyskania ochrony w innych krajach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 2.2.1.7. Obowiązek współpracy, dokumentacja . . . . . . . . . . . . . . . . 265 2.2.2. Umowy przenoszące patent, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, dodatkowe prawo ochronne, prawo z rejestracji topografi i układów scalonych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 2.2.2.1. Przedmiot umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 2.2.2.2. Uprawniony do przeniesienia praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 2.2.2.3. Forma umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 2.2.2.4. Opis prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 2.2.2.5. Wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 2.2.2.6. Inne elementy umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 2.2.3. Umowy przenoszące pierwszeństwo uprzednie . . . . . . . . . . . . . 269 2.2.4. Umowy przenoszące prawo ochronne na znak towarowy . . . . 269 2.2.4.1. Przedmiot umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 2.2.4.2. Uprawniony do przeniesienia praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 2.2.4.3. Forma umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 2.2.4.4. Opis prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 2.2.4.5. Wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 2.2.4.6. Inne elementy umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272 2.2.4.7. Szczególne zasady dotyczące wspólnych znaków towarowych, wspólnych znaków towarowych gwarancyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272 2.2.5. Umowy przenoszące prawo do zgłoszenia . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 2.2.6. Umowy przenoszące uprzednie pierwszeństwo w stosunku do znaków towarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 2.2.7. Umowy przenoszące prawa z rejestracji na oznaczenie geografi czne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 2.2.8. Prawa osób korzystających w dobrej wierze z wynalazków, wzorów użytkowych i przemysłowych oraz topografi i układów scalonych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275 2.2.9. Prawa osób używających w dobrej wierze znaków towarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 2.2.10. Prawa osób używających w dobrej wierze oznaczenia geografi cznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 2.2.11. Przykładowe klauzule umowne w zakresie przeniesienia praw własności przemysłowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 2.3. Umowy dotyczące przeniesienia prawa odrębnego do bazy danych 277 2.3.1. Strony umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 2.3.2. Przedmiot umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 2.3.3. Uprawniony do przeniesienia praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280 2.3.4. Wymogi formalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 2.3.5. Moment przejścia praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 2.3.6. Uwagi dodatkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 www.lexisnexis.pl Spis treści 9 3. Umowy dotyczące korzystania z własności intelektualnej . . . . . . . . . . . 286 3.1. Umowa licencyjna w prawie autorskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 3.1.1. Strony umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 3.1.2. Forma umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 3.1.3. Przedmiot i elementy umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 3.1.3.1. Określenie utworu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 3.1.3.2. Obowiązek wskazania w umowie pól eksploatacji . . . . . . . 289 3.1.3.3. Zakres terytorialny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 3.1.3.4. Zakres czasowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290 3.1.3.5. Określenie wynagrodzenia za korzystanie z utworu . . . . . 290 3.1.3.6. Oznaczenie rodzaju licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 3.1.3.7. Możliwość dochodzenia roszczeń przez licencjobiorcę wyłącznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 3.1.3.8. Wypowiedzenie umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 3.1.3.9. Sublicencje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 3.1.3.10. Obowiązek rozpowszechniania utworów . . . . . . . . . . . . . . 294 3.1.3.11. Utwory zależne i wykonywanie osobistych praw autorskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 3.1.3.12. Możliwość przeniesienia praw z umowy licencyjnej . . . . . 295 3.1.3.13. Inne kwestie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 3.1.4. Przykładowe klauzule umowne dotyczące udzielenia licencji na korzystanie z utworu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 3.2. Umowy licencyjne w Prawie własności przemysłowej . . . . . . . . . . . 298 3.2.1. Strony umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 3.2.2. Forma umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 3.2.3. Przedmiot licencji i elementy umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 3.2.3.1. Określenie wynalazku, wzoru, znaku towarowego lub topografi i układu scalonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 3.2.3.2. Rodzaje licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 3.2.3.3. Okres obowiązywania licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304 3.2.3.4. Zakres terytorialny licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306 3.2.3.5. Sublicencja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306 3.2.3.6. Przejście praw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 3.2.3.7. Wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 3.2.3.8. Obowiązek korzystania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 3.2.3.9. Zbycie licencji przez licencjobiorcę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 3.2.4. Licencje na korzystanie z dóbr, na które nie udzielono praw ochronnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 3.2.5. Szczególne typy licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 3.2.5.1. Licencja otwarta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309 3.2.5.2. Licencja dorozumiana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 310 3.2.6. Przykładowe klauzule umowne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 310 3.3. Umowy licencyjne dotyczące baz danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 3.3.1. Strony umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 3.3.1.1. Licencjodawca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 10 Spis treści 3.3.1.2. Licencjobiorca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 3.3.1.3. Metoda działania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 3.3.2. Wymogi formalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315 3.3.3. Przedmiot licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315 3.3.4. Określenie bazy danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316 3.3.5. Rodzaje licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317 3.3.5.1. Licencja wyłączna i licencja niewyłączna . . . . . . . . . . . . . . . 317 3.3.5.2. Licencja na korzystanie z elektronicznej bazy danych w trybie on -line i off -line . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317 3.3.5.3. Licencje zbywalne i niezbywalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 3.3.6. Okres obowiązywania licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 3.3.7. Zakres terytorialny licencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320 3.3.8. Sublicencja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320 3.3.9. Wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321 3.3.10. Uwagi dodatkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 322 Rozdział 3. Zagadnienia procesowe związane z naruszeniem praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325 1. Roszczenia w przypadku naruszenia praw własności intelektualnej . . . 325 1.1. Roszczenia z tytułu naruszenia prawa autorskiego . . . . . . . . . . . . . 326 1.1.1. Roszczenia z tytułu naruszenia autorskich praw majątkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326 1.1.2. Roszczenia z tytułu naruszenia autorskich praw osobistych . . . 334 1.2. Roszczenia z tytułu naruszenia praw własności przemysłowej . . . 336 1.3. Legitymacja do wystąpienia z roszczeniami z tytułu naruszenia praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 1.3.1. Legitymacja do wystąpienia z roszczeniami z tytułu naruszenia praw autorskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 1.3.2. Legitymacja do wystąpienia z roszczeniami z tytułu naruszenia praw własności przemysłowej . . . . . . . . . . . . . . . . . 348 1.4. Przedawnienie roszczeń z tytułu naruszenia praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 1.4.1. Przedawnienie roszczeń z tytułu naruszenia praw autorskich . . . 350 1.4.2. Przedawnienie roszczeń z tytułu naruszenia praw własności przemysłowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 351 1.5. Inne rodzaje roszczeń w prawie własności intelektualnej . . . . . . . . 353 1.5.1. Roszczenie o ustalenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 354 1.5.2. Roszczenie w przypadku zagrożenia naruszenia . . . . . . . . . . . . 358 2. Zabezpieczenie roszczeń z zakresu prawa własności intelektualnej na czas trwania procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 2.1. Podstawy zabezpieczenia roszczeń według Kodeksu postępowania cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 2.1.1. Uprawdopodobnienie roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 2.1.2. Istnienie interesu prawnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 2.2. Sposoby zabezpieczenia roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 367 www.lexisnexis.pl Spis treści 11 2.3. Elementy formalne wniosku o udzielenie zabezpieczenia, przebieg postępowania zabezpieczającego, upadek zabezpieczenia . . . . . . . . 370 2.3.1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia – wymagania formalne, sąd właściwy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 370 2.3.2. Przebieg postępowania zabezpieczającego . . . . . . . . . . . . . . . . . 374 2.4. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 2.5. Koszty postępowania zabezpieczającego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 382 3. Postępowanie sądowe – wybrane zagadnienia procesowe . . . . . . . . . . . 383 3.1. Zabezpieczenie dowodów i żądanie ujawnienia informacji . . . . . . 383 3.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 3.1.2. Wniosek o zabezpieczenie dowodów i zabezpieczenie związanych z nim roszczeń w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 3.1.3. Wniosek o zobowiązanie do udzielenia informacji i udostępnienia dokumentacji w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 3.1.4. Zabezpieczenie dowodu w Prawie własności przemysłowej . . . 398 3.1.5. Zobowiązanie do udzielenia informacji w Prawie własności przemysłowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 399 3.2. Dopuszczalność drogi sądowej i tryb postępowania sądowego w sprawach związanych z rozporządzaniem i dysponowaniem prawami wyłącznymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 3.3. Dopuszczalność drogi sądowej – żądanie ustalenia braku naruszenia praw wyłącznych z p.w.p. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 3.4. Tryb postępowania sądowego w sprawach z zakresu prawa własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 3.5. Właściwość rzeczowa i miejscowa sądu w sprawach z zakresu własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408 3.6. Ustalenie wartości przedmiotu sporu w sprawach z zakresu własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 412 3.7. Opłaty sądowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416 3.8. Środki dowodowe w sprawach z zakresu własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 422 4. Wybrane zagadnienia z zakresu własności intelektualnej w upadłości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 426 4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 426 4.2. Znaczenie ustalenia w postępowaniu upadłościowym przysługujących dłużnikowi aktywów, w tym wartości przysługujących dłużnikowi praw własności intelektualnej . . . . . . 427 4.2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 427 4.2.2. Prawa własności intelektualnej jako składnik masy upadłości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 4.2.3. Sposoby weryfi kacji przysługiwania upadłemu praw własności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432 12 Spis treści 4.3. Skutki ogłoszenia upadłości dłużnika dla bytu prawnego umowy licencyjnej, której stroną jest upadły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 4.4. Sposoby zabezpieczenia interesów licencjobiorcy na wypadek ogłoszenia upadłości licencjodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 439 Rozdział 4. Postępowanie sporne przed Urzędem Patentowym . . . . . 443 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443 2. Przedmiot postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444 3. Reprezentacja strony w postępowaniu spornym, termin na odpowiedź na wniosek o wszczęcie postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . 444 4. Wszczęcie postępowania spornego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445 5. Interes prawny wnioskodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 6. Postępowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 7. Wpływ decyzji Europejskiego Urzędu Patentowego na decyzje Urzędu Patentowego RP wydawane w trybie postępowania spornego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 Wykaz przywoływanej literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 457 www.lexisnexis.pl Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów CBOSA EOG k.c. – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orze- czenia.nsa.gov.pl) – Europejski Obszar Gospodarczy – ustawa z  23  kwietnia 1964  r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr  16, poz. 93 ze zm.) Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. k.p.a. k.p.c. k.p.e. Lex LexisNexis MoP NSA OHIM Nr 78, poz. 483 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administra- cyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – Konwencja o  udzielaniu patentów europejskich, sporządzona w  Monachium 5  października 1973  r., zmieniona aktem zmie- niającym artykuł 63 Konwencji z  17  grudnia 1991  r. oraz decy- zjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patento- wej z  21  grudnia 1978  r., 13  grudnia 1994  r., 20  października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Proto- kołami stanowiącymi jej integralną część (Dz.U. z 2004 r. Nr 79, poz. 737 i 738 ze zm.) – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Lexis.pl – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska – „Monitor Prawniczy” – Naczelny Sąd Administracyjny – Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (The Offi ce of Harmo- nization for the Internal Market) ONSA ONSAiWSA – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i  Wojewódz- OSA – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych kich Sądów Administracyjnych 14 Wykaz skrótów OSNAPiUS – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy OSNC OSNCP OSNC-ZD OSNPG OSP OSPiKA OTK PiP PPH p.p.s.a. pr.aut. p.u.n. p.w.p. SN SPC TFUE TSUE TWE u.k.s.c. u.o.b.d. u.z.n.k. WIPO WSA Zb.Orz. i Ubezpieczeń Społecznych (od 1994 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, Administracyj- na, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1964 r. do 1994 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Zeszyt Dodatkowy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego, wyd. Prokuratury Generalnej – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Prawa Handlowego” – 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admi- nistracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrew- nych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) – ustawa z  28  lutego 2003  r. – Prawo upadłościowe i  naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) – ustawa z  30  czerwca 2000  r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – Sąd Najwyższy – dodatkowe świadectwo ochronne (supplementary protection certi- fi cate) – Traktat o  funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolido- wana Dz.Urz. UE 2012 C 326/1) – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (od 1  grudnia 2009  r. zastąpiony Traktatem o  funkcjonowaniu Unii Europej- skiej) – ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) – ustawa z 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz.U. Nr 128, poz. 1402 ze zm.) – ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkuren- cji (tekst jedn.Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) – Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (World Intellec- tual Property Organization) – Wojewódzki Sąd Administracyjny – Zbiór Orzeczeń www.lexisnexis.pl Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Prawo własności intelektualnej ciągle jest dziedziną prawa, którą zaj- muje się w  praktyce stosunkowo niewielka grupa osób. Każdego roku daje się jednak zauważyć rosnące zainteresowanie tym prawem. Nie- wątpliwie proces ten odzwierciedla w jakimś stopniu zachodzące w Pol- sce i  na świecie przemiany gospodarcze, stanowiące rezultat wzrostu znaczenia wiedzy jako elementu decydującego dla rozwoju ekonomicz- nego. Wiedza przyjmuje zaś często postać wytworów intelektu, które pozostają pod ochroną prawa własności intelektualnej. Wzrost znacze- nia prawa własności intelektualnej wiąże się również ze zmieniającymi się na rynku warunkami konkurencyjnymi. Dostrzega się rolę znaków towarowych, stanowiących jak dotąd niezastąpiony i dopuszczalny in- strument kreowania przewagi konkurencyjnej. Mimo niewątpliwego praktycznego znaczenia prawa własności intelektualnej wydaje się, że ciągle poświęca się mu zbyt mało czasu w procesie kształcenia zarówno studentów, jak i absolwentów studiów prawniczych. Autorzy niniejszej publikacji przyjęli, iż prawo własności intelektual- nej to prawo, którego przedmiotem są dobra niematerialne chronione prawami podmiotowymi o charakterze bezwzględnym. Pojęciem tym obejmuje się tradycyjnie prawo własności przemysłowej oraz prawo autorskie, które regulowane są przez dwie odrębne ustawy. Jednakże zakres tego pojęcia nie jest określony normatywnie, co powoduje, że w bardzo szerokim ujęciu pojęciem tym obejmuje się prawa do wszyst- kich dóbr będących wytworem ludzkiego intelektu. Stąd też, wycho- dząc poza ramy ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz ustawy o  prawie autorskim i  prawach pokrewnych, w  publikacji odniesiono się również do prawa do baz danych, regulowanych ustawą o ochronie 16 Wprowadzenie baz dawnych. Niniejsza publikacja nie odnosi się do wszystkich dóbr niematerialnych, które można zakwalifi kować do dóbr chronionych prawem własności intelektualnej. Dokonany wybór opiera się na prak- tycznych doświadczeniach autorów, którzy z  tymi właśnie dobrami mają najczęściej do czynienia w praktyce. Niniejsza publikacja odpowiada potrzebom praktyki i  kierowana jest do tych, którzy szukają podstawowych informacji o  najistotniejszych zagadnieniach prawa własności intelektualnej, z jakimi w codziennej praktyce spotykają się prawnicy, niekoniecznie skupiający swe główne zainteresowania w  obszarze prawa własności intelektualnej. Wybór zagadnień, jaki został dokonany w  niniejszej publikacji, jest subiek- tywnym wyborem autorów i  z  pewnością nie pretenduje do miana wyczerpującego. Dokonując ich selekcji, autorzy kierowali się przede wszystkim praktyczną przydatnością mierzoną częstotliwością poja- wiania się konkretnych zagadnień w pracy prawniczej. Celem autorów było również wskazanie najistotniejszych kwestii, na które powin- ni zwrócić uwagę prawnicy w  swojej pracy, jeżeli mają do czynienia z przedmiotami chronionymi przez prawo własności intelektualnej. Układ niniejszej publikacji został zdominowany przez zagadnienia związane zarówno z  obrotem prawami własności intelektualnej, jak i  z  dochodzeniem roszczeń z  tytułu ich naruszenia. Jednakże zrozu- mienie tych kwestii nie byłoby możliwe bez wcześniejszego wprowa- dzenia Czytelnika w krąg podstawowych pojęć związanych z prawami własności intelektualnej. Poświęcony został im pierwszy rozdział pub- likacji, w którym omówiono te dobra niematerialne, które najczęściej spotykane są w  dzisiejszym obrocie gospodarczym. Przedstawiono również podstawowe wymogi, jakie dobra te muszą spełniać, aby mo- gły podlegać ochronie. Rozdział drugi został poświęcony umowom, które najczęściej pojawia- ją się w  obrocie. Z  tego względu omówienie zostało ograniczone do umów przeniesienia praw własności intelektualnej oraz ich licencjono- wania. Oczywiście nie wyczerpują one możliwych konstrukcji praw- nych ani katalogu umów, jakie mogą występować na rynku. Autorzy starali się w tym rozdziale zwrócić przede wszystkim uwagę na pod- stawowe ograniczenia, wynikające z  obowiązującego prawa, a  doty- czące konstruowania tych stosunków umownych. Rozdział trzeci poświęcono zagadnieniom procesowym. Postępowanie w  sprawach o  naruszenie praw własności intelektualnej, ze względu na specyfi kę samego przedmiotu ochrony, cechuje się odmiennością www.lexisnexis.pl Wprowadzenie 17 w stosunku do innych postępowań w sprawach rozpoznawanych przez sądy cywilne. Z tego względu w opracowaniu położono nacisk właśnie na odmienności tych postępowań w stosunku do znanych wszystkim prawnikom zasad ogólnych. W imieniu autorów, moich współpracowników z kancelarii DLA Piper oraz moim własnym pozwalam sobie wyrazić nadzieję, iż publikacja ta będzie przydatna dla wszystkich tych, którzy w praktyce zaczynają swoją przygodę z prawem własności intelektualnej. Krystyna Szczepanowska -Kozłowska Rozdział 1 Prawa własności intelektualnej Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej 1. Ogólna charakterystyka praw własności intelektualnej 1. Ogólna charakterystyka praw własności intelektualnej Pojęcie własności intelektualnej 1.1. Pojęcie „własność intelektualna” jest bardzo szerokie i  dynamiczne. Nie zostało zdefi niowane normatywnie na gruncie prawa polskiego. Należy nim obejmować różne aspekty twórczej działalności człowie- ka, w tym również rozmaite rezultaty jego działalności intelektualnej. W  praktyce rezultaty działalności intelektualnej człowieka często są również określane mianem „dóbr niematerialnych”, które powinny podlegać ochronie jako wytwór umysłu ludzkiego. W  ujęciu historycznym, począwszy od okresu międzywojennego, na określenie rezultatów działalności intelektualnej człowieka podlega- jących ochronie przedstawiciele doktryny prawa używali obok poję- cia „dobra niematerialne” również pojęć zaczerpniętych z  ówcześnie obowiązujących konwencji międzynarodowych, takich jak „własność literacka lub artystyczna” albo „własność przemysłowa”. Pojęcie „własność przemysłowa” zostało po raz pierwszy użyte w Kon- wencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 20 marca 1883 r. (Dz.U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51 ze zm.). Zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 1 ust. 3 tej Konwencji, „własność przemysłowa” powinna być rozu- 20 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej miana w najszerszym znaczeniu. Pojęcie „własność przemysłowa” odno- si się nie tylko do przemysłu i handlu w ścisłym znaczeniu, ale również do przemysłów rolnych i  wydobywczych oraz do wszystkich produk- tów wytworzonych lub naturalnych, jak np.  win, nasion, liści tytoniu, owoców, zwierząt, minerałów, wód mineralnych, piwa, kwiatów, mąki. Przedmiotem ochrony własności przemysłowej są natomiast patenty na wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe, znaki usługowe, nazwa handlowa i oznaczenia pochodzenia lub nazwy pochodzenia, jak również zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Z kolei pojęcie „własność literacka lub artystyczna” pochodzi z Konwen- cji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych z 9 września 1886 r. (Dz.U. z 1935 r. Nr 84, poz. 515 ze zm.)1. W ujęciu tej konwencji przez pojęcie „dzieła literackie i artystyczne” należy rozumieć wszelkie utwory literackie, naukowe i  artystyczne, bez względu na sposób lub formę ich wyrażenia, a mianowicie: książki, broszury i inne pisma; od- czyty, przemówienia, kazania i inne dzieła tego samego rodzaju; dzieła dramatyczne lub dramatyczno -muzyczne, dzieła choreografi czne i pan- tomimy, których układ sceniczny został ustalony na piśmie lub w inny sposób; utwory muzyczne ze słowami lub bez słów; utwory rysunkowe, malarskie, architektoniczne, rzeźby, utwory rytownicze i litografi czne; ilustracje, mapy geografi czne; plany, szkice i  wyroby plastyczne, doty- czące geografi i, topografi i, architektury lub nauk. Pokrewne wyrażenie „własność intelektualna” weszło do powszech- nego użytku dopiero z  chwilą podpisania Konwencji o  ustanowie- niu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej sporządzonej w  Sztokholmie 14  lipca 1967  r. (Konwencji sztokholmskiej z  1967  r.; Dz.U. z 1975 r. Nr 9, poz. 49)2. Według defi nicji przyjętej przez Światową Organizację Własności Inte- lektualnej (World Intellectual Property Organization – WIPO) w art. 2 pkt  viii tej Konwencji własność intelektualna (ang. intellectual pro- perty) jest zbiorem praw odnoszących się m.in. do: • dzieł literackich, artystycznych i naukowych; • interpretacji artystów interpretatorów oraz do wykonań artystów wyko- nawców, do fonogramów i do programów radiowych i telewizyjnych; • wynalazków we wszystkich dziedzinach działalności ludzkiej; 1 Konwencja ta została ratyfi kowana przez Polskę zgodnie z  ustawą z  5  marca 1934  r. (Dz.U. z 1934 r. Nr 27, poz. 213). 2 Konwencja została ratyfi kowana przez Polskę 5 grudnia 1974 r. www.lexisnexis.pl 1. Ogólna charakterystyka praw własności intelektualnej 21 • odkryć naukowych; • wzorów przemysłowych; • znaków towarowych i usługowych, jak również do nazw handlowych i oznaczeń handlowych; • ochrony przed nieuczciwą konkurencją, • wszelkich innych praw dotyczących działalności intelektualnej w dziedzinie przemysłowej, naukowej, literackiej i artystycznej. Z uwagi na kierunek rozwoju współczesnej gospodarki rynkowej, zmie- rzającej coraz częściej w stronę modelu gospodarki opartej na wiedzy, któ- rej nieodłącznymi elementami są kapitał ludzki i efekty jego pracy, zakres przedmiotowy pojęcia „własność intelektualna” poszerza się. Bardzo czę- sto obejmuje się tym pojęciem wszystko, co ma charakter niematerialny i jest wytworem pochodzącym od człowieka, jak np. reputacja, siła atrak- cyjna przedsiębiorstwa (goodwill), know -how czy domeny internetowe jako elementy odróżniające przedsiębiorców działających w internecie. Na tle polskich uregulowań prawnych można zaryzykować twierdze- nie, że prawo własności intelektualnej to zarówno prawa regulowane przepisami ustawy z  4  lutego 1994  r. o  prawie autorskim i  prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz.U. z  2006  r. Nr  90, poz.  631 ze  zm.), jak i  prawa własności przemysłowej unormowane przepisami ustawy z  30  czerwca 2000  r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Wspólną cechą praw nale- żących do kategorii praw własności intelektualnej jest to, że ich przed- miotem jest dobro niematerialne o charakterze intelektualnym, prawa zaś pozwalające na korzystanie z  tych dóbr mają charakter skutecz- nych erga omnes praw podmiotowych3. Istnieją oczywiście również dobra intelektualne, będące wytworem działalności człowieka, które – z racji braku twórczego charakteru – nie mogą być uznane za utwory w rozumieniu prawa autorskiego lub za roz- wiązania bądź oznaczenia, o których mowa w Prawie własności prze- mysłowej. Tego rodzaju rezultaty twórczej działalności człowieka nie są jednak pozbawione ochrony – na gruncie prawa polskiego chronione są przez odrębne akty prawne. Tytułem przykładu można wskazać cho- ciażby takie rezultaty ludzkiej twórczości jak bazy danych czy odmia- ny roślin. Za objęte zakresem pojęcia „własność intelektualna” należy uznać w konsekwencji zbiór uprawnień (praw) sui generis twórców baz danych, przyznanych im na mocy przepisów ustawy z 27 lipca 2001 r. 3 Podobnie G. Jyż, A. Szewc, Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2011, Legalis/el. 2013. 22 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej o  ochronie baz danych (Dz.U. Nr  128, poz.  1402 ze  zm.), czy zbiór uprawnień wynikających z  systemu ochrony odmian roślin, przy- znanych na mocy przepisów ustawy z 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz.U. Nr 137, poz. 1300 ze zm.)4. Istotną rolę w ochronie własności intelektualnej spełnia ponadto usta- wa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), w szczególności w od- niesieniu do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, której będzie pod- legać chociażby know -how (rozumiane jako pewien chroniony stan faktyczny) danego przedsiębiorcy wykorzystywane przez niego w pro- wadzonej działalności gospodarczej (art. 11 u.z.n.k.). Zasadniczo jednak od strony przedmiotowej pojęcie „własność inte- lektualna” nie ma charakteru jednorodnego, obejmuje bowiem grupę różnorodnych dóbr niematerialnych, które są odmienne nie tylko co do charakteru czy postaci, lecz także funkcji, jaką pełnią, a w konse- kwencji również sposobu ich ochrony. Zakres pojęcia „własność intelektualna” na gruncie prawa polskiego można grafi cznie przedstawić w następujący sposób: WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA PRAWO AUTORSKIE WŁASNOŚĆ PRZEMYSŁOWA KNOW-HOW UTWORY WYNALAZEK ZNAK TOWAROWY PRZEDMIOTY PRAW POKREWNYCH WZÓR UŻYTKOWY OZNACZENIE GEOGRAFICZNE WZÓR PRZEMYSŁOWY TOPOGRAFIE UKŁADÓW SCALONYCH NOWE ODMIANY ROŚLIN OZNACZENIA PRZEDSIĘBIORSTW POUFNE INFORMACJE TECHNICZNE POUFNE INFORMACJE TECHNOLOGICZNE POUFNE INFORMACJE GOSPODARCZE POUFNE INFORMACJE ORGANIZACYJNE 4 Podobnie G. Jyż, A. Szewc, Prawo własności... www.lexisnexis.pl 1. Ogólna charakterystyka praw własności intelektualnej 23 1.2. Katalog praw własności intelektualnej Ogólna kategoria praw własności intelektualnej mieści w sobie bardzo różne prawa. Łączy je jednak to, że uprawnionemu podmiotowi przy- znają wyłączność korzystania z  przedmiotu, którego dotyczą. Zakres wyłączności jest różny w zależności od chronionego przedmiotu. Są to prawa podmiotowe o charakterze bezwzględnym, a więc pozwalające uprawnionemu egzekwować wynikającą z nich wyłączność przeciwko każdej osobie, która ją narusza. Z uwagi na obecnie obowiązującą regulację normatywną do praw wła- sności intelektualnej z  reguły zalicza się następujące prawa, mające charakter wyłącznych praw podmiotowych: • prawa autorskie (majątkowe) i prawa pokrewne; • patent na wynalazek, łącznie z prawami wynikającymi z dodatkowe- go świadectwa ochronnego; • prawo ochronne na wzór użytkowy; • prawo z rejestracji wzoru przemysłowego; • prawo ochronne na znak towarowy; • prawo z rejestracji na oznaczenie geograficzne; • prawo z rejestracji topografii układu scalonego; • prawo sui generis twórców baz danych; • prawa wynikające z systemu ochrony odmian roślin. Poza wyżej wskazanym katalogiem dóbr niematerialnych chronionych w  postaci praw wyłącznych można wyróżnić również prawa do wy- tworów intelektualnych, których konstrukcja nie jest oparta na zasa- dzie wyłączności, takie jak: • know -how podlegające ochronie na zasadzie ochrony deliktowej na podstawie przepisów ustawy o  zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jako tajemnica przedsiębiorstwa; • firma (oznaczenie przedsiębiorcy) – prawo do firmy jest prawem podmiotowym skutecznym erga omnes; • nazwa przedsiębiorstwa, wchodząca w skład przedsiębiorstwa w ro- zumieniu art.  551 k.c., chroniona na podstawie przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 5 u.z.n.k.); • nazwa osoby prawnej nieużywana do oznaczenia prowadzonego przedsiębiorstwa, będąca dobrem osobistym chronionym na podsta- wie art. 23 i 24 k.c. 24 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej Prawo własności intelektualnej Przedmiot ochrony Procedura uzyskania prawa Czas ochrony Patent nowy, nieoczywisty i nadający się do prze- mysłowego stosowania wynalazek wniosek o udzielenie patentu na wynalazek kierowany do Urzędu Patentowego 20 lat od daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym wniosek o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego kierowany do Urzędu Patentowego maksymalnie 5 lat Dodatkowe prawo ochronne Znak towarowy (rejestrowany) produkt objęty zezwole- niem na obrót odpowia- dającym mu produktem leczniczym oraz na każ- de użycie produktu jako produktu leczniczego, jakie było dozwolone przed wygaśnięciem świadectwa, w granicach ochrony przyznanej pa- tentem podstawowym oznaczenie towarów lub usług dające się przedstawić w sposób graficzny wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy kiero- wany do Urzędu Paten- towego RP lub Urzędu ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego Prawo autorskie ogół praw majątkowych i osobistych przysługują- cych twórcy utworu prawo skuteczne od chwili ustalenia utworu Wzór przemysłowy (rejestrowany) Oznaczenie geograficzne nowa i indywidualna postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację związek symbolu o cha- rakterze geograficznym z określonym towarem, odbieranym przez na- bywcę jako określający pochodzenie geograficz- ne tego towaru wniosek o udzielenie prawa ochronnego na wzór przemysłowy kiero- wany do Urzędu Paten- towego RP lub Urzędu ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego oznaczenia na produkty przemysłowe: wniosek o udzielenie prawa ochronnego kierowany do Urzędu Patentowe- go RP; oznaczenia na produkty rolno -spożywcze: wnio- sek o udzielenie prawa ochronnego kierowany do ministra właściwego do spraw rolnictwa i rozwoju wsi 10 lat od daty zgłoszenia znaku w Urzędzie Paten- towym RP lub w Urzę- dzie ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego; okres ochrony można wydłużyć o kolejne okre- sy 10-letnie czas trwania autorskich praw majątkowych jest różny (maksymalnie okres życia twórcy oraz 70 lat po jego śmierci) czas ochrony podzielony jest na 5-letnie okresy, maksymalnie 25 lat od daty zgłoszenia nieograniczony www.lexisnexis.pl 1. Ogólna charakterystyka praw własności intelektualnej 25 1.3. Źródła prawa własności intelektualnej Źródła prawa własności intelektualnej można podzielić na krajowe, unijne oraz międzynarodowe. W  niniejszym punkcie wskazano naj- ważniejsze akty prawa składające się na dziedzinę prawa własności in- telektualnej. Wspomnieć przy tym należy, że prawidłowe stosowanie prawa własności intelektualnej nie może ograniczać się do tych aktów prawnych, ponieważ do ochrony własności intelektualnej zastosowa- nie mają również m.in. przepisy prawa karnego, celnego, fi nansowego, prawa pracy oraz prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji. Do krajowych źródeł prawa należą przede wszystkim: ustawa z  30  czerwca 2000  r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z  2003  r. Nr  119, poz.  1117 ze  zm.), ustawa z  4  lutego 1994  r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) oraz akty wykonawcze do powyższych ustaw. Ustawa – Prawo własności przemysłowej reguluje stosunki w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geografi cznych i topografi i układów scalonych. Ponadto Prawo własności przemysłowej normuje zadania oraz orga- nizację Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. W Prawie wła- sności przemysłowej zostały również uregulowane kwestie dotyczące zasad, na jakich przedsiębiorcy mogą przyjmować projekty racjonali- zatorskie i wynagradzać ich twórców. Prawo własności przemysłowej zostało także zharmonizowane m.in. z  dyrektywą 98/44/WE Parla- mentu Europejskiego i Rady z 6 lipca 1998 r. w sprawie ochrony praw- nej wynalazków biotechnologicznych (Dz.Urz. WE 1998 L  213/13). Z kolei ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest źródłem ochrony przedmiotu prawa autorskiego, czyli utworu. Poza aktami rangi krajowej przy stosowaniu prawa własności intelek- tualnej należy również uwzględnić ratyfi kowane umowy międzyna- rodowe, których stroną jest Polska, będące – zgodnie z  art.  87 ust.  1 Konstytucji RP – źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rze- czypospolitej Polskiej. W Polsce bezpośrednio obowiązują samowyko- nalne przepisy umów międzynarodowych, których Polska jest stroną, przepisy Traktatu o  funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE 2012 C 326/1) oraz przepisy rozporządzeń unijnych. Z uwagi na przystąpienie Polski z dniem 1 maja 2004 r. do Unii Euro- pejskiej akty unijne wprowadziły obowiązywanie w Polsce wspólnoto-
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Własność intelektualna. Wybrane zagadnienia praktyczne
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: