Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00293 003889 22405792 na godz. na dobę w sumie
Chorwacja. W kraju lawendy i wina. Wydanie 6 - książka
Chorwacja. W kraju lawendy i wina. Wydanie 6 - książka
Autor: , Liczba stron: 456
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-7582-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> fotografia
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Wakacje w Chorwacji zaspokoją nie tylko potrzeby ciała. Również dla ducha kraj ten oferuje naprawdę wiele: zabytki z okresu rzymskiego i wczesnobizantyjskiego sąsiadują z arcydziełami renesansu i baroku, zaś odwiedzenie znanych sanktuariów stanowi alternatywę dla wędrówek po chorwackich parkach narodowych. Oprócz propozycji tras turystycznych osoby samodzielnie organizujące swoje wakacje znajdą w przewodniku wiele praktycznych informacji przydatnych przy planowaniu wyjazdu i zwiedzaniu regionu.

Przewodniki Bezdroży przybliżają historie i kulturę opisywanych miast oraz oprowadzają po ich najbardziej fascynujących zakątkach. Treść uporządkowano dla wygody w układzie trasowym. Opisom zabytków i innych atrakcji turystycznych towarzysza przejrzyste mapy oraz ramki z ciekawostkami, czyniące z przewodnika pasjonującą lekturę nie tylko w czasie podróży. Informacje praktyczne pomagają zaplanować wyjazd i odnaleźć się w odwiedzanym miejscu. Całość zamyka praktyczny mini-słowniczek.

O autorkach:

Salomea Pamuła - urodzona w Tarnowie. Absolwentka etnologii i filologii słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W pracy naukowej zajmuje się problemami społeczno-politycznymi Chorwacji po rozpadzie byłej Jugosławii. Lubi samotne wypady na Bałkany. Podróże to dla niej przede wszystkim możliwość poznawania ludzi i rozmowy z nimi. Uczestniczyła w etnograficznych badaniach terenowych na Braču, w Slavonii, w Kumrovecu, w Zagrzebiu oraz w Hercegowinie. Sama zorganizowała dla studentów etnologii wyjazd terenowy do Imotskiej Krajiny, dotyczący tradycyjnych metod produkcji wina. Pracowała jako tłumacz-rezydent w Vela Luce na Korčuli, skąd organizowała wycieczki do Dubrownika, Splitu, Međugorja i na wyspę Mljet. Autorka kilku artykułów dotyczących powojennej problematyki politycznej Chorwacji. Nagrała cykl audycji radiowych (program II PR) na temat muzyki ludowej Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny. Śpiewała w chorwackim chórze INA, a obecnie w Chórze Mariańskim w Krakowie. Pracuje teraz jako lektorka języka polskiego we Francji. Marzy o tym, żeby zamieszkać na jednej z wysp chorwackiego Adriatyku.

Zuzanna Brusić - urodziła się w Krakowie, z czego jest bardzo dumna, a wychowała w Chorwacji (Rijece), co uważa za swoje wielkie szczęście. Mimo że na stałe mieszka w Polsce, dużo czasu spędza w swojej drugiej ojczyźnie, która jest jej największą fascynacją. Ukończyła Uniwersytet Jagielloński z tytułem magistra Ochrony Środowiska. Miała okazję zakosztować życia naukowca podczas stypendium (związanego dziedziną chemii) we Włoszech, ale zwyciężyła w niej dusza podróżnika i miłośnika ludzi. Pasjonuje się również przyrodą i nurkowaniem, a ostatnio historią starożytną. Zwiedzając inne kraje Europy, zawsze odnajdywała zakątki podobne do tych w Chorwacji, w której dodatkowo atmosfera wypoczynku i beztroski pomaga docenić jej piękno. Obecnie pracuje jako pilot wycieczek zagranicznych, specjalizując się głównie w wyprawach do Chorwacji, jest też tłumaczem z języka chorwackiego (m.in. przetłumaczyła książkę Ivany Ostoić Nurkowanie w Chorwacji).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Autorki przewodnika: Zuzanna Brusić, Salomea Pamuła Współpraca: Elżbieta Lizak (Zaproszenie do Chorwacji) Aktualizacja: Michał Szlachetka, Elżbieta Lizak Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Redakcja i korekta: Gabriela Turzańska, Maciej Żemojtel Zdjęcia na okładce: Okł. I – Marina w Hvarze, © Rudy Sulgan | Corbis Okł. IV – Wodospady w Parku Narodowym Krka, © Dwphotos | Dreamstime.com Skład: Edyta Palonek Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publi- kacji w  jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kom- pletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?bevvc6 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie VI • Kup książkę ISBN: 978-83-246-7582-1 Copyright © Helion, 2010 • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność e i k c i w t i l P a r o i z e J m o c . e m i t s m a e r D | k a i n y r p u z C n a m o R © Kaskady pomiędzy jeziorami Kup książkę Poleć książkę b e z r g a Z Galeria Strossmayera Chorwacki Teatr Narodowy m o c . e m i t s m a e r D | i k c i n j e H k e r i M © m o c . e m i t s m a e r D e c i l o k o i b e z r g a Z i | r e t n P v a l s i m o T © z m o c . e m i t s m a e r D | v o s a r k e N l i a h k i M © Katedra Wniebowzięcia NMP Katedra w Zagrzebiu – detal portalu Zamek Trakošcian m o c . e m i t s m a e r D | c i c v o r d u M r i i m d a l V © i c g a y s | m o c . o t o h p k c o t S i © m o c . e m i t s m a e r D | k e m r e S a n a d r o G © Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę www.e-przewodniki.pl www.bezdroza.pl  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z T S U A S Ł O Rijeka Rijeka KrkKrk s. 112 PulaPula CresCres A I A I N E R W Varaždin Varaždin ZAGRZEB ZAGRZEB s. 94 Karlovac Karlovac Sisak Sisak s. 398 W Ę G R Y Virovitica Virovitica s. 422 Našice Našice OsijekOsijek Vukovar Vukovar A I B R E S Senj Senj s. 144 PagPag B O Ś N I A I Zadar Zadar s. 218 KninKnin Szybenik Szybenik Dugi otok Dugi otok H E R C E G O Trogir Trogir SplitSplit s. 270 W I N A BračBrač HvarHvar VisVis M M O O R R Z Z Korčula Korčula Lastovo Lastovo MljetMljet Dubrownik Dubrownik E E A A D D R R I I A A T T YCKI E YCKI E Rozdział IV Zwiedzanie kraju Chorwacja to kraj o dwóch twarzach. Pierwsza z nich, znana z folderów i witryn biur podróży, to słoneczna kraina, której głównymi atutami są czyste i ciepłe morze, piękne plaże i malownicze wyspy. Druga twarz, ta mniej znana, to serce kraju, nie- słusznie traktowane przez turystów po macoszemu. Niesłusznie – bo także środ- kowo-wschodnia część Chorwacji oferuje przybyszom ciekawe zabytki i atrakcje przyrodnicze. To kraina pięknych wzgórz i rozległych równin, gdzie można prawdzi- wie odpocząć, z dala od tłumów, których w sezonie pełne są nadmorskie kurorty. Poniższy rozdział zawiera informacje przydatne podczas podróżowania po Chor- wacji. Cały kraj został podzielony na regiony wyznaczone w oparciu o kryteria histo- ryczno-geografi czne. Miejscowości w obrębie regionów zostały posegregowane alfabetycznie, co powinno ułatwić odszukanie odpowiedniej nazwy. Opis każdego regionu poprzedzono schematyczną mapą z zaznaczonymi na niej miastami, które uwzględniono w przewodniku oraz kilkoma najcenniejszymi zabytkami znajdują- cymi się na danym terenie. W każdym regionie szczegółowo przedstawiono atrakcje najciekawszych chor- wackich miejscowości: muzea, galerie, kościoły, pozostałości rzymskie, weneckie, które w wielu wypadkach są prawdziwymi perłami architektury i kultury. Opisa- no tu również atrakcje przyrodnicze danego terenu i dołączono ciekawostki doty- czące regionalnych zwyczajów, strojów, kuchni i imprez kulturalnych. Dodatkowo przybliżona została historia wielu ciekawszych miejsc, przy czym część informacji dotyczy wybitnych postaci i ważnych wydarzeń, bez znajomości których trudno byłoby zrozumieć dzieje i współczesność Chorwacji. Znaczną część rozdziału zajmują informacje praktyczne, które mają za zadanie ułatwić wszystkim podróżującym odnalezienie się w nowym miejscu. Są to adresy i telefony ważniejszych instytucji, informacje dotyczące noclegów, zaopatrzenia, pomocy medycznej, komunikacji itp. Przy opisach większych miast dodatkowo podano możliwości zwiedzenia ciekawszych obiektów w okolicy. j t c e o r P S G I . c a r p O  u u j j a a r r k k e e i i n n a a z z d d e e i i w w Z Z 93 92 Regiony Chorwacji Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę www.bezdroza.pl Zagrzeb i okolice Stolica Zagrzeb (Zagreb)  Liczba mieszkańców: 800 tys.; \+385 1  Galeria Strossmayera (s. ) – Baščanska ploča (zabytek głagolicki)  Galeria Sztuki Naiwnej (s. ) – kolekcja dzieł chorwackich prymitywistów  Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (s. ) – wspaniały zabytek architektury sakralnej, strzelista budowla o dwóch wysokich na  m wieżach, wzorowana na francuskim gotyckim kościele św. Urbana w Troyes; w ołtarzu tryptyk Albrechta Dürera  Kościół św. Marka (s. ) – zabytek z XIII w.  Medvedgrad (s. ) – wzgórze z ruinami średniowiecznego zamku  Mirogoj (s. ) – zabytkowy cmentarz  Muzeum Archeologiczne (s. ) – kolekcja mumii egipskich i greckich waz  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z Medvegrad MUZEUM ARCHEOLOGICZNE Donji Grad wzgórze Medvegrad CMENTARZ MIROGOJ KATEDRA WNIEBOWZIĘCIA NMP Gornji Grad GALERIA STROSSMAYERA Zagrzeb to stolica i zarazem największe miasto Chorwacji. Usytuowane w głębi kraju, z dala od morza, podobne bardziej do Wiednia i Budapesztu w niczym nie przypomina kamiennych adriatyckich miejscowości z nadmorskimi promenada- mi, po których można spacerować w cieniu palm. Jest to miasto pełne życia, które koniecznie trzeba zobaczyć. Zagrzeb ma długą i barwną historię, wspaniałe zabytki i muzea, zadbane centrum z mnóstwem różnorodnych lokali. Swoim gościom pokazuje dwie różne twarze: mia- sta historycznego, dostojnego i starego (w 1994 r. Zagrzeb obchodził swoje 900. uro- dziny), oraz nowoczesnej metropolii z dobrze rozwiniętą infrastrukturą, pięknymi hotelami, licznymi obiektami sportowymi i halami targowymi. Niestety baza noc- legowa wciąż pozostawia tu wiele do życzenia: propozycja hoteli skierowana jest raczej do przybyszy z zasobnym portfelem, dlatego trudno spotkać tu np. turystów z plecakami. Stolica Chorwacji często gości u siebie międzynarodowe targi. Przebywając tutaj, warto skorzystać z bogatej oferty muzealnej miasta, ale moż- na też potraktować Zagrzeb jako miasto wypoczynkowe – wolny czas spędzając na spacerach w pięknych parkach, na deptakach i innych urokliwych zakątkach stoli- cy nad Sawą. 95 s. 112 s. 398 s. 422 s. 144 s. 218 j t c e o r P S G I . c a r p O Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z a i r o t s i H 96 Historia Pierwsza osada na miejscu dzisiejszego Zagrzebia powstała najprawdopodobniej na wschodnim brzegu potoku Medve- ščak, między wzgórzami Kaptol i Gradec (obecnie ulica Tkalčićeva). Początkowo była to osada ilirska. Jednak już na prze- łomie VIII i IX w. żyli tu Słowianie, któ- rzy na wzgórzach budowali fortyfi kacje i świątynie. W  r. król węgierski Ladi- slas założył na Kaptolu diecezję. W  r. zbudowano tutaj katedrę, która została prawie doszczętnie zniszczona przez atak Mongołów w  r. Spustoszyli oni Kap- tol, a w zrujnowanej katedrze urządzili stajnię dla swoich koni. Nowe, dobrze ufortyfikowane osiedle powstało na wyższym wzniesieniu Gradec. Węgierski król Bela, chcąc zachęcić osadników do zamieszkania w tym miejscu, wydał edykt nadający Gradecowi rangę miasta królew- skiego z licznymi przywilejami podatko- wymi dla mieszkańców. Spowodowało to napływ do miasta rzemieślników nie- mieckich. Stara osada na wzgórzu Kaptol nadal pozostawała w rękach kościelnych. W ten sposób utworzyły się dwie, blisko siebie położone miejscowości, w jednej z nich dominował kler, w drugiej – ludzie pracujący, głównie rzemieślnicy. Z czasem Gradec i Kaptol zaczęły ze sobą rywalizo- wać. Głównymi powodami sporów były problemy dotyczące podatków, docho- dów i terminów targów oraz własności młynów. Dramatycznym incydentem było wyklęcie Gradeca przez biskupa z Kaptolu i odmówienie udzielania komunii miesz- kańcom miasta, którzy, w ramach rewan- żu, spalili Kaptol. Pamiątką tego konfl iktu Kup książkę www.e-przewodniki.pl www.bezdroza.pl jest uliczka nosząca do dziś nazwę Krvavi most. W średniowieczu w tym miejscu znajdował się most nad potokiem Medve- ščak, na którym odbyły się najbardziej zagorzałe walki zagrzebskiego patrycja- tu z przedstawicielami zakonników. Kłót- nie zawieszano jedynie na czas trwania targów, gdy do miasta przybywało wie- lu rzemieślników, a wraz z nimi – dużo pieniędzy. Odbywało się to jednak tylko trzy razy do roku i trwało około dwóch tygodni (targi nazywały się: Kermis, targ św. Małgorzaty i targ św. Marka). W . poł. XV w. biskupi Zagrzebia w związku z coraz większym zagrożeniem ataku ze strony Turków byli zmuszeni ufortyfi kować Kaptol. Wrogowie stacjo- nowali zresztą bardzo blisko – nad rzeką Sawą, zaledwie kilka kilometrów od mia- sta, tam gdzie dziś znajduje się „sypial- nia” stolicy – dzielnica Novi Zagreb. Turcy wkrótce zajęli większą część regionu, ale dzięki fortyfi kacjom oba wzgórza pozo- stały nietknięte. Na początku XVII w., aby ułatwić sobie życie w obliczu wspólnych zagrożeń, dwa wzgórza połączyły się, dając począ- tek dzisiejszemu Zagrzebiowi. Dalsze losy miasta nie były jednak łatwe. Choć była to formalna stolica Chorwacji, pod zarządem utrzymywała jednak niewielki obszar. Znaczna część regionu znajdo- wała się pod kontrolą Turków. W . poł. XVII w. z powodu podbojów tureckich obszar Chorwacji zmniejszył się z około  tys. km do , tys. km. Zagrzeb w tym czasie nękały liczne pożary (, , , ) oraz epide- mie (, ). Miasto tak podupadło, że w  r. stolica państwa została na dwa- dzieścia lat przeniesiona do Varaždina. Pod koniec XVIII w. żyło w nim niecałe trzy tysiące ludzi. Z upadku Zagrzeb zaczął się podnosić dopiero za rządów Habsburgów. Został odbudowany i ponownie stał się mia- stem handlowym, w którym odbywały się targi, ponadto nastąpił okres gwał- townego rozwoju przemysłu, szczegól- nie sukienniczego. W parze z rozwojem przemysłowym szedł rozwój cywilizacyj- ny. Do XIX w. Zagrzeb stał się ośrodkiem kulturalnym, naukowym oraz ważnym węzłem komunikacyjnym. W  r. zbu- dowano linię kolejową przez Słowenię do Wiednia, a osiem lat później drugą – łączącą Zagrzeb z Budapesztem. Komu- nikacja miejska powstała w  r. Były to tramwaje ciągnięte przez konie, które w  r. zastąpiono elektrycznymi. Przełom XVIII i XIX w. to także czasy powstawania w Zagrzebiu pięknej archi- tektury. Budowano wówczas nowe osie- dla, secesyjne pałace i budynki użytecz- ności publicznej. Z Wiednia przybywali do Zagrzebia najwięksi ówcześni architekci – Herman Helmer i Ferdinand Fellner. Po I wojnie światowej Trójjedyne Kró- lestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji ze stolicą w Zagrzebiu weszło w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Sło- weńców, a później Królestwa Jugosła- wii. Powstawały wówczas w Zagrzebiu kolejne dzielnice, głównie robotnicze. Wiosną  r. hitlerowskie wojska bez jednego strzału zajęły miasto. W tym momencie dla miasta zaczęły się czasy państwa faszystowskich ustaszy pod Poleć książkę Kup książkę wodzą Ante Pavelicia – Niezależne- go Państwa Chorwackiego (Nezavisna Država Hrvatska). Zagrzeb stał się stoli- cą tego państwa, jednak znaczna część mieszkańców sympatyzowała z par- tyzantami dowodzonymi przez Josipa Broza-Tito. Po wojnie było to drugie po Belgradzie miasto w Jugosławii, a po uzy- skaniu niepodległości przez Chorwację w  r. – jej stolica, która obecnie szyb- ko się powiększa. Napływają tutaj Chor- waci z całego kraju, a nawet spoza jego granic, gdyż jako najbardziej uprzemy- słowiony i największy ośrodek regionu proponuje jego mieszkańcom najwięcej możliwości znalezienia zatrudnienia. Zagrzeb to dzisiaj metropolia Chorwa- tów i jak w każdej metropolii trudno tu dzisiaj spotkać prawdziwych purgerów (tak nazywa się mieszkańców Zagrzebia z dziada pradziada). Więcej jest ludno- ści napływowej – Chorwatów z Dalma- cji, Slawonii, Hercegowiny, Bośni, Chor- wackiego Zagórza. Także coraz więcej cudzoziemców przyjeżdża do Zagrzebia na studia i do pracy. Miejsca, które warto zobaczyć Zwiedzanie Zagrzebia nie jest trudne, ponieważ większość ciekawych obiek- tów i muzeów znajduje się w niewielkiej odległości od siebie. Centrum miasta składa się z trzech położonych blisko siebie dzielnic usytuowanych na róż- nych poziomach, co znacznie ułatwia orientację. Dwie z nich to historyczne i pełne zabytków Gradec i Kaptol, któ- re razem tworzą tzw. Gornji Grad, czyli Górne Miasto. U ich stóp, z południowej Poleć książkę  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z ć y z c a b o z o t r a w e r ó t k , a c s j e i M 97  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z ć y z c a b o z o t r a w e r ó t k , a c s j e i M 98 strony, ulokował się bardziej współcze- sny Donji Grad (Dolne Miasto). Wszędzie można dojść pieszo, choć dodatkową atrakcją jest podróż naziemną kolejką linową kursującą co  minut między Donjim Gradem a Gradecem w godz. .–. (przejazd trwa niecałą minu- tę i kosztuje  HRK). Oferowana jest również możliwość natychmiastowego odjazdu w cenie  HRK. Z ulicy Tomićevej – przecznicy Ili- cy, głównej ulicy miasta – można wje- chać wspomnianą kolejką na Gradec. Gdy już z niej wysiądziemy, pierwszym obiektem, który napotkamy, jest wieża Lotrščak (› w sezonie wt.–nd. .– .; (cid:279)  HRK dorośli,  HRK studenci i dzieci). Zbudowana w XIII w. na planie kwadratu, stanowi obecnie pozostałość miejskich fortyfi kacji, które miały chro- nić południową bramę miasta. Można z niej zobaczyć bardzo ciekawą panora- mę Zagrzebia. Według legendy w pewne wiosenne południe, gdy wojska tureckie stacjonowały po drugiej stronie Sawy, wystrzelono z niej kulę armatnią. Kula trafi ła wprost w nadziewanego koguta, którego na obiad zamówił Hasan-pa- ša Predojević, dowódca Turków. Głod- ny, przestraszony i rozdrażniony paša natychmiast nakazał swoim żołnierzom zwijać namioty i odjechał w stronę Sisa- ka. Do dzisiaj na pamiątkę legendarnego wydarzenia codziennie o godzinie . z wieży jest wystrzeliwana armatnia kula – znajdując się w okolicy, trzeba w połu- dnie uważać na potworny huk, który może porządnie przestraszyć, zwłaszcza w porównaniu z ciszą znajdującego się tu Kup książkę www.e-przewodniki.pl www.bezdroza.pl parku. Jeżeli przejdziemy się spacerową alejką w kierunku katedry, miniemy kil- ka ławek, z których roztacza się piękny widok na panoramę miasta. Na jednej z ławek siedzi... Antun Gustav Matoš – chorwacki pisarz i poeta epoki moder- nizmu, przedstawiciel szalonej bohemy artystycznej. Tuż na wschód od wieży Lotrščak stoi pojezuicki, barokowy kościół św. Kata- rzyny (crkva svete Katarine), wzniesiony w latach –. Historia go nie oszczę- dzała – był niszczony przez pożary i trzę- sienie ziemi. Wewnątrz można podziwiać wspaniałe iluzjonistyczne malarstwo ołtarza z  r. oraz stiukowe dekoracje z lat . XVIII w. Na XVIII-wiecznych malo- widłach sklepienia nawy przedstawione są sceny z życia św. Katarzyny. Blisko kościoła św. Katarzyny po jego północnej stronie znajduje się Jezuitski trg. Co roku na przełomie lipca i sierpnia odbywa się tutaj Międzynarodowy Festi- wal Folklorystyczny, na który zjeżdżają zespoły z całego świata i z poszczegól- nych regionów Chorwacji. Skręcając tu w uliczkę biegnącą w kierunku zachodnim, dochodzimy do Muzeum Sztuki Naiwnej (Muzej naivne umjetnosti; ul. Čirilometod- ska ; \ +  ; / info@hmnu. org, http://www.hmnu.org; › wt.–pt. .–., sb.–nd. .–.). Gale- ria mieści się w ładnym, XVIII-wiecznym pałacyku i zawiera kolekcję ponad tysiąca prac. Zobaczyć tu można najciekawsze dzieła słynnych chorwackich malarzy prymitywistów (opis tego nurtu sztu- ki przy opisie Koprivnicy), a także kil- ka prac Nikifora. Na szczególną uwagę zasługują: Autoportret Ivana Generali- cia, Kogut w płomieniach Ivana Večena- ja czy obraz w stylu Boscha – Chrystus Mija Kovačicia. Idąc ulicą Čirilometodską na północ, dotrzemy do najważniejszego miejsca na Gradecu – placu św. Marka (Mar- kov trg). Przy tym prostokątnym placu stoi kilka budowli świadczących o jego dawnej świetności. Z daleka już widać najciekawszy obiekt – nieduży kościół św. Marka (crkva svetog Marka) z kolo- rowym dachem, na którym widnieją dwa duże herby: Chorwacji i Zagrzebia. Zdobienia te pochodzą z  r. Sama świątynia została wzniesiona w XIII w. W tych czasach, właśnie w dniu św. Mar- ka, odbywał się tutaj coroczny targ, na który zjeżdżali chłopi i kupcy z okolicy. Najstarszym zachowanym fragmentem kościoła jest południowe romańskie okno (XIII w.). Z XIV stulecia pochodzi gotycki portal, ozdobiony piętnastoma rzeźbami. Wewnątrz kościoła, w którym panuje typowy dla gotyckich świątyń tajemniczy nastrój, znajdują się wspa- niałe fi gury dłuta Ivana Meštrovicia. Na szczególną uwagę zasługuje Matka Boska przedstawiona jako chorwacka chłopka. Oryginalna dzwonnica została zniszczona podczas trzęsienia ziemi w  r., obecna to rekonstrukcja. Po wschodniej stronie placu znajduje się siedziba chorwackiego parlamentu (Sabor), wzniesiona w  r. na miejscu barokowych budowli z XVII i XVIII w. To właśnie tutaj w  r. z balkonu tego niepozornie wyglądającego piętrowego budynku w stylu secesyjnym, ogłoszono Poleć książkę Kup książkę  Kościół św. Marka, rys. W. Kwiecień-Janikowski niepodległość Chorwacji i zerwanie więzi z Austro-Węgrami. Z zachodniej strony placu św. Marka znajduje się Pałac Bana (Banski dvori), który pełni dzisiaj funkcję siedziby pre- zydenta państwa. Składa się z dwóch barokowych piętrowych rezydencji i pierwotnie był miejscem urzędowania chorwackich banów, czyli namiestników króla. Podczas ostatniej wojny, w paź- dzierniku  r., wojska jugosłowiańskie zbombardowały go, z nadzieją trafi enia ówczesnego prezydenta Franja Tuđjma- na. Był to tym samym jeden z nielicznych – zaledwie kilku – obiektów w Zagrze- biu, które w czasie tej wojny stały się celem jugosłowiańskiej armii. Obecnie pałac jest atrakcją turystyczną: w sezonie w każdą sobotę i niedzielę w południe odbywa się tu widowiskowa ceremonia zmiany warty. Tuż na północ od placu znajduje się Muzeum Ivana Meštrovicia (ul.  Mle- tačka ; \ +  ; / ljiljana. Poleć książkę  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z ć y z c a b o z o t r a w e r ó t k , a c s j e i M 99  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z ć y z c a b o z o t r a w e r ó t k , a c s j e i M 100 cerina@fi m.hr; › wt.–pt. .–., sb.–nd. .–.; (cid:279) dorośli  HRK, studenci i dzieci  HRK, dzieci do lat  bezpłatnie). Muzeum mieści się w XVII- -wiecznym domu, w którym mieszkał i pracował w latach – ten słynny artysta. Można tutaj zobaczyć kolekcję rzeźb i rysunków o tematyce religijnej i filozoficznej (Meštrović był zafascy- nowany buddyzmem). Są też portrety, autoportrety i kilka aktów. Warto też odwiedzić znajdujące się na południowy zachód od rynku Muzeum Historyczne Chorwacji (Hrvatski povjesni muzej; ul. Matoševa ; \ +  ; / hismus@hismus.hr, http://www. hismus.hr; › pn.–pt. .–., sb.– nd. .–.; (cid:279) dorośli  HRK doro- śli, dzieci i studenci  HRK). Odbywają się w nim tymczasowe wystawy poświęcone dziejom i losom Chorwacji. Przy ulicy Demetrova  ulokowane jest Muzeum Przyrodnicze (Prirodoslovni muzej; \ +  ; / http://www. hpm.hr; › wt., śr., pt. .–., czw. .–., sb. .–., nd. .– .; (cid:279) dorośli  HRK, dzieci i studenci  HRK, dzieci do  lat bezpłatnie). Moż- na tu zobaczyć okazy fauny i fl ory (oraz poznać dzieje ich rozwoju) z różnych części kraju. Idąc na północny wschód ulicą Deme- trovą, dojdziemy do ulicy Opatickiej. Pod nr.  znajduje się tu muzeum miejskie (Muzej grada Zagreba; \ +  ; / muzej-grada-zagreba@mgz.hinet.hr; › wt., śr., pt. .–., czw. .– ., sb. .–., nd. .–.; (cid:279) dorośli  HRK, dzieci i studenci  Kup książkę www.e-przewodniki.pl www.bezdroza.pl HRK, dzieci do  lat bezpłatnie). Budy- nek, w którym dziś mieści się muzeum, pochodzi z XVII w., początkowo znajdo- wał się w nim klasztor klarysek. Ekspo- zycja dotyczy historii, kultury i sztuki miasta, a jednym z ciekawszych ekspo- natów jest makieta średniowiecznego Gradeca. Idąc z Gradeca na Kaptol, nieopo- dal Markov trgu, musimy przejść przez Kamienną Bramę (Kamenita vrata). Prowadzi do niej ulica Kamenita. Brama pochodzi z XIII w. Na zachodniej ścia- nie znajduje się rzeźba Dory – bohater- ki XVIII-wiecznej powieści historycznej (Córka złotnika Augusta Šenoi), która miała mieszkać z ojcem nieopodal tejże bramy. Dzisiaj w bramie znajduje się rów- nież obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem uważany za cudowny. Według legendy w  r. pożar zniszczył drewnianą wów- czas bramę, lecz obraz pozostał nietknię- ty. Jest to malowidło nieznanego malarza z XVII w. Według miejscowych przesądów nie należy przez bramę przechodzić środ- kiem, gdyż wróży to nieszczęście, trzeba natomiast przemykać się bokiem, między jej ścianą, a bocznym słupkiem. Obser- wując przechodniów łatwo zauważyć, że większość faktycznie unika przejścia przez sam środek bramy. Przy Kamiennej Bramie znajduje się najstarsza chorwacka apteka (czynna do dzisiaj), a vis á vis niej stoi słup hańby, do którego w średniowieczu przywiązy- wano niewierne żony. Za Kamienną Bramą kończy się Gradec. Schodząc po schodkach, mijamy pomnik św. Jerzego walczącego ze smokiem i dochodzimy do ulicy Tkalčicievej, pod którą płynie potok Medveščak. Jest to najbardziej popularny deptak w Zagrze- biu. Od średniowiecza Tkalča (jak tę ulicę popularnie nazywają mieszkańcy chor- wackiej stolicy) stanowi trzecią i nieod- łączną część miasta. Bo tak jak Kaptol był dzielnicą kleru, a Grič dzielnicą patrycjatu i szlachty, tak Tkalča była i jest ulicą ludu. W latach . XX w. planowano zburzyć tę dzielnicę z powodu krytycznego stanu budynków, które dosłownie sypały się ze starości. Na szczęście znaleziono fundu- sze i stworzono program odbudowy tej najciekawszej chyba w Zagrzebiu ulicz- ki. Dzisiaj wszyscy, którzy chcą spotkać jakąś znaną osobistość Zagrzebia lub po prostu swoich znajomych, powinni wybrać się na Tkalčę. Szczególnie wie- czorem, kiedy życie na tej ulicy dopiero się zaczyna, a kafejki kuszą urokliwymi wnętrzami i znakomitą kawą (w cenę niestety wliczone jest też korzystanie ze szczególnej atmosfery tego miejsca). Mniej więcej w połowie ulicy Tkalčicievej stoi na trawniku pomnik kobiety. Wyglą- da jakby przechadzała się ulicą i wymija- ła spacerowiczów. Jest to pomnik pisarki Mariji Jurić Zagorki, autorki historycz- nych powieści o Zagrzebiu. Na samym szczycie Tkalčy wybudowano niedaw- no nowoczesny kompleks handlowo- rozrywkowy, kontrastujący mocno ze starymi, malutkimi sklepikami tej czę- ści miasta. Idąc w lewo (na wschód) od ulicy Tkalčicievej dojdziemy do najbardziej znanego w mieście targowiska Dolac. Działalność handlowa prowadzona jest Poleć książkę Kup książkę Petrica Kerempuh Jest to legendarna postać ściśle związa- na z historią Chorwacji, a zwłaszcza z Za- grzebiem i Chorwackim Zagórzem. Krążą o nim rozmaite legendy. Przedstawia się go w chłopskim stroju charakterystycz- nym dla Chorwackiego Zagórza – w lnianej, białej koszuli, wełnianej, sznurowanej ka- mizelce, szerokich białych spodniach i ka- peluszu przybranym pawim piórem. Jest to postać, która, wykorzystując liczne fortele i spryt, ciągle próbuje uratować chorwacki naród z historycznych opresji. Podobno po raz pierwszy zjawił się, gdy odbudowywa- no zagrzebską katedrę. Wówczas w prze- myślny sposób zdobył pieniądze na budo- wę katedry od bogatych, ale niechętnych do dzielenia się szlachciców. Przygody Petricy Kerempuha rozsławił Miroslav Krleža w pisanych dialektem kajkawskim (typowym dla Zagrzebia i Chorwackiego Zagórza) Balladach Petri- cy Kerempuha.  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z ć y z c a b o z o t r a w e r ó t k , a c s j e i M tu przede wszystkim przed południem, potem zostają tylko śmieci. Główne dni targowe to piątek i sobota. Można tutaj kupić między innymi typowy dla regio- nu żółty i lekko słodkawy chleb z mąki kukurydzianej (kukuruzni kruh). Na pół- noc od Dolacu znajduje się ulica Opato- vina, która w godzinach przedpołudnio- wych zmienia się w targ kwiatowy. Przy tej ulicy stoi pomnik Petricy Kerempu- ha, legendarnego bohatera ludowego. Ulica Opatovina biegnie wzdłuż daw- nych murów obronnych miasta, a stoją- ce przy niej kamienice pochodzą głów- nie z XVIII w. Głównym miejscem na Kaptolu jest obszerny plac, przy którego wschodniej Poleć książkę 101  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z ć y z c a b o z o t r a w e r ó t k , a c s j e i M 102 stronie stoi katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (katedrala Marijina Uznesenja), do niedawna pod wezwaniem św. Stefana. Pierwotnie stała tu romańska świątynia z  r., ale zniszczyli ją Tatarzy podczas najaz- du w  r. Dzisiejszą budowlę wznie- siono w . poł. XIII w. na wzór gotyckie- go kościoła św. Urbana we francuskim Troyes. Od tego czasu świątynia była wielokrotnie przebudowywana, a XIII- -wieczne gotyckie freski zachowały się tylko w zakrystii. Ostatniej przebudowy dokonano po trzęsieniu ziemi w  r., na przełomie XIX i XX stulecia. Wówczas katedra otrzymała obecny, neogotycki kształt wraz z fasadą, w której wyróżnia się portal i rozeta. Dwie katedralne dzwon- nice mierzą po  m. Wnętrze katedry z wysokimi sklepieniami również warte jest uwagi. Na ścianie frontalnej z prawej strony, obok wejścia, znajduje się napis w tak charakterystycznej dla chorwac- kiej kultury głagolicy. W bocznym ołta- rzu można obejrzeć tryptyk autorstwa Albrechta Dürera, ciekawy jest także gro- bowiec kardynała Alojzije Stepinaca, kano- nizowanego jesienią  r. w czasie wizy- ty papieża Jana Pawła II. Grobowiec został wykonany przez Ivana Meštrovicia. Na wschód od świątyni stoi samotna wieża. To fragment fortyfi kacji Kaptolu z XV w. Na północ od katedry wznosi się XVIII-wieczny Pałac Arcybiskupi. Działa w nim muzeum (› pn.–sb. .–.), mieszczące wystawę poświęconą błogo- sławionemu kardynałowi Alojzemu Ste- pinacy. W pobliżu znajduje się założony jeszcze w XIX w. park Ribnjak, w którym Kup książkę www.e-przewodniki.pl www.bezdroza.pl można odpocząć wśród zieleni po kilku- godzinnym zwiedzaniu Zagrzebia. U stóp Gradeca i Kaptolu, od stro- ny południowej, rozciąga się nowsza część miasta, która ze względu na swo- je usytuowanie poniżej Gornjego Gra- du nazywana jest Donji Grad (Dolne Miasto). W jej zabudowie wyróżniają się gmachy użyteczności publicznej z przełomu XIX i XX w., przeważnie w stylu klasycystycznym i art nouveau. Najciekawsze dla turystów są tu muzea, z których niektóre otoczone są wartymi odwiedzenia założeniami parkowymi, w których przyjemnie odpoczywa się od monumentalnej zabudowy i skwaru dnia, jaki, szczególnie latem, w Zagrze- biu może być dokuczliwy. Centrum Donjiego Gradu, a równo- cześnie rynek i główny plac Zagrzebia, stanowi Trg bana Josipa Jelačića. Znaj- duje się on około  m na południowy zachód od katedry. Plac ten ma kształt wydłużonego prostokąta, w jego centrum stoi pomnik XIX-wiecznego bana Josipa Jelačića, który na czele Chorwatów toczył walki o niepodległość Chorwacji i zlikwi- dowanie madziaryzacji, która za jego cza- sów najdotkliwiej dawała się Chorwatom we znaki. Konny pomnik bana pochodzi z  r. i stał na placu do roku , kie- dy usunięto go na rozkaz Tity. Ponow- nie pojawił się tu w  r., gdy Chorwa- cja ogłosiła niepodległość. Przed wojną pomnik bana stał z drugiej strony rynku, dzięki temu bohater w sposób symbolicz- ny godził szablą w kierunku północnym (w Austro-Węgry), obecnie jest ustawiony w drugą stronę i, jak mawiają miejscowi, wygraża szablą współczesnemu wrogo- wi Chorwacji, który w  r. nadszedł od strony południowo-wschodniej. Pomnik bana to także najbardziej popularne miej- sce spotkań mieszkańców Zagrzebia. Często na odchodnym mówią sobie oni „Vidimo se pod repom!” („Do zobaczenia pod ogonem!”), co oznacza, że kolejne spotkanie nastąpi pod konnym pomni- kiem Jelačicia. Większość budynków przy placu pochodzi z XIX w., na domu z nr.  znajdują się zdobienia wykonane przez Ivana Meštrovicia. We wschodniej części rynku znajduje się fontanna, która także, podobnie jak pomnik bana Jelačića, ma dla mieszkańców Zagrzebia znaczenie symboliczne. Jest to Manduševac, do któ- rego przechodnie wrzucają na szczęście drobne monety. Nazwa Zagrzeb według legendy pochodzi od słów wodza jedne- go z plemion słowiańskich, które przybyły na miejsce dzisiejszego miasta. Powiedział on wówczas do kobiety o imieniu Man- da: „Zagrebi, Mandušo!” (zagrebi znaczy ‘zaczerpnij’). Wówczas to Manda wykopała w ziemi zagłębienie, z którego wytrysnęło źródełko i dlatego właśnie tutaj zdecydo- wano się założyć osadę. Od Trgu bana Josipa Jelačića na połu- dnie biegnie ulica Praška. Można nią dojść do Muzeum Archeologicznego (Arheološki muzej; Trg Nikole Šubića Zrinskog ; \ +  , ; / amz@amz.hr, http://www.amz.hr; › wt., śr., pt. .–., czw. .–., sb.–nd. .–.; (cid:279) dorośli  HRK, dzieci i studenci  HRK, dzieci do  lat bezpłatnie). Można tutaj zobaczyć bar- dzo ciekawą wystawę eksponatów od Poleć książkę Kup książkę czasów prehistorycznych po średnio- wiecze. Szczególnie warta uwagi jest kolekcja egipskich mumii i greckich waz, z których mieszkańcy Zagrzebia są bardzo dumni. W muzeum znajduje się również zbiór monet, na który składa się ok.  tys. sztuk i w związku z tym uważany jest za największy w Europie. Na dziedzińcu znajdują się fragmenty rzymskich budow- li z V–IV w. p.n.e. oraz niewielka, bardzo ładnie położona (w centrum, a jednak z dala od zgiełku) kawiarnia. Po wschodniej stronie ulicy Praškiej zaczyna się ciąg trzech parków (Trg Nikole Šubića Zrinskog, Strossmajerov trg, Trg kralja Tomislava). Spacerując tymi parkami na południe, dojdzie się aż do dworca kolejowego. Wcześniej jednak, przy ulicy Hebranga , natknie- my się na Galerię Sztuki Współczesnej (Galerija suvremene umjetnosti; \ +  , ; / info@modgal.t- com.hr, http://hvm.mdc.hr/moderna- galerija; › wt.–pt. .–., sb.–nd. .–.; (cid:279) dorośli  HRK, dzieci i stu- denci  HRK, dzieci do  lat bezpłatnie). Znajdują się tu głównie dzieła chorwac- kich artystów tworzących w XIX i XX w. – m.in. Mihanovića, Bukovaca i Račića. Łącznie w zbiorach galerii znajduje się około  tys. eksponatów. Galeria Strossmayera (Strossmaye- rova galerija; Trg Zrinjskog ; \ +  , ; / sgallery@hazu.hr; › wt. .–., śr.–pt. .–., sb.–nd. .–.; (cid:279) dorośli  HRK, dzieci i studenci  HRK, dzieci do  lat bezpłatnie). Galeria znajduje się na pię- trze budynku Chorwackiej Akademii Poleć książkę  u j a r k e i n a b z e d z e r g i w a Z Z ć y z c a b o z o t r a w e r ó t k , a c s j e i M 103
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Chorwacja. W kraju lawendy i wina. Wydanie 6
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: