Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00169 002839 20665765 na godz. na dobę w sumie
Łódzkie biblioteki publiczne. Czas zmian, czas wyzwań - ebook/pdf
Łódzkie biblioteki publiczne. Czas zmian, czas wyzwań - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 142
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8142-669-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> socjologia
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).

Biblioteki publiczne są ważnym składnikiem sektora instytucji kultury, ponieważ oferują mieszkańcom nieodpłatny dostęp do wiedzy i zasobów informacyjnych. Ich działalność wpisuje się w szerszy, międzynarodowy kontekst, polegający na takiej organizacji sieci bibliotek, która umożliwi zaspokojenie informacyjnych, kulturalnych, edukacyjnych i rozrywkowych potrzeb użytkowników.

Przeprowadzone badania pozwoliły wyłonić najważniejsze czynniki determinujące korzystanie z łódzkich bibliotek publicznych przez mieszkańców, można zaliczyć do nich zarówno czynniki inwestycyjne – zwiększenie liczby kupowanych książek, jak i organizacyjne – dostosowanie budynków do potrzeb osób niepełnosprawnych, promocja, wspólna karta biblioteczna, centralny katalog. Wnioski i rekomendacje autorów publikacji znalazły odzwierciedlenie w realizowanej obecnie polityce władz miasta dotyczącej bibliotek.

Projekt badawczy, którego efektem jest prezentowana książka, miał na celu poznanie opinii mieszkańców na temat łódzkich bibliotek publicznych. Autorzy skupili się na najistotniejszych barierach powstrzymujących łodzian przed korzystaniem z bibliotek. Ustalili czynniki wpływające na decyzję respondentów dotyczącą zapisania się do tych placówek i wydajniejszego z nich korzystania. W publikacji przedstawiono uwarunkowania prawne i organizacyjne oraz zadania i funkcje stawiane przed polskimi bibliotekami publicznymi, zwrócono uwagę na środki budżetowe przeznaczane na działalność omawianych instytucji kultury z uwzględnieniem zarówno dotacji, jak i środków obywatelskich. Adresatami monografii są dyrektorzy i pracownicy bibliotek, władze samorządowe, a także studenci i wszyscy zainteresowani tematyką bibliotekarską.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Mariola Antczak, Grzegorz Czapnik, Zbigniew Gruszka – Uniwersytet Łódzki Wydział Filologiczny, Katedra Informatologii i Bibliologii, 90-236 Łódź, ul. Pomorska 171/173 RECENZENT Ewa Głowacka REDAKTOR INICJUJĄCY Urszula Dzieciątkowska REDAKTOR WYDAWNICTWA UŁ Dorota Stępień SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/elenaburn Praca powstała w Katedrze Informatologii i Bibliologii Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Łódzkiego © Copyright by Authors, Łódź 2020 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2020 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.09329.19.0.K Ark. wyd. 6,8; ark. druk. 8,875 ISBN 978-83-8142-668-8 e-ISBN 978-83-8142-669-5 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wstęp ..................................................................................................................................... 1. Uwarunkowania prawne dotyczące funkcjonowania bibliotek publicznych ...... 1.1. Standardy i wytyczne międzynarodowe ............................................................. 1.2. Podstawy prawne funkcjonowania bibliotek publicznych w Polsce ............. 1.3. Zadania i funkcje bibliotek publicznych w Polsce ............................................ 2. Łódzkie biblioteki publiczne w ujęciu organizacyjnym i ekonomicznym .......... 2.1. Struktura organizacyjna łódzkich bibliotek publicznych ................................ 2.2. Dotacje na łódzkie biblioteki publiczne na tle innych miast .......................... 2.3. Łódzki budżet obywatelski a biblioteki publiczne ........................................... 3. Gęstość sieci bibliotek publicznych w Łodzi ............................................................. 3.1. Charakterystyka gęstości sieci łódzkich bibliotek publicznych ..................... 3.2. Odległość biblioteki od miejsca zamieszkania jako czynnik determinujący zapisanie się do placówki ....................................................................................... 4. Łódzkie biblioteki publiczne w opinii mieszkańców miasta: analiza wyników badań ................................................................................................................................. 4.1. Stan badań nad bibliotekami publicznymi Łodzi ............................................. 4.2. Metodyka badań ...................................................................................................... 4.2.1. Przedmiot badań .......................................................................................... 4.2.2. Problemy i cele badawcze ........................................................................... 4.2.3. Metody badań ............................................................................................... 4.2.4. Populacja i próba badawcza ........................................................................ 4.2.5. Udostępnienie kwestionariusza ankiety online ...................................... 4.3. Prezentacja i omówienie wyników badań .......................................................... 4.3.1. Opis docelowej próby badawczej i wiarygodność badań ..................... 4.3.2. Bariery powstrzymujące respondentów przed korzystaniem z biblio- tek publicznych ............................................................................................. 4.3.2.1. Bariery dotyczące zbiorów ........................................................... 4.3.2.2. Bariery dotyczące personelu, organizacji i usług ..................... 4.3.2.3. Bariery dotyczące wnętrza i wyposażenia ................................. 4.3.2.4. Bariery dotyczące lokalizacji i informacji o bibliotekach i ich zbiorach ............................................................................................ 9 13 14 17 18 21 21 27 28 37 37 45 51 52 56 56 56 59 59 63 64 64 70 70 71 72 72 6 Spis treści 4.3.3. Czynniki wpływające na decyzję respondentów dotyczącą zapisania się do biblioteki publicznej lub na polepszenie komfortu korzystania z obecnej oferty. Ocena wagi czynników przez ankietowanych .......... 4.3.3.1. Czynniki dotyczące zbiorów ........................................................ 4.3.3.2. Czynniki dotyczące personelu, organizacji i usług .................. 4.3.3.3. Czynniki dotyczące wnętrza i wyposażenia .............................. 4.3.3.4. Czynniki dotyczące lokalizacji i informacji o bibliotekach i jej zbiorach ..................................................................................... 4.3.3.5. Zróżnicowanie oceny czynników determinujących zapisanie się do biblioteki publicznej lub częstsze korzystanie z niej w grupach według płci i dzielnicy zamieszkania ...................... 4.3.4. Czynniki wpływające na decyzję respondentów dotyczącą zapisania do biblioteki publicznej swoich dzieci ..................................................... 4.3.4.1. Najczęściej i najrzadziej wybierane czynniki wpływające na zapisanie dzieci do biblioteki publicznej ................................... 4.3.4.2. Czynniki dotyczące zbiorów ........................................................ 4.3.4.3. Czynniki dotyczące personelu, organizacji i usług .................. 4.3.4.4. Czynniki dotyczące wnętrz i wyposażenia ................................ 4.3.4.5. Czynniki dotyczące lokalizacji i informacji o bibliotekach i ich zbiorach ................................................................................... 4.3.5. Podsumowanie .............................................................................................. 4.3.5.1. Czynniki wpływające na zapisanie się do biblioteki publicz- nej lub intensywniejsze korzystanie z niej mieszkańców Ło- dzi według najwyższej i wysokiej częstości odpowiedzi ......... 4.3.5.2. Czynniki wpływające na zapisanie się do biblioteki publicz- nej lub intensywniejsze korzystanie z niej mieszkańców Ło- dzi według umiarkowanej częstości odpowiedzi ..................... 4.3.5.3. Czynniki wpływające na zapisanie się do biblioteki publicz- nej lub intensywniejsze korzystanie z niej mieszkańców Ło- dzi według niskiej i najniższej częstości odpowiedzi ............... 4.4. Wnioski końcowe i rekomendacje ....................................................................... 73 73 75 76 78 80 86 87 88 88 89 90 91 92 94 96 98 5. Zmiany w łódzkim bibliotekarstwie publicznym po 2017 roku ............................ 5.1. Proces przygotowawczy ......................................................................................... 5.2. Rejestr wykonanych zadań .................................................................................... 5.2.1. Zadania organizacyjne i inwestycyjne ..................................................... 5.2.2. Zadania promocyjne .................................................................................... 5.3. Ocena zmian w łódzkich bibliotekach publicznych przez pryzmat przepro- wadzonych badań wśród mieszkańców .............................................................. 101 101 102 103 107 112 Spis treści 7 Zakończenie ......................................................................................................................... 115 Bibliografia ............................................................................................................................ 117 Spis wykresów, ilustracji i tabel ........................................................................................ 125 Załącznik. Projekt Pawła Brauna dotyczący działalności Biblioteki Miejskiej w Łodzi .................................................................................................................................. 131 Wstęp Biblioteki publiczne stanowią jeden z najważniejszych elementów syste- mu instytucji kultury. Oferując bezpłatny dostęp do zasobów informacyjnych oraz będąc dostępnymi w najbardziej rozbudowanej sieci, znajdują się najbli- żej potencjalnych i rzeczywistych, zdywersyfikowanych społecznie i demo- graficznie użytkowników. Pełniąc różne funkcje, współczesne biblioteki pu- bliczne są nie tylko wypożyczalniami książek, ale oczekuje się od nich oferty konkurencyjnej względem różnych środków masowego przekazu i mediów, zwłaszcza Internetu, oferującego szybszy, choć nie zawsze lepszy, dostęp do źródeł informacji. Zgodnie z najnowszymi trendami, powinny stwarzać oka- zję użytkownikom do: wzajemnych kontaktów społecznych, korzystania ze wspólnej przestrzeni do spotkań, wspomagania funkcjonowania na rynku pra- cy, zaspokajania potrzeb informacyjnych i kulturowych, integracji i realizacji rozmaitych inicjatyw. Badanie potrzeb i oczekiwań użytkowników bibliotek należy do podstawo- wych zadań każdego naukowca współpracującego z tymi placówkami. Działania z tym związane umożliwiają poznanie i zrozumienie opinii klientów, a co za tym idzie – skuteczniejsze dopracowanie oferty w celu osiągnięcia wyższego pozio- mu ich satysfakcji. Tak też swoją rolę w doskonaleniu pracy bibliotek widzą pra- cownicy naukowi Katedry Informatologii i Bibliologii Uniwersytetu Łódzkiego. Pokłosiem tak pojętej misji jest niniejsza książka. Bezpośrednim powodem zgłę- bienia przez autorów tematyki bibliotek publicznych była postulowana konfron- tacja planowanych przez Urząd Miasta Łodzi zmian z analizą oczekiwań i barier związanych z korzystaniem z tych instytucji przez mieszkańców miasta; wyniki tych badań omówiono w prezentowanej publikacji. Gdy w 2016 roku ukazał się raport Fundacji Normalne Miasto Fenomen, poświęcony łódzkim bibliotekom publicznym, wielu przedstawicieli świata na- uki oraz bibliotekarzy uświadomiło sobie, że to pierwsza tego typu publikacja, w której autorzy przekrojowo przedstawili obraz łódzkiego bibliotekarstwa pu- blicznego. Okazało się, że w niektórych przypadkach utrwala się i powiela nie zawsze pozytywne wzorce. Odnotowane w raporcie spostrzeżenia unaoczniły, że nie wszystkie historycznie i współcześnie podejmowane działania przekłada- ły się na najwyższą skuteczność funkcjonowania prowadzonej w Łodzi sieci bi- bliotecznej. Należy podkreślić, że raport stanowił jedną z ważniejszych inspiracji do zainicjowania reform w łódzkim bibliotekarstwie publicznym i przyczynił się 10 do podjęcia pogłębionych badań w omawianym zakresie przez pracowników Ka- tedry Informatologii i Bibliologii Uniwersytetu Łódzkiego w latach 2017–2018 (zespół w składzie: Mariola Antczak, Grzegorz Czapnik, Zbigniew Gruszka). Oddawana do rąk Czytelników książka składa się z pięciu rozdziałów. W pierwszym przedstawiono uwarunkowania prawne oraz zadania i funkcje pol- skich bibliotek publicznych; charakteryzując je, uwzględniono międzynarodowe standardy i wytyczne wpływające na pracę interesujących nas placówek kultu- ry. Organizacyjne i ekonomiczne ujęcie funkcjonowania łódzkich bibliotek pu- blicznych przeanalizowano w rozdziale drugim; opisano rozwój i strukturę sieci oraz środki budżetowe przeznaczane na pracę tych instytucji z uwzględnieniem zarówno dotacji, jak i finansów obywatelskich. W trzecim rozdziale skoncentro- wano się na szczegółowej charakterystyce łódzkiej sieci bibliotek publicznych, ukazując jej gęstość na tle struktury demograficznej miasta. Dotychczasowym publikacjom na temat łódzkich bibliotek publicznych poświęcono uwagę w rozdziale czwartym. Analiza piśmiennictwa była punk- tem wyjścia do prezentacji i omówienia wyników badań własnych. Obszer- ny raport poprzedziła metodyka badań (scharakteryzowano: przedmiot ba- dań, problemy i cele badawcze, metody badań, próbę badawczą i populację). W konceptualizacji zadań badawczych skupiono się na najistotniejszych barie- rach powstrzymujących mieszkańców Łodzi przed korzystaniem z bibliotek publicznych; wyszczególniono i uporządkowano potencjalne czynniki wpły- wające na ich decyzję o zapisaniu się do nich (ale również ich dzieci) lub polep- szenie komfortu korzystania z już funkcjonującej oferty. Interesujące z punktu widzenia planowanych badań czynniki podzielono na kilka grup: 1) zbiory, 2) organizacja i usługi, 3) personel, 4) wnętrza i wyposażenie, 5) informacja o bibliotece i jej zbiorach, 6) lokalizacja. Ostatni zestaw warunków stanowiły te, na które organizatorzy działalności bibliotek nie mogą mieć wpływu, ma- jące charakter indywidualny, do których zaliczono na przykład: stosunek do czytania czy ilość wolnego czasu użytkowników. Wydzielone grupy znalazły odzwierciedlenie w porządkowaniu zebranego materiału i ułatwiły przejrzyste zaprezentowanie zebranych danych. Rozdział podsumowują wnioski końco- we i rekomendacje. W ostatniej części pracy przeanalizowano zmiany w łódzkim bibliotekar- stwie publicznym po 2017 roku. Przedstawiono dotychczas wykonane zadania organizacyjne, inwestycyjne i promocyjne. Dokonano również ich oceny przez pryzmat rekomendacji, będących pokłosiem zrealizowanych badań. Do osiągnięcia wyznaczonych celów badawczych wykorzystano metody: statystyczną, badań sondażowych i krytycznej analizy literatury przedmiotu (pu- blikacji zwartych, artykułów z czasopism, dokumentów prawnych, w wersjach tradycyjnej i elektronicznej, oraz zapisów w mediach społecznościowych i na stronach internetowych). Na bieżąco prowadzono też konsultacje z przedstawi- cielami środowiska bibliotekarskiego. Wstęp 11 Pracę uzupełniają: bibliografia, spis wykresów, ilustracji i tabel oraz projekt działalności Biblioteki Miejskiej w Łodzi autorstwa Pawła Brauna, któremu przy tej okazji dziękujemy za wyrażenie zgody na publikację tego dokumen- tu. Wyrażamy przekonanie, że zebrane w książce informacje będą użyteczne dla dyrektorów, pracowników, a także przedstawicieli organów prowadzących biblioteki w zakresie unowocześnienia oferty placówek bibliotecznych. Publi- kacja może stanowić nie mniejszą inspirację i kompendium wiedzy dla stu- dentów kierunków bibliotekoznawczych i z zakresu zarządzania instytucjami non-profit. Mariola Antczak Grzegorz Czapnik Zbigniew Gruszka Wstęp 1. Uwarunkowania prawne dotyczące funkcjonowania bibliotek publicznych Biblioteki publiczne to w Polsce ważne ogniwo łączące społeczeństwo ze światem kultury i nauki. Zacznijmy zatem rozważania od definicji „bibliotek pu- blicznych”, aby następnie przejść do polskich i międzynarodowych wytycznych oraz dokumentów legislacyjnych, według których funkcjonują interesujące nas placówki. Jedną z najczęściej cytowanych charakterystyk „bibliotek publicznych” za- mieszczono w pracy dotyczącej wytycznych IFLA1/UNESCO dla tychże biblio- tek. Podano tam, że: Biblioteka publiczna jest organizacją ustanowioną, utrzymywaną i finansowa- ną przez społeczność za pośrednictwem władz lokalnych, regionalnych, naro- dowych lub poprzez inną formę organizacji społecznych; zapewnia dostęp do wiedzy, informacji i wytworów myśli ludzkiej poprzez szeroką gamę zasobów oraz usług i jest jednocześnie dostępna dla wszystkich członków społeczności bez względu na rasę, narodowość, wiek, płeć, religię, język, stan zdrowia (np. niepełnosprawność), status ekonomiczny czy pracowniczy i posiadane wy- kształcenie (Gill, 2002, s. 19). We wcześniejszym dokumencie, równie ważnym z punktu widzenia rozwo- ju bibliotek i mającym charakter prekursorski – Manifeście bibliotek publicznych z 1994 roku, czytamy: Biblioteka publiczna, będąc lokalnymi „wrotami do świata wiedzy”, oferuje podstawowe warunki konieczne dla kształcenia ustawicznego, samodzielnego podejmowania decyzji i rozwoju kulturalnego osób i grup społecznych. […] Biblioteka publiczna stanowi lokalny ośrodek informacji, udostępniający od ręki swym użytkownikom materiały i informację z różnych dziedzin wiedzy. Usługi biblioteki publicznej są dostarczane na zasadzie równego dostępu dla 1 IFLA: The International Federation of Library Associations and Institutions – Mię- dzynarodowa Federacja Stowarzyszeń i Instytucji Bibliotekarskich (www.ifla.org). Ta najwięk- sza na świecie organizacja skupiająca głównie bibliotekarzy i biblioteki powstała w 1927 roku (w 2017 roku świętowała 90-lecie swojej działalności). Jej podstawowe cele to: wspieranie pracy bibliotekarzy, promowanie różnych rozwiązań w pracy bibliotecznej, współpraca i wymiana mię- dzynarodowa, przygotowanie wytycznych i standardów pomocnych w pracy bibliotek. 14 wszystkich, bez względu na wiek, rasę, płeć, wyznanie, narodowość, język lub status społeczny. Dla tych, którzy z jakichkolwiek względów nie mogą korzy- stać z regularnych usług i materiałów, np. mniejszości językowe, ludzie niepeł- nosprawni czy odosobnieni w szpitalach lub więzieniach, trzeba zapewnić spe- cjalne usługi i materiały. Wszystkie grupy wiekowe muszą znajdować materiały odpowiednie do swych potrzeb. Zbiory i usługi muszą obejmować wszystkie rodzaje stosownych mediów i nowoczesnych technologii, jak i materiały trady- cyjne (Manifest, 1994, s. 20)2. Te rozbudowane charakterystyki bibliotek publicznych posłużą jako podsta- wa do dalszych rozważań, kiedy odwoływać się będziemy do międzynarodowych wytycznych/standardów sformułowanych dla interesujących nas placówek. 1.1. Standardy i wytyczne międzynarodowe Zgodnie z definicją podaną w Słowniku języka polskiego „standardy” to „normy określające podstawowe wymagania stawiane czemuś” (Doroszewski [b.d.w.]). W Polsce „standardy biblioteczne” nie są jednak rozumiane w sposób tożsamy z „normami”. W Wikipedii możemy odnaleźć wyjaśnienie pojęcia „norma”, którym określane są „dokumenty opisujące standardy w sposób sformalizowany i ustana- wiane zgodnie ze stosownymi procedurami” (Standard [w:] Wikipedia). Niestety, polskie biblioteki nie doczekały się opracowania odpowiednich norm międzynarodowych, sankcjonujących zapisy określane mianem „stan- dardów dla bibliotek publicznych”. Są jednak dokumenty będące wynikiem prac bibliotekarzy i naukowców z całego świata, którzy podjęli próbę sprecyzo- wania tego, czego należałoby, ich zdaniem, oczekiwać od bibliotek. Ich projek- ty są rezultatem dyskusji środowiska na ten temat. Standardy i manifesty mają charakter zalecający, ich twórcy mogą jedynie zachęcać osoby odpowiedzial- ne za politykę państwa wobec bibliotek do ich wdrażania czy przestrzegania. W Implementacji do Manifestu z 1994 roku, kończącej zapisy w tym dokumen- cie, podkreślono: 2 Ciąg dalszy: „Niniejszy Manifest proklamuje przeświadczenie UNESCO o ży- wotnej sile edukacyjnej, kulturowej i informacyjnej bibliotekarstwa publicznego jako podstawowych czynnikach zachowania pokoju i duchowego dobrobytu obywateli. Stąd UNESCO zachęca władze państw i społeczności lokalnych do popierania i aktywnego zaangażowania się w rozwój bibliotekarstwa publicznego. […] Z założenia biblioteka publiczna jest dostępna bezpłatnie. Za bibliotekę publiczną odpowiadają władze lokalne i ogólnokrajowe. Musi być ona popierana przez specyficzne ustawodawstwo a finanso- wana przez władze krajowe i lokalne. Musi ona stanowić podstawowy składnik wszelkiej długofalowej strategii kultury, dostarczania informacji, walki z analfabetyzmem i eduka- cji” (Manifest, 1994, s. 20). Łódzkie biblioteki publiczne... 15 Osoby odpowiedzialne za podejmowanie decyzji na szczeblu krajowym i lo- kalnym, społeczność bibliotekarska na całym świecie, są niniejszym usilnie zachęcani do implementowania pryncypiów wyrażonych w niniejszym Mani- feście (Manifest, 1994, s. 21). Bardziej rozbudowaną definicję „standardów” odnajdziemy w Wikipedii. Czytamy tam, że: Standard – wspólnie ustalone kryterium, które określa powszechne, zwykle najbardziej pożądane cechy czegoś, np. wytwarzanego przedmiotu […] czy ludzkiego zachowania (norma kulturowa). Standard to czasem także podsta- wowa, najprostsza wersja produktu (Standard [w:] Wikipedia). Na stronie biblioteki uczelni wyższej Penn State University Libraries, adre- sowanej do profesjonalnych odbiorców norm technicznych podano, że: Standards are guidelines or rules for products, processes, test methods, or materials. These are created to produce a level of uniformity, interchangeability, reliability, or means of comparison3. W definicji podkreślono cel, któremu mają służyć: uzyskanie poziomu jed- nolitości, wymienności, niezawodności. Niezbędne jest ponadto umożliwienie porównania działalności poszczególnych placówek, osiąganych przez nie wskaź- ników ilościowych i jakościowych. W odniesieniu do bibliotek w Polsce definicję „standardów” sprecyzował Jan Wołosz, który pojmował je jako: […] kryteria, za których pomocą można mierzyć i oceniać działalność biblio- teczną […]. Można je też pojmować jako modele idealne, modele procedur, miary ocen, narzędzia stymulacji przyszłego rozwoju i usprawnień, czy jako narzędzia wspomagające podejmowanie decyzji i działań nie tylko przez bi- bliotekarzy […] (Wołosz, 2001, s. 18–28). Wspominając o standardach międzynarodowych w odniesieniu do bibliotek publicznych, będziemy przez to rozumieć wykazy: 1) pewnych charakterystycz- nych cech, które powinny spełniać, ale też 2) zasad obsługi klientów, których pra- cujący w nich bibliotekarze powinni przestrzegać. W polskim piśmiennictwie naukowo-fachowym autorzy często sięgali do te- matów związanych ze standardami bibliotek i polityki międzynarodowej w tym zakresie. Przykładami są teksty (w porządku chronologicznym): Jana Wołosza (2001, 2003 red.), Lucjana Bilińskiego (2002), Grażyny Lewandowicz-Nosal 3 Standardy są wytycznymi lub zasadami dotyczącymi produktów, procesów, me- tod testowania lub materiałów. Są tworzone w celu uzyskania poziomu jednolitości, wy- mienności, niezawodności lub sposobu porównania [tłum. autorów] (Penn State Univer- sity Libraries, 2019). 1. Uwarunkowania prawne dotyczące funkcjonowania bibliotek publicznych 16 (2003, 2008, 2009 red.), Małgorzaty Kisilowskiej (2005), Mai Wojciechowskiej (2010, red.), Marioli Antczak i Moniki Wachowicz (2018), Marioli Antczak i Magdaleny Kalińskiej-Kuli (2019). Przede wszystkim jednak warto zwrócić uwagę na przetłumaczone na język polski Wytyczne IFLA/UNESCO z 2002 roku (Gill, 2002) oraz cytowany Manifest (1994). Przy okazji omawiania standardów warto przypomnieć najważniejsze za- pisy, z których najkonkretniej brzmią te liczbowe. I tak w wytycznych zapisano, że wielkość istniejącej kolekcji książek w bibliotece powinna wynosić pomiędzy 1,5 a 2,5 woluminów na jednego mieszkańca (minimum 1 książka/mieszkańca), a minimalna wielkość zbioru nie powinna być mniejsza niż 2,5 tys. książek. Bi- blioteka powinna opracować strategię, wedle której mniej liczny księgozbiór ule- gałby systematycznemu rozszerzeniu (podano konkretne dane). W Wytycznych IFLA/UNESCO możemy odnaleźć również normy zatrud- nienia bibliotekarzy. Jeden pracownik na pełnym etacie powinien przypadać na 2,5 tys. mieszkańców, a jedną trzecią personelu powinni stanowić bibliotekarze wykwalifikowani. Inne standardy odnoszą się do stanu komputeryzacji i po- wierzchni na lokale biblioteczne. Przewiduje się 1 stanowisko dostępu do kom- putera na 5 tys. mieszkańców, natomiast minimalna powierzchnia lokalowa na sa- modzielną bibliotekę powinna wynosić 350 m2, filii – 240 m2 plus 14 m2 na każdy dodatkowy 1 tys. woluminów powyżej 3 tys. woluminów. Jeżeli weźmiemy pod uwagę prace IFLA w zakresie obsługi najmłodszych czytelników i młodzieży, należy wspomnieć o działalności Sekcji Bibliotek dla Dzieci i Młodzieży4. Przez ostatnie 30 lat jej pracy powstały precyzyjne wytyczne dotyczące usług w bibliotekach dla dzieci i młodzieży. Wszystkie są dostępne na stronie IFLA, a ich tłumaczenia na język polski zamieszczono w publikacji pod redakcją Grażyny Lewandowicz-Nosal i Elżbiety Barbary Zybert (2009); wśród nich znajdziemy: • Wytyczne dotyczące usług w bibliotekach dla dzieci z 1991 roku (noweliza- • Wytyczne dla bibliotek obsługujących młodzież z 1997 roku (nowelizacja • Wytyczne dla bibliotek obsługujących niemowlęta i małe dzieci (do 3 lat) cja 2003 rok); 2008 rok); z 2007 roku; • Deklaracja Internet i biblioteki dla dzieci (Lewandowicz-Nosal, Zybert red., 2009) z 2007 roku5; 4 Jej główne cele działania to: promocja czytelnictwa i usług bibliotecznych dla dzieci i młodzieży na całym świecie, współpraca i międzynarodowa wymiana doświad- czeń, opracowanie wytycznych dotyczących pracy z czytelnikiem dziecięcym i mło- dzieżowym. 5 Na przykład: Guidelines for Children’s Library Services [usługi w bibliotekach dla dzieci]; Guidelines for Library Services for Young Adults (Revised) [usługi dla Łódzkie biblioteki publiczne...
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Łódzkie biblioteki publiczne. Czas zmian, czas wyzwań
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: