Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00343 006813 20495891 na godz. na dobę w sumie
Nie ma rózy bez kolców. Ćwiczenia ortograficzne dla cudzoziemców (B1, B2) - ebook/pdf
Nie ma rózy bez kolców. Ćwiczenia ortograficzne dla cudzoziemców (B1, B2) - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 241
Wydawca: UNIVERSITAS Język publikacji: polski
ISBN: 97883-242-1470-9 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Nie ma róży bez kolców to ćwiczenia ortograficzne dla obcokrajowców uczących się języka polskiego jako obcego na poziomie średnio zaawansowanym B1 i B2. Mogą one stanowić również pomoc w pracy z młodzieżą szkolną w kraju i za granicą. Zawierają 11 zagadnień ortograficznych z bogatym zestawem różnorodnych ćwiczeń oraz dyktanda pogrupowane w trzy zestawy: opracowane teksty fabularyzowane, krótkie teksty prasowe oraz fragmenty wierszy. Mimo, że w Nie ma róży bez kolców znajduje się klucz do ćwiczeń oraz dyktand, podręcznik jest przeznaczony do pracy z nauczycielem. Opracowanie graficzne ma ułatwić zapamiętywanie reguł, poszczególne ikonki wyznaczają stałe miejsca różnych części: na początku każdego zagadnienia pojawia się rysunek róży, w środku - kaktusa, jeżyk otwiera część praktyczną, a kasztany kończą lekcję. Niniejszy zbiór ćwiczeń stanowi pomoc w przygotowaniach do egzaminów biegłości z języka polskiego jako obcego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Ewa Lipińska NIE MA RÓŻY BEZ KOLCÓW ćwiczenia ortograficzne dla cudzoziemców poziom œrednio zaawansowany B1, B2 universitas NIE MA RÓŻY BEZ KOLCÓW ćwiczenia ortograficzne dla cudzoziemców JÊZYK POLSKI DLA CUDZOZIEMCÓW SERIA POD REDAKCJ¥ W£ADYS£AWA MIODUNKI KATEDRA JÊZYKA POLSKIEGO JAKO OBCEGO UNIWERSYTETU JAGIELLOÑSKIEGO Ewa Lipińska NIE MA RÓŻY BEZ KOLCÓW ćwiczenia ortograficzne dla cudzoziemców wydanie II, poprawione i uzupełnione poziom œrednio zaawansowany B1, B2 Kraków © Copyright by Ewa Lipińska and Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2010 Wydanie II, poprawione i uzupełnione ISBN 97883-242-1470-9 TAiWPN UNIVERSITAS Tłumaczenie na język angielski Jeffrey Lugowe Tłumaczenie na język niemiecki Jan Szurmant Tłumaczenie na język rosyjski Sergiy Tyupa Redakcja H.A. Gruszka Projekt okładki i stron tytułowych Sepielak Rysunki Sepielak www.universitas.com.pl Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Introduction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Einleitung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Предисловие . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 8 10 12 1 . Alfabet polski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Duże i małe litery . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Spółgłoski miękkie i twarde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Pisownia ji, ii, i . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Pisownia ą, on, om, ę, en, em . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Pisownia ó i u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . Pisownia rz i ż . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 17 22 25 34 36 44 45 58 59 64 67 74 76 90 92 9 . Pisownia ch i h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 10 . Podstawowe wiadomości o interpunkcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 11 . Pisownia nie łączna i rozdzielna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 Ćwiczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 12 . Dyktanda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 Zestaw 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 Zestaw 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 Zestaw 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 Rozwiązania ćwiczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 Transkrypcje dyktand . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 Spis treści  Wstęp Ćwiczenia ortograficzne Nie ma róży bez kolców zostały opracowane z myślą o cudzoziemcach uczących się języka polskiego jako obcego na poziomie średnio zaawansowanym B1 i B2 . Mogą sta- nowić również pomoc w pracy z młodzieżą szkolną w kraju i za granicą . Zawierają 11 zagadnień or- tograficznych ułożonych w kolejności sugerowanej, lecz nieobowiązkowej: 1 . Alfabet polski 2 . Duże i małe litery 3 . Spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne 4 . Spółgłoski miękkie i twarde 5 . Pisownia ji, ii, i 6 . Pisownia ą, on, om, ę, en, em 7 . Pisownia ó i u 8 . Pisownia rz i ż 9 . Pisownia ch i h 10 . Podstawowe wiadomości o interpunkcji 11 . Pisownia nie łączna i rozdzielna 12 . Dyktanda Pewne uproszczenia i skróty w części teoretycznej są zamierzone, gdyż głównym celem Nie ma róży bez kolców jest przyswajanie reguł poprzez praktykę, stąd bardzo duża liczba różnorodnych ćwiczeń . Reguły mogą być przez uczących się poznawane dedukcyjnie lub odkrywane indukcyjnie – na zasadzie uogólnień na podstawie podanych przykładów . Mają one jednak być opanowywane świadomie . Wśród omówionych zagadnień znajdują się dwa, które nie zawsze pojawiają się lub nie są opra- cowane zbyt szeroko w pomocach dydaktycznych przeznaczonych dla Polaków: spółgłoski dźwięcz- ne i bezdźwięczne oraz miękkie i twarde . Często sprawiają one poważne problemy obcokrajowcom, dlatego warto do nich wracać co jakiś czas – podobnie jak w przypadku pisowni dużych i małych li- ter oraz poprawnego zapisu liter . Ortografia pozostaje w ścisłym związku z pozostałymi podsystemami języka: gramatyką, słow- nictwem i wymową . Znajduje to swoje odzwierciedlenie w typach ćwiczeń zamieszczonych w Nie ma róży bez kolców . Wykorzystano m .in . techniki transformacji („przekształć”), wyboru („pod- kreśl, zaznacz, skreśl”), dobierania („połącz”), wypełniania luk („uzupełnij”), porządkowania („ułóż w odpowiedniej kolejności”), działania kreatywnego („wymyśl i zapisz”), grupowania („pogrupuj”), odwzorowywania („przepisz”) . Ważne miejsce zajmują także zadania polegające na świadomym od- woływaniu się do reguł („dlaczego tak się pisze?”) oraz głośnym odczytywaniu . Operacje należy wy- konywać na pojedynczych wyrazach i / lub zdaniach oraz na tekstach . W pojedynczych wyrazach oraz zdaniach, które przeważają, występuje odpowiednie zagęszczenie trudności w danym zakresie, co skupia uwagę uczących się na konkretnym problemie ortograficznym .  Wstęp Na końcu, jako zagadnienie 12 ., zostały umieszczone różnorodne dyktanda1, pogrupowane w trzy zestawy . P i e r w s z y – to opracowane teksty fabularyzowane, odpowiednio „zagęszczone” dany- mi problemami ortograficznymi, w postaci korespondencji oraz zapisu rozmów telefonicznych mię- dzy przyjaciółmi . Pojawia się więc język potoczny, nieformalny, rzadziej spotykany w podręcznikach kursowych . Przy okazji można zapoznać się z formą listu tradycyjnego, elektronicznego, SMS-a, rozmowy bezpośredniej i nagranej na pocztę głosową, gdzie realizowane są różne funkcje językowe, np .: zaproszenie, kondolencje, gratulacje, zawiadomienie, pozdrowienia, prośba, rada, podziękowa- nie, życzenia . Zestaw ten jest wzbogacony tekstami autentycznymi, tematycznie związanymi z wąt- kiem głównym . Są tu m .in . przepisy kulinarne, teksty informacyjne (z zakresu turystyki, zdrowia, przyrody, obrzędów), instrukcje (regulamin), prognozy pogody . Większość tekstów ma charakter dyktand częściowych w postaci uzupełniania liter lub wyrazów, wyboru właściwych liter oraz pisa- nia pod własne dyktando (autodyktando) w dwóch wariantach: tekstów ciągłych i coraz dłuższych zdań . W celu ćwiczenia poprawnej interpunkcji zamieszczono teksty „ślepe” (pozbawione znaków interpunkcyjnych) – w tym fragment tekstu literackiego . Zestaw d r u g i zawiera 15 krótkich prasowych, autentycznych tekstów (lub fragmentów) z róż- nych obszarów tematycznych . Najkrótszy ma 67 wyrazów, a najdłuższy – 225 . Wszystkie stanowią materiał do dyktand ciągłych; pięć ostatnich, najdłuższych – do dyktand gramatycznych (dicto- gloss) . Teksty nie odnoszą się do konkretnych zagadnień ortograficznych, zawierają więc różne pro- blemy z poprawnym zapisem . Zestaw t r z e c i – to zbiór 15 wierszy lub ich fragmentów, autorstwa różnych poetów, o zróżni- cowanej tematyce . Najkrótszy tekst ma 28 wyrazów, najdłuższy – 89 . Mogą być dyktowane w for- mie ciągłej lub fragmentami / wersami jako wariant autodyktanda wzrokowego poobserwacyjnego (tekst widziany i słyszany) . Przy okazji teksty te przybliżają użytkownikowi kulturę polską . Mimo że w Nie ma róży bez kolców znajduje się klucz do ćwiczeń oraz dyktand (także trans- krypcje dyktand), podręcznik jest przeznaczony do pracy z nauczycielem . Szczególnie należy zwró- cić uwagę na ćwiczenia z gwiazdką *, która oznacza, że muszą być one głośno odczytane przez uczącego – bez tego nie można ich wykonać . W związku z tym nie mogą być zadawane jako praca domowa . Niniejsze ćwiczenia ortograficzne zostały tak opracowane graficznie, aby ułatwić zapamiętywa- nie reguł: jedna część wiadomości teoretycznych znajduje się po prawej, a druga (niejako kontra- stowa) – po lewej stronie . Ponadto poszczególne ikonki wyznaczają stałe miejsca różnych części: na początku każdego zagadnienia pojawia się rysunek róży, w środku – kaktusa, jeżyk otwiera część praktyczną, a kasztany kończą lekcję . Wszystkie one są kolczaste, ale sympatyczne i miłe . Wydanie II Nie ma róży bez kolców zostało znacznie poszerzone w stosunku do wydania I . Przede wszystkim dodana jest lekcja 1 . – alfabet oraz cała część zawierająca dyktanda . Pojawiło się także wiele nowych ćwiczeń – zwłaszcza wymagających kreatywności oraz świadomego używania reguł, są także gry („wykreślanki”) . Większość ćwiczeń została uporządkowana technicznie, co uła- twia kontrolę poprawnych rozwiązań w kluczu, który również został znacznie zmieniony . 1 Vide, A . Seretny, E . Lipińska (2005), ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Uni- versitas, Kraków . Wstęp  Introduction Exercises in orthography Nie ma róży bez kolców were compiled with students of Polish at the intermediate-advanced B1 and B2 levels in mind . This volume may also be used with Polish school- children both in Poland and abroad . It is made up of 11 sets of exercises in orthography . These are presented in the following sequence, though it should be noted that this is merely a suggested se- quence, and by no means need be followed strictly in this order . 1 . The alphabet 2 . Upper- and lower-case letters 3 . Voiced and unvoiced consonants 4 . Soft and hard consonants 5 . Spelling rules for ji, ii and i 6 . Spelling rules for ą, on, om, ę, en, em 7 . Spelling rules for ó i u 8 . Spelling rules for rz i ż 9 . Spelling rules for ch i h 10 . The basic rules of punctuation 11 . Rules governing when to write nie as part of a word vs . separately 12 . Dictations Some simplifying was done to the theoretical section of this volume . This was intentional, as the main aim of Nie ma róży bez kolców is the mastery of grammatical rules gained through prac- tice – hence the sheer quantity and variety of exercises . It is intended that the student will either familiarize himself with these rules through deduction or uncover them through induction, with the idea being that he will observe general patterns emerging using the examples given . The gram- matical rules, however, are intended to be learned in a deliberate, conscious way . Among the exercise sets mentioned above are two which either are not presented in much depth or tend not to appear at all in teaching materials intended for native Poles: voiced and unvoiced consonants, and soft and hard consonants . These two areas tend to cause foreigners serious prob- lems, which is precisely why it is important to devote some attention to them on a regular basis . The same is the case for the chapter on spelling rules for upper- and lower-case letters as well as for spelling generally . Orthography is, of course, closely connected to the remaining sub-systems of a language: gram- mar, vocabulary and pronunciation . This fact is reflected in the sort of exercises presented in Nie ma róży bez kolców . A wide range of methods are relied upon in this volume: transforming things („przekształć”); choosing between items („podkreśl, zaznacz, skreśl”); drawing connections („połącz”); filling-in-the-blanks („uzupełnij”); organizing items („ułóż w odpowiedniej kolejności”); thinking creatively („wymyśl i zapisz”); grouping things together („pogrupuj”); and copying items („przepisz”) . Exercises that require the student to actively refer to rules previously learned are also stressed in this section („dlaczego tak się pisze?”), as is reading aloud . All of the aforementioned processes should be applied to the words and/or sentences being analyzed, as well as to the texts . In the simple words and sentences which predominate in this section, there is a steady increase in the level of difficulty of the concept being taught . This is intended to ensure that the student’s at- tention is focused on the particular orthographic problem at hand .  Introduction At the conclusion of the volume is Exercise Set 12, which is a collection of diverse dictations1 . These are presented in three groups . The first are imaginary exchanges and texts, which are, in turn, filled with particular orthographic problems, in the form of written correspondences or tran- scripts of telephone conversations featuring two friends . The student therefore comes into contact with the language that is colloquial, informal, and rarely encountered in a textbook . In this way, he is able to familiarize himself with written forms as diverse as the traditional letter, e-mail, text message, real-time conversations, and voice mail messages . These forms showcase a whole host of linguistic functions: the invitation, expressing condolence and congratulations, the formal an- nouncement, greeting people, making requests, asking for advice, expressing gratitude and mak- ing well-wishes . Authentic texts related to the main threads of the lesson enrich this presentation of linguistic forms . Texts presented here include culinary recipes, informational texts (touching on the areas of tourism, health, nature and ceremonies), instructions (regulations) and weather fore- casts . The majority of these texts can be called partial dictations, or dictations with gaps, and call upon the student to fill in words and letters, to choose between spelling using particular letters, and to re-produce texts he has both seen and heard previously (auto-dictation) . These auto-dicta- tions have two forms: cohesive texts and texts containing sentences which get progressively more lengthy . So-called “blind” texts (those where punctuation has been removed) are presented with the aim of practicing use of correct punctuation . A literary text is included in this section . The second section contains 15 authentic media texts – some of them in abridged form – from a wide range of subject areas . These range from 67 words to 225 words in length . All of them are suit- able for use as cohesive texts, while the final five – which also happen to be the lengthiest – may be used as dictations which focus on grammar (dictogloss) . These texts deal not with a concrete set of issues related to orthography, but with various problems connected with writing correctly . The third section is a collection of 15 poems – or fragments thereof – by various poets dealing with a wide range of subjects . The shortest of these poems is 28 words, while the longest is 89 . They can serve as the basis for real-time dictation or be broken down into sections or verses as a kind of auto-dictation . In the process, the poems included will increase the student’s familiarity with Polish culture . Although a key to the exercises and the dictations is included in the volume – as well as tran- scripts of the dictations – the textbook is intended for study undertaken under the supervision of a teacher . In particular, students should note which exercises are marked with a star * . These ex- ercises are to be read aloud by the instructor, as they cannot be completed any other way . As such, exercises that are starred cannot be assigned as homework . The exercises in orthography that follow include some illustrations . The aim of this is to ease the process of remembering new rules, with one set of theoretical information on the right side of each page and information that in a way contrasts with that already presented on the left side . In addi- tion, particular icons indicate the beginning of particular selections: at the start of each exercise is a drawing of a rose; a cactus appears in the middle of each exercise; a little hedgehog introduces practical sections; and chestnuts appear at the close of each lesson . All of these icons are “spiky” in form, but are intended to be cute and inviting to the learner . This second edition of Nie ma róży bez kolców has been expanded considerably in relation to the first edition . The first set of exercises on the alphabet is entirely new, as is the inclusion of dic- tations . There has also been an increase in the number of exercises, in particular those demand- ing that the student be creative while consciously using new rules he has learned . There are also a number of games (crossword-puzzles) . In addition, a majority of the existing exercises have been refined, enabling students to check their work using a key located in the back of the book . This key has also undergone changes . 1 Vide, A . Seretny, E . Lipińska (2005), ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Uni- versitas, Kraków . Introduction  Einleitung Die Rechtschreibübungen Nie ma róży bez kolców wurden erarbeitet im Hinblick auf Aus- länder, die Polnisch als Fremdsprache auf der Stufe B1 und B2 des Gemeinsamen Europäischen Referenzrahmens GER lernen . Sie können ebenso eine Hilfe für die Arbeit mit jungen Schülern in Polen oder im Ausland sein . Sie enthalten 11 orthographische Sachverhalte, die in der vorgeschla- genen Reihenfolge zusammengestellt sind, allerdings nicht obligatorisch: 1 . Alphabet 2 . Groß- und Kleinschreibung 3 . Stimmhafte und stimmlose Konsonanten 4 . Weiche und harte Konsonanten 5 . Rechtschreibung von ji, ii, i 6 . Rechtschreibung von ą, on, om, ę, en, em 7 . Rechtschreibung von ó und u 8 . Rechtschreibung von rz und ż 9 . Rechtschreibung von ch und h 10 . Grundlegende Regeln der Interpunktuation 11 . Zusammen- und Getrenntschreibung von nie 12 . Diktate Bestimmte Vereinfachungen und Abkürzungen im theoretischen Teil sind beabsichtigt, denn das primäre Ziel von Nie ma róży bez kolców ist die Aneignung der Regeln durch praktisches Ar- beiten, daher gibt es auch eine große Anzahl an verschiedenen Übungen . Die Regeln können vom Lernenden deduktiv (ableitend) oder induktiv (entdeckend) erlernt werden – als Grundlage einer Verallgemeinerung, indem man sich also auf die vorgeschlagenen Beispiele stützt . Sie sollten den- noch bewusst erlernt werden . Unter den besprochenen Sachverhalten befinden sich zwei, die in den für Polen bestimmten di- daktischen Hilfen nicht immer vorhanden oder aber nicht ausführlich genug ausgearbeitet sind: Stimmhafte und stimmlose Konsonanten sowie weiche und harte Konsonanten . Oft bereiten sie Ausländern ernsthafte Probleme, weswegen es sich lohnt, regelmäßig auf sie zurückzukommen – ähnlich wie im Fall der Groß- und Kleinschreibung sowie der richtigen Verwendung der Buchsta- ben . Die Rechtschreibung verbleibt in einem engen Zusammenhang mit den folgenden Untersy- stemen einer Sprache: Grammatik, Wortschatz und Aussprache . Das spiegelt sich auch in den Aufgabentypen wider, die in Nie ma róży bez kolców zusammengestellt wurden . Es wurden u .a . folgende Techniken benutzt: diejenigen der Transformation („przekształć” – verändere), der Auswahl („podkreśl, zaznacz, skreśl” – unterstreiche, markiere, streiche durch), der Zuordnung („połącz” – verbinde), des Lückenfüllens („uzupełnij” – ergänze), des Ordnens („ułóż w odpowied- niej kolejności” – bringe in die geeignete Reihenfolge), des kreativen Bearbeitens („wymyśl i za- pisz” – denke dir etwas aus und schreibe es), der Einteilung („pogrupuj” – teile in die richtigen Gruppen ein), der Musterwiederholung („przepisz” – schreibe ab) . Einen wichtigen Platz nehmen auch Übungen ein, welche die bewusste Anwendung der Regeln („dlaczego tak się pisze?” – warum schreibt man das so?) oder ein lautes Vorlesen erfordern . Die jeweilige Vorgehensweise ist für ein- zelne Wörter und/oder Sätze sowie in ganzen Texten erforderlich . In der Mehrzahl der einzelnen 10 Einleitung Wörtern und Sätzen gibt es eine angemessene „Dichte” von Schwierigkeiten im gegebenen Bereich, welche die Aufmerksamkeit der Lernenden auf ein konkretes orthographisches Problem lenkt . Am Ende, als Punkt 12 ., wurden verschiedene, in drei Gruppen eingeordnete Diktate1 ange- fügt . Die e r s t e enthält bearbeitete fiktionale Texte, angemessen „dicht” an den gegebenen or- thographischen Problemen, in Form einer Korrespondenz und einer Abschrift von Telefongesprä- chen unter Freunden . Dabei wird die Umgangssprache, also eine nicht formelle Sprache benutzt, die in Kursbüchern eher seltener vorkommt . Bei dieser Gelegenheit kann man sich mit den For- men von traditionellen Briefen, Mails, von SMS, direkten Gesprächen und Aufnahmen auf einem Anrufbeantworter oder einer Mailbox vertraut machen, bei denen jeweils verschiedene Sprach- funktionen realisiert sind, z . Bsp .: eine Einladung, Beileidsbekundungen, Gratulationen, eine Be- nachrichtigung, Grüße, eine Anfrage, Ratschläge, eine Danksagung, Glückwünsche . Diese Gruppe ist mit authentischen Texten angereichert, die thematisch durch einen roten Faden miteinander verbunden sind . Es handelt sich dabei z . Bsp . um Kochrezepte, Informationstexte (aus den Berei- chen Tourismus, Gesundheit, Natur, Bräuche), Instruktionen (Vorschrift), Wettervorhersagen . Die Mehrheit der Texte weist den Charakter von Diktaten auf, die teilweise in einer Form auftreten, bei der Buchstaben oder Wörter ergänzt oder die richtigen Buchstaben ausgewählt werden sollen, bzw . als Schreiben nach eigenem Diktat (Autodiktat) in den zwei folgenden Varianten: Texte mit gleich bleibend langen und solche mit immer längeren Sätzen . Mit der Zielsetzung von Übungen für die richtige Interpunktion wurden Texte „blind” (Interpunktionszeichen wurden vermieden) aufgenommen – darunter der Teil eines literarischen Textes . Die z w e i t e Gruppe beinhaltet 15 kurze authentische Pressetexte (oder Fragmente) aus ver- schiedenen Themenbereichen . Der kürzeste dieser Texte hat 67 Wörter und der längste 225 . Sie alle bilden Material für durchgehende Diktate; die fünf letzten, die längsten, hingegen für gramma- tikalische Diktate (Dictogloss) . Die Texte beziehen sich nicht auf konkrete orthographische Proble- me, sondern enthalten stattdessen verschiedene Probleme mit der Rechtschreibung . Die d r i t t e Gruppe ist eine Zusammenstellung von 15 ganzen Gedichten oder Fragmenten, die von verschiedenen Poeten über diverse Themen verfasst wurden . Der kürzeste Text hat 28 Wörter, der längste 89 . Sie können diktiert werden, und zwar vollständig oder in Teilen bzw . Versen als Va- riante des visuellen und durchgesehenen Autodiktats (gesehener und gehörter Text) . Gleichzeitig bringen die Texte dem Benutzer die polnische Kultur näher . Obwohl sich in Nie ma róży bez kolców ein Schlüssel zu den Aufgaben und Diktaten (ebenso Transkriptionen der Diktate) befindet, ist das Lehrbuch für die Arbeit mit einem Lehrer gedacht . Es ist besonders notwendig, auf die Übungen mit dem Stern * zu achten, der bedeutet, dass sie vom Lernenden laut gelesen werden müssen – ohne dieses Vorgehen kann man sie nicht durchführen . Daher können sie nicht als Hausaufgabe gestellt werden . Die vorliegenden Rechtschreibübungen wurden grafisch bearbeitet, so dass es ein Merken der Regeln erleichtert – der eine Teil, das theoretisch Neue, befindet sich auf der rechten und der an- dere (gewissermaßen als Kontrast) auf der linken Seite . Außerdem kennzeichnen besondere Pikto- gramme die festen Stellen der verschiedenen Teile: am Anfang jedes Themas steht die Zeichnung einer Rose, in der Mitte die eines Kaktus, ein Igel hingegen öffnet den praktischen Teil und eine Kastanie beendet die Lektion . Sie alle sind stachelig, aber auf sympathische und nette Weise . Die zweite Ausgabe von Nie ma róży bez kolców wurde im Vergleich zur ersten Ausgabe signi- fikant erweitert . Vor allem wurde die 1 . Lektion beigefügt – das Alphabet und der gesamte Teil, der Diktate enthält . Es kommen auch viele neue Übungen vor – besonders solche, die Kreativität und ein bewusstes Anwenden der Regeln erfordern, es gibt aber auch Spiele („wykreślanki” – Buchsta- benquadrat) . Die Mehrzahl der Übungen wurde technisch geordnet, was die Kontrolle der richti- gen Lösungen im Schlüssel erleichtert, der ebenfalls deutlich verändert wurde . 1 Vide, A . Seretny, E . Lipińska (2005), ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Uni- versitas, Kraków . Einleitung 11 Предисловие Сборник орфографических упражнений Nie ma róży bez kolców был создан для иностранцев, из- учающих польский язык на среднем продвинутом уровне (B1 и B2). Упражнения также могут по- мочь в работе со школьниками в Польше и за рубежом. Сборник содержит 11 орфографических тем, составленных в предложенном порядке, который не является обязательным: 1. Алфавит 2. Заглавные и прописные буквы 3. Глухие и звонкие согласные 4. Mягкие и твердые согласные 5. Написание ji, ii, i 6. Написание ą, on, om, ę, en, em 7. Написание ó и u 8. Написание rz и ż 9. Написание ch и h 10. Основы пунктуации 11. Слитное и раздельное написание nie 12. Диктанты Определенные упрощения и сокращения в теоретической части были сделаны сознательно, по- скольку главная цель сборника – содействовать усвоению правил через практику, отсюда и такое большое количество разнообразных упражнений. Учащиеся могут познавать правила методом де- дукции либо открывать их через индукцию – на основе обобщений с опорой на приведенные при- меры. В любом случае, усвоение правил должно проходить сознательно. Две из вышеупомянутых тем не всегда появляются либо не достаточно широко рассматривают- ся в учебных пособиях, предназначенных для поляков, и именно глухие и звонкие, а также твердые и мягкие согласные. Зачастую они вызывают значительные трудности у иностранцев, поэтому к ним необходимо время от времени возвращаться – так же, как и в случае с написанием заглавных и про- писных букв и правильной записью букв. Орфография тесно связана с остальными подсистемами языка: грамматикой, лексикой и про- изношением, что отражено в типах упражнений, представленных в сборнике. Среди прочего, ис- пользованы техники трансформации («przekształć»), выбора («podkreśl, zaznacz, skreśl»), подбирания («połącz»), заполнения пропусков («uzupełnij»), упорядочивания («ułóż w odpowiedniej kolejności»), творческой деятельности («wymyśl i zapisz»), группирования («pogrupuj»), копирования («przepisz»). Важное место занимают также задания, которые заключаются в сознательном обращении к прави- лам («dlaczego tak się pisze?») и чтении вслух. Операции следует проводить на отдельных словах и/ или предложениях, а также на текстах. В отдельных словах и предложениях, которые преобладают, происходит повышение трудности в рамках данной тематики, благодаря чему учащиеся сосредота- чивают внимание на конкретной орфографической проблеме. 12 Предисловие В качестве 12-ой темы в сборнике помещены разнообразные диктанты1, объединенные в три группы. П е р в а я группа – это обработанные сюжетные тексты, соответственно «заряженные» рас- сматриваемыми орфографическими проблемами, в виде корреспонденции и записи телефонных раз- говоров между друзьями. Благодаря этому в сборнике появляется разговорная неформальная речь, которая в учебниках встречается редко. При случае можно познакомиться с формой традиционного и электронного письма, текстового сообщения, непосредственного разговора и сообщения, остав- ленного на голосовой почте, в которых реализованы разнообразные речевые функции: приглашение, соболезнование, поздравление, извещение, приветствие, просьба, совет, благодарность, пожелания. Эту группу дополняют подлинные тексты, тематически связанные с главным мотивом. Среди про- чего, здесь представлены кулинарные рецепты, информационные тексты (из области туризма, здра- воохранения, природы, обрядов), инструкции (устав), прогнозы погоды. Большинство текстов носит характер тренировочных диктантов, в которых необходимо вставить букву или слово, выбрать со- ответствующую букву либо написать их под собственную диктовку (автодиктант) в двух разновид- ностях: беспрерывных текстов, а также предложений, которые с каждым разом увеличиваются. Так называемые «слепые» тексты без знаков препинания – в том числе и фрагмент литературного про- изведения – помещены с целью тренировки пунктуации. В т о р а я группа состоит из 15 коротких подлинных публицистических текстов (либо фрагмен- тов) с разнообразной тематикой. Самый короткий из них содержит 67 слов, самый длинный – 225. Все они представляют собой материал для беспрерывных диктантов, а пять последних, самых длин- ных, для диктантов грамматических (диктоглосс). Тексты не относятся к определенным орфографи- ческим темам, однако могут представлять проблемы для правильного написания. Т р е т ь я группа – это подборка 15 стихотворений либо их фрагментов авторства разных поэтов и с разнообразной тематикой. Самый короткий текст содержит 28 слов, самый длинный – 89. Их можно диктовать беспрерывно или отрывками/строфами как разновидность зрительного автодик- танта (текст видимый и слышимый). Кроме этого, тексты знакомят учащегося с польской культу- рой. Несмотря на то, что сборник Nie ma róży bez kolców содержит ключ к упражнениям и диктантам (а также их расшифровку), он предназначен для работы с преподавателем. Особое внимание следует уделить упражнениям со звездочкой *, которая означает, что учащийся должен прочитать их вслух – без этого выполнить их не удастся. Ввиду этого данные упражнения нельзя задавать на дом. Представленные здесь орфографические упражнения были графически обработаны таким обра- зом, чтобы облегчить запоминание правил – одна часть теоретических сведений находится по пра- вой стороне, а вторая (для контраста) – по левой. Кроме того, отдельные иконки определяют посто- янное место разных разделов: в начале каждой темы появляется рисунок розы, посредине – кактуса, еж открывает практическую часть, а каштаны заканчивают лекцию. Все они с колючками, но выгля- дят мило и симпатично. Второе издание сборника Nie ma róży bez kolców значительным образом расширено по сравне- нию с предыдущим. Прежде всего, добавлена первая лекция – алфавит – а также весь раздел с дик- тантами. Появилось также много новых упражнений – особенно на творческий подход и сознатель- ное применение правил, а также игры («вычеркни-ка»). Большинство упражнений было обработано технически, что облегчает проверку правильных ответов в ключе, который также существенно пре- образился. 1 Vide, A . Seretny, E . Lipińska (2005), ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Uni- versitas, Kraków . Предисловие 13 1 Alfabet polski Alfabet polski składa się z 35 liter, z czego trzy: q, v oraz x, stosowane są tylko w wyrazach obcego pochodzenia . litery drukowane duże litery drukowane małe nazwy liter litery drukowane duże litery drukowane małe nazwy liter litery drukowane duże litery drukowane małe nazwy liter A a a J j jot S s es Ą* ą ą K k ka B b be L l el C c ce Ć ć cie D d de E e e Ę* ę ę Ł M N Ń* O o ł m n eł em en o ń eń o z kreską F f ef Ó ó G g gie P p pe Ś ś eś T t te U u u V W X x v w fau wu iks Y y igrek Z z zet H h ha Q q ku Ż ż żet I i i R r er Ź ź ziet litery ze znakami diakrytycznymi (modyfikującymi: ogonkiem, kreseczką i kropką) ą ę ć ń ś ź ó ł ż dwuznaki ch cz dz dź dż rz sz W alfabecie polskim występują samogłoski: samogłoski a ą e ę i o ó / u y Reszta – to spółgłoski: spółgłoski b g q c h r ć j rz ch k sz cz l t d ł v dz m w dż n x dź ń z f p ż ź *nie występuje na początku wyrazu 14 1.Alfabetpolski Maszynowe / komputerowe znaki są oddzielone, ale w piśmie odręcznym wymagane jest łą- czenie znaków . Za niepoprawne uznaje się:  pisanie literami drukowanymi,  pisanie literami niepołączonymi,  nieużywanie znaków diakrytycznych – w tym: stawianie kreseczki w literach t oraz ł w nieodpowiednim miejscu, a także pomijanie kropek nad i oraz j . Np . LITERY POZYCJA LITER W WYRAZIE LUB GRUPY LITER NA POCZĄTKU W ŚRODKU NA KOŃCU a ą b c ć ci ch cz d dz dż dź akcent – burza centrum ćwiczenie cisza chwila czas data dzwonić dżem dźwięk plan mądry kobieta policja pięćset chcieć wychodzić oczy moda bardzo dżdżysto źdźbło cena (oni) czekają chleb owoc płacić prezydenci dach rzecz głód pieniądz brydż gwóźdź [p] [t] [c] [cz] [ć] 1.Alfabetpolski 1 dzi e ę f g h i j k l ł m n ń ni o ó p r rz s ś si sz t u w y z ż ź zi dzisiaj egzamin – film góra herbata igła jesień kot luty łóżko morze numer – niebo obiad ósemka praca rachunek rzeka serce śnieg siła szpital tekst uwaga walizka yeti zegar żona źle zima rodzina wtorek piętro kaftan ogórek Bohdan kino jajko mokry klasa koło zamek maszyna kończyć koniec pogoda córka zupa kura jarzyna miasto roślina prosić zaproszenie partia duży nowy syn nazwa róża późno łazienka młodzi południe imię golf pociąg druh polski maj rok sól stół muzeum sen kieszeń gospodyni masło – sklep doktor talerz sos wieś Eskimosi mysz tort tu najpierw okulary mróz mąż gałąź duzi [e] [k] [sz] [f] [s] [sz] [ś] 1 1.Alfabetpolski ĆWICZENIA I. Proszę zaznaczyć, jaka litera występuje w alfabecie przed literą: B P M K Z H T Ą Ń N H C A Ś Ó Ł L T J Ź W Y J G R U Ę Ś po literze: A E Z U C Ń K B Ę Ź Y D O Ł Ą C F D Ż W R V Ć E N M Ń L II. Proszę ułożyć w porządku alfabetycznym nazwy kontynentów. Ameryka Azja Australia Antarktyda Afryka 1 . Afryka 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III. Proszę ułożyć w porządku alfabetycznym nazwy stolic. Moskwa Ateny Madryt Berlin Paryż Rzym Londyn Amsterdam Bukareszt Helsinki 1 . Amsterdam 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Berno Wiedeń Sofia Bruksela Praga Kopenhaga Warszawa Oslo Sztokholm Budapeszt 11 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.Alfabetpolski 1 IV. Proszę ułożyć w porządku alfabetycznym imiona żeńskie i męskie. Maria Jadwiga Krystyna Zofia Natalia Barbara Elżbieta Anna Urszula Ewa Halina Katarzyna 1 . Anna 2 . . . . . . . . . . . . . . . 3 . . . . . . . . . . . . . . . 4 . . . . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . . . . . 6 . . . . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . . . . . . . . . 8 . . . . . . . . . . . . . . . 9 . . . . . . . . . . . . . . . 10 . . . . . . . . . . . . . . . 11 . . . . . . . . . . . . . . . 12 . . . . . . . . . . . . . . . Paweł Henryk Andrzej Zygmunt Stefan Adam Łukasz Tadeusz Jerzy Marek Piotr Krzysztof 1 . Adam 2 . . . . . . . . . . . . . . . 3 . . . . . . . . . . . . . . . 4 . . . . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . . . . . 6 . . . . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . . . . . . . . . 8 . . . . . . . . . . . . . . . 9 . . . . . . . . . . . . . . . 10 . . . . . . . . . . . . . . . 11 . . . . . . . . . . . . . . . 12 . . . . . . . . . . . . . . . V. Proszę wpisać imiona żeńskie i męskie z ćwiczenia V w porządku alfabetycznym.  Czy znają Państwo inne imiona polskie? Proszę je wpisać (także w porządku alfabetycznym). A Adam, Andrzej, Anna B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U W Z 1 1.Alfabetpolski VI. Proszę ułożyć w porządku alfabetycznym następujące wyrazy. zdanie, życie, zadanie, źródło, żółty, zachód, żona, źle, zupa, zwierzę, zebra, żaba, zielony, źrebak, żurek, zima, zęby, zysk, zawód, życzenia, ziemia zachód, . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VII. Proszę przeliterować swoje imię i nazwisko, używając polskich imion – jak w przykładzie. Szczepan Trzaska S – jak Stefan Z – jak Zygmunt C – jak Celina Z – jak Zofia E – jak Ewa P – jak Paweł A – jak Andrzej N – jak Natalia T – jak Tomasz R – jak Ryszard Z – jak Zenon A – jak Anna S – jak Stanisław K – jak Krystyna A – jak Antoni VIII. Proszę podać co najmniej 8 części garderoby i akcesoriów na literę KorazSi zapisać je w porządku alfabetycznym. K: 1 . kalosze 6 . . . . . . . . . . . . S: 1 . sandały 6 . . . . . . . . . . . . 2 . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . . . . . . 3 . . . . . . . . . . . . 8 . . . . . . . . . . . . 4 . . . . . . . . . . . . 9 . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . 10 . . . . . . . . . . . 2 . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . . . . . . 3 . . . . . . . . . . . . 8 . . . . . . . . . . . . 4 . . . . . . . . . . . . 9 . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . 10 . . . . . . . . . . . IX. Proszę utworzyć wyrazy zaczynające się na ostatnią literę wyrazu poprzedniego1. Przykład: klasa – ananas – stół – łokieć – ćwierć – ćma – atrament – trener – rok – korytarz – rząd – dach – chodnik – komin – nos – serce – efekt – tom – mięso – osoba – alkohol – lalka – atak – król – lód – dywan – nastrój – jabłko – odwaga – anioł – łódź – dźwięk – kurz – rzeźbiarz – rzeka – atom – młodzież – żaba – anons – sok 1 To jest gra dla całej grupy . Może być przeprowadzona ustnie lub pisemnie . Pierwszy wyraz podaje nauczyciel lub uczący się . Należy podawać tylko rzeczowniki w mianowniku . 1.Alfabetpolski 1 X. Proszę dokończyć zdanie „KOT NASZEGO AMBASADORA JEST… (jaki?)” na wybraną przez nauczyciela lub kolegę literę. Przymiotniki mogą być dowolne, nie zawsze pasujące do kota. Przykład (wyrazy występują w porządku alfabetycznym; lista nie jest kompletna): KOT NASZEGO AMBASADORA JEST (na literę M) majowy, malowany, mały, materialny, mądry, mechaniczny, męczący, męski, miejski, międzynarodowy, miękki, milczący, miły, młody, mocny, modny, mokry, morski, mozaikowy, mroźny, mrukliwy, muzyczny, mydlany . XI. Proszę dokończyć zdanie „KOT NASZEGO AMBASADORA… (co robi?)” na wybraną przez nauczyciela lub kolegę literę. Czasowniki mogą być dowolne, nie zawsze pasujące do kota. Przykład (wyrazy występują w porządku alfabetycznym; lista nie jest kompletna): KOT NASZEGO AMBASADORA (na litery S / Ś / SZ) schnie, siedzi, siwieje, skacze, słabnie, słodzi, słucha, smaruje, smaży, spaceruje, spada, spieszy się, spóźnia się, sprząta, sprzedaje, starzeje się, stoi, straszy, studiuje, szepcze, szuka, szyje, ślepnie, śmieje się, śpi, śpiewa, świętuje . XII. Wykreślanka. Proszę ułożyć w kolejności alfabetycznej podane wyrazy, a potem wykreślić je z diagramu. Wyrazy zostały umieszczone poziomo i pionowo (wprost i wspak). królik / kura / kogut / koza / kangur / koala / koń / krowa / kot / kaczka / kuropatwa / krokodyl 1 . . . . . . . . . . . . . . 2 . . . . . . . . . . . . . . 3 . . . . . . . . . . . . . . 4 . . . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . . . . 6 . . . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . . . . . . . 8 . . . . . . . . . . . . . 9 . . . . . . . . . . . . . 10 . . . . . . . . . . . . . 11 . . . . . . . . . . . . . 12 . . . . . . . . . . . . . C R K Ń J K U R O P O G Ó K B A N L L I A K K A D F A H Ś A T W A R O O R A Z O K R U T U G O K K T D O K O R K K A A L C Z Y 2 To jest gra dla całej grupy . Może być przeprowadzona ustnie lub z zapisywaniem przymiotników na tablicy, a potem alfabetycznym ich porządkowaniem . Wszyscy uczestnicy kolejno kończą zdanie; wy- grywa osoba, która zna najwięcej przymiotników na daną literę . 3 To jest gra dla całej grupy . Może być przeprowadzona ustnie lub z zapisywaniem czasowników na tablicy, a potem alfabetycznym ich porządkowaniem . Wszyscy uczestnicy kolejno kończą zdanie; wygry- wa osoba, która zna najwięcej czasowników na daną literę . 20 1.Alfabetpolski XIII. Proszę utworzyć jak najwięcej wyrazów (rzeczowniki w mianowniku) z podanego wyrazu. Można je potem poukładać w kolejności alfabetycznej. Proponowane wyrazy: CHARAKTERYSTYKA ZAINTERESOWANIE REWALORYZACJA PROFILAKTYKA PRAWDOPODOBIEŃSTWO K O M P U T E R Y Z A C J A jar jama car cera cuma jot cyrk czar czary czat czapa tom tur tok tor trakcja trup teza zakup(y) oracja port zatoka okazja pora zapora por zamek pot zator para zet pat pajac zero paczka zupa pyza pet akcja racja muza raj arka maca rampa aport mak rok amok mat amor(ek) mata ropa rum atom meta metr ryk mur ryj rzepa muzyka mutacja rzut motyka morze mop Przykład: komputer kot kora koza koc kopa komar katar kara kac kra krata kret kuter kura kuracja 1.Alfabetpolski 21  Duże i małe litery Dużymi literami pisze się: 1. imiona własne ludzi, zwierząt, bogów, np . Adam, Henryk Sienkiewicz, Reks, Zeus, Apollo; 2. przezwiska, pseudonimy, przydomki, np . „Gruby”, „Wulkan”, „Hubal”, Zygmunt Stary; 3. nazwy dynastyczne, np . Jagiellonowie, Habsburgowie, Andegaweni; 4. nazwy świąt, np . Wielkanoc, Wigilia, Nowy Rok, Wszystkich Świętych; 5. nazwy planet i konstelacji, np . Księżyc, Wenus, Wielki Wóz, Krzyż Południa, a l e: ziemia, księżyc, słońce (jeśli są nazwami pospolitymi); 6. nazwy państw, regionów, prowincji, stanów, miast, dzielnic itp ., np . Norwegia, Mazury, Lotaryngia, Ohio, Rzym, Stare Miasto; 7. nazwy mieszkańców części świata, krajów, członków narodów, prowincji, ras, np . Azjata, Niemiec, Żyd, Aborygen, Słowianin, Ślązak; 8. nazwy geograficzne i topograficzne, np . Bałtyk, Pacyfik, Tatry, Sekwana, Mont Blanc, Sahara, Wyspy Owcze, Morze Egejskie; UWAGA! Pisze się: ocean Pacyfik, morze Bałtyk, półwysep Hel, góra Giewont, (mian . + mian .) a l e Ocean Spokojny a l e Morze Bałtyckie a l e Półwysep Bałkański a l e Góra Kościuszki 22 2. Duże i małe litery 9. jednowyrazowe nazwy dzielnic, ulic, placów, ogrodów, zabytków, np . aleja (l . poj .) Róż, a l e Aleje (l . mn .) Trzech Wieszczów, (ulica) Zwierzyniecka, (most) Grunwaldzki, (plac) Matejki, (kościół) Na Skałce, Kleparz, Sukiennice, Wilanów, Łazienki, Barbakan; UWAGA! W nazwach wielowyrazowych piszemy dużą literą wszystkie wyrazy, jeśli wchodzą ściśle w skład nazwy własnej, np . Brama Floriańska, Pałac Kultury, Wybrzeże Kościuszkowskie; 10. tytuły książek, gazet i czasopism:  jednowyrazowe tytuły gazet i czasopism, np . „Polityka”, „Przekrój”, „Focus”  wszystkie wyrazy w odmiennych tytułach czasopism, np . „Dziennik Polski”, „Poradnik Językowy”, „Twój Styl”, „Wszystko dla Ogrodu”  tylko pierwszy wyraz w nieodmiennych tytułach czasopism, np . „Żyjmy dłużej”, „Gotuj lepiej”,  pierwszy wyraz w tytułach utworów literackich i nauko- wych, np . „Gramatyka języka polskiego”, „Legendy warszawskie”, „Pieśni o domu”, „Za chlebem”; 11. nazwy instytucji, urzędów, organizacji, np . Urząd Ochrony Państwa, Bank Spółdzielczy, Organizacja Narodów Zjednoczonych; 12. nazwy orderów i odznaczeń, np . Legia Honorowa, Virtuti Militari, Order Uśmiechu; 13. ze względów uczuciowych i grzecznościowych wyrazy, za których pomocą wyraża się podziw, szacunek, miłość, np . Rodzice, Babcia, Prezydent, Papież; 14. nazwy osób, do których i o których piszemy, a także zaimki i przymiotniki odnoszące się do nich, np . Kochany Tatusiu! Jak się czuje Twoja Mama? Pozdrów Ją ode mnie . Napiszę do Was wkrótce . 2. Duże i małe litery 23
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Nie ma rózy bez kolców. Ćwiczenia ortograficzne dla cudzoziemców (B1, B2)
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: