Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00158 003823 21568158 na godz. na dobę w sumie
Odessa i ukraińska Besarabia. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Odessa i ukraińska Besarabia. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Autor: Liczba stron: 160
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5481-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-40%), audiobook).

Odessa od wielu lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród ciekawych Wschodu turystów. Legendarny 'czarnomorski Paryż', niegdyś czwarta metropolia carskiej Rosji, kosmopolityczny wolny port zrośnięty z tworzącymi własny mikrokosmos, nieco szemranymi dzielnicami i kolebka rewolucji październikowej, także dziś pozostaje miastem wielokulturowym, największym kurortem ukraińskiej riwiery i bramą Budziaku, multietnicznego regionu kuszącego plażami i ciekawostkami przyrodniczo-kulturowymi, z niezwykłą Deltą Dunaju na czele.

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Autor przewodnika: Mateusz Olszowy Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Redakcja: Helena Piecuch Opieka techniczna: Katarzyna Leja Skład: Agata Hejchman Opracowanie kartograficzne: Jan Leja Źródło pochodzenia danych kartograficznych: © OpenStreetMap contributors; www.opendatacommons.org/licenses/odbl Okładka: materiały graficzne zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fo- tograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzysta- nia informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?beodt1 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: 978-83-283-5481-4 Copyright © Helion, 2019 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 3 I C Ś E R T S I P S Spis treści ATRAKCJE ODESSY _______________________________________________ 6 INFORMACJE PRAKTYCZNE ________________________ 11 PRZED WYJAZDEM ______________________________________________ 12 Wybór czasu podróży __________________________________________ 12 Formalności _________________________________________________ 12 Przepisy celne ________________________________________________ 14 Pieniądze ___________________________________________________ 15 Ubezpieczenie i zabezpieczenie medyczne _________________________ 16 Co zabrać? __________________________________________________ 16 DOJAZD _______________________________________________________ 17 Samochód ___________________________________________________ 17 Autobus ____________________________________________________ 18 Pociąg ______________________________________________________ 19 Samolot ____________________________________________________ 19 Prom _______________________________________________________ 20 NA MIEJSCU ____________________________________________________ 21 Transport publiczny ___________________________________________ 21 Noclegi _____________________________________________________ 22 Wyżywienie _________________________________________________ 24 INFORMACJE A–Z _______________________________________________ 25 Targi Odessy _________________________________________________ 28 INFORMACJE KRAJOZNAWCZE ___________________ 33 KRAJOZNAWCZE ABC ____________________________________________ 34 Położenie ___________________________________________________ 34 Liman ______________________________________________________ 35 Klimat ______________________________________________________ 36 Historia _____________________________________________________ 36 SPOŁECZEŃSTWO _______________________________________________ 43 Mieszkańcy i obyczaje __________________________________________ 43 Język _______________________________________________________ 43 Religia ______________________________________________________ 44 KULTURA I SZTUKA ______________________________________________ 45 Architektura _________________________________________________ 45 Malarstwo i rzeźba ____________________________________________ 46 Literatura i film _______________________________________________ 47 KUCHNIA ______________________________________________________ 48 Kup książkę Poleć książkę 4 I C Ś E R T S I P S ODESSA ___________________________________________________ 51 NADMORSKIE DZIEDZICTWO ODESSY ______________________________ 52 Plac księcia Richelieu ______________________________________________ 54 Schody Potiomkinowskie _______________________________________ 55 Port __________________________________________________________ 61 Zachodnia część bulwaru Primorskiego ________________________________ 63 Pałac Woroncowów ____________________________________________ 63 Dom z jedną ścianą ____________________________________________ 64 Wschodnia część bulwaru Primorskiego ________________________________ 64 Plac Dumski _____________________________________________________ 65 Ulica Lanżeroniwska _______________________________________________ 67 Muzeum Literatury ____________________________________________ 68 Muzeum Archeologiczne ________________________________________ 69 Teatr Opery i Baletu ____________________________________________ 70 Plac i pomnik Katarzyny II ___________________________________________ 73 Katakumby __________________________________________________ 74 STARE CENTRUM MIASTA _________________________________________ 77 Ulica Dieribasowska _______________________________________________ 77 Pasaż _______________________________________________________ 83 Sobór Przemienienia Pańskiego __________________________________ 84 Na zachód od placu Katedralnego ____________________________________ 85 Kościół św. Pawła _____________________________________________ 85 Nowy Bazar __________________________________________________ 86 Ulice Sadowa, Pastera i Łopunowa ____________________________________ 86 Bulwar Żwanieckiego ______________________________________________ 87 Pomnik Pomarańczy ___________________________________________ 88 Pałac Szacha _________________________________________________ 88 Most teściowej _______________________________________________ 89 Ulica Gogola _____________________________________________________ 89 Pałac Tołstoja ________________________________________________ 90 Ulica Hawanna ___________________________________________________ 90 Plaże Odessy ________________________________________________ 92 Ulica Puszkińska __________________________________________________ 96 Muzeum Sztuk Zachodu i Wschodu ________________________________ 96 Muzeum Puszkina _____________________________________________ 97 Filharmonia __________________________________________________ 97 Synagoga Brodzka _____________________________________________ 98 Monaster św. Eliasza ___________________________________________ 99 Plac Priwakzalnyj _________________________________________________ 99 ULICA KATERYŃSKA ____________________________________________ 101 Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny ___________________ 101 Sobór Trójcy Świętej __________________________________________ 102 Arabskie Centrum Kultury ______________________________________ 102 Z powrotem ku morzu ____________________________________________ 103 Kup książkę Poleć książkę 5 I C Ś E R T S I P S DALEJ DO CENTRUM ____________________________________________ 105 Park Szewczenki i Arkadia __________________________________________ 105 Park Szewczenki _____________________________________________ 105 Ścieżka Zdrowia _____________________________________________ 108 Arkadia ____________________________________________________ 110 Wielki Fontan ___________________________________________________ 111 Monaster Zaśnięcia Matki Bożej __________________________________ 113 Dzielnica Mołdawanka ____________________________________________ 113 OKOLICE ODESSY ____________________________________ 115 BIAŁOGRÓD NAD DNIESTREM ____________________________________ 116 Twierdza Akerman ____________________________________________ 119 WINNICA SZABO _______________________________________________ 123 WILKOWO _____________________________________________________ 125 Okolice Wilkowa _____________________________________________ 127 FRUMUSZIKA-NOWA ___________________________________________ 131 REZERWAT ASKANIA-NOWA _____________________________________ 133 DOLNODNIESTRZAŃSKI PARK NARODOWY ________________________ 134 Humań ____________________________________________________ 136 KURORTY „RIWIERY ODESKIEJ” ___________________________________ 140 Karolino-Bugaz ______________________________________________ 140 Zatoka _____________________________________________________ 141 Kurortne ___________________________________________________ 142 Liebiediwka _________________________________________________ 143 TYRASPOL ____________________________________________________ 144 SŁOWNICZEK POLSKO-UKRAIŃSKI ________________________________ 147 INDEKS _______________________________________________________ 155 Kup książkę Poleć książkę Atrakcje Odessy MUZEA Muzeum Archeologiczne Najstarsze muzeum w Odessie, założone w 1825 r. Oferuje sentymentalną po- dróż w czasie przez artefakty wytwarzane nad Morzem Czarnym od czasów antyku. Muzeum Sztuk Pięknych Zgromadzone w muzeum zbiory XIX- i XX-wiecznego malarstwa ukraińskiego i rosyjskiego mogą się ponoć równać je- dynie z kolekcją Galerii Tretiakowskiej w Moskwie. Muzeum Literatury Urządzone z przepychem wnętrza mu- zeum są atrakcją samą w sobie. Dopełnie- niem zbiorów literackich są eksponowane w ogrodzie rzeźby. Kup książkę Poleć książkę ARCHITEKTURA Hotel Pasaż Perła odeskiego neorenesansu z bogato zdobioną elewacją. Teatr Opery i Baletu Jeden z symboli miasta. Połączenie włoskiego baroku i francuskiego rokoko; druga pod względem wiel- kości opera świata po mediolań- skiej La Scali. Schody Potiomkinowskie Kolejny symbol Odessy uwiecz- niony przez Siergieja Eisensteina w filmie Pancernik Potiomkin. Pałac Woroncowa z kolumnadą Budowla w klasycystycznym stylu będąca nawiązaniem do greckich początków miasta; piękny widok na port i zatokę. Kup książkę Poleć książkę NIEZAPOMNIANE PRZEŻYCIA Katakumby Spacer po podziemnych korytarzach, które okalają miasto, to doskonała lekcja historii połączona z odrobiną adrenaliny. Rejs Wpłyńmy do portu w Odessie niczym pierwsi greccy osadnicy i przeko- najmy się, jak miasto i jego okolice wyglądają od strony morza. Ścieżka Zdrowia Wybierzmy się na kilkukilometrowy spacer rekreacyjnym bulwarem bie- gnącym wzdłuż odeskiego wybrzeża. Wizyta w operze Niezapomniane przeżycie i nieby- wała okazja, by zwiedzić wspaniałe wnętrza najsłynniejszego budynku miasta. Kluby i plaże Arkadii Poznajmy słynne nocne życie dziel- nicy Arkadia, a następnego dnia zre- laksujmy się na jej plażach. Targ Priwoz Feeria barw, zapachów i smaków. Najle- psze miejsce, by poznać lokalny folklor i zrobić najtańsze zakupy spożywcze. Ruska bania Po pełnym wrażeń dniu wybierzmy się do autentycznej, ponad 100-letniej łaźni parowej. Kup książkę Poleć książkę Z DZIEĆMI Park Rozrywki Położony w parku Szewczenki lunapark to atrakcja dla najmłodszych, a dla do- rosłych podróż do czasów własnego dzieciństwa. Delfinarium Możliwość bliskiego spotkania z sym- patycznymi ssakami, jakimi są delfiny. Komnata Strachu Doskonała zabawa nie tylko dla naj- młodszych – polecana dla osób o moc- nych nerwach. Kup książkę Poleć książkę 52 y S S E D O O w t c i z D E i z D E i k S r O m D A N | A S S E D O Nadmorskie dziedzictwo Odessy Zwiedzanie miasta zaczynamy od prze- chadzki po jego najbardziej obleganej przez turystów części. Bulwar Primorski, a zwłaszcza jego część rozciągnięta między pałacem Woroncowa a budynkiem Rady Miejskiej, oraz port wraz z okolicami to naj- bardziej wiekowa część Odessy, od której rozpoczęła się jej błyskawiczna ekspan- sja – tu właśnie zobaczymy najważniejsze symbole miasta. Odessę zbudowano na planie urba- nistycznym, za którego naczelną zasadę przyjęto regularność. Projekt opracowany przez François Sainte de Wollanta zakładał, że wszystkie główne arterie miasta będą brały początek przy nabrzeżu; również ich nume- racja miała zaczynać się od strony morza. Założenie Odessy zbiegło się w czasie z roz- kwitem rosyjskiego klasycyzmu, co dosko- nale widać na samym bulwarze Primorskim i w jego okolicach, które tworzą jeden z naj- bardziej znanych zespołów architektonicz- nych w tym stylu na Ukrainie. Miał on być wizytówką miasta dla osób przybywających do Odessy od strony morza, a więc w cza- sach początków miasta – dla znacznej więk- szości. Z tego właśnie powodu zabudowano tylko jedną stronę bulwaru – tak aby okręty wpływające do Zatoki Odeskiej witane były przez fasady budynków. ▼▼ Pomnik księcia Richelieu Kup książkę Poleć książkę Humorina Najbardziej znany festiwal odbywający się w Odessie nazywanej ukraińską stolicą hu- moru. Święto satyry odbywa się nieprzerwanie od 1973 r. w okresie prima aprilis. Po edycji z 1976 r., kiedy miasto odwiedziły tysiące gości z zagranicy, władze zakazały or- ganizacji festiwalu, obawiając się spontanicznych parad przyciągających masy. W 2011 r. w ramach Humoriny odbył się pierwszy międzynarodowy festiwal klaunów. Dwa lata później, w czasie 40. edycji, stworzono wystawę żywych rzeźb, a Dom Klaunów otwo- rzył pierwszą na świecie ambasadę klaunów. Zgodnie z postanowieniem burmistrza miasta od 2009 r. pierwszy dzień kwietnia jest w Odessie wolny od pracy. Miejsce, które na początku XIX w. wyzna- czono na budowę bulwaru, to historyczne ją- dro miasta. To właśnie tu znajdowały się ruiny tureckiej twierdzy Yeni Dünya (Nowy Świat), a wiele wieków wcześniej swe pierwsze osady zakładali greccy koloniści – ślady ich obecno- ści odkryto właśnie w czasie budowy prome- nady, a dziś możemy je oglądać, spacerując po niej. Bulwar prowadzi z północnego zachodu na południowy wschód i ma długość ok. 500 m. Większość budynków, które powstały wzdłuż szerokiej alei, to dwukondygnacyjne kamienice z pierwszej połowy XIX w. Do 1919 r. promenada nosiła nazwę Nikołajew- ski Bulwar, następnie zaś zmieniono ją na bulwar Feldmana (utrzymała się do 1945 r.). 53 y S S E D O O w t c i z D E i z D E i k S r O m D A N | A S S E D O Kup książkę Poleć książkę 54 y S S E D O O w t c i z D E i z D E i k S r O m D A N plac księcia richelieu Umownym centrum bulwaru Primorskiego jest plac księcia Richelieu, położony na osi łączącej plac Katarzyny II z portem, w stronę którego schodzą stąd słynne Schody Po- tiomkinowskie. Na środku placu stoi pomnik księcia Richelieu – pierwszego zarządcy miasta. Monument autorstwa rosyjskiego rzeźbiarza Iwana Martosa po- wstał w 1826 r. Rzeźba z brązu przedstawia postać księcia, którą uzupełniają trzy pła- skorzeźby symbolizujące rolnictwo, prawo i handel. Na tej ostatniej znajduje się wize- runek sakiewki z monetami, której dotknię- cie, zgodnie z legendą miejską, zapewnia bogactwo i przynosi szczęście. Sam Riche- lieu stoi na piedestale z różowego granitu odziany w rzymską togę, a na jego głowie spoczywa wieniec laurowy, co przywo- dzi na myśl antyczne rzeźby i doskonale wpisuje się w klasycystyczny styl otaczają- cych pomnik budynków. Na cokole można dostrzec inskrypcję z podziękowaniami dla Richelieu za wysiłki mające na celu za- pewnienie miastu dobrobytu. Książę był bratankiem słynnego kardynała znanego z powieści Dumasa. Przez 11 lat pełnienia swojej funkcji przyczynił się do dynamicz- nego rozwoju Odessy. Burmistrz, jak przy- stało na gościnnego gospodarza, zdaje się zapraszać wszystkich przybywających od strony morza przyjaznym gestem. Na płaskorzeźbach i tablicy pamiątko- wej zamontowanych w cokole pomnika oraz na nim samym wciąż widać odpryski pozostałe po wybuchach bomb i dziury po kulach, które spadały na monument w cza- sie wojny krymskiej. Pomnik bierze udział w imprezach odbywających się w Odessie, np. w czasie festiwalu Humorina na głowę księcia zakładana jest marynarska czapka. Kup książkę Poleć książkę W czasie kadencji księcia Richelieu Odessa była nazywana miastem akacji i to właśnie jemu zawdzięcza bogactwo tere- nów zielonych i mnogość drzew rosnących wzdłuż głównych alei. Richelieu stawiał także duży nacisk na edukację, a założone przez niego w 1817 r. liceum funkcjonuje do dziś i jest uznawane za najbardziej presti- żową szkołę średnią w mieście. Plac księcia Richelieu jest z dwóch stron zamknięty symetrycznymi, półkoli- stymi budynkami z 1827 i 1830 r. zbudowa- nymi w stylu klasycystycznym. W każdym z nich znajdziemy pięć półokrągłych wnęk wejściowych, nad którymi znajdują się białe pilastry w stylu jońskim (budynek po prawej stronie patrząc od strony morza) lub korync- kim (budynek po lewej). W kamienicy po prawej znajdowały się: pierwsza w mieście ▼▼ Plac Księcia Richelieu i Schody Potiomkinowskie 55 y S S E D O O w t c i z D E i z D E i k S r O m D A N | A S S E D O i całej południowej Rosji biblioteka, urząd miasta, a następnie trybunał. Budowla po przeciwnej stronie powstała później i zo- stała zniszczona w czasie II wojny świato- wej (odbudowano ją w 1948 r.), a mieścił się w niej słynny Hotel Petersburski. Schody Potiomkinowskie Tuż za pomnikiem Richelieu znajdują się  Schody Potiomkinowskie, które słynne w założeniu projektantów miały spełniać funkcję bramy miejskiej. Zaprojektowane przez Francesco Boffo w 1825 r., a ukoń- czone w 1841 r. bardzo szybko stały się naj- lepiej rozpoznawalnym symbolem mia- sta. Co ciekawe, włoski architekt miał już w swoim portfolio podobne dzieło – ukoń- czone w 1823 r. schody Depaldo schodzące do Morza Azowskiego w portowym mie- ście Taganrog. W miejscu, gdzie znajdują się Schody Potiomkinowskie, w 1794 r. żołnierze ge- nerała Suworowa rozpoczęli budowę portu i fundamentów przyszłej Odessy. Schody były koniecznością ze względu na różnicę wysokości pomiędzy portem a płaskowy- żem, na którym miało być zbudowane mia- sto. Ponadto wzdłuż bulwaru powstawały kolejne rezydencje, a ich właściciele chcieli mieć wygodny dostęp do morza. Do czasu powstania schodów funkcję tę spełniały prowizoryczne drewniane stopnie. Ówcze- sny burmistrz Odessy Michaił Woroncow zlecił wówczas rozpoczęcie prac nad przy- szłym symbolem miasta, który miał być… prezentem dla jego małżonki. Eliza nie po- została dłużna – odpłaciła mężowi najwięk- szymi rogami w całym cesarstwie, wdając się w romans z przebywającym w mieście młodym Aleksandrem Puszkinem. Pierwotnie schody nazywane były po prostu Przymorskimi, następnie Bulwaro- wymi, gigantycznymi lub Riszeliewskimi. Kup książkę Poleć książkę 56 y S S E D O O w t c i z D E i z D E i k S r O m D A N | A S S E D O провулок Валіховський М а р и н е с к о у з віз Ольгіївська К н я зів с ь к а провулок Ляпунова П а с т е р а Кінна Кінна п К н я р о зів в у л с ь о к к и й вулиця Торгова ƚ++Ƴ, Ưƻ+,ưƮƸ ) Ưƻ+,ưƮƸ ) провулок Короленка С о ф іїв с ь к а( S o fi js k a ) Є ліс а в е т и н с ь к а П а с т е р а Дворянська Сад о ва Н п р о в о о б в у а з л а р о к н и й Н і ж и провулок М аланова н с ь к а К о б л е в с ь к а Дворянська Н і ж и н с ь к а Н о в о с е л ь с ь к о г о провулок Л ютеранський ПЛОЩА СОБОРНА PLAC KATEDRALNY Приморська Андросовський провулок ƶƽƮƷ+Ʈ Ơ ƶƽƮƷ+Ʈ Ơ ư ư Ʈ Ʈ + + Ƴ Ƴ ƾ ƾ , , + + +Ʊ+ +Ʊ+ Торгова провулок Некрасова П р е о б р а ж е н с ь к а ( P r e o b r a ż e ń s k a ) Г о г о л я ( G o g o a ) l Сабанєєв міст провулок Маяковського а н н а в а Г П р е о б р а ж е н с ь к а ( P r e o b r a ż e ń s k a ) Грецька - а р К к о л у в о р п Буніна й и к ь с в і р д н а с к е л О т к е п с о р п Жуковського й и к ь с н е п с У к о л у в о р п к о л у в о р п ї о в о л і н О К у з н е ч н а п р К а о р в у л е т о к н и й Д і г Odessa centrum а н т я р Льва Толстого Спиридонівська Д іг т я р н а 0 a j e L . J . c a r p o 250 m площа Холодної Тираспольська (Tyraspolska) Kup książkę Poleć książkę MuzeumSztuk Pięknych MuzeumSztuk Pięknych KatedraWniebowzięciaNMP KatedraWniebowzięciaNMP Ukraiński Muzyczno-DramatycznyTeatr AkademickiUkraiński Muzyczno-DramatycznyTeatr AkademickiNarodowa BibliotekaNaukowa im. GorkiegoNarodowa BibliotekaNaukowa im. GorkiegoPomnik Marynarzyz Pancernika PotiomkinPomnik Marynarzyz Pancernika PotiomkinMuzeum PortuHandlowego w OdessieMuzeum PortuHandlowego w OdessieMuzeum SztukWschodu i ZachoduMuzeum SztukWschodu i ZachoduProtestanckikościół św. PawłaProtestanckikościół św. PawłaSobórPrzemienieniaPańskiegoSobórPrzemienieniaPańskiegoPopiersieA. NudelmanaPopiersieA. NudelmanaHostel Krovatna Deribasovskoy Hostel Krovatna Deribasovskoy MuzeumHistorii RegionalnejMuzeumHistorii RegionalnejUniwersytetim. MiecznikowaUniwersytetim. MiecznikowaMuzeum FigurWoskowychMuzeum FigurWoskowychPomnikAdama MickiewiczaPomnikAdama MickiewiczaRestauracjaKumaniecRestauracjaKumaniecPomnikZałożycieli OdessyPomnikZałożycieli OdessyTablicaL. KaczyńskiegoTablicaL. KaczyńskiegoWykopaliskaarcheologiczneWykopaliskaarcheologiczneMuzeumArcheologiczneMuzeumArcheologicznePomnikksięcia RichelieuPomnikksięcia RichelieuMuzeumHistorii ŻydówMuzeumHistorii Żydów RestauracjaKompot RestauracjaKompotPomnik Żony MarynarzaPomnik Żony MarynarzaCerkiew Św. MikołajaCerkiew Św. MikołajaPopiersieL. ZamenhofaPopiersieL. ZamenhofaMijski RynekJadłaMijski RynekJadłaPomnik Złote DzieckoPomnik Złote DzieckoMuzeumKontrabandyMuzeumKontrabandySchodyPotiomkinowskieSchodyPotiomkinowskieBudynekPoczty GłównejBudynekPoczty GłównejZakątekdawnej OdessyZakątekdawnej OdessyMuzeumCzekoladyMuzeumCzekoladyPomnikIzaaka BablaPomnikIzaaka BablaSynagoga BrodzkaSynagoga BrodzkaOdeskiJarmarkOdeskiJarmarkPomnikPomarańczyPomnikPomarańczyKościółśw. PiotraKościółśw. PiotraTablicaA. MickiewiczaTablicaA. MickiewiczaMuzeumLiteraturyMuzeumLiteraturyPomnik WoroncowaPomnik WoroncowaMuzeum PuszkinaMuzeum PuszkinaMuzeum DźwiękuMuzeum DźwiękuPuzata ChataPuzata ChataMuzeumMorskieMuzeumMorskiePomnikDwunastegoKrzesłaPomnikDwunastegoKrzesłaPomnikUtiosowaPomnikUtiosowaPomnik de RibasaPomnik de RibasaPomnik PuszkinaPomnik PuszkinaDom z jedną ścianąDom z jedną ścianąMuzeum KotwicMuzeum KotwicPomnik PuszkinaPomnik PuszkinaSkwerPalais-Royal SkwerPalais-Royal GrupaLaokoonaGrupaLaokoonaTeatrOpery i BaletuTeatrOpery i BaletuPałac WoroncowówPałac WoroncowówDomNawrockiegoDomNawrockiegoKawiarniaFanconiKawiarniaFanconi Utoć-Kino Utoć-KinoHotelLondyński HotelLondyński DomIsakowiczaDomIsakowiczaDomz AtlantamiDomz AtlantamiHostel Hipstel Hostel Hipstel „Most teściowej”„Most teściowej”Park StambulskiPark StambulskiPałacŻeglarzyPałacŻeglarzy Pałac Tołstoja Pałac TołstojaPałac SzachaPałac SzachaCieńPuszkinaCieńPuszkinaHotel Pasaż Hotel Pasaż Hotel BristolHotel BristolOdeski CyrkOdeski CyrkNowy RynekNowy RynekPark MiejskiPark MiejskiFilharmoniaFilharmoniaPark GreckiPark GreckiTeatr LalekTeatr LalekKolumnadaKolumnadaPort MorskiPort MorskiMolodoscMolodoscCichyj BarCichyj BarRatuszRatuszSzkafSzkaf 57 y S S E D O O w t c i z D E i z D E i k S r O m D A N | A S S E D O а н т а н а К а н т а н а К и м о рська р П і В й с ь к о в и й у з в і з Сабанєєв міст Г о г о л я ( G o g o a ) l )ƮƸ+ ƝƸƳƾ,+ƶƷ б у л ь в а р П р и м о р с ь провулок Маяковського ПЛОЩА КАТЕРИНИНСЬКА PLAC KATERYŃSKI к и й П р и м о р )ƮƸ+ ƥƺƮ+Ưƻ+,ƹ+ƶƷ а н н а в а Г провулок Чайковського Ланжеронівська (Lanżeroniwska) вулиця Дерибасівська (Dieribasowska) (Grecka) а к ь с н и н и р е т а К й и н с а р К к о л у в о р п ) a k s w e i l e z s i R ( а к ь с в є ь л е ш і Р ) a k s ń i k z s u P ( а к ь с н і к ш у П с ь к а ( P r z y m o r s k a ) льський узвіз о П з і в з у й и к ь с в і н а л о в е Д і ш е л О я і р Ю к о л у в о р п ї о в о л і н О Жуковського Буніна ) a k s l o P ( а к ь с ь л о П Жуковського Kup książkę Poleć książkę MuzeumSztuk Pięknych MuzeumSztuk Pięknych KatedraWniebowzięciaNMP KatedraWniebowzięciaNMP Ukraiński Muzyczno-DramatycznyTeatr AkademickiUkraiński Muzyczno-DramatycznyTeatr AkademickiNarodowa BibliotekaNaukowa im. GorkiegoNarodowa BibliotekaNaukowa im. GorkiegoPomnik Marynarzyz Pancernika PotiomkinPomnik Marynarzyz Pancernika PotiomkinMuzeum PortuHandlowego w OdessieMuzeum PortuHandlowego w OdessieMuzeum SztukWschodu i ZachoduMuzeum SztukWschodu i ZachoduProtestanckikościół św. PawłaProtestanckikościół św. PawłaSobórPrzemienieniaPańskiegoSobórPrzemienieniaPańskiegoPopiersieA. NudelmanaPopiersieA. NudelmanaHostel Krovatna Deribasovskoy Hostel Krovatna Deribasovskoy MuzeumHistorii RegionalnejMuzeumHistorii RegionalnejUniwersytetim. MiecznikowaUniwersytetim. MiecznikowaMuzeum FigurWoskowychMuzeum FigurWoskowychPomnikAdama MickiewiczaPomnikAdama MickiewiczaRestauracjaKumaniecRestauracjaKumaniecPomnikZałożycieli OdessyPomnikZałożycieli OdessyTablicaL. KaczyńskiegoTablicaL. KaczyńskiegoWykopaliskaarcheologiczneWykopaliskaarcheologiczneMuzeumArcheologiczneMuzeumArcheologicznePomnikksięcia RichelieuPomnikksięcia RichelieuMuzeumHistorii ŻydówMuzeumHistorii Żydów RestauracjaKompot RestauracjaKompotPomnik Żony MarynarzaPomnik Żony MarynarzaCerkiew Św. MikołajaCerkiew Św. MikołajaPopiersieL. ZamenhofaPopiersieL. ZamenhofaMijski RynekJadłaMijski RynekJadłaPomnik Złote DzieckoPomnik Złote DzieckoMuzeumKontrabandyMuzeumKontrabandySchodyPotiomkinowskieSchodyPotiomkinowskieBudynekPoczty GłównejBudynekPoczty GłównejZakątekdawnej OdessyZakątekdawnej OdessyMuzeumCzekoladyMuzeumCzekoladyPomnikIzaaka BablaPomnikIzaaka BablaSynagoga BrodzkaSynagoga BrodzkaOdeskiJarmarkOdeskiJarmarkPomnikPomarańczyPomnikPomarańczyKościółśw. PiotraKościółśw. PiotraTablicaA. MickiewiczaTablicaA. MickiewiczaMuzeumLiteraturyMuzeumLiteraturyPomnik WoroncowaPomnik WoroncowaMuzeum PuszkinaMuzeum PuszkinaMuzeum DźwiękuMuzeum DźwiękuPuzata ChataPuzata ChataMuzeumMorskieMuzeumMorskiePomnikDwunastegoKrzesłaPomnikDwunastegoKrzesłaPomnikUtiosowaPomnikUtiosowaPomnik de RibasaPomnik de RibasaPomnik PuszkinaPomnik PuszkinaDom z jedną ścianąDom z jedną ścianąMuzeum KotwicMuzeum KotwicPomnik PuszkinaPomnik PuszkinaSkwerPalais-Royal SkwerPalais-Royal GrupaLaokoonaGrupaLaokoonaTeatrOpery i BaletuTeatrOpery i BaletuPałac WoroncowówPałac WoroncowówDomNawrockiegoDomNawrockiegoKawiarniaFanconiKawiarniaFanconi Utoć-Kino Utoć-KinoHotelLondyński HotelLondyński DomIsakowiczaDomIsakowiczaDomz AtlantamiDomz AtlantamiHostel Hipstel Hostel Hipstel „Most teściowej”„Most teściowej”Park StambulskiPark StambulskiPałacŻeglarzyPałacŻeglarzy Pałac Tołstoja Pałac TołstojaPałac SzachaPałac SzachaCieńPuszkinaCieńPuszkinaHotel Pasaż Hotel Pasaż Hotel BristolHotel BristolOdeski CyrkOdeski CyrkNowy RynekNowy RynekPark MiejskiPark MiejskiFilharmoniaFilharmoniaPark GreckiPark GreckiTeatr LalekTeatr LalekKolumnadaKolumnadaPort MorskiPort MorskiMolodoscMolodoscCichyj BarCichyj BarRatuszRatuszSzkafSzkaf 96 i A k S ń k z S U P A c i l U | A S S E D O Ulica Puszkińska Do 1880 r. była to ulica Włoska, także do- słownie, gdyż zamieszkiwali ją imigranci z tego właśnie kraju – głównie artystyczna bohema. Następnie, dla upamiętnienia po- bytu Puszkina w mieście, jej nazwę zmie- niono. W budynku pod numerem 4 znajduje się dwupiętrowy dom byłego burmistrza Odessy Grigorija Marazliego, który zamiesz- kiwał budynek przez przeszło 70 lat. Obiekt został zbudowany z wapienia muszlowego. Fasada to przykład stylu empire, czyli póź- nego klasycyzmu. Zachował się także utwar- dzony dziedziniec zbudowany z płyt wyko- nanych z lawy maltańskiej. Muzeum Sztuk Zachodu i Wschodu Puszkinskaja zachowała swojego artystycz- nego ducha i dalej przyciąga miłośników sztuk pięknych, a to głównie za sprawą  Muzeum Sztuk zlokalizowanego tu Zachodu i Wschodu  ul. Puszkińska 9; codz. oprócz śr. 10.30–17.30; 40 UAH, jed- nego z najciekawszych na całej Ukrainie. Budynek ukończony w 1856 r. gości muzeum od 1920 r., a w jego zbiorach, jak sugeruje nazwa, znajdziemy zarówno dzieła zachod- nioeuropejskich, jak i orientalnych artystów. Guardi, Caravaggio, Hals – to tylko kilka przykładowych nazwisk. Stała ekspozycja pochodzi z prywatnych kolekcji, a także ze zbiorów Uniwersytetu w Odessie oraz mu- zeów w Kijowie i Moskwie. Oprócz obrazów muzeum zgromadziło pokaźną liczbę rzeźb, mebli i artefaktów z Dalekiego Wschodu (z Tybetu, Japonii, Chin). Za prawdziwe białe kruki należy uznać portrety św. Mate- usza i Łukasza z cyklu Halsa poświęconego ewangelistom, a także Pojmanie Chrystusa Caravaggia. Ten ostatni obraz w 2008 r. zo- stał skradziony i dopiero po dwóch latach odnaleziono go w Berlinie. Biało-niebieski ▲▲ Pomnik Aleksandra Puszkina Kup książkę Poleć książkę 97 i A k S ń k z S U P A c i l U | A S S E D O Alexander Bernardazzi Zasłużony dla Odessy architekt włosko- -szwajcarskiego pochodzenia urodzony w 1831 r. w Rosji. Po ukończeniu archi- tektury w Petersburgu spędził 30 lat w Kiszyniowie, pracując jako główny projektant miasta. Dopiero w później- szym czasie przeniósł się do Odessy, gdzie przyczynił się do powstania wielu budynków mieszkalnych, Uniwersy- tetu Medycznego, szpitala, ale przede wszystkim hotelu Bristol i budynku Nowej Giełdy. pałac od razu przykuwa wzrok intensywnym kolorem i eklektycznym stylem, będącym wypadkową rokoko, baroku i klasycyzmu. Za czterema kolumnami strzegącymi wej- ścia znajduje się duży hol, w którym króluje renesansowo-barokowy przepych: mar- mury, zdobione sufity i egzotyczne drewno na posadzkach. Muzeum Puszkina W domu numer 13, gdzie dawniej mieścił się Hotel du Nord, w którym pomieszkiwał autor Eugeniusza Oniegina, stworzono niewielkie Muzeum Puszkina  ul. Puszkińska 13; wt.– nd. 10.00–17.00; 35 UAH poświęcone jego twórczości z okresu odeskiego. Można tu obejrzeć m.in. pozostawione przez pisarza rękopisy. Naprzeciw budynku znajduje się wykonany z brązu pomnik poety pocho- dzący z 1999 r. i postawiony tu w ramach obchodów 200-lecia jego urodzin. Rzeźba przedstawia elegancko odzianego mło- dego Puszkina – z cylindrem na głowie i la- ską w dłoni. Tak właśnie mógł wyglądać, gdy w 1923 r., mając zaledwie 24 lata, przy- był do Odessy. Pomnik stoi na niewielkim dysku, praktycznie na wysokości ulicy. Ka- wałek dalej znajdują się także dwa budynki zaprojektowane przez znakomitego archi- tekta Aleksandra Bernardazziego – hotel Bristol oraz Odeska Filharmonia. Hotel Bristol (ul. Puszkińska 15) sąsiadu- jący z domem-muzeum Puszkina powstawał w latach 1898–99. Bernardazzi dokonał tu udanego mariażu elementów neorenesan- sowych i neobarokowych, a całość okrasił klasycystycznymi kolumnami. Początkowo obiekt nazywano hotelem Bristol, jednak po rewolucji 1917 r. nazwę zmieniona na Kra- snaja, pod którą funkcjonował do zamknię- cia w 2002 r. Po całkowitej renowacji otwarto go ponownie w 2010 r., wówczas przywró- cono również jego pierwotną nazwę. Filharmonia Ukończony rok wcześniej gmach filhar- monii znajduje się dokładnie naprzeciw Bristolu i jest w stanie pomieścić ponad ty- siąc widzów. Budowę rozpoczęto w 1894 r. z okazji 100-lecia założenia miasta. Pier- wotnie na jego projekt rozpisano między- narodowy konkurs, który wygrał czeski architekt Vladimír Josef Prohazka, jednak ostatecznie autorstwo przypisuje się Bernar- dazziemu, który zmodyfikował projekt. Bu- dynek w stylu gotyku weneckiego z elemen- tami renesansowymi przypomina, zgodnie z planem projektanta, Pałac Dożów w Wene- cji. Pierwotnie miała to być nowa siedziba giełdy – stąd obecne na ścianach freski przedstawiające historię handlu, a w półko- listych wnękach nad drzwiami malowidła o jakże wymownych tytułach bynajmniej niezwiązanych z historią muzyki: Rolnictwo, Przemysł oraz Handel. Budynek funkcjonuje jako filharmonia od 1924 r. Ogromne wrażenie robi drewniany sufit wykonany z cedru libańskiego bez użycia choćby jednego gwoździa. Budynek Kup książkę Poleć książkę 98 i A k S ń k z S U P A c i l U | A S S E D O ▲▲ Synagoga Brodzka opiera się na betonowej podstawie imi- tującej granit, a fasady wykonano z tera- koty w kilku odcieniach. Wnęki okienne są bogato zdobione detalami z białego marmuru karraryjskiego, które szczegól- nie okazale prezentują się wieczorem, podświetlone od wewnątrz. Filharmo- nia została gruntownie odrestaurowana w 1961 r., dobudowano wówczas także marmurowe schody prowadzące z holu wejściowego do sali głównej. Po obydwu ich stronach gości witają kolumny peł- niące również funkcję lamp. Na lewo od wejścia, w niewielkiej niszy znajduje się popiersie Bernardazziego umieszczone tu w 1900 r. i upamiętniające 50. rocznicę rozpoczęcia przez architekta pracy zawo- dowej. Błękitny sufit z malowidłami przed- stawiającymi znaki zodiaku ma przywo- dzić na myśl sklepienie niebieskie. Na uwagę zasługuje także dziedzi- niec z ciekawą sztukaterią i ozdobnymi balkonami, na którym znajduje się jedna z lepszych w mieście restauracji – Bernar- dazzi – z najbogatszą na Ukrainie kolekcją win liczącą przeszło tysiąc pozycji. Synagoga Brodzka Następny przystanek to skrzyżowanie z ulicą Żukowskiego, gdzie znajduje się okazała synagoga Brodzka. Powstała w la- tach 1840 –50 według projektu Francesco Morandiego w stylu florencko-romańskim i była największą tego typu budowlą w po- łudniowej części Cesarstwa Rosyjskiego. W narożnikach znajdują się cztery charakte- rystyczne wieżyczki zwieńczone kopułami. Jest to jedyna synagoga ocalała z siedmiu, które istniały w Odessie przed I wojną świa- tową. Wszystkie zostały zburzone lub zde- wastowane, natomiast tę w 1920 r. skonfi- skowano i zamieniono na salę sportową. Znajdujący się w stanie grożącym zawale- niem budynek w 1996 r. zwrócono gminie żydowskiej w Odessie, która zajęła się jego gruntowną renowacją. Kup książkę Poleć książkę 99 i A k S ń k z S U P A c i l U | A S S E D O Monaster św. Eliasza Dalej znajduje się neobizantyński monaster św. Eliasza (ul. Puszkińska 79) z pięcioma ko- pułami i górującą nad nimi dzwonnicą, który powstał w 1896 r. Wcześniej, od 1884 r. mo- naster funkcjonował w starym budynku jako centrum pomocy wiernym pielgrzymującym przez Odessę na świętą górę Athos w Grecji i dalej, do Palestyny. Po ukończeniu budowy nowego monasteru ołtarz główny konsekro- wano ku czci ikony Matki Bożej „Karmiącej Mlekiem”, prawą nawę poświęcono imieniu proroka Eliasza, a lewą Archaniołowi Gabrie- lowi. W świątyni przechowywano cząsteczkę Krzyża Pańskiego oraz relikwie lewej stopy apostoła Andrzeja. plac priwakzalnyj Ulica Puszkińska kończy się niewiele dalej, a my przejściem podziemnym wchodzimy na okrągły plac Priwakzalnyj przed Dwor- cem Głównym. Dawny budynek dworca ▲▼ Dworzec Główny w Odessie został zbombardowany w czasie II wojny światowej, a na początku lat 50. przystą- piono do budowy nowego terminalu. Pro- jekt Leonida Czuprina realizowali robotnicy dowożeni z najdalszych zakątków republiki. Wielkim nakładem sił prace ukończono w 1952 r. Ogromna kopuła dworca zwień- czona jest iglicą. Kiedy przybywamy do miasta pociągiem, od strony peronów wita nas znajdujący się nad budynkiem dworca ogromny napis przypominający o tym, że jesteśmy mile widziani w tym bohaterskim mieście. Wejście główne tworzą trzy półkoli- ste przeszklone wnęki, mające upamiętniać najważniejsze wydarzenia w historii miasta, o których informują nas daty znajdujące się tuż nad loggiami. Liczba 1905 oznacza oczy- wiście zryw rewolucyjny na pancerniku „Po- tiomkin”, 1917 to data rewolucji październiko- wej, a 1944 to rok wyzwolenia miasta z rąk nazistowskich okupantów. Nad wejściem głównym znajduje się rzeźba młodej kobiety trzymającej w dłoniach gołębicę. Kup książkę Poleć książkę 100 i A k S ń k z S U P A c i l U | A S S E D O Jeśli stoimy przodem do budynku dworca, po naszej lewej stronie znajduje się największy plac Odessy – Kulikowe Pole, na który możemy dostać się przej- ściem podziemnym. To właśnie tutaj w cza- sach Związku Radzieckiego odbywały się wszystkie manifestacje, pochody oraz defilady wojskowe. Także w tym miejscu funkcjonowało pierwsze miejskie więzie- nie, a sam plac w czasach przedrewolu- cyjnych nazywano Więziennym. W 1958 r. wybudowano tam okazały gmach służący jako siedziba Komitetu Regionalnego Par- tii Komunistycznej Ukrainy. W 50. rocznicę rewolucji październikowej przy wejściu do budynku stanął 10-metrowy pomnik Le- nina wykonany z szarego granitu. Z Kulikowego Pola możemy udać się w stronę ulicy Kateryńskiej, którą powró- cimy do centrum miasta, lub kontynuować spacer wzdłuż bulwaru Italiańskiego do Akademickiego Teatru Komedii Muzycz- nej. Budynek tego teatru wyróżnia się na tle innych gmachów teatralnych w Odessie. Nowoczesny obiekt wybudowano w 1981 r., a zaprojektował go Heinrich Topuz. Te- atr miał być stylistyczną odskocznią od wszechobecnego w latach jego powstania socrealizmu. Teatr z widownią na 1300 osób nosi imię Michaiła Wodianoja – aktora, który na początku lat 50. został przesie- dlony do Odessy wraz z całym zespołem swojego macierzystego teatru ze Lwowa. Od 2012 r. budynek jest także główną sie- dzibą Międzynarodowego Festiwalu Fil- mowego w Odessie. Ostatnim punktem na naszej trasie jest monaster św. Michała Archanioła znaj- dujący się w pobliżu parku Szewczenki, do którego doprowadzą nas spod teatru ulice Leontowicza i Uspienska. Jest to pra- wosławny żeński klasztor wybudowany w 1840 r., założony przez Michaiła Woron- cowa. Na przestrzeni prawie 180 lat funk- cjonował także jako refektarz dla ubo- gich, szpital i dom dla sierot. Po rewolucji przez długie lata był zamknięty, w czasie okupacji przywrócono jego działanie, ale funkcjonował tylko do 1961 r. Odbudowę zrujnowanego budynku rozpoczęto do- piero w 1992 r., jednak po latach udało się doprowadzić świątynię do pierwotnego stanu i dziś możemy podziwiać mozaiki na jej fasadach i odnowione kopuły. ▲▲ Kulikowe Pole Kup książkę Poleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Odessa i ukraińska Besarabia. Travelbook. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: