Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00538 003626 21541060 na godz. na dobę w sumie
Ogólne postępowanie administracyjne. Wydanie 6 - ebook/pdf
Ogólne postępowanie administracyjne. Wydanie 6 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 527
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8198-030-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W podręczniku „Ogólne postępowanie administracyjne' omówiona została problematyka z zakresu prawa o postępowaniu administracyjnym uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Opracowanie zawiera m.in. analizę zagadnień dotyczących:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ROZDZIAŁ.I WPROWADZENIE DO PRAWA O POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM § 1. Uwagi wstępne System. prawa. administracyjnego. tworzą. normy. o. niejednolitym. charakterze.. Na.podstawie.kryterium.przedmiotu.regulacji.normy.te.można.ogólnie.podzielić.na:. 1)..normy.ustrojowe,.które.regulują.strukturę.organizacyjną.administracji.publicz- nej; 2)..normy.prawa.materialnego,.które.określają.prawa.i.obowiązki.podmiotów.w.sfe- rze.regulacji.administracyjnoprawnej,.a.także.ustanawiają.sankcje.za.naruszanie. prawa.administracyjnego; 3)..normy.prawa.procesowego.(normy.formalne),.które.regulują.administracyjno- prawne.stosunki.procesowe. Administracyjnoprawny. stosunek procesowy może. mieć. charakter. procedu- ralny.albo.sporny..Stosunkiem.proceduralnym.określamy.typ.relacji.zachodzącej. między.jednostką.a.organem.administracji.publicznej.w.toku.postępowania,.które. zmierza.do.władczego.określenia.przez.organ.sytuacji.prawnej.tej.jednostki.w.sfe- rze.prawa.administracyjnego..Procesowy.stosunek.sporny.aktualizuje.się.natomiast. w. postępowaniu. przed. sądem. administracyjnym,. przed. którym. jednostka. i. organ. administracji. publicznej. toczą. spór. o. legalność. działania. podjętego. przez. organ. w.określonej.formie.prawnej.lub.też.zaniechania.tego.organu. Stosunek. proceduralny. powstaje. z. chwilą. wszczęcia. przez. organ. administra- cji. publicznej. postępowania. administracyjnego. w. sprawie. indywidualnej,. usta- je.zaś.w.wyniku.wydania.przez.ten.organ.decyzji.administracyjnej.skierowanej.do. konkretnego.adresata..Relacja,.zawiązująca.się.między.podmiotami.stosunku.pro- ceduralnego,. jest. podporządkowana. zasadniczemu. celowi. postępowania. admini- stracyjnego,. jakim. jest. określenie. –. na. podstawie. przepisów. prawa. materialnego. –. indywidualnych. uprawnień. lub. obowiązków,. a. więc. prawidłowe. ukształtowa- nie.stosunku.materialnoprawnego..Z.chwilą.osiągnięcia.celu.postępowania,.a.więc. 2 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym ustalenia.stosunku.materialnoprawnego,.stosunek.procesowy.wygasa..W.tym.sen- sie.można.więc.uznać,.że.administracyjne.prawo.formalne.(procesowe),.którego.re- gulacja.kształtuje.model.stosunku.procesowego,.pełni.względem.prawa.material- nego. funkcję. instrumentalną.. Niemniej. jednak. pomiędzy. normami. materialnymi. i.procesowymi.istnieje.inna.silna.współzależność,.implikowana.sposobem.stosowa- nia.prawa.administracyjnego,.czyli.odnoszenia.norm.generalnych.do.indywidual- nych.adresatów.w.konkretnych.sprawach..Kształtowanie.uprawnień.i.obowiązków. jednostek.w.sferze.prawa.administracyjnego.przez.powołane.do.tego.organy.doko- nuje.się.bowiem.w.istotnym.zakresie.za.pomocą.aktu.administracyjnego.(decyzji. administracyjnej)..Akt administracyjny.można.określić.jako.jednostronne.i.wład- cze.oświadczenie.woli.organu.administracyjnego,.oparte.na.powszechnie.obowią- zujących.przepisach.prawa,.skierowane.do.zindywidualizowanego.adresata.celem. ukształtowania.jego.sytuacji.prawnej,.wydane.w.wyniku.przeprowadzenia.regulo- wanej. prawem,. sformalizowanej. procedury.. Realizacja. norm. materialnego. prawa. administracyjnego.za.pomocą.aktów.administracyjnych.nie.byłaby.możliwa,.gdyby. nie.istniały.normy.procesowe,.regulujące.przebieg.procedury.wydawania.tych.ak- tów..Co.więcej,.prawidłowość.rozstrzygnięcia.wydanego.w.konkretnej.sprawie.jest. uwarunkowana. jakością. regulacji. procesowej.. Uprawnień. i. obowiązków. przewi- dzianych.w.generalnych.aktach.normatywnych.nie.można.prawidłowo.odnieść.do. indywidualnego.adresata.bez.należycie.unormowanej.procedury..Stosunek.material- noprawny.może.być.zatem.ukształtowany.prawidłowo.tylko.wówczas,.gdy.normy. prawa.procesowego.przewidują.dostateczne.gwarancje.chroniące.uczestników.po- stępowania.przed.arbitralnością.organów.administracji.publicznej,.zapewniają.tym. uczestnikom.czynny.udział.w.czynnościach.zmierzających.do.ustalenia.i.wyjaśnie- nia.okoliczności.sprawy.i.–.wreszcie.–.tworzą.spójny.system.środków.umożliwiają- cych.skuteczną.weryfikację.rozstrzygnięć.wydawanych.przez.organy. W.szeroko.rozumianym.procesie.administracyjnym.można.wyróżnić.dwie.fazy:. fazę.orzekania.oraz.fazę.wykonania.orzeczenia..Fazę.orzekania.utożsamiamy.z.po- stępowaniem administracyjnym,.które.jest.uporządkowanym.ciągiem.czynności. procesowych,. dokonywanych. przez. organ. administracji. publicznej,. strony. i. inne. podmioty.tego.postępowania,.zmierzających.do.załatwienia.sprawy.indywidualnej. w.drodze.decyzji.administracyjnej..Efektem.postępowania.administracyjnego.jest. indywidualny.akt.administracyjny,.adresat.którego.może.korzystać.z.uprawnień.tym. aktem.przyznanych.albo.powinien.wykonać.nałożony.na.niego.obowiązek..Przed- miotem.postępowania.administracyjnego.w.fazie.orzekania.może.być.też.weryfika- cja.wydanej.uprzednio.decyzji.administracyjnej..Wykonanie.obowiązku.nałożonego. decyzją.administracyjną.jest.zabezpieczone.przymusem.egzekucyjnym. Prawo.o.postępowaniu.administracyjnym.obejmuje: 1). zawarte. w. ustawie. z. 14.6.1960. r.. –. Kodeks. postępowania. administracyjnego. (tekst.jedn..Dz.U..z.2018.r..poz..2096.ze.zm.).przepisy.regulujące.ogólne.postę- powanie.administracyjne,.którego.celem.jest.załatwienie.sprawy.indywidualnej. poprzez.wydanie.decyzji.administracyjnej; § 2. Zarys ewolucji polskiego prawa o postępowaniu administracyjnym oraz polskiego... 3 2). przepisy.szczególne,.regulujące.szczególne.postępowania.administracyjne,.któ- rych.przedmiotem.są.sprawy.indywidualne.określonego.rodzaju;.przykładem.ta- kiej. szczególnej. regulacji. procesowej. jest. procedura. podatkowa,. unormowana. w.ustawie.z.29.8.1997.r..–.Ordynacja.podatkowa.(tekst.jedn..Dz.U..z.2019.r.. poz..900.ze.zm.). Do.szeroko.rozumianego.systemu.procesowego.prawa.administracyjnego.zali- cza.się.ponadto.m.in..przepisy.regulujące:. 1)..postępowania.uproszczone.w.sprawach.skarg.i.wniosków.oraz.w.sprawach.wy- dawania.zaświadczeń; 2). postępowania.karnoadministracyjne;. 3). postępowania.dyscyplinarne;. 4). postępowanie.egzekucyjne.w.administracji;. 5). postępowanie.przed.sądami.administracyjnymi. § 2. Zarys ewolucji polskiego prawa o postępowaniu administracyjnym oraz polskiego sądownictwa administracyjnego Polska.procedura.administracyjna.nawiązuje.w.swoich.prawnych.konstrukcjach. do.rozwiązań.przyjętych.w.systemie.prawa.procesowego.Austrii..W.1923.r..polski. ustawodawca,.wzorując.się.na.austriackich.rozwiązaniach.normatywnych,.zawar- tych.w.ustawie.z.1896.r.,.uregulował.procedurę.weryfikacji.orzeczeń.wydawanych. w.pierwszej.instancji.przez.władze.publiczne..Ustawa.z.1.8.1923.r..w.sprawie.środ- ków.prawnych.od.orzeczeń.władz.administracyjnych.(Dz.U..RP.Nr.91,.poz..712). realizowała.postanowienia.Konstytucji.marcowej.z.1921.r.,.która.w.art..71.ograni- czała.administracyjne.postępowanie.odwoławcze.tylko.do.jednej.instancji. Pierwsza.pełna.polska.kodyfikacja.procesowego.prawa.administracyjnego.mia- ła.miejsce.22.3.1928.r..pod.postacią.trzech.rozporządzeń.z.mocą.ustawy.wydanych. przez.Prezydenta.Rzeczypospolitej:.o.postępowaniu.administracyjnym.(Dz.U..RP. Nr.36,.poz..341.ze.zm.),.o.postępowaniu.przymusowym.w.administracji.(Dz.U..RP. Nr.36,.poz..342.ze.zm.).oraz.o.postępowaniu.karno-administracyjnym.(Dz.U..RP. Nr.38,.poz..365.ze.zm.)..Rozporządzenie.o.postępowaniu.administracyjnym.weszło. w.życie.1.7.1928.r..i.obowiązywało.formalnie.do.1.1.1961.r.,.kiedy.to.zastąpił.je.Ko- deks.postępowania.administracyjnego..W.swoim.zasadniczym.kształcie.odwoływa- ło.się.ono.do.austriackiej.ustawy.o.postępowaniu.administracyjnym.z.21.7.1925.r. Istotny.wpływ.na.interpretację.przepisów.rozporządzenia.o.postępowaniu.ad- ministracyjnym.wywarł.Najwyższy.Trybunał.Administracyjny..Był.to.sąd.admini- stracyjny.typu.ogólnego,.utworzony.na.mocy.ustawy.z.3.8.1922.r..o.Najwyższym. Trybunale.Administracyjnym.(Dz.U..RP.Nr.67,.poz..600.ze.zm.),.dla.którego.wzor- cem.stał.się.jednoinstancyjny.wiedeński.Trybunał.Administracyjny..Rzeczpospolita. Polska.przyjęła.zatem.germański.model.sądownictwa.administracyjnego,.który.ce- chuje.występowanie.w.ramach.władzy.sądowniczej.odrębnych.sądów.(trybunałów). 4 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym administracyjnych,.powołanych.wyłącznie.w.celu.rozstrzygania.sporów.pomiędzy. jednostką. a. administracją. publiczną.. Należy. jednak. zauważyć,. że. w. Konstytucji. marcowej.regulacja.dotycząca.NTA.znalazła.się.w.rozdziale.poświęconym.władzy. wykonawczej,.a.dopiero.Konstytucja.kwietniowa.z.1935.r..jednoznacznie.zaliczy- ła.NTA.do.organów.wymiaru.sprawiedliwości..Zgodnie.z.postanowieniami.art..73. Konstytucji.marcowej,.NTA.miał.zajmować.naczelną.pozycję.w.systemie.sądow- nictwa.administracyjnego,.powołanego.do.orzekania.o.legalności.aktów.administra- cyjnych.w.zakresie.administracji.rządowej.i.samorządowej..Mimo.takiej.deklaracji. ustawy.zasadniczej,.struktura.sądownictwa.administracyjnego.w.II.Rzeczypospo- litej. miała. konstrukcję. jednoinstancyjną. (wyjątek. stanowił. obszar. byłego. zaboru. pruskiego,. gdzie. funkcjonowały. sądy. administracyjne. niższej. instancji).. Zmiany. w.zakresie.ustroju.i.kognicji.NTA,.dokonane.rozporządzeniem.Prezydenta.Rzeczy- pospolitej.z.27.10.1932.r..o.Najwyższym.Trybunale.Administracyjnym.(Dz.U..RP. Nr.94,.poz..806.ze.zm.),.nie.ingerowały.w.jednoinstancyjną.strukturę.sądownictwa. administracyjnego..Działalność.orzecznicza.NTA.została.przerwana.z.chwilą.wybu- chu.II.wojny.światowej,.a.po.jej.zakończeniu.Trybunału.nie.reaktywowano..Warto. w.tym.miejscu.podkreślić,.że.niektóre.orzeczenia.NTA,.interpretujące.normy.prawa. procesowego,.zachowują.swoją.aktualność.i.przydatność.na.gruncie.obecnie.obo- wiązującego.prawa..Potwierdzają.to.nie.tylko.opinie.doktryny,.ale.także.akceptacja. i.twórcza.kontynuacja.dorobku.Trybunału.w.aktualnym.orzecznictwie.Naczelnego. Sądu.Administracyjnego. Rozporządzenie. Prezydenta. Rzeczypospolitej. o. postępowaniu. administracyj- nym.z.1928.r..formalnie.obowiązywało.nadal.po.zakończeniu.II.wojny.światowej.. Niemniej. jednak. znaczenie. tego. aktu. osłabiało. zjawisko. dekodyfikacji. procedury. administracyjnej,.wyrażające.się.w.legislacyjnym.ignorowaniu.norm.rozporządze- nia.poprzez.wyposażanie.w.przepisy.procesowe.nowych.ustaw.regulujących.ma- terię.z.zakresu.prawa.administracyjnego..Na.mocy.zasady.legis specialis.przepisy. te.uzyskiwały.pierwszeństwo.względem.ogólnych.norm.rozporządzenia.z.1928.r.. Innym. jaskrawym. przykładem. faktycznej. degradacji. tych. norm. było. stosowanie. wspólnej.uchwały.Rady.Państwa.i.Rady.Ministrów.z.14.12.1950.r..w.sprawie.roz- patrywania.i.załatwiania.odwołań,.listów.i.zażaleń.ludności.oraz.krytyki.prasowej. (M.P..z.1951.r..Nr.1,.poz..1)..Przewidziana.w.tej.uchwale,.oparta.na.konstrukcji. actio popularis,.instytucja.skarg,.zażaleń.i.wniosków.została.przejęta.do.polskie- go.prawa.z.radzieckiego.systemu.prawnego.i.usankcjonowana.Konstytucją.Polskiej. Rzeczypospolitej. Ludowej. z. 1952. r.. Przepisy. uchwały. z. 1950. r.. nie. zostały. jed- nakże. zharmonizowane. z. przepisami. rozporządzenia. o. postępowaniu. administra- cyjnym,.co.stwarzało.możliwość.dwutorowego.kwestionowania.decyzji.administra- cyjnych,.nawet.wbrew.zasadzie.stabilności.orzeczeń.ostatecznych. W. takim. stanie. prawnym. podjęte. zostały. prace. nad. harmonizacją. przepi- sów.o.postępowaniu.administracyjnym..Ich.efektem.było.uchwalenie.14.6.1960.r.. ustawy.–.Kodeks.postępowania.administracyjnego.(tekst.pierwotny.Dz.U..Nr.30,. poz..168)..W.chwili.wejścia.w.życie,.tzn..w.dniu.1.1.1961.r.,.Kodeks.regulował.tyl- § 2. Zarys ewolucji polskiego prawa o postępowaniu administracyjnym oraz polskiego... 5 ko.postępowanie.w.indywidualnych.sprawach.załatwianych.w.drodze.decyzji.admi- nistracyjnych.(jurysdykcyjne.postępowanie.ogólne).oraz.postępowanie.w.sprawach. skarg.i.wniosków..Kodeks.ustalił.zarazem.relacje.między.ogólnym.postępowaniem. administracyjnym.a.postępowaniem.skargowym.i.wnioskowym,.przyznając.pierw- szeństwo.procedurze.ogólnej..Uchwalenie.Kodeksu.postępowania.administracyjne- go. przerwało. proces. dekodyfikowania. procedury. administracyjnej. i. zunifikowało. rozproszone.przepisy.administracyjnego.prawa.procesowego. W. 1980. r.. zakres. obowiązywania. Kodeksu. postępowania. administracyjne- go. poszerzono. o. nowe. postępowania:. w. sprawach. wydawania. zaświadczeń. oraz. w.sprawach.rozstrzygania.sporów.o.właściwość.pomiędzy.organami.administracji. a.sądami.powszechnymi..Rozstrzyganie.sporów.powstających.na.styku.prawa.ad- ministracyjnego.i.cywilnego.powierzone.zostało.Kolegium.Kompetencyjnemu.przy. Sądzie. Najwyższym.. Instytucja.ta. funkcjonowała.do. 1.1.2004. r.,. kiedy. to. w. wy- niku.nowelizacji.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.i.Kodeksu.postępowa- nia.cywilnego.wprowadzono.regulacje.mające.zapobiegać.powstawaniu.sporów.po- między.sądami.a.administracją.publiczną.na.tle.załatwiania.spraw.indywidualnych.. Warto.też.odnotować,.że.w.1980.r..wśród.instytucji.procedury.ogólnej.pojawiła.się. ugoda.administracyjna,.jako.alternatywna.wobec.decyzji.administracyjnej,.niewład- cza.forma.zakończenia.postępowania.administracyjnego..Także.w.1980.r.,.w.związ- ku. z. przywróceniem. sądownictwa. administracyjnego,. w. Kodeksie. postępowania. administracyjnego.znalazł.się.nowy.dział,.regulujący.postępowanie.przed.Naczel- nym.Sądem.Administracyjnym. W.1990.r..przywrócono.w.Polsce.samorząd.terytorialny.na.szczeblu.gminnym,. a. Kodeks. postępowania. administracyjnego. objął. swoim. zakresem. obowiązywania. prowadzone.przez.organy.tego.samorządu.postępowania.w.sprawach.indywidualnych. W.1994.r..utworzono.samorządowe.kolegia.odwoławcze,.które.w.sprawach.in- dywidualnych.z.zakresu.administracji.publicznej.pełnią.funkcję.organów.wyższe- go.stopnia.w.stosunku.do.organów.jednostek.samorządu.terytorialnego.(zob..usta- wa.z.12.10.1994.r..o.samorządowych.kolegiach.odwoławczych,.tekst.jedn..Dz.U.. z.2018.r..poz..570). Jedną.z.konsekwencji.reformy.ustroju.administracji.publicznej.z.1998.r..było. rozszerzenie.zakresu.obowiązywania.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.na. organy.administracji.powiatowej.i.samorządu.województwa. Do.ważniejszych.nowelizacji.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.należy. zaliczyć.uchylenie.z.dniem.1.9.2004.r..przepisów.art..153,.160.i.161.§.5.na.mocy. ustawy.z.17.6.2004.r..o.zmianie.ustawy.–.Kodeks.cywilny.oraz.niektórych.innych. ustaw.(Dz.U..Nr.162,.poz..1692.ze.zm.)..Powyższa.zmiana.sprowadzała.się.do.pod- dania.reżimowi.Kodeksu.cywilnego.zasadniczo.wszelkich.przypadków.związanych. z.odpowiedzialnością.za.szkody.wyrządzone.przy.wykonywaniu.władzy.publicznej,. w.tym.także.–.regulowanej.poprzednio.w.Kodeksie.postępowania.administracyjne- go.–.kwestii.odpowiedzialności.za.naruszenie.prawa.przy.wydawaniu.decyzji.admi- nistracyjnych. 6 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym Na.mocy.noweli.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.z.1998.r..(zob..usta- wa.z.29.12.1998.r..o.zmianie.niektórych.ustaw.w.związku.z.wdrożeniem.reformy. ustrojowej.państwa,.Dz.U..Nr.162,.poz..1126.ze.zm.).została.przewidziana.możli- wość.wnoszenia.podań.za.pomocą.poczty.elektronicznej..Niemniej.jednak.brak.pre- cyzyjnych.regulacji.w.tym.zakresie,.przede.wszystkim.w.kwestii.uwierzytelniania. podmiotów.wnoszących.podania.drogą.elektroniczną,.istotnie.utrudniał.praktycz- ne.wykorzystanie.technologii.informatycznych.w.postępowaniu.administracyjnym.. Dlatego.też.zmiany.dokonane.w.Kodeksie.postępowania.administracyjnego.przez. ustawę. z. 17.2.2005. r.. o. informatyzacji. działalności. podmiotów. realizujących. za- dania.publiczne.(tekst.jedn..Dz.U..z.2019.r..poz..700.ze.zm.).miały.na.celu.usku- tecznienie.przepływu.danych.w.formie.dokumentów.elektronicznych.między.stroną. postępowania.administracyjnego.a.organem.administracji.publicznej..Organy.uzy- skały.możliwość.doręczania.pism.za.pomocą.środków.komunikacji.elektronicznej,. a.do.Kodeksu.wprowadzono.–.obok.poczty.elektronicznej.–.nowy.sposób.wnosze- nia.podań,.w.postaci.formularza.umieszczonego.na.stronie.internetowej.organu.ad- ministracji.publicznej,.umożliwiającego.wprowadzenie.danych.do.systemu.telein- formatycznego.tego.organu..Jedynym.sposobem.identyfikacji.wnoszącego.podanie. w.formie.dokumentu.elektronicznego.był.bezpieczny.podpis.elektroniczny.wery- fikowany.za.pomocą.ważnego.kwalifikowanego.certyfikatu,.przy.zachowaniu.za- sad. przewidzianych. w. przepisach. o. podpisie. elektronicznym.. Kolejnym. krokiem. na.drodze.rozwoju.technologii.informatycznych.w.postępowaniu.administracyjnym. były.zmiany.wprowadzone.do.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.z.dniem. 17.6.2010.r..na.mocy.ustawy.z.12.2.2010.r..o.zmianie.ustawy.o.informatyzacji.dzia- łalności.podmiotów.realizujących.zadania.publiczne.oraz.niektórych.innych.ustaw. (Dz.U..Nr.40,.poz..230)..Nowelizacja.ta.podniosła.do.rangi.zasady.ogólnej.zała- twianie.spraw.w.formie.dokumentów.elektronicznych,.doręczanych.środkami.ko- munikacji. elektronicznej,. czyniąc. ten. sposób. załatwienia. sprawy. równoprawnym. z.formą.pisemną.(art..14.§.1.KPA)..Inne.zmiany.dokonane.na.mocy.nowelizacji. z.2010.r..polegały.w.szczególności.na: 1). ustanowieniu.elektronicznej.skrzynki.podawczej.organu.administracji.publicznej. jako.rozwiązania.technologicznego.umożliwiającego.wnoszenie.podań.za.pomo- cą.środków.komunikacji.elektronicznej; 2). dopuszczeniu.nowych.sposobów.uwierzytelniania.podmiotów.wnoszących.po- dania.w.formie.dokumentu.elektronicznego.(podpis.potwierdzony.profilem.za- ufanym.elektronicznej.Platformy.Usług.Administracji.Publicznej.–.ePUAP); 3). poszerzeniu.kręgu.adresatów.doręczenia.za.pomocą.środków.komunikacji.elek- tronicznej.o.innych,.niż.tylko.strona,.uczestników.postępowania.administracyj- nego; 4). umożliwieniu. stronom. dostępu. do. dokumentów. elektronicznych,. wnoszonych. do.organu.lub.przez.niego.doręczanych,.poprzez.system.teleinformatyczny.orga- nu.. § 2. Zarys ewolucji polskiego prawa o postępowaniu administracyjnym oraz polskiego... 7 Kolejny.etap.usprawniania.działalności.administracji.publicznej.za.pomocą.na- rzędzia,.jakim.jest.cyfryzacja,.wyznacza.ustawa.z.10.1.2014.r..o.zmianie.ustawy. o.informatyzacji.działalności.podmiotów.realizujących.zadania.publiczne.oraz.nie- których.innych.ustaw.(Dz.U..z.2014.r..poz..183)..W.wyniku.nowelizacji.dokonanej. tą.ustawą,.w.Kodeksie.postępowania.administracyjnego.pojawiły.się.nowe.rozwią- zania.prawne.w.zakresie.zastosowania.technologii.informatycznych.w.postępowa- niu.administracyjnym,.a.w.szczególności:. 1). uznanie. złożenia.podania. w. formie. dokumentu. elektronicznego. przez. elektro- niczną.skrzynkę.podawczą.organu.administracji.publicznej.za.warunek.wystar- czający. do. nawiązania. z. uczestnikiem. postępowania. skutecznej. komunikacji. w.drodze.elektronicznej.(art..391.§.1.pkt.1.KPA); 2). przyjęcie.fikcji.doręczenia.pisma.w.formie.dokumentu.elektronicznego.(art..46. §.4–9.KPA); 3). dopuszczenie.możliwości.korzystania.z.elektronicznych.kopii.dokumentów.pa- pierowych,.uwierzytelnionych.przez.wnoszącego,.jako.załączników.dokumentu. elektronicznego.(art..220.§.3–5.KPA); 4). rozszerzenie.zakresu.dostępu.strony.do.akt.sprawy.w.systemie.teleinformatycz- nym.organu.(art..73.§.3.KPA).. Ponadto.katalog.czynności.procesowych,.które.mogą.być.dokonywane.w.for- mie.elektronicznej,.został.poszerzony.m.in..o:.udzielenie.pełnomocnictwa,.złożenie. wyjaśnień.lub.zeznań.na.wezwanie.organu,.sporządzenie.adnotacji,.złożenie.odpisu. dokumentu.i.wezwanie.na.rozprawę. Zasadniczym.celem.nowelizacji.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.do- konanej.przez.ustawę.z.3.12.2010.r..o.zmianie.ustawy.–.Kodeks.postępowania.ad- ministracyjnego.oraz.ustawy.–.Prawo.o.postępowaniu.przed.sądami.administracyj- nymi.(Dz.U..z.2011.r..Nr.6,.poz..18.ze.zm.).było.–.jak.stwierdzono.w.uzasadnieniu. projektu.noweli.–.„usprawnienie.postępowania.administracyjnego.przez.eliminację. istniejących.ograniczeń,.stworzenie.możliwości.skarżenia.nie.tylko.samej.bezczyn- ności.organu.administracji.publicznej,.ale.również.prowadzenia.przez.te.organy.po- stępowania.w.sposób.przewlekły.(długotrwale.nieuzasadniony),.przy.jednoczesnym. zmotywowaniu.stron.postępowania.do.bardziej.czynnego.ich.udziału”.(Uzasadnie- nie.projektu.ustawy.o.zmianie.ustawy.–.Kodeks.postępowania.administracyjnego. oraz.ustawy.–.Prawo.o.postępowaniu.przed.sądami.administracyjnymi,.Druk.sej- mowy.Nr.2987.z.16.4.2010.r.,.Sejm.VI.kadencji)..Ta.obszerna.nowelizacja,.która. weszła.w.życie.11.4.2011.r.,.dokonała.nie.tylko.korekty.regulacji.kodeksowych,.ale. także.wprowadziła.do.systemu.polskiej.procedury.administracyjnej.nowe.instytucje. procesowe,.takie.jak.odmowa.wszczęcia.postępowania.administracyjnego.i.zażale- nie.na.przewlekłe.prowadzenie.postępowania. Nowelizacja.dokonana.ustawą.z.7.4.2017.r..o.zmianie.ustawy.–.Kodeks.postę- powania.administracyjnego.oraz.niektórych.innych.ustaw.(Dz.U..z.2017.r..poz..935). miała.–.w.założeniu.jej.projektodawcy.–.zmodyfikować.te.kodeksowe.rozwiąza- nia. proceduralne,. które. sprzyjają. przewlekaniu. czynności. procesowych. przez. or- 8 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym gany. administracji. publicznej,. nadmiernemu. formalizmowi. postępowania. oraz. nadużywaniu. rygorystycznie. postrzeganej. władczości. przy. rozstrzyganiu. spraw. administracyjnych.. Reakcją. ustawodawcy. na. tak. zdiagnozowaną. dysfunkcyjność. w.działaniach.organów.administracji.publicznej.było.przemodelowanie.procedury. administracyjnej,.któremu.przyświecał.zasadniczy.cel.usprawnienia.i.przyspiesze- nia.postępowania.przy.jednoczesnym.zagwarantowaniu.bardziej.partnerskiego.po- dejścia.administracji.do.obywateli.(zob..Uzasadnienie.projektu.ustawy.o.zmianie. ustawy.–.Kodeks.postępowania.administracyjnego.oraz.niektórych.innych.ustaw,. Druk.sejmowy.Nr.1183.z.28.12.2016.r.,.Sejm.VIII.kadencji)..Do.systemu.procedury. administracyjnej.zostały.w.konsekwencji.wprowadzone.nowe.rozwiązania.norma- tywne,.które.mają.realizować.powyższe.założenia.w.szczególności.poprzez.uprosz- czenie.czynności.procesowych,.milczące.załatwienie.sprawy,.przyjęcie.zasady.roz- strzygania. wątpliwości. co. do. stanu. prawnego. i. faktycznego. sprawy. na. korzyść. strony. postępowania. czy. ograniczenie. dopuszczalności. bądź. zakresu. weryfikacji. orzeczeń.organów..Ponadto.upowszechnienie.koncepcji.alternatywnych.sposobów. rozwiązywania.sporów.prawnych.pociąga.za.sobą.pojawienie.się.albo.wzmocnienie. także.w.postępowaniu.administracyjnym.negocjacyjnych.metod.rozpatrywania.i.za- łatwiania.spraw,.takich.jak.mediacja.i.ugoda.administracyjna. Na.mocy.ustawy.z.21.2.2019.r..o.zmianie.niektórych.ustaw.w.związku.z.za- pewnieniem. stosowania. rozporządzenia. Parlamentu. Europejskiego. i. Rady. (UE). 2016/679.z.27.4.2016.r..w.sprawie.ochrony.osób.fizycznych.w.związku.z.przetwa- rzaniem.danych.osobowych.i.w.sprawie.swobodnego.przepływu.takich.danych.oraz. uchylenia.dyrektywy.95/46/WE.(ogólne.rozporządzenie.o.ochronie.danych).(Dz.U.. z.2019.r..poz..730).w.Kodeksie.uregulowano.sposób.wykonywania.obowiązków. z.zakresu.ochrony.danych.osobowych.w.postępowaniu.administracyjnym. Ogólne.sądownictwo.administracyjne.zostało.przywrócone.ustawą.z.31.1.1980.r.. o.Naczelnym.Sądzie.Administracyjnym.oraz.o.zmianie.ustawy.–.Kodeks.postępo- wania.administracyjnego.(Dz.U..Nr.4,.poz..8.ze.zm.)..Powołany.na.mocy.tej.ustawy. NSA,.jednoinstancyjny.sąd.o.kompetencjach.kasacyjnych,.którego.zadaniem.mia- ła.być.kontrola.legalności.decyzji.administracyjnych,.rozpoczął.swoją.działalność. z.dniem.1.9.1980.r..Prawna.regulacja.kognicji.NSA.oraz.trybu.postępowania.przed. tym.sądem.została.zawarta.w.Kodeksie.postępowania.administracyjnego,.do.które- go.dodano.nowy.dział.VI..Właściwość.rzeczowa.NSA.została.określona.w.1980.r.. za.pomocą.enumeracji.pozytywnej,.a.zatem.poprzez.wyszczególnienie,.jakie.decy- zje.administracyjne.i.w.jakich.sprawach.podlegają.kontroli.sądowej..Rozszerzenia. zakresu.kognicji.NSA.dokonano.w.1990.r..W.odniesieniu.do.kontroli.decyzji.admi- nistracyjnych.właściwość.rzeczową.sądu.administracyjnego.określono.za.pomocą. klauzuli. generalnej. ograniczonej. enumeracją. negatywną.. Zakresem. kontroli. NSA. objęto.ponadto.niektóre,.limitatywnie.wskazane,.rodzaje.postanowień.wydawanych. w.postępowaniu.administracyjnym. Nowa. ustawa. z. 11.5.1995. r.. o. Naczelnym. Sądzie. Administracyjnym. (Dz.U.. Nr.74,.poz..368.ze.zm.).uchyliła.dział.VI.KPA,.wyprowadzając.poza.Kodeks.praw- § 2. Zarys ewolucji polskiego prawa o postępowaniu administracyjnym oraz polskiego... 9 ną.regulację.zasad.i.trybu.zaskarżania.do.sądu.administracyjnego.aktów.administra- cyjnych..Ustawa.z.1995.r..regulowała.organizację.NSA,.właściwość.i.zakres.dzia- łania.Sądu.oraz.przebieg.postępowania.sądowoadministracyjnego..Kognicja.NSA. została.rozszerzona.na.wydawane.w.postępowaniu.administracyjnym,.egzekucyj- nym.i.zabezpieczającym.postanowienia,.na.które.służy.zażalenie,.a.także.na.posta- nowienia.kończące.postępowanie.administracyjne.oraz.rozstrzygające.sprawę.co.do. istoty..Sąd.administracyjny.stał.się.także.właściwy.w.sprawach.skarg.na.inne.niż. decyzje.i.postanowienia.akty.lub.czynności.z.zakresu.administracji.publicznej.do- tyczące.przyznania,.stwierdzenia.albo.uznania.uprawnienia.lub.obowiązku.wyni- kających.z.przepisów.prawa..Na.podstawie.ustawy.z.1995.r..NSA.udzielał.ponadto. odpowiedzi. na. pytania. prawne. przedstawiane. przez. samorządowe. kolegia. odwo- ławcze..W.ustawie.uregulowano.tylko.podstawowe.zasady.dotyczące.postępowa- nia.przed.Sądem,.odsyłając.w.pozostałym.zakresie.do.przepisów.Kodeksu.postę- powania.administracyjnego.i.Kodeksu.postępowania.cywilnego..Surogatem.środka. odwoławczego.od.orzeczenia.jednoinstancyjnego.NSA.była.rewizja.nadzwyczajna,. którą.enumeratywnie.wskazane.organy.(m.in..Minister.Sprawiedliwości,.Prokurator. Generalny,.Pierwszy.Prezes.SN,.Prezes.NSA.i.Rzecznik.Praw.Obywatelskich).mo- gły.wnieść.do.Sądu.Najwyższego.w.sytuacji.rażącego.naruszenia.prawa.lub.interesu. Rzeczypospolitej.Polskiej.przez.orzeczenie.sądu.administracyjnego. W.art..184.Konstytucji.Rzeczypospolitej.Polskiej.z.2.4.1997.r..(Dz.U..Nr.78,. poz..483.ze.sprost..i.ze.zm.).przyjęto,.iż:.„Naczelny.Sąd.Administracyjny.oraz.inne. sądy.administracyjne.sprawują,.w.zakresie.określonym.w.ustawie,.kontrolę.działal- ności.administracji.publicznej..Kontrola.ta.obejmuje.również.orzekanie.o.zgodno- ści.z.ustawami.uchwał.organów.samorządu.terytorialnego.i.aktów.normatywnych. terenowych. organów. administracji. rządowej”.. Równocześnie,. zgodnie. z. art.. 176. ust..1.Konstytucji.RP,.postępowanie.sądowe.powinno.być.co.najmniej.dwuinstan- cyjne..W.związku.z.powyższym.konieczne.stało.się.dostosowanie.polskiego.sądow- nictwa. administracyjnego. do. standardu. konstytucyjnego.. W. rozdziale. zawierają- cym.przepisy.przejściowe.i.końcowe.Konstytucja.zakreśliła.ustawodawcy.termin. 5.lat.od.dnia.jej.wejścia.w.życie,.przed.upływem.którego.powinny.zostać.uchwalo- ne.akty.prawne.zmieniające.strukturę.sądownictwa.administracyjnego..Realizację. powyższych.wymogów.konstytucyjnych.stanowią.ustawy:.z.25.7.2002.r..–.Prawo. o.ustroju.sądów.administracyjnych.(tekst.jedn..Dz.U..z.2018.r..poz..2107.ze.zm.).. oraz. z. 30.8.2002. r.. –. Prawo. o. postępowaniu. przed. sądami. administracyjnymi. (tekst.jedn..Dz.U..z.2018.r..poz..1302.ze.zm.)..Ustawom.tym.towarzyszyła.usta- wa. z. 30.8.2002. r.. –. Przepisy. wprowadzające. ustawę. –. Prawo. o. ustroju. sądów.. administracyjnych.i.ustawę.–.Prawo.o.postępowaniu.przed.sądami.administracyj- nymi.(Dz.U..Nr.153,.poz..1271.ze.zm.),.która.określała.termin.i.zasady.ich.wejścia. w.życie..Sądy.administracyjne.w.nowym.kształcie.ustrojowym.zaczęły.funkcjono- wać.od.1.1.2004.r..Sądownictwo.administracyjne.ma.obecnie.strukturę.dwuinstan- cyjną..Skargę.kieruje.się.do.jednego.z.wojewódzkich.sądów.administracyjnych,.zaś. NSA.rozpoznaje.środki.odwoławcze.(skargę.kasacyjną,.zażalenie).od.orzeczeń.są- 10 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym dów.I.instancji..Naczelny.Sąd.Administracyjny.rozstrzyga.ponadto.spory.o.właści- wość.i.spory.kompetencyjne.między.organami.administracji.publicznej,.a.także.po- dejmuje.uchwały:. 1). mające.na.celu.wyjaśnienie.przepisów.prawnych,.których.stosowanie.wywołało. rozbieżności.w.orzecznictwie.sądów.administracyjnych.oraz. 2). zawierające.rozstrzygnięcie.zagadnień.prawnych.budzących.poważne.wątpliwo- ści.w.konkretnej.sprawie.sądowoadministracyjnej.. § 3. Zakres obowiązywania Kodeksu postępowania administracyjnego I. Uwagi wstępne Zakres.przedmiotowy.regulacji.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.zo- stał.określony.w.postaci.klauzuli.generalnej.zawartej.w.przepisach.art..1.i.2,.z.za- strzeżeniem. wyłączeń. wynikających. z. enumeracji. negatywnej. ustanowionej. w.art..3..W.Kodeksie.postępowania.administracyjnego.uregulowano.następujące.ro- dzaje.postępowań: 1). ogólne.postępowanie.administracyjne.(art..1.pkt.1.i.2.KPA); 2). postępowanie.w.sprawach.rozstrzygania.sporów.o.właściwość.między.organami. administracji.publicznej.w.rozumieniu.Kodeksu.postępowania.administracyjne- go.(art..1.pkt.3.KPA); 3). postępowanie.w.sprawach.wydawania.zaświadczeń.(art..1.pkt.4.KPA); 4). postępowanie.w.sprawach.skarg.i.wniosków.(art..2.KPA). Ponadto.w.art..180–181.KPA.zawarte.zostały.przepisy.szczególne.w.sprawach. ubezpieczeń.społecznych. Od.1.6.2017.r.,.na.mocy.nowelizacji.dokonanej.ustawą.z.7.4.2017.r.,.Kodeks. postępowania.administracyjnego.normuje.również: 1). nakładanie.lub.wymierzanie.administracyjnych.kar.pieniężnych.i.udzielanie.ulg. w.ich.wykonaniu.(art..1.pkt.5.KPA).oraz. 2). tryb.europejskiej.współpracy.administracyjnej.(art..1.pkt.6.KPA). Zgodnie.z.art..2a.KPA,.dodanym.na.mocy.ustawy.z.21.2.2019.r.,.Kodeks.po- stępowania.administracyjnego.normuje.ponadto.sposób.wykonywania.obowiązku. informacyjnego.z.zakresu.ochrony.danych.osobowych,.o.którym.mowa.w.art..13. ust.. 1. i. 2. rozporządzenia. Parlamentu. Europejskiego. i. Rady. (UE). 2016/679. z.27.4.2016.r..w.sprawie.ochrony.osób.fizycznych.w.związku.z.przetwarzaniem.da- nych.osobowych.i.w.sprawie.swobodnego.przepływu.takich.danych.oraz.uchylenia. dyrektywy.95/46/WE.(ogólne.rozporządzenie.o.ochronie.danych).(Dz.Urz..UE.L. 119.z.4.5.2016,.s..1.ze.zm.).–.w.postępowaniach.prowadzonych.na.podstawie.art..1. i.2.KPA. § 3. Zakres obowiązywania Kodeksu postępowania administracyjnego 11 II. Ogólne postępowanie administracyjne Ogólne. postępowanie. administracyjne,. określane. również. jako. postępowanie. administracyjne.sensu stricto,.jest.administracyjnym postępowaniem jurysdyk- cyjnym..Określenie.„postępowanie.jurysdykcyjne”.w.doktrynie.prawa.administra- cyjnego. zostało. użyte. po. raz. pierwszy. przez. M. Zimmermanna. dla. podkreślenia. pierwszorzędnego.celu.postępowania.administracyjnego,.jakim.jest.uzyskanie.regu- lującej.stosunek.prawny.„normy.konkretnej,.stanowiącej.wynik.procesu”1. Termin.„postępowanie.jurysdykcyjne”.należy.też.wiązać.z.pojęciem.jurysdykcji. administracyjnej,.definiowanej.jako.„władczy,.jednostronny.sposób.stosowania.pra- wa.administracyjnego,.który.polega.na.ferowaniu.aktu.konkretyzującego.uprawnie- nia.lub.obowiązki.jego.adresata”..Indywidualizacja.uprawnień.lub.obowiązków.do- konywana.przez.organ.administracji.publicznej.w.drodze.decyzji.administracyjnej. postrzegana.jest.zatem.jako.akt.tejże.jurysdykcji2. Według.J. Jendrośki:.„Na.system.prawny.jurysdykcyjnego.postępowania.admi- nistracyjnego. składa. się. ogólne. postępowanie. administracyjne,. uregulowane. Ko- deksem. postępowania. administracyjnego,. jak. i. kilka. postępowań. szczególnych,. wymagających.z.uwagi.na.specyfikę.sprawy.pewnych.uregulowań.odrębnych..Po- stępowanie. ogólne. oparte. na. klauzuli. generalnej. ma. zastosowanie. w. całej. admi- nistracji.publicznej..Postępowanie.szczególne.to.postępowanie.autonomiczne,.ma- jące. powszechne. zastosowanie. w. określonej. dziedzinie. działalności. administracji. publicznej.(np..postępowanie.podatkowe),.a.także.postępowanie.fragmentaryczne. (np.. regulowane. przepisami. rozdziału. 4. PrBud)”3.. W. świetle. systematyki. zapro- ponowanej.przez.J. Borkowskiego,.należy.przyjąć,.że.w.obecnym.stanie.prawnym. można. mówić. o. ogólnym. postępowaniu. administracyjnym,. regulowanym. przez. przepisy.Kodeksu.postępowania.administracyjnego,.oraz.o.dwóch.jurysdykcyjnych. postępowaniach.administracyjnych.szczególnych,.którymi.są:.postępowanie.podat- kowe. oraz. postępowanie. przed. polskimi. przedstawicielstwami. dyplomatycznymi. i.konsularnymi..Te.dwa.ostatnie.postępowania.reprezentują.typ.tzw..procedur au- tonomicznych,.tzn..takich,.które.–.wyłączone.poza.zakres.obowiązywania.Kodeksu. postępowania.administracyjnego.(zob..art..3.§.1.pkt.2.oraz.§.2.pkt.4.KPA).–.zamy- kają.w.ramach.jednego.aktu.prawnego,.zawierającego.przepisy.procesowe,.„całość. zagadnień.proceduralnych.nasuwających.się.przy.rozpatrywaniu.spraw.określonego. rodzaju..Procedura.taka.zawiera.przepisy.normujące.podstawowe.instytucje.proce- sowe.oraz.zespół.przepisów.o.charakterze.technicznym,.wystarczający.do.rozpa- trzenia.sprawy.z.zachowaniem.wszystkich.niezbędnych.gwarancji.dla.stron..Pro- cedura. nieautonomiczna. reguluje. jedynie. najważniejsze,. charakterystyczne. dla. 1. .Zob..M. Zimmermann,.Z.rozważań.nad.postępowaniem.jurysdykcyjnym.i.pojęciem.strony.w.Kodeksie. postępowania.administracyjnego,.[w:].Księga.pamiątkowa.ku.czci.Kamila.Stefki,.Warszawa–Wrocław.1967,. s..433–434. 2. .Zob..J. Zimmermann,.Polska.jurysdykcja.administracyjna,.Warszawa.1996,.s..10–11,.24–26;.por..W. Da- widowicz,.Postępowanie.administracyjne,.s..32;.Z. Janowicz,.Komentarz,.s..37. 3. .Zob..J. Jendrośka,.Polskie.postępowanie.administracyjne,.Wrocław.2001,.s..9. 12 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym danego.postępowania.zagadnienia.procesowe,.a.w.kwestiach.pozostałych.odsyła.do. przepisów. bardziej. rozbudowanych. procedur..Tą. bogatszą. procedurą. będzie. albo. postępowanie.ogólne,.albo.też.jedno.z.postępowań.szczególnych”1.. Celem. ogólnego. postępowania. administracyjnego. jest. załatwienie. sprawy. in- dywidualnej. poprzez. wydanie. decyzji. administracyjnej.. Decyzja. administracyjna. ustala. wiążące. konsekwencje. obowiązującej. normy. prawnej. dla. indywidualnego. adresata.i.konkretnej.sprawy2..Postępowanie.ogólne.prowadzą.w.zakresie.swojej. właściwości. organy. administracji. publicznej,. tzn.. organy. administracji. rządowej,. organy. jednostek. samorządu. terytorialnego,. a. także. inne. organy. państwowe. oraz. inne.podmioty,.gdy.są.one.z.mocy.prawa.lub.na.podstawie.porozumień.powołane.do. załatwiania.spraw.indywidualnych.w.drodze.decyzji.administracyjnych. W.art..1.pkt.1.i.2.KPA.ustanowione.zostały.przesłanki.konstruujące.ogólne.po- stępowanie.administracyjne..Łączne.spełnienie.tych.przesłanek.warunkuje.dopusz- czalność.drogi.administracyjnej.. Przesłanki ogólnego postępowania administracyjnego.można.ująć.w.nastę- pujące.kategorie:.typ.organu.stosującego.normę.prawną,.charakter.sprawy.będącej. przedmiotem.postępowania.oraz.rodzaj.rozstrzygnięcia. Zakres podmiotowy.ogólnego.postępowania.administracyjnego.został.określo- ny.w.art..1.pkt.1.i.2.KPA..Wyznacza.go.pojęcie organu administracji publicz- nej..Pojęciu.temu.Kodeks.nadaje.specyficzną.treść..Stosownie.bowiem.do.art..5.§.2. pkt.3.KPA,.przez.organ administracji.publicznej.należy.rozumieć:.ministrów,.cen- tralne.organy.administracji.rządowej,.wojewodów,.działające.w.ich.lub.we.własnym. imieniu.inne.terenowe.organy.administracji.rządowej.(zespolonej.i.niezespolonej),. organy.jednostek.samorządu.terytorialnego.oraz.inne.organy.państwowe.i.inne.pod- mioty,.gdy.są.one.z.mocy.prawa.lub.na.podstawie.porozumień.powołane.do.zała- twiania.spraw.indywidualnych.w.drodze.decyzji.administracyjnych..Pojęcie.organu. administracji. publicznej. w. rozumieniu. Kodeksu. postępowania. administracyjnego. obejmuje.zatem.wszelkie.podmioty,.którym.została.powierzona.funkcja.władczej. konkretyzacji.norm.prawa.administracyjnego.w.odniesieniu.do.zindywidualizowa- nych.adresatów..Podmioty.te.mogą.wchodzić.w.skład.aparatu.organizacyjnego.ad- ministracji.rządowej.lub.jednostek.samorządu.terytorialnego.albo.też.czerpać.swoją. zdolność.do.wydawania.decyzji.administracyjnych.z.przepisów.prawa.lub.porozu- mienia.zawartego.na.podstawie.przepisu.prawa. Określając. przedmiot. administracyjnego postępowania ogólnego,. Kodeks. postępowania.administracyjnego.posługuje.się.pojęciem.„sprawa indywidualna”.. Jak.zauważa.A. Wróbel,.pojęcie.to.nie.ma.samodzielnego.znaczenia.normatywnego,. a.zatem.jego.treść.musi.być.ustalana.w.powiązaniu.z.innymi.przesłankami.drogi.ad- ministracyjnej,.wymienionymi.w.art..1.pkt.1.i.2.KPA3. 1. .Zob..J. Borkowski,.Postępowanie.administracyjne.ogólne.a.procedury.szczególne,.s..103;.tenże,. [w:].B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas,.Prawo.procesowe.administracyjne,.System.Prawa.Administra- cyjnego,.t..9,.Warszawa.2010,.s..84. 2. .Zob..uzasadnienie.wyr..NSA.z.22.9.1983.r..(SA/Wr.367/83,.ONSA.1983,.Nr.2,.poz..75). 3. .Zob..A. Wróbel,.[w:].M. Jaśkowska, A. Wróbel,.Komentarz,.s..73. § 3. Zakres obowiązywania Kodeksu postępowania administracyjnego 13 Według.W. Dawidowicza,.sprawą.indywidualną.jest.„zespół.okoliczności.fak- tycznych.i.prawnych,.w.których.organ.administracyjny.stosuje.normę.prawa.admi- nistracyjnego.w.celu.ustanowienia.po.stronie.określonego.podmiotu.(podmiotów). sytuacji.prawnej.w.postaci.udzielenia.(odmowy.udzielenia).żądanego.uprawnienia. albo.w.postaci.obciążenia.z.urzędu.określonym.obowiązkiem”1. Przepisy.Kodeksu.postępowania.administracyjnego.nie.znajdują.zastosowania. w.sprawach.cywilnych.w.rozumieniu.art..1.KPC,.które.zastrzeżone.są.do.właściwo- ści.sądów.powszechnych..Decyzja.administracyjna.wydana.z.naruszeniem.przepi- sów.o.właściwości.drogi.postępowania.administracyjnego.nie.staje.się.więc.z.tego. powodu.oświadczeniem.woli.w.rozumieniu.prawa.cywilnego2..Załatwienie.sprawy. indywidualnej.przez.organ.administracji.publicznej.następuje.w.drodze.decyzji ad- ministracyjnej, chyba.że.przepisy.Kodeksu.stanowią.inaczej.(art..104.§.1.KPA).. Decyzję.administracyjną.w.ujęciu.materialnym.można.zdefiniować.jako.jednostron- ne,.władcze.oświadczenie.woli.organu.administracji.publicznej.w.rozumieniu.Ko- deksu. postępowania. administracyjnego,. oparte. na. powszechnie. obowiązujących. przepisach.prawa,.skierowane.do.konkretnego.zewnętrznego.adresata,.rozstrzygają- ce.sprawę.indywidualną.tegoż.adresata,.podjęte.w.trybie.przewidzianym.przez.Ko- deks.postępowania.administracyjnego.oraz.posiadające.formę.i.strukturę.określoną. przez.prawo.procesowe. Na.mocy.nowelizacji.z.7.4.2017.r..w.Kodeksie.postępowania.administracyjnego. przewidziana.została.możliwość.milczącego.załatwienia.sprawy,.które.–.stosownie. do.art..122a.§.2.KPA.–.może.przybrać.postać.milczącego.zakończenia.postępowa- nia.albo.milczącej.zgody..Zastosowanie.tej.formy.załatwienia.sprawy.w.postępowa- niu.administracyjnym.jest.uwarunkowane.istnieniem.przepisu.szczególnego,.który. dopuszcza.załatwienie.sprawy.w.sposób.milczący.(art..122a.§.1.KPA). III. Postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego Przez.spór.o.właściwość.między.organami.administracji.publicznej.należy.ro- zumieć.sytuację,.w.której.przynajmniej.dwa.organy.uznają.się.za.właściwe.do.roz- strzygnięcia.tej.samej.sprawy.indywidualnej.(spór.pozytywny).albo.też.żaden.z.or- ganów.w.określonym.układzie.nie.uznaje.swojej.właściwości.w.danej.sprawie.(spór. negatywny). 1. .Zob..W. Dawidowicz,.Zarys.procesu.administracyjnego,.s..7–8..Por..K. Jandy-Jendrośka, J. Jendroś- ka,.System.jurysdykcyjnego.postępowania.administracyjnego,.[w:].System.prawa.administracyjnego,.t..3,. red..T. Rabska, J. Łętowski,.Ossolineum.1978,.s..195–196;.T. Kiełkowski,.Sprawa.administracyjna,.Kra- ków.2004,.s..35;.T. Woś,.Pojęcie.„sprawy”.w.przepisach.Kodeksu.postępowania.administracyjnego,.AUWr. No.1022,.Prawo.CLXVIII,.Wrocław.1990,.s..334. 2. .Zob..wyr..SN.z.23.1.2003.r..(III.RN.6/02,.OSN.2004,.Nr.4,.poz..57). 14 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym Postępowanie.w.sprawie.rozstrzygnięcia.sporu.o.właściwość.zmierza.do.ustale- nia.organu,.który.jest.upoważniony.i.zobowiązany.do.załatwienia.sprawy.indywi- dualnej. Zgodnie.z.art..1.pkt.3.KPA,.przepisy.Kodeksu.znajdują.zastosowanie.w.spra- wach. rozstrzygania. sporów. o. właściwość. między. organami. jednostek. samorzą- du.terytorialnego,.między.organami.administracji.rządowej.oraz.między.organami. i.podmiotami,.które.są.powołane.z.mocy.prawa.lub.na.podstawie.porozumień.do. załatwiania.spraw.indywidualnych.rozstrzyganych.w.drodze.decyzji.administracyj- nych..Natomiast.spory.kompetencyjne.między.organami.jednostek.samorządu.tery- torialnego.a.organami.administracji.rządowej.są.rozstrzygane.przez.NSA.w.trybie. przepisów.ustawy.z.30.8.2002.r..–.Prawo.o.postępowaniu.przed.sądami.administra- cyjnymi.(tekst.jedn..Dz.U..z.2018.r..poz..1302.ze.zm.). Spod.zakresu.„sporów.o.właściwość.w.rozumieniu.Kodeksu.postępowania.ad- ministracyjnego”.wyłączono.z.dniem.1.1.2004.r..spory.między.organami.admini- stracji.publicznej.a.sądami.powszechnymi..Ustawa.z.30.8.2002.r..–.Przepisy.wpro- wadzające.ustawę.–.Prawo.o.ustroju.sądów.administracyjnych.i.ustawę.–.Prawo. o.postępowaniu.przed.sądami.administracyjnymi.(Dz.U..Nr.153,.poz..1271.ze.zm.). skreśliła. dział.V. KPA. (art.. 190–195),. który. regulował. postępowanie. przed. Kole- gium. Kompetencyjnym. przy. Sądzie. Najwyższym,. rozstrzygającym. tego. rodzaju. spory..W.miejsce.procedury.rozstrzygania.sporów.przez.Kolegium.wprowadzono. rozwiązania.prawne,.które.mają.zapobiegać.powstawaniu.sporów.o.charakterze.ne- gatywnym. między. sądami. powszechnymi. a. administracją. publiczną. (zob.. art.. 66. §.4.KPA.oraz.art..1991.KPC). Zakres.normatywny.postępowania.w.sprawach.rozstrzygania.sporów.o.właści- wość.i.sporów.kompetencyjnych.wyznaczają.art..22.i.23.KPA.oraz.art..4.i.15.§.1. pkt.4.i.§.2.PrPostSAdm. IV. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń Postępowanie.w.sprawach.wydawania.zaświadczeń.prowadzą.organy.admini- stracji.publicznej.w.rozumieniu.art..5.§.2.pkt.3.KPA..Jest.to.postępowanie.admini- stracyjne.o.charakterze.uproszczonym,.które.zmierza.do.urzędowego.potwierdzenia. określonych.faktów.lub.stanu.prawnego.poprzez.wydanie.zaświadczenia..Postępo- wanie.to.kończy.się.wydaniem.zaświadczenia.albo.postanowienia.o.odmowie.jego. wydania. (ewentualnie. postanowienia. o. odmowie. wydania. zaświadczenia. o. treści. żądanej.przez.osobę.ubiegającą.się.o.nie)..Zaświadczenie.nie.ma.charakteru.aktu. administracyjnego..Stanowi.ono.natomiast.dokument.urzędowy,.z.którym.łączą.się. domniemania.prawne.przewidziane.w.art..76.KPA. Postępowanie.w.sprawach.wydawania.zaświadczeń.regulowane.jest.przepisami. działu.VII.KPA.(art..217–220). § 3. Zakres obowiązywania Kodeksu postępowania administracyjnego 15 V. Postępowanie w sprawach skarg i wniosków Zgodnie.z.art..63.Konstytucji.RP:.„Każdy.ma.prawo.składać.petycje,.wnioski. i.skargi.w.interesie.publicznym,.własnym.lub.innej.osoby.za.jej.zgodą.do.organów. władzy.publicznej.oraz.do.organizacji.i.instytucji.społecznych.w.związku.z.wyko- nywanymi.przez.nie.zadaniami.zleconymi.z.zakresu.administracji.publicznej..Tryb. rozpatrywania.petycji,.wniosków.i.skarg.określa.ustawa”..Zagwarantowane.przez. Konstytucję.prawo.składania.skarg.i.wniosków.realizowane.jest.na.podstawie.prze- pisów.działu.VIII.KPA..Natomiast.zasady.składania.i.rozpatrywania.petycji.oraz. sposób. postępowania. organów. w. sprawach. dotyczących. petycji. określa. ustawa. z.11.7.2014.r..o.petycjach.(tekst.jedn..Dz.U..z.2018.r..poz..870),.która.weszła.w.ży- cie.z.dniem.6.9.2015.r. Postępowanie. skargowe. i. wnioskowe. jest. administracyjnym. postępowaniem. typu.uproszczonego..O.administracyjnym.charakterze.tego.postępowania.decydu- ją.przede.wszystkim.względy.natury.systemowej,.a.więc.zawarcie.regulacji.prawnej. z.zakresu.skarg.i.wniosków.w.Kodeksie.postępowania.administracyjnego..Niemniej. jednak.między.postępowaniem.uregulowanym.w.dziale.VIII.KPA.a.ogólnym.po- stępowaniem.administracyjnym.istnieje.też.inna.szczególna.relacja,.oparta.na.zasa- dach.niekonkurowania.środków.ochrony.prawnej.oraz.pierwszeństwa.postępowania. jurysdykcyjnego..Z.przepisów.art..233–235.KPA.wynika.bowiem,.że.postępowanie. skargowe.zostanie.wszczęte,.o.ile.skarga.nie.zostanie.zakwalifikowana.jako.czyn- ność. procesowa. dokonana. w. postępowaniu. ogólnym.. Natomiast. kwalifikacja. po- stępowania.skargowego.i.wnioskowego.jako.postępowania.uproszczonego.wynika. z.faktu,.że.jest.ono.mniej.sformalizowane.niż.administracyjne.postępowanie.ogól- ne,.w.szczególności.nie.ma.w.nim.stron.postępowania,.w.rozumieniu.art..28.KPA,. postępowanie.kończy.się.zawiadomieniem.o.sposobie.załatwienia.skargi.(wniosku),. a.podmiotom.wnoszącym.skargę.lub.wniosek.nie.służą.środki.weryfikacji.typowe. dla.postępowania.jurysdykcyjnego1. Przedmiotem.skargi.może.być,.stosownie.do.art..227.KPA,.m.in.:.zaniedbanie. lub.nienależyte.wykonywanie.zadań.przez.właściwe.organy.albo.przez.ich.pracow- ników,. naruszenie. praworządności,. naruszenie. interesów. skarżących,. przewlekłe. lub.biurokratyczne.załatwianie.spraw,.a.ponadto.nienależyte.załatwienie.wniosku. lub.niezałatwienie.go.w.terminie.(zob..art..246.KPA)..Skarga.wnoszona.jest.więc. w.związku.z.już.podjętym.działaniem.organu,.ewentualnie.w.związku.z.brakiem. takiego.działania,.i.ma.na.celu.zwrócenie.uwagi.właściwym.organom.na.nieprawi- dłowości.powstałe.w.wyniku.tego.działania.lub.zaniechania..Kontrola.uruchomiona. wskutek.wniesienia.skargi.ma.zatem.charakter.kontroli.następczej. Przedmiot. wniosku. mogą. natomiast. stanowić,. w. szczególności,. zagadnienia. ulepszenia. organizacji,. wzmocnienia. praworządności,. usprawnienia. pracy,. zapo- biegania.nadużyciom,.ochrony.własności.i.lepszego.zaspokajania.potrzeb.ludności. (art..241.KPA)..O.ile.zatem.skarga.skierowana.jest.wobec.zachowania.organu,.któ- 1. .Por..J. Borkowski,.[w:].B. Adamiak, J. Borkowski,.Komentarz,.s..803. 16 Rozdział I. Wprowadzenie do prawa o postępowaniu administracyjnym re.miało.miejsce.przed.jej.wniesieniem,.o.tyle.wniosek.dotyczy.ewentualnych.przy- szłych.działań.organów.i.ma.na.celu.poprawę.ich.jakości.i.usprawnienie. Przepis.art..2.KPA.wskazuje.jako.podmioty.prowadzące.postępowanie.w.spra- wach. skarg. i. wniosków:. organy. państwowe,. organy. jednostek. samorządu. teryto- rialnego.oraz.organy.organizacji.społecznych..Jednakże.pełny.zakres.podmiotowy. tego.postępowania.można.ustalić.dopiero.uwzględniając.treść.przepisów.zawartych. w.dziale.VIII.KPA..Zgodnie.z.art..221.KPA,.skargi.i.wnioski.można.składać.do.or- ganów.państwowych,.organów.jednostek.samorządu.terytorialnego,.organów.samo- rządowych.jednostek.organizacyjnych.oraz.do.organizacji.i.instytucji.społecznych.. W.świetle.zaś.art..224.KPA,.dla.potrzeb.postępowania.w.sprawach.skarg.i.wnio- sków. przez. „organy. państwowe”. należy. rozumieć. także. organy. przedsiębiorstw. państwowych.i.innych.państwowych.jednostek.organizacyjnych. Do. postępowania. w. sprawach. skarg. i. wniosków. nie. odnoszą. się. wyłączenia. spod.zakresu.obowiązywania.Kodeksu,.zawarte.w.art..3.KPA..Dział.VIII.KPA.znaj- duje.więc.zastosowanie.w.postępowaniu.w.sprawach.karnych.skarbowych,.w.po- stępowaniu.w.sprawach.podatkowych.uregulowanym.ustawą.z.29.8.1997.r..–.Ordy- nacja.podatkowa.(tekst.jedn..Dz.U..z.2019.r..poz..900.ze.zm.),.w.postępowaniach. w.sprawach.należących.do.właściwości.polskich.przedstawicielstw.dyplomatycz- nych.i.urzędów.konsularnych.oraz.w.sprawach.wynikających.z.podległości.służbo- wej.pracowników.organów.państwowych.i.innych.państwowych.jednostek.organi- zacyjnych. VI. Administracyjne kary pieniężne W.wyniku.nowelizacji.dokonanej.ustawą.z.7.4.2017.r..do.Kodeksu.wprowadzo- no. dział. IVa. (art.. 189a–189k). normujący. zagadnienie. administracyjnych. kar. pie- niężnych..Zgodnie.z.art..189b.KPA,.przez.administracyjną.karę.pieniężną.rozumie. się.określoną.w.ustawie.sankcję.o.charakterze.pieniężnym,.nakładaną.przez.organ. administracji.publicznej,.w.drodze.decyzji,.w.następstwie.naruszenia.prawa.pole- gającego.na.niedopełnieniu.obowiązku.albo.naruszeniu.zakazu.ciążącego.na.osobie. fizycznej,.osobie.prawnej.albo.jednostce.organizacyjnej.nieposiadającej.osobowo- ści.prawnej..Regulacja.działu.IVa.zawiera.normy.ogólne.o.charakterze.materialno- prawnym,.określające.zasady.nakładania.i.wymierzania.administracyjnych.kar.pie- niężnych.oraz.udzielania.ulg.w.ich.wykonaniu..Przepisy.kodeksowe.znajdą.w.tym. zakresie.zastosowanie,.w.przypadku.gdy.w.przepisach.szczególnych.nie.ma.odręb- nego.unormowania.poszczególnych.aspektów.regulacji.administracyjnych.kar.pie- niężnych,.wskazanych.w.art..189a.§.2.KPA..Przepisów.kodeksowych.nie.stosuje.się. ponadto.w.sprawach.nakładania.lub.wymierzania.przez.organ.administracji.publicz- nej.kar.na.podstawie.przepisów.o.postępowaniu.w.sprawach.o.wykroczenia,.odpo- wiedzialności. dyscyplinarnej,. porządkowej. lub. z. tytułu. naruszenia. dyscypliny. fi- nansów.publicznych.(art..189a.§.3.KPA).. § 3. Zakres obowiązywania Kodeksu postępowania administracyjnego 17 Ponieważ. administracyjną. karę. pieniężną. organ. administracji. publicznej. na- kłada.albo.wymierza.w.drodze.decyzji.administracyjnej,.proceduralny.aspekt.tych. czynności.regulują.przepisy.Kodeksu.odnoszące.się.do.jurysdykcyjnego.postępo- wania.administracyjnego. VII. Europejska współpraca administracyjna Na. mocy. noweli. z. 7.4.2017. r.. Kodeks. postępowania. administracyjnego. zo- stał. uzupełniony. o. przepisy. regulujące. europejską. współpracę. administracyjną. (dział.VIIIa)..Źródłem.obowiązku.lojalnej.współpracy.Unii.Europejskiej.i.poszcze- gólnych.państw.członkowskich.w.wykonywaniu.zadań.wynikających.z.Traktatów. jest.art..4.ust..3.TUE..Natomiast.na.podstawie.art..6.TFUE.współpraca.administra- cyjna.została.zakwalifikowana.do.kompetencji.UE.w.zakresie.prowadzenia.dzia- łań.mających.na.celu.wspieranie,.koordynowanie.lub.uzupełniane.działań.państw. członkowskich.. W. art.. 197. ust.. 1. i. 2. TFUE. zakres. współpracy. administracyjnej. został.co.prawda.zawężony.do.skutecznego.wdrażania.prawa.Unii.przez.państwa. członkowskie,.z.zastrzeżeniem,.że.żadne.z.tych.państw.nie.ma.obowiązku.korzysta- nia.z.takiego.wsparcia..Niemniej.jednak.ust..3.art..197.TFUE.nie.wyklucza.organi- zowania.i.podejmowania.współpracy.w.innych.sferach,.objętych.prawodawczymi. kompetencjami.UE. Regulacja.zawarta.w.art..260a–260g.KPA.ma.charakter subsydiarny.w.tym. znaczeniu,.że:.po.pierwsze.–.udzielanie.pomocy.oraz.zwracanie.się.o.pomoc.przez. organy.administracji.publicznej.dokonuje.się.tylko.wtedy,.gdy.przepisy.prawa.Unii. Europejskiej.tak.stanowią.i.na.zasadach.określonych.w.tych.przepisach.(art..260a. §.1.i.art..260c.§.1.KPA),.a.po.drugie.–.przepisy.działu.VIIIa.nie.znajdą.zastoso- wania,.jeżeli.przepisy.prawa.Unii.Europejskiej.lub.przepisy.szczególne.dotyczące.. europejskiej.współpracy.administracyjnej.stanowią.inaczej.(art..260g.KPA)..Kodek- sowa.regulacja.europejskiej.współpracy.administracyjnej.ma.przy.tym.charakter ramowy,.a.zatem.zawiera.tylko.„niezbędne.normatywne.minimum,.odnoszące.się. do.trybu.postępowania.organów.krajowych”,.a.przy.tym.nie.blokuje.ani.nie.mody- fikuje.działania.norm.unijnych1..Przepisy.zawarte.w.dziale.VIIIa.KPA.koncentru- ją.się.zatem.przede.wszystkim.na.kwestiach.formalnych.związanych.z.wnioskiem. o.udzielenie.pomocy.i.jego.obsługą.(art..260b.i.260c.KPA)..Ponadto.w.art..260a. §. 4. KPA. zapewniono. podmiotowi,. którego. pomoc. dotyczy,. prawo. do. informacji. o.podjętych.czynnościach.z.zakresu.udzielenia.pomocy..Zgodnie.z.art..260e.KPA,. zasady.ponoszenia.kosztów.udzielenia.pomocy.regulują.przepisy.prawa.Unii.Euro- pejskiej,.a.w.przypadku.ich.braku.–.organ.administracji.publicznej.ponosi.koszty. swojego.działania. 1. .Zob..J. Wegner-Kowalska,.Europejska.współpraca.administracyjna.w.projekcie.reformy.Kodeksu.po- stępowania.administracyjnego,.Europejski.Przegląd.Sądowy.2016,.Nr.6,.s..9.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ogólne postępowanie administracyjne. Wydanie 6
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: