Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00431 007147 20254436 na godz. na dobę w sumie
Polityka wyrównywania szans edukacyjnych w III RP - ebook/pdf
Polityka wyrównywania szans edukacyjnych w III RP - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 120
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2902-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> politologia
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
W publikacji podjęto problematykę wyrównywania szans edukacyjnych. Pierwsza część pracy zawiera rozważania natury terminologicznej. Autorka dokonuje w niej próby zdefiniowania polityki wyrównywania szans edukacyjnych, którą to dziedzinę życia społecznego umiejscawia w systemie polityki społecznej. Następnie scharakteryzowane zostały przedsięwzięcia mające na celu wyrównywanie szans edukacyjnych podejmowane po 1989 roku w Polsce. W tym w szczególności omówiono cele i założenia reformy edukacyjnej z 1999 roku oraz jej kontynuację w postaci zmiany podstawy programowej kształcenia ogólnego, którą dekadę później zainicjowano w placówkach szkolnych. W dalszej części publikacji przedstawiono instrumenty, którymi dysponuje publiczna polityka społeczna w celu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z rodzin dotkniętych zjawiskiem ubóstwa. Narzędzia te zostały podzielone na dwie grupy (skierowane do rodziny ucznia oraz do niego samego) i szczegółowo opisane z uwzględnieniem sytuacji prawnej. Pracę zamykają kwestie związane z wielosektorowością w aktywnej polityce wyrównywania szans edukacyjnych. W związku z tym, że stosowane przez sektor państwowy mechanizmy zdają się nie przynosić zakładanych rezultatów autorka proponuje, by działalność mającą na celu wyrównywanie szans edukacyjnych podejmowały również podmioty rynkowe oraz organizacje pozarządowe. Publikacja adresowana jest do osób zainteresowanych materią polityki społecznej, decydentów politycznych, w tym szczególności przedstawicieli władz samorządowych, a także instytucji II i III sektora.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

QR CODE Wygenerowano na www.qr-online.pl wyrównywania szans edukacyjnych Polityka w III RP NR 3483 Natalia Stępień ‑Lampa wyrównywania szans edukacyjnych Polityka w III RP Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2016 Redaktor serii: Nauki Polityczne Mariusz Kolczyński Recenzent Sławomir Kantyka Redaktor: Aleksandra Zok‑Smoła Projektant okładki: Ewa Kutylak Redaktor techniczny: Andrzej Pleśniar Korektor: Jadwiga Gaździcka Łamanie: Alicja Załęcka Copyright © 2016 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208 ‑6336 ISBN 978 ‑83 ‑8012‑901‑6 (wersja drukowana) ISBN 978 ‑83 ‑8012 ‑902‑3 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40 ‑007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e ‑mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 7,5. Ark. wyd. 9,5. Papier offset. kl. III, 90 g Cena 20 zł (+ VAT) Druk i oprawa: „TOTEM.COM.PL Sp. z o.o.” Sp.K. ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław Spis treści Wstęp Rozdział 1. Polityka wyrównywania szans edukacyjnych – próba definicji Rozdział 2. Wyrównywanie szans edukacyjnych w warunkach polskiej szkoły po 1989 roku Rozdział 3. Publiczna polityka społeczna i jej rola w wyrównywaniu szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z rodzin dotkniętych zjawiskiem ubóstwa w Polsce Rozdział 4. Wielosektorowość w aktywnej polityce wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z rodzin dotkniętych zjawiskiem ubóstwa w Polsce Zakończenie Wykaz cytowanej literatury Źródła internetowe Materiały źródłowe Wykaz aktów prawnych Summary Pезюме 7 11 37 51 87 97 103 111 113 115 119 120 Wstęp Wyrównywanie szans edukacyjnych to działalność, która leży u podstaw in‑ stytucji publicznego szkolnictwa. Ma ona na celu zagwarantowanie wszystkim uczniom, niezależnie od statusu ekonomicznego i społecznego ich rodziców, miejsca zamieszkania czy też stanu zdrowia, równych szans na osiągnięcie sukce‑ su edukacyjnego. Z tego względu wyrównywanie szans stało się jednym z kluczo‑ wych wyzwań, które postawiono przed polską szkołą w ramach zaprogramowanej w 1998 roku i rozpoczętej 1 września 1999 roku reformy systemu oświaty. Pomimo podejmowania przez instytucje oświatowe działań, które mają na celu osiągnięcie równości szans edukacyjnych, nie udało się jednak w pełni wdrożyć1 tej idei. Co więcej, wprowadzenie jej w całości wydaje się niemożliwe. Stanowi ona zatem raczej cel, do którego należy dążyć, mimo że nigdy nie zo‑ stanie on osiągnięty. W kontekście dyskusji nad problemem wyrównywania szans edukacyjnych niezbędne jest wskazanie, w jaki sposób należy rozumieć sukces edukacyjny. Ze względu na różne kompetencje intelektualne należy wziąć pod uwagę, że dla jednego ucznia sukcesem będzie ukończenie szkoły ponadgimnazjalnej zawo‑ dowej, dla innego natomiast – studiów wyższych. Dlatego też w niniejszej pracy za sukces uznano osiągnięcie takiego poziomu wykształcenia, którego zdobycie wyznaczają granice możliwości intelektualnych konkretnego ucznia. Oznacza to, że nie istnieje optymalne kryterium sukcesu edukacyjnego, które można by przyjąć dla wszystkich. Za brak sukcesu powinno zostać uznane nieukończenie żadnej szkoły lub też ukończenie jedynie szkoły podstawowej czy gimnazjalnej. Praca stanowi próbę sformułowania koncepcji polityki wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży. Zawarto w niej także wnioski i rekomendacje 1 Wyrównywanie szans edukacyjnych postulowano już w Raporcie o stanie oświaty w PRL, który w 1973 roku opracował zespół ekspertów pod kierownictwem Jana Szczepańskiego, a także w Ekspertyzie dotyczącej sytuacji i rozwoju oświaty w PRL opublikowanej przez grupę naukow‑ ców Państwowej Akademii Nauk pod kierownictwem Bogdana Suchodolskiego w 1978 roku. Por. C. Kupisiewicz: Projekty reform edukacyjnych w Polsce. Warszawa 2006, s. 9–29. 8 dla podmiotów wdrażających tę politykę. Prowadzone w rozprawie rozważania wpisują się w nurt problemów podejmowanych w ramach polityki społecznej, która z kolei stanowi przedmiot zainteresowań politologii. Politologia jest dyscypliną naukową należącą do grupy nauk społecznych. Przedmiot badań politologii stanowi sfera polityki2. W najbardziej ogólnym uję‑ ciu polityka to działalność społeczna związana z dążeniem do zdobywania i wy‑ konywania władzy wewnątrz państwa oraz w stosunkach międzypaństwowych3. Polski uczony zajmujący się metodologią politologii, Franciszek Ryszka, określa politykę jako „planowe i zorganizowane dążenie do zdobycia oraz utrzymania władzy – dążenie, któremu odpowiadają określone działania ludzkie”4. W środowisku naukowym dyskutowany jest zakres tematyki, która desygnu‑ je politologię. Propozycję listy zagadnień tej dyscypliny naukowej sformułowano m.in. podczas międzynarodowej konferencji politologów, która odbyła się pod egidą UNESCO w 1948 roku w Paryżu. Lista ta objęła następujące treści: – teorię polityczną i historię myśli politycznej, – instytucje polityczne (konstytucję, władze centralne, regionalne i lokalne, ad‑ ministrację publiczną, instytucje polityczne), – partie, grupy polityczne, opinię publiczną, – stosunki międzynarodowe (politykę międzynarodową, organizacje międzyna‑ rodowe i prawo międzynarodowe)5. Na polskim gruncie obszar zainteresowań politologii wyznaczył m.in. An‑ drzej Chodubski. Zdaniem uczonego w ramach nauki o polityce6 podejmowane są studia „z zakresu: 2 Semantyczne rozważania nad terminem polityka podejmuje Franciszek Ryszka. Zob. F. Ryszka: O pojęciu polityki. Warszawa 1992. 3 Termin polityka jest przez politologów definiowany różnorodnie. Sylwester Wróbel wyod‑ rębnia definicje podmiotowe oraz przedmiotowe tego pojęcia. Zgodnie z definicjami podmioto‑ wymi polityka jest jedną ze sfer ludzkiej aktywności ukierunkowaną na osiągnięcie za pomocą władzy politycznej celów społecznych, które zaspokajają indywidualne, a także zbiorowe potrze‑ by i interesy. Cechą wspólną definicji podmiotowych jest ich koncentracja wokół działania poli‑ tycznego. Z kolei przedmiotowe definicje terminu polityka skupiają się wokół kategorii władzy, która w tej grupie definicji stanowi jedno z najważniejszych zjawisk politycznych. W definicjach nurtu przedmiotowego polityka jest świadomym, zorganizowanym działaniem podejmowanym przez podmiot zbiorowy, które zmierza do zdobycia lub utrzymania władzy. Zob. S. Wróbel: Polityka i proces polityczny. W: Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce. Red. B. Szmulik, M. Żmigrodzki. Lublin 2004, s. 243–252. 4 F. Ryszka: Nauka o polityce. Rozważania metodologiczne. Warszawa 1984, s. 18. 5 C. Mojsiewicz: Od polityki do politologii. Toruń 2004, s. 337. 6 Warto zauważyć, że termin politologia jest w Polsce zastępowany terminami: nauki poli‑ tyczne, nauka o polityce. To pierwsze sformułowanie ma na celu podkreślenie faktu, że polityką zainteresowanych jest wiele dyscyplin naukowych, a każda z nich zajmuje się określonym ele‑ mentem zjawisk i procesów politycznych. Takie rozumienie politologii w swoich pracach pre‑ zentuje A. Chodubski. Zob. A.J. Chodubski: Wstęp do badań politologicznych. Gdańsk 2004, 9 1. Metodologii badań politologicznych. 2. Teorii polityki. 3. Myśli politycznej. 4. Nauki o państwie, prawie i polityce. 5. Zarządzania i komunikacji społeczno ‑politycznej. 6. Systemów i instytucji politycznych. 7. Partii i systemów partyjnych. 8. Polityki społecznej i gospodarczej. 9. Stosunków międzynarodowych. 10. Przemian cywilizacyjnych (globalizmu i lokalizmu)”7. W związku z powyższym zarówno problemy polityki społecznej jako całości, jak i jej poszczególnych subdyscyplin stanowią pole badawcze politologii. Dlatego też uprawnione jest prowadzenie w ramach nauki o polityce badań z zakresu po‑ lityki społecznej, w tym również polityki wyrównywania szans edukacyjnych. Uprawianie politologii nieodłącznie wiąże się z prowadzeniem badań8. Podob‑ nie jak w innych dziedzinach nauki można podzielić je na dwa rodzaje – badania o charakterze teoretycznym oraz badania praktyczne. Te pierwsze nazywa się rów‑ nież poznawczymi. Rezultat ich prowadzenia stanowią nowe twierdzenia lub teo‑ rie. Badania praktyczne dają z kolei potencjalne możliwości zastosowania osiąg‑ nięć nauki, na ich podstawie weryfikowane są konstruowane sądy, a także możliwe jest wskazanie niezidentyfikowanych do tej pory problemów badawczych9. Badania nad problemem polityki wyrównywania szans edukacyjnych prze‑ prowadzono na podstawie studiów literatury przedmiotu – 107 opracowań zwartych oraz 17 artykułów czasopiśmienniczych. Dokonana została również analiza 39 aktów prawnych oraz 16 materiałów o charakterze statystycznym, raportów, ekspertyz i innych dokumentów sporządzonych przez instytucje dzia‑ łające w obszarze polityki społecznej. Analizie poddane zostały także treści za‑ mieszczone na 24 stronach internetowych. s. 31–32. Natomiast za zwolennika używania terminu nauka o polityce należy uznać F. Ryszkę. Pojęcie nauka o polityce implikuje zatem traktowanie politologii jako jednej dyscypliny nauko‑ wej, której przedmiotem poznania jest polityka. Zob. F. Ryszka: Nauka o polityce… 7 A.J. Chodubski: O aktualnych tendencjach w badaniach politologicznych. W: Problemy ba‑ dawcze i metodologiczne politologii w Polsce. Red. A.J. Chodubski, M.J. Malinowski. Gdańsk 2006, s. 14. 8 Prowadzenie badań politologicznych wymaga od badacza wiedzy metodologicznej oraz umiejętności jej zastosowania w praktyce. Praca badawcza stanowi złożony proces. Składa się on z wielu czynności, które następują w określonej kolejności, tworząc w ten sposób plan badań. A. Chodubski zaproponował następujący porządek „czynności badawczych: 1. określenie przed‑ miotu i ustalenie celu badań, 2. zdefiniowanie problemu badawczego, 3. wskazanie hipotez robo‑ czych, 4. ustalenie i dobór wskaźników, 5. wybór metody i technik badawczych, 6. zgromadzenie materiału badawczego, 7. opracowanie pozyskanego do badań materiału, 8. sformułowanie kon‑ kluzji i wyprowadzenie wniosków”. Zob. A.J. Chodubski: Wstęp do badań…, s. 170. 9 J. Sztumski: Wstęp do metod i technik badań społecznych. Katowice 2010, s. 40–42. 10 W rozdziale 1., zatytułowanym Polityka wyrównywania szans edukacyjnych – próba definicji, zawarte zostały kwestie związane z działalnością mającą na celu wdrażanie idei równości szans na odniesienie sukcesu edukacyjnego. Roz‑ dział ten zawiera podstawowe kategorie definicyjne, a także próbę sformułowa‑ nia koncepcji polityki wyrównywania szans edukacyjnych. Polityka ta stanowi integralną część systemu polityki społecznej. Z kolei w rozdziale 2. – Wyrównywanie szans edukacyjnych w warunkach polskiej szkoły po 1989 roku – przeprowadzono analizę działań wyrównawczych podejmowanych przez instytucje szkolne. Niejednokrotnie próby usprawnienia oświaty były podejmowane w imię idei równych szans edukacyjnych. W roz‑ dziale dokonano charakterystyki oraz oceny tych działań. W rozdziale 3., zatytułowanym Publiczna polityka społeczna i jej rola w wy‑ równywaniu szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z rodzin dotkniętych zjawi‑ skiem ubóstwa w Polsce, uwaga poświęcona została instrumentom publicznej po‑ lityki społecznej działającym na rzecz wyrównywania szans edukacyjnych tych rodzin dotkniętych zjawiskiem ubóstwa, w których wychowują się dzieci. Anali‑ za objęła swoim zakresem instrumenty wdrożone w Polsce do 2013 roku włącz‑ nie, co umożliwia dokonanie eksploracji uwzględniającej najważniejsze zmiany zachodzące w rzeczywistości społecznej po akcesji do Unii Europejskiej. W rozdziale 4. – Wielosektorowość w aktywnej polityce wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży z rodzin dotkniętych zjawiskiem ubóstwa w Pol‑ sce – omówiono natomiast problem wielosektorowości w polityce wyrównywa‑ nia szans edukacyjnych oraz jej w prowadzeniu, które jest zgodne z paradyg‑ matem aktywnej polityki społecznej. Pracę zamykają wnioski i rekomendacje skierowane do centralnych i lokalnych instytucji zajmujących się wdrażaniem polityki społecznej w Polsce. Książka stanowi rezultat dociekań naukowych prowadzonych w latach 2011– 2014. Uwzględnia stan prawny z lutego 2014 roku. W tym miejscu szczególne podziękowania należą się osobom, bez których by ona nie powstała, w tym w szczególności dr. hab. Marianowi Mitrędze – podziękowania za naukową opiekę i cenne wskazówki – oraz pracownikom Zakładu Polityki Społecznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Natalia Stępień‑Lampa The policy of offering equal educational opportunities in the Third Polish Republic Summar y This book is concerned with the problem of offering equal educational opportunities. The first part deals with terminological issues. The author attempts to define the policy of offering equal educational opportunities and places this area of social life in the system of social policy. Next, she describes actions aimed at giving equal educational opportunities undertaken in Po‑ land since 1989. Finally, she discusses the goals and assumptions of the educational reform of 1999 and its continuation – the change in the Basis of General Education Programme, introduced to schools ten years later. The second part discusses the instruments of public social policy for levelling out educatio‑ nal opportunities for children and young people coming from poverty-stricken families. These instruments are divided into two groups (those targeted at the student and at his or her family) and thoroughly analysed, taking into account the legal situation. The book closes with issues of the multisector approach to active policy of offering equal educational opportunities. Because actions introduced by the public sector do not produce expected effects, the author suggests that steps should also be taken by non-governmental organisations and the private sector to alleviate differences in educational opportunities. This book is targeted at people interested in social po‑ licy, politicians, representatives of local authorities and regional councils, business sector insti‑ tutions and non‑governmental organisations. Наталья Стемпень‑Лампа Политика выравнивания шансов на получение образования в III РП Резюме В книге поднимается проблематика выравнивания шансов на получение образования. Первая часть работы включает рассуждения на тему терминологии. Автор предпринимает попытку выявить дефиницию политики выравнивания шансов на получение образова‑ ния, размещает эту область общественной жизни в системе социальной политики. Далее характеризуются шаги, предпринимаемые в Польше после 1989 года, целью которых было выравнивание шансов на образование. Здесь описываются цели и положения реформы образования 1999 года, а также ее продолжение в форме изменения программной основы общего обучения, которое спустя десять лет было введено в школах. В дальнейшей части исследования представлены инструменты, используемые госу‑ дарственной социальной политикой для того, чтобы выравнивать шансы на получение образования детей и молодежи из бедных семей. Эти инструменты были подразделены на две группы (адресованные ученику, а также его семье) и подробно описаны, принимая во внимание правовую ситуацию. Последняя часть посвящена вопросам, связанным с множеством секторов в активной политике выравнивания шансов получить образование. Учитывая, что используемые госу‑ дарственным сектором механизмы не приносят ожидаемых результатов, автор предлагает, чтобы деятельностью по выравниванию шансов на получение образования занимались также рыночные субъекты, а также внеправительственные организации. Книга адресуется лицам, которые интересуются социальной политикой, политикам, в том числе представителям органов самоуправления, а также институтам II и III секторов. QR CODE Wygenerowano na www.qr-online.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Polityka wyrównywania szans edukacyjnych w III RP
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: