Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00410 006888 20281356 na godz. na dobę w sumie
Polskie intensyfikatory w ujęciu historycznym - ebook/pdf
Polskie intensyfikatory w ujęciu historycznym - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 196
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2742-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> filologia polska
Porównaj ceny (książka, ebook (-12%), audiobook).

Publikacja dotyka zagadnienia intensyfikacji wyrażeń. Ponieważ intensywność jest pojmowana w sposób semantyczny, zakres pracy obejmuje jednostki leksykalne zbliżone znaczeniowo do współczesnego bardzo. Opis diachroniczny został powiązany z opisem synchronicznym, co umożliwiło prezentację funkcjonowania jednostek typu diabelnie, przednie, wysoce w dawnej i obecnej polszczyźnie. Wykorzystanie obu perspektyw pozwoliło na to, by z jednej strony przedstawić genezę i przemiany konkretnych wyrażeń, z drugiej zaś – uchwycić mechanizm językowy, który leży u źródła tych przemian.

Książka adresowana jest do językoznawców, m.in. badaczy dawnej i współczesnej polszczyzny, lingwistów zainteresowanych przemianami zachodzącymi w języku polskim oraz statusem jednostek w polszczyźnie, studentów kierunków polonistycznych oraz miłośników języka polskiego, chcących poszerzyć swoją wiedzę na temat sposobów wyrażania intensywności w języku.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Polskie intensyfikatory w ujęciu historycznym Nr 3386 Dagmara Bałabaniak, Barbara Mitrenga Polskie intensyfikatory w ujęciu historycznym Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2015 Redaktor serii: Językoznawstwo Polonistyczne Bożena Witosz Recenzent Iwona Kaproń-Charzyńska Monografia mieści się w projekcie badawczym pt. Polskie wyrażenia funkcyjne w ujęciu diachronicznym. Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki, przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2011/01/B/HS2/04643. Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 C z ę ś ć p i e r w s z a Charakterystyka wyrażeń intensyfikujących Dagmara Bałabaniak 1. Status intensyfikatora ― problemy metodologiczne . . . . . . . . 1.1. Wśród wyrażeń funkcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Intensyfikatory jako operatory metapredykatywne . . . . . . . . . 1.3. Synchronia a diachronia. Intensywność jako kategoria gramatyczna i se- mantyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Ilość ― siła ― stopień . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Wielkość jako kategoria powiązana z ilością . . . . . . . . . . . 2.2. Nasilenie cechy lub zjawiska . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Bardzo i bardziej. Więcej. Kształtowanie się kategorii stopnia . . . . . . . 3. Mechanizmy przemian wykładników intensywności . . . . . . . . 3.1. Od przysłówka do intensyfikatora. Mechanizm kształtowania się intensy- fikatorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Grupy semantyczne wyrażeń intensyfikujących . . . . . . . . . . 3.3. Intensyfikacja czy wyróżnienie predykatu? Problem łączliwości . . . . . 3.4. Wyrażenia przyimkowe a wyrażenia intensyfikujące . . . . . . . . 3.5. Pozostałe konstrukcje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 13 16 21 25 27 34 43 55 56 60 68 72 77 C z ę ś ć d r u g a Wokół historii polskich intensyfikatorów Barbara Mitrenga 4. Intensyfikatory bazujące na wyrażeniach parametrycznych . . . . . . 4.1. Status intensyfikatorów typu dalece, wysoce, wielce w polszczyźnie . . . . 83 83 6 4.2. Dalece i daleko w ujęciu historycznojęzykowym . . . . . . . . . . . 4.3. Geneza i rozwój wielce, wielice, wielko i wieliko w staropolszczyźnie . . . 4.4. Intensyfikator wielce ― historia, funkcja, znaczenie . . . . . . . . 4.5. Status wysoce i wysoko w staropolszczyźnie . . . . . . . . . . . 4.6. Intensyfikator wysoce na przestrzeni wieków. Wysoce versus wysoko . . . 5. Wielmi. Intensyfikator związany z kategoriami ilości i wielkości . . . . 5.1. Geneza i status wielmi w dobie staropolskiej . . . . . . . . . . . 5.2. Losy wielmi w polszczyźnie . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Intensyfikatory związane z kategorią siły . . . . . . . . . . . . 6.1. Pochodzenie, status i rozwój jednostek silnie, silno, nasilnie, nasilno i usilnie w staropolszczyźnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2. Rozwój silnie, silno, usilnie od XVI wieku do współczesności . . . . . 7. Przednie. Intensyfikator związany z pozytywnym wartościowaniem . . 7.1. Intensyfikator przednie versus przedni i przednio . . . . . . . . . . . 7.2. Geneza i rozwój intensyfikatora przednie . . . . . . . . . . . . . 8. Intensyfikatory związane z nazwami złego ducha . . . . . . . . . 8.1. Status jednostki diabelnie w polszczyźnie . . . . . . . . . . . . 8.2. Geneza i rozwój intensyfikatora diabelnie . . . . . . . . . . . . . 8.3. Status jednostek diablo i diabelsko w polszczyźnie . . . . . . . . . . 8.4. Diablo i diabelsko w historii polszczyzny . . . . . . . . . . . . . 8.5. Historia jednostek kaducznie i szatańsko w języku polskim . . . . . . . 8.6. Wykładniki intensywności typu za diabły, za katy i jak diabli . . . . . . Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indeks wyrażeń wymienionych w pracy . . . . . . . . . . . . Summary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Резюме . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 90 95 105 108 121 121 125 129 129 136 147 147 149 155 155 157 162 164 167 174 179 185 191 193 195 Spis treści Wstęp Niniejsza publikacja powstała w ramach projektu badawczego „Polskie wyrażenia funkcyjne w ujęciu diachronicznym” finansowanego przez Na- rodowe Centrum Nauki, nr UMO-2011/01/B/HS2/04643. Przedmiotem pra- cy są wyrażenia leksykalne zdolne do modyfikowania znaczenia innych jednostek leksykalnych pod względem ilościowym, tj. intensyfikowania ich znaczenia. Analizę koncentrujemy wokół jednostek, które współcześnie kojarzone są z kategorią intensywności1, by porównać ich funkcjonowanie w dawnej i obecnej polszczyźnie, punktem wyjścia jest zatem perspektywa współ- czesna. Perspektywa synchroniczna i diachroniczna wyznacza cel i spo- sób badań, który kładzie nacisk na wybrany aspekt języka. W toku pracy uświadomiłyśmy sobie, że nie tylko badacz wywiera wpływ na opis języka poprzez wybór metodologii, ale także to, że przyjęcie określonego nur- tu metodologicznego kształtuje postawę i wrażliwość badacza. Potrzeba jasnego wyznaczania opozycji w systemie, charakterystyczna dla badań synchronicznych, zderza się z płynnością granic w opisie historycznym. Z kolei potrzeba badań diachronicznych, by uchwycić język w jego „sta- waniu się”, stoi w opozycji wobec klarownych podziałów formalnych i semantycznych opracowań synchronicznych. Elementem łączącym obie perspektywy jest sam obiekt badań, jakim jest żywy język: w ujęciu syn- chronicznym jako jego istotę akcentuje się zależności między znakami, w ujęciu diachronicznym zaś ― jego zdolność do przemian w zakresie regulowania tych zależności. Rozwiązania wypracowane na gruncie badań synchronicznych nie są łatwe do przeniesienia na materiał dawny, przede wszystkim dlatego, że materiał historyczny uniemożliwia zastosowanie współczesnych kryteriów i metod analizy. Nie bez znaczenia jest również odmienne podejście bada- 1 Opis obejmuje jedynie jednostki intensyfikujące znaczenie predykatów; poza opi- sem pozostają wyrażenia dezintensyfikujące. 8 cza do wypowiedzenia w zależności od celu badań: jako przykładu użycia jednostki leksykalnej, gdy poszukuje się ogólnych tendencji lub jako faktu historycznego w opisie przemian konkretnego wyrażenia. Mimo to chcemy spojrzeć na język z obu perspektyw, ponieważ wzajemnie się one dopeł- niają. Obie płaszczyzny nie tylko nie są przeciwstawne względem siebie, lecz nawzajem się interpretują: stan współczesny, stan „zastany” przez ba- dacza, jest efektem określonych mechanizmów językowych i dokonanych przemian. Język przekształca się stosownie do potrzeb użytkowników, jest żywym organizmem, który reaguje nie tylko na bodźce pozajęzykowe, ale również na zmiany wewnątrz systemu. Śledzenie przemian językowych na przykładzie wybranych wyrażeń ma na celu zarówno opis tych wyrażeń, jak i uchwycenie ogólnych tendencji przeobrażeń systemu językowego. W wyniku przyjęcia obu perspektyw opisu wybrane jednostki leksykal- ne są prezentowane dwojako: w sposób ogólny na tle systemu oraz przez pryzmat wybranych wyrażeń. Oddaje to układ dwóch części pracy. Praca przedstawia opis przemian w zakresie jednostek wyrażających intensyfi- kację, niemniej jednak dotyka także bardziej szczegółowych zagadnień. Określenie statusu intensyfikatorów umożliwia wyznaczenie zakresu pracy i wybór konkretnych wyrażeń współczesnych, z którymi zestawiane są jed- nostki dawne o podobnych cechach i funkcji. Porównanie funkcjonowania wyrażeń w dawnej i współczesnej polszczyźnie pozwala na opis ich genezy oraz mechanizmów kształtowania się intensyfikatorów. Część pierwsza pracy ma charakter teoretyczny. Pojęcie wyrażeń funk- cyjnych odnosi się do badań nad współczesnym językiem polskim i dotyczy wyrażeń o funkcji intratekstualnej, które są elementem metajęzyka bądź metatekstu. Status ten odwołuje się do nadawcy ― podmiotu wypowiedzi, od którego pochodzi ocena sytuacji pozajęzykowej i samego języka. W pra- cy opieramy się na założeniu, że intensyfikatory różnią się od wyrażeń przedmiotowych. Charakterystyce intensyfikatorów jest poświęcony pierw- szy rozdział, choć nie wszystkie kryteria wyróżniania mają zastosowanie w opisie historycznym. Wykładniki intensywności wiążą się z myśleniem gradacyjnym, a za- tem także z morfologiczną kategorią stopnia, w pracy jednak intensyw- ność rozumiana jest w sposób semantyczny. Mimo że pojęcia intensywno- ści i intensyfikacji są intuicyjnie jasne, trudno wyznaczyć precyzyjnie ich zakres, ponieważ łączą się one z problematyką porównania i subiektywną oceną postrzeganej rzeczywistości. Porównanie zakłada nie tylko zestawie- nie elementów, ale również ich wskazanie, identyfikację i ocenę. Miejscu intensyfikatorów w systemie ― w układzie jednostek i pojęć podobnych im formalnie i/lub semantycznie ― poświęcony jest rozdział drugi. Przemiany semantyczne i frekwencyjne wybranych jednostek nie pozostają bez wpływu na inne wyrażenia; często są przyczynkiem do dalszych przemian. Wstęp 9 Zmienny jest nie tylko układ formalny i semantyczny jednostek, ale także sam sposób postrzegania i opisu rzeczywistości. Wybrane jednostki uwikłane są w zależności, pomiędzy którymi trudno postawić jasną grani- cę, dlatego część miejsca w opisie zajmują konstrukcje (zob. 3.2., 3.4., 3.5., 8.6.) mimo pierwotnego założenia, że przedmiotem opisu będą wyłącznie jednostki leksykalne. Procesy leksykalizacji i zmiany semantyczne zmuszają do tego, by szerzej ujmować rozwój kategorii intensywności. Ponieważ nie zawsze dochodzi do pełnej leksykalizacji intensyfikatora, jednostki o zna- czeniu intensyfikującym (choćby kontekstowym) określane są mianem wy- rażeń intensyfikujących. Podstawowym celem pracy jest opis przemian wybranych intensyfi- katorów, czemu poświęcona jest część druga pracy. Wybór tych jednostek podyktowany został kilkoma względami. Są to przede wszystkim wyraże- nia zleksykalizowane, które w sposób widoczny zerwały więź semantyczną z podstawą słowotwórczą; także współcześnie kojarzone są bardziej z ogól- nym sensem ‘bardzo’, aniżeli z przysłówkiem jakościowym. Poszczególne rozdziały części drugiej odpowiadają grupom słowotwórczym bądź znacze- niowym wyrażeń intensyfikujących. Wyjątkiem jest leksem przednie, który takiej grupy nie tworzy (zob. rozdział 7). Charakterystyka jednostek zaczyna się od intensyfikatorów najdawniej- szych w polszczyźnie, związanych z pojęciami parametrycznymi. Wyrażenia ujęte są w grupę także ze względu na zewnętrzne podobieństwo formalne: dalece, wielce, wysoce. Odrębne miejsce zajmują tu intensyfikatory nawiązujące do pojęcia wielkości: wielce, wielice, wielko i wieliko. (zob. 4.3. i 4.4.). Historycz- nemu intensyfikatorowi wielmi, najbardziej zbliżonemu do znaczenia i funk- cji współczesnego leksemu bardzo, poświęcony jest oddzielny rozdział (roz- dział 5). Decyzja ta jest podyktowana nie tylko przejrzystością opisu ze wzglę- du na inną postać formalną intensyfikatora, lecz ma również uzasadnienie naukowe. Jednostce wielmi przypisuje się inną genezę niż wyrażeniom wielce, wielice, wielko i wieliko. Proces kształtowania intensyfikatorów omówionych w rozdziałach czwartym i piątym opiera się na pojęciach parametrycznych. Rozdział szósty grupuje jednostki związane z pojęciem siły: silnie, silno, nasilnie, nasilno, usilnie. Zdolność tych wyrażeń do intensyfikowania zwią- zana jest z pojęciem siły, która nie podlega mierzeniu jak wielkości para- metryczne. Wspomniana jednostka przednie stanowi temat kolejnego rozdziału. Jej jednostkowość ściśle wiąże się z pierwotnym znaczeniem tego wyrażenia. Przestrzenne znaczenie pozwala jedynie na opozycję: przedni ― tylny, co wyjaśnia, dlaczego intensyfikator przednie nie tworzy grupy z innymi jed- nostkami. Pracę zamyka analiza intensyfikatorów odwołujących się do świata nad- przyrodzonego, przede wszystkim pochodnych od nazw diabła: diabelnie, Wstęp 10 diablo, diabelsko, kaducznie i szatańsko. W obrębie tej grupy leksykalizacja zna- czenia jest najbardziej wyrazista, a liczba tych jednostek pozwala na to, by uznać pojęcie diabła za podstawę środka ekspresji. Mechanizm kształtowania się intensyfikatorów (zwłaszcza odprzysłów- kowych) przebiega formalnie według względnie podobnego schematu, jednak zmiana podstawy zakłada zupełnie inny proces przeobrażeń se- mantycznych. Inne skojarzenia wywołują intensyfikatory wielce czy wysoce, a inne diabelnie. Jednostki wielce i wysoce poza innymi właściwościami nie mają nacechowanego charakteru diabelnie. Geneza intensyfikatorów wyzna- cza też obszar semantyczny, w obrębie którego są one stosowane. I języko- we, i kulturowe skojarzenia wyznaczają różne schematy semantyczne, które także współcześnie wpływają na użycie tych wyrażeń w tekstach. Podstawowym źródłem materiału badawczego wykorzystanego w pra- cy są przede wszystkim zbiory kontekstów dostępne w opracowaniach lek- sykograficznych tradycyjnych oraz internetowych obejmujących naukowe, historyczne i współczesne słowniki języka polskiego. Nieocenioną pomocą okazały się internetowe korpusy tekstów dawnych i współczesnych oraz kartoteki słowników, które dają pogląd na liczebność i jakość przykładów (zwłaszcza w zakresie ich powtarzalności)2. 2 Wykaz wszystkich wykorzystanych w pracy źródeł znajduje się w końcowej części pracy. Wstęp Indeks wyrażeń wymienionych w pracy bardziej 43, 44, 49, 50, 51, 52 bardzo 25, 32, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 53 bezbrzeżnie 61 bezdennie 61 bezgranicznie 61 bezmiernie 61 cholernie 67 (tak/jak) dalece 9, 34, 61, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 92, 130, 132, 152, 181, 182 (tak) daleko 83, 85, 86, 87, 88, 90, 130, 132, 152, 181, 182 demonicznie 174 diabelnie 9, 10, 57, 62, 67, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 170, 171, 172, 173, 174, 176, 180, 181, 182 diabelsko 10, 155, 161, 162, 163, 164, 166, 167, 168, 170, 172, 173, 174, 181, 182 diable 161, 164, 165, 166, diablo 10, 62, 155, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 170, 173, 174, 176 diabolicznie 174, 182 duże 29, 36, 37 dużo 28, 29, 36, 37 genialnie 67 głęboce 83 głęboko 83 grubo/grubie 33 jak diabli/jak diabeł/ jak diabła/ jak wszy- scy diabli/ jak sto, trzysta itp. diabłów 62, 77, 174, 175, 176, 180 jak rzadko 65, 66 kaducznie 10, 62, 167, 168, 169, 170, 173, 174, 181, 182 koszmarnie 33, 66, 182 makabrycznie 33, 66 masakrycznie 182 mocnie 39, 40, 41 mocno 39, 40, 41, 42, 43 nader 67, 70, 71, 72 nad podziw 64, 65, 74, 75, 76 nad wyraz 64, 74, 75, 76 nadzwyczaj 63, 74, 75, 76 na porząd/naporząd 72, 73, 74, 182, 183 nasilnie 9, 35, 129, 133, 134, 135, 136, 144, 145, 152, 180, 182, nasilno 9, 35, 129, 130, 133, 134, 136, 144 na śmierć (zanudzony) 69, 72, 73 na umór (pić) 73, 74 na zabój (zakochać się) 73, 74 niemiłosiernie 66 niemożebnie 62 niemożliwie 62 nieopisanie 62 niepojęcie 62 niepomiernie 61 nieprawdopodobnie 63 niesłychanie 62, 63 niewiarygodnie 63 niewymownie 62, 63 niewypowiedzianie 62 niewysłowienie 62 niezmiernie 61 nieznośnie 59, 66 niezwykle 63 niezwyczajnie 63 obłędnie 56, 66 ogromnie 57, 58 okropnie 18, 62, 66 okrutnie 55, 56, 66 192 piekielnie 19, 62, 155 piramidalnie 62 porządnie 67, 73, 74 potwornie 66, 152 przednie 9, 67, 137, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 181, 182, 183 przednio 67, 68, 75, 147, 149, 150 przeraźliwie 66, 152 przezlisz 182 silnie 9, 35, 39, 41, 42, 43, 47, 83, 125, 129, 130, 131, 132, 133, 135, 136, 137, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 181, 182, 183, silno 9, 35, 39, 129, 130, 131, 132, 133, 135, 136, 137, 139, 140, 141, 144, 145, 152, 180, 181, 182 straszliwie 66, 152 strasznie 18, 57, 58, 66, 58, 84, 152, 182 szalenie 66 szatańsko 10, 167, 170, 171, 172, 173, 174, 182 śmiertelnie 69 usilnie 9, 35, 46, 129, 130, 133, 136, 137, 138, 139, 140, 144, 145, więcej 27, 29, 50, 51, 52 wielce/wiel(i)ce/wieldze 9, 10, 27, 28, 31, 32, 45, 48, 57, 61, 67, 83, 84, 85, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 112, 113, 114, 116, 122, 125, 127, 130, 132, 133, 137, 181, 182, 184 wiele 27, 28, 45, 61 wielko/wiel(i)ko 9, 31, 32, 83, 85, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 122, 132, 180, 181, 182 wielmi 9, 27, 28, 32, 45, 48, 61, 116, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 130, 133, 137, 180, 181, 182, 183, 184 wybitnie 56, 60, 67 wysoce 9, 10, 33, 34, 55, 61, 83, 84, 85, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 122, 130, 132, 133, 152, 180, 181, 183, 184 wysoko 33, 55, 83, 85, 105, 106, 107, 108, 109, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 118, 119, 130, 132, 152, 181, 182 za diabły/ze diabły 76, 77, 174, 175, 176, 177 za katy/zakaty/ze katy/że katy 76, 77, 174, 176, 177, 180 Indeks wyrażeń wymienionych w pracy Dagmara Bałabaniak, Barbara Mitrenga Polish intensifiers. A historical approach Summary The book constitutes an attempt at describing the process of the formation of lexical intensifiers in the history of the Polish language. The work embraces two perspectives of description ― a synchronic and a diachronic one, which supplement each other. The work is divided into two parts ― the first part (chapters 1-3) is theoretical and the se- cond part (chapter 4-8) is analytical. The whole work is enhanced by a conclusion, an index of tables, bibliography and an index of the intensifiers which are mentioned and described in the work. The first part is devoted to a description of intensifiers i.e. lexical expressions to which one ascribes the status of metapredicative operators. In contemporary times these expressions are classified as functional units. There is a description of the status of the intensifiers in the Polish language, their metapredicative nature, which is testimony to their affiliation with the group of functional expressions, their adverbial genesis and the mechanism of their formation over the course of the centuries of their development. The object of detailed considerations is also the notion of intensity, interpreted in the semantic way. The authors of the work also direct the attention of the reader to the re- lationships between intensification and the conceptual categories of magnitude, quantity and force, as well as to the formation of the category of degree and the transformation of the exponents of intensity. The second part of the book contains detailed analyses of the selected units in the historical context: intensifiers which are based on parametric expressions such as dalece, wysoce, wielce (chapter 4), wielmi (chapter 5), intensifiers associated with the category of force such as silnie, silno, nasilnie (chapter 6), przednie (chapter 7), and the intensifiers associated with the names of the evil spirit such as diabelnie, diablo, kaducznie (chapter 8). These analyses are not only documentative in nature but above all they also prove, enhance and verify the remarks which are generalised in the first part of the book about the intensifiers and the notion of intensity. The work mentions 733 contexts which prove the functioning of the units that are analysed as intensifiers or adverbs, drawn from scholarly and historical dictionaries of the Polish language, the card indices of dictionaries, the corpora of Old Polish texts and the corpora of the modern Polish language. The work was written in the context of the research project entitled “The Polish functional expressions ― a diachronic perspective”, financed by the National Science Centre no. NCN UMO-2011/01/B/HS2/04643. Дагмара Балабаняк, Барбара Митренга Польские интенсификаторы в историческом аспекте Резюме В книге описывается процесс формирования лексических интенсификаторов в истории польского языка. Описание ведется в синхроническом и диахроническом срезах, дополняющих друг друга. Работа состоит из двух частей, первая из которых носит теоретический характер (главы 1―3), а вторая (главы 4―8) ― аналитический. В конце дается заключение, список таблиц, литература, а также указатель интен- сификаторов, перечисленных и описанных в работе. Первая часть посвящена характеристике интенсификаторов, т.е. лексических выражений, которым приписывается статус метапредикативных операторов, в на- стоящее время размещаемых в классе функциональных единиц. Здесь рассматрива- ется статус интенсификаторов в польском языке, их метапредикативный характер, свидетельствующий о принадлежности к группе функциональных единиц, их на- речное происхождение и механизм формирования на протяжении веков. Предме- том отдельных размышлений является также понятие интенсивности, рассматрива- емое с семантической точки зрения. В работе обращается внимание на связи между интенсификацией и понятийными категориями величины, количества и силы; на формирование категории степени, а также изменения показателей интенсивности. Во второй части книги представлен подробный анализ избранных единиц в историческом аспекте: интенсификаторов, базирующихся на параметрических выражениях типа dalece, wysoce, wielce (глава 4), wielmi (глава 5), интенсификаторов, связанных с категорией силы типа silnie, silno, nasilnie (глава 6), przednie (глава 7), а также интенсификаторов, связанных с названиями злого духа типа diabelnie, diablo, kaducznie (глава 8). Анализ носит не только документирующий характер, но и под- тверждает, дополняет и верифицирует обобщенные в первой части работы взгляды на тему интенсификаторов и понятия интенсивности. В работе приведено 733 контекста, которые удостоверяют функционирование анализируемых единиц в качестве интенсификаторов или наречий, почерпнутых из научных и исторических словарей польского языка, картотек словарей, корпуса древнепольских текстов, а также корпусов современного польского языка. Работа написана в рамках исследовательского проекта „Польские функцио- нальные выражения в диахроническом аспекте”, финансируемого Национальным научным центром № NCN UMO-2011/01/B/HS2/04643. Redaktor: Artur Zwolski Projektant okładki: Małgorzata Pleśniar Redaktor techniczny: Barbara Arenhövel Korektor: Luiza Przełożny Łamanie: Damian Walasek Copyright © 2015 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-8012-741-8 (wersja drukowana) ISBN 978-83-8012-742-5 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 12,25.  Ark. wyd. 14,0. Papier offset. kl. III, 90 g    Cena 20 zł (+VAT) Druk i oprawa: EXPOL P. Rybiński, J. Dąbek Spółka Jawna ul. Brzeska 4, 87-800 Włocławek
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Polskie intensyfikatory w ujęciu historycznym
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: