Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00559 008085 20246784 na godz. na dobę w sumie
Pozycja instytucjonalna urzędu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. Od koncepcji przez narodziny po nieustanną ewolucję. - ebook/pdf
Pozycja instytucjonalna urzędu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. Od koncepcji przez narodziny po nieustanną ewolucję. - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 436
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-966-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Celem pracy jest rekonstrukcja traktatowego modelu, a także kompleksowe ujęcie i scharakteryzowanie urzędu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, który stanowi wyjątkową konstrukcję na tle złożonego systemu instytucjonalnego Unii Europejskiej.

Praca stanowi nie tylko usystematyzowanie dotychczasowych wywodów, rozważań i ocen doktrynalnych dotyczących poruszanej w niej problematyki, ale także pogłębioną analizę przyjętych rozwiązań prawnych związanych z urzędem Wysokiego Przedstawiciela. W założeniu ma ona stać się przyczynkiem i zachętą do poszerzenia dyskusji naukowej w tym zakresie oraz pobudzać do refleksji, w kontekście różnorodnych i licznych wątków i zagadnień w niej podejmowanych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w świetle koncepcji przedlizbońskich § 1. Wprowadzenie Utworzenie urzędu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicz- nych i Polityki Bezpieczeństwa, a wcześniej Wysokiego Przedstawiciela Unii do spraw Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (dalej także: „Wy- soki Przedstawiciel”, „Wysoki Przedstawiciel Unii”, a odnośnie do pierwotnej nazwy urzędu także i „Wysoki Przedstawiciel Unii ds. WPZiB”) stanowi uko- ronowanie pewnego etapu wciąż trwającego i złożonego procesu integracji eu- ropejskiej, począwszy od pojawienia się pierwszych europejskich idei pro-inte- gracyjnych, poprzez ustanowienie Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej z jej drugim filarem w postaci obszaru Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bez- pieczeństwa, aż po zmiany w strukturze Unii Europejskiej wprowadzone Trak- tatem z Lizbony. Ustanowienie nowego podmiotu miało służyć wzmocnieniu spójności kształtującej się unijnej polityki zagranicznej, zwiększeniu rozpozna- walności Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej, poprzez nadanie jej „ludzkiej twarzy” oraz realizować wieloletnie ambicje Unii w dziedzinie sze- roko pojętych stosunków zewnętrznych. Na wstępie należy przypomnieć, że Unia Europejska funkcjonuje na za- sadzie przyznania kompetencji wyrażonej w art. 5 ust. 2 Traktatu o Unii Eu- ropejskiej1, którą w literaturze nazywa się również „zasadą powierzenia kom- 1 Ponadto w ust. 1 in principio art. 5 TUE wyraźnie zaznacza się, że: „Granice kompetencji Unii wyznacza zasada przyznania” – Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2016), Dz.Urz. UE C 202 z 7.6.2016 r., numer CELEX: 12016M/TXT. 1 Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego... petencji”2 lub „zasadą ograniczonej kompetencji szczegółowej”3. Przepis ten stanowi, iż: „Zgodnie z zasadą przyznania Unia działa wyłącznie w granicach kompetencji przyznanych jej przez państwa członkowskie w Traktatach do osiągnięcia określonych w nich celów”, natomiast: „Wszelkie kompetencje nie- przyznane Unii w Traktatach należą do państw członkowskich” (o czym rów- nież mowa w ust. 1 art. 4 TUE). Podobnie, już w ak. 1 art. 1 TUE wskazuje się, że państwa członkowskie przyznają Unii kompetencje do osiągnięcia ich wspólnych celów, o których mowa w art. 3 TUE i do których osiągnięcia ma ona dążyć „właściwymi środkami odpowiednio do kompetencji przyznanych jej w Traktatach” (ust. 6 art. 3 TUE). Co więcej, art. 2 ust. 2 TFUE stanowi, że: „Jeżeli Traktaty przyznają Unii w określonej dziedzinie kompetencję dzie- loną z Państwami Członkowskimi, Unia i Państwa Członkowskie mogą stano- wić prawo i przyjmować akty prawnie wiążące w tej dziedzinie”, a ponadto, że: „Państwa Członkowskie wykonują swoją kompetencję w zakresie, w jakim Unia nie wykonała swojej kompetencji. Państwa Członkowskie ponownie wy- konują swoją kompetencję w zakresie, w jakim Unia postanowiła zaprzestać wykonywania swojej kompetencji”. Z regulacji tych wynika zatem, że Unia Europejska może podejmować tylko takie działania, do których została wprost upoważniona przez tworzące ją pań- stwa. Ponadto z powyższego można także wyprowadzić ważne praesumptio iu- ris – domniemanie kompetencji na rzecz państw członkowskich. W związku z tym mówi się, że Unia Europejska „nie jest bytem omnipotentnym, zdolnym do samodzielnego definiowania swych kompetencji”4. Istotne znaczenie w tej mierze odgrywa bowiem wola polityczna państw członkowskich, która deter- minuje aktywność tej wyjątkowej organizacji międzynarodowej w różnych ob- szarach. Jednym z nich jest polityka zagraniczna i bezpieczeństwa, która – choć tradycyjnie powinna być kojarzona z państwem – w przypadku UE zyskuje nowy wymiar. W literaturze dokonuje się rozmaitych podziałów kompetencji w obrębie Unii Europejskiej, których granice wyznaczane są przez jej prawo pierwotne i orzecznictwo TS UE. Pierwszy z nich to tzw. podział wertykalny (pionowy) – pomiędzy UE a państwa członkowskie, a z kolei w ramach kompetencji 2 Zob. np. T. Dubowski, Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bez- pieczeństwa, Białystok 2017, s. 11. 3 R. Grzeszczak, Podział kompetencji w Unii Europejskiej, [w:] A. Zawidzka-Łojek, R. Grzesz- czak, A. Łazowski (red. nauk.), Prawo Unii Europejskiej. Vademecum. Instytucje i porządek prawny. Prawo materialne, Warszawa 2014, s. 17. 4 T. Dubowski, Wysoki Przedstawiciel..., s. 11. 2 § 1. Wprowadzenie przyznanych dokonuje się podziału horyzontalnego (poziomego) – pomiędzy wewnątrzunijne instytucje, organy oraz jednostki organizacyjne. Przy czym unijny system kompetencji nazywa się jednobiegunowym, gdyż przekazanie poszczególnych kompetencji następuje tu wyłącznie w jedną stronę, a miano- wicie na poziom UE (państwom członkowskim nie przyznaje się nowych kom- petencji)5. Wskazuje się również, że kompetencje przyznane UE przejawiają się przede wszystkim w tworzeniu przez nią prawa – w ramach zwykłej i spe- cjalnej procedury ustawodawczej oraz innych procedur (zob. art. 294 oraz 290 czy 291 TFUE)6. Dodatkowo, w doktrynie wyróżnia się także tzw. kompetencje dorozumiane (ang. implied powers) służące interpretowaniu celów UE oraz jej kompetencji przyznanych, nazywanych wówczas – dla odróżnienia – kompe- tencjami wyraźnymi7. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że samą Wspólną Politykę Zagra- niczną i Bezpieczeństwa UE należy postrzegać bardziej jako proces, a nie praw- dziwą politykę, gdyż takie stanowisko pozwala na przyjęcie, że polityka zagra- niczna UE jest „rozwijającym się, zmieniającym się i nieukończonym projek- tem”, choć niektórzy w ogóle kwestionują jej istnienie8. Jak podkreśla S. Everts: „Schopenhauer powiedział kiedyś, że wszystkie prawdy przechodzą przez trzy etapy: najpierw są one wyśmiewane, potem podlegają gwałtownemu sprzeci- wowi, a w końcu są akceptowane jako oczywiste. Pomysł, że UE może stać się szanowanym graczem polityki zagranicznej tkwi obecnie gdzieś pomiędzy 5 R. Grzeszczak, Podział kompetencji..., [w:] A. Zawidzka-Łojek, R. Grzeszczak, A. Łazowski (red. nauk.), Prawo Unii..., s. 18. Zob. szerzej: K. Wojtyczek, Przekazywanie kompetencji państwa organizacjom międzynarodowym, Kraków 2007; C. Mik, Europejskie prawo wspólnotowe. Zagad- nienia teorii i praktyki. Tom 1, Warszawa 2000; P. Craig, G. de Burca, EU law Text, Cases, And Materials, Oxford 2011; P. Saganek, Komentarz do art. 5, [w:] Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską. Komentarz. Tom 1, A. Wróbel (red.), Warszawa 2008; P. Saganek, Nowe reguły doty- czące podziału kompetencji między Unię Europejską a państwa członkowskie w świetle Traktatu z Lizbony, Przegląd Sejmowy, 2010, Nr 4; H.D. Jarass, Kompetenzverteilung zwischen der EG und den Mitgliedstaaten, AöR 1996, Nr 2. 6 Ibidem. 7 Ibidem, s. 18–19. 8 Zob. C. Piana, The Institutions of the EU’s Common Foreign and Security Policy: How Bu- reaucratic Politics Meets Network Analysis, Paper presented at the 29th Joint Sessions of Work- shops of the European Consortium for Political Research (ECPR); 6–11 April 2001; France, s. 3 i 13. 3 Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego... pierwszym i drugim etapem. Politycy UE muszą zapewnić przywództwo ko- nieczne do dźwignięcia jej na trzeci poziom”9. W tym miejscu należy wskazać, że do czynników mających istotny wpływ na wypracowanie obszaru Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa – płaszczyzny, w ramach której Wysoki Przedstawiciel Unii realizuje swe obo- wiązki „traktatowe” – bez wątpienia należą liczne zmiany w zakresie prawa pierwotnego UE, w tym utworzenie nowych instytucji i organów, powierze- nie poszczególnym instytucjom nowych kompetencji, bieżące problemy we- wnątrzunijne, a przede wszystkim szereg czynników zewnętrznych, takich jak m.in. stosunki pomiędzy Unią Europejską i poszczególnymi jej członkami a państwami sąsiadującymi lub innymi krajami. Jeśli dokona się porównania procesu kształtowania się Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa z większością traktatowych rozwiązań unijnych, można zauważyć, że nie sta- nowi on prostej wypadkowej polityk poszczególnych państw członkowskich UE, lecz jest „pewną wizją i dalekosiężnym spojrzeniem na uwarunkowania, które kształtują środowisko polityczno-militarne nie w samej Unii, ale przede wszystkim na możliwości przeciwstawiania się zagrożeniom bezpieczeństwa w skali lokalnej, regionalnej i globalnej, tak olbrzymiej organizacji, jaką jest Unia Europejska”10. W tak ukształtowanym środowisku osadzony został Wysoki Przedstawi- ciel, którego znaczenie i skuteczność podejmowanych działań na arenie mię- dzynarodowej uzależnione są w znacznej mierze od specyfiki wewnętrznych powiązań instytucjonalnych, woli politycznej państw członkowskich, a także aktualnej sytuacji geopolitycznej, układu sił panującego w Europie i na świecie czy zmieniających się nastrojów społecznych. Dlatego też skuteczne wypełnia- nie powyższej roli stanowi ogromne wyzwanie dla osoby piastującej to stano- wisko, gdyż świadczy nie tylko o jej wiedzy na temat bieżących problemów geopolitycznych i doświadczeniu politycznym, w tym, w zakresie utrzymywa- nia i koordynacji stosunków zagranicznych, ale także i o pewnych umiejęt- nościach negocjacyjnych i dyplomatycznych, jej zdolnościach do subtelnego i taktownego, aczkolwiek stanowczego reprezentowania na zewnątrz stanowi- ska oraz interesów UE jako całości. Sygnalizowano już specyficzną pozycję in- 9 S. Everts, Shaping a credible EU foreign policy, 29.1.2002 r., s. 66, https://www.cer.org.uk/si- tes/default/files/publications/attachments/pdf/2011/p270_foreign_policy-1936.pdf (data dostępu: 8.4.2017 r.). 10 T. Kęsoń, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej – od Rzymu do Lizbony, Ośrodek Badania Rynków Kapitałowych (OBRK), 2008, s. 2, http://www.osrodekba- dania.waw.pl/ (data dostępu: 30.12.2008 r.). 4 § 2. Kształtowanie się i charakterystyka... stytucjonalną i status, jaki posiada Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Za- granicznych i Polityki Bezpieczeństwa ze względu na jego prawne usytuowa- nie w dwóch głównych instytucjach UE o odmiennym charakterze, tj. Komisji Europejskiej i Radzie. Nie bez znaczenia pozostają również jego relacje z in- stytucjami UE, Prezydencją rotacyjną oraz państwami członkowskimi. § 2. Kształtowanie się i charakterystyka odrębności Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej Po to, aby zrozumieć znaczenie i rolę Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w strukturze UE i we współ- czesnym świecie, należy najpierw dokonać analizy kolejnych etapów rozwoju współpracy politycznej pomiędzy państwami europejskimi w obszarze poli- tyki zagranicznej i bezpieczeństwa. Pozwoli to również na wyjaśnienie, co do- prowadziło do powstania tego urzędu i dlaczego jego ustanowienie było nie- zbędne. Jest to niezwykle interesujące zagadnienie z punktu widzenia funkcjo- nowania UE jako całości. 1. Etap początkowy Początki europejskiej współpracy w dziedzinie stosunków zagranicznych i dyplomatycznych sięgają okresu odradzania się państw Europy Zachodniej po doświadczeniach drugiej wojny światowej. Panująca wówczas silna po- trzeba jednoczenia się, jak i odbudowy gospodarczej miała na celu stworze- nie przeciwwagi wobec osłabionego niemieckiego agresora oraz wypracowa- nie porozumień i kompromisów, na mocy których możliwe byłoby uniknię- cie kolejnych konfliktów zbrojnych. Europa pogrążona była jeszcze w chaosie i boleśnie rozczłonkowana, jednocześnie jednak na tyle zdeterminowana, by rozpocząć proces swej stopniowej sanacji. W tym czasie, z inicjatywy francuskiego polityka, dyplomaty i ekonomisty Jeana Monneta, nazywanego jednym z „Ojców Europy”, podjęte zostały pierw- sze działania zmierzające do zbliżenia części państw Europy Zachodniej. Na mocy przygotowanego przez niego planu, miała zostać wypracowana współ- 5 Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego... praca gospodarcza pomiędzy Francją i Niemcami11. Propozycja została oficjal- nie przedstawiona na konferencji prasowej 9.5.1950 r. w Paryżu przez ówcze- snego ministra spraw zagranicznych Francji Roberta Schumana jako tzw. De- klaracja Schumana12. Dokument ten odgrywa niezwykle ważną, symboliczną wręcz rolę w procesie integracji europejskiej, gdyż wyznacza jej początkową cezurę. Odnosząc się do prezentowanej przez Jeana Monneta wizji zjednocze- nia Europy, Robert Schuman podkreślił, że: „Pokój na świecie nie mógłby być zachowany bez twórczych wysiłków na miarę grożących mu niebezpieczeństw. (...) Nie było Europy, mieliśmy wojnę. Europa nie powstanie od razu ani w ca- łości: będzie powstawała przez konkretne realizacje, tworząc najpierw rzeczy- wistą solidarność”13.Przejawem takiej konkretnej realizacji miało być ustano- wienie pomiędzy dotąd skonfliktowanymi Francją i Niemcami ponadnarodo- wej struktury otwartej na inne państwa, mającej na celu utworzenie i kontrolę wspólnego rynku surowców strategicznych dla przemysłu ciężkiego i kluczo- wych dla oręża wojennego, tj. węgla i stali14. W tych okolicznościach 6 państw europejskich, tj. Francja, Belgia, Ho- landia, Luksemburg, Włochy i Niemcy Zachodnie na mocy podpisanego 18.4.1951 r. Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (da- lej także: EWWiS)15, powołało do życia ponadnarodową instytucję zwaną Wy- soką Władzą, która miała sprawować zarząd nad całą francusko-niemiecką produkcją węgla i stali. Stanowiło to fuzję interesów gospodarczych oraz pierwszą po zakończeniu drugiej wojny światowej, europejską (sektorową) in- 11 Mówi się, że Jean Monnet (1888–1979) był „człowiekiem, który wierzył w Europę i w ludzi i który miał świadomość, że nic nie jest trwałe bez instytucji”, http://www.schuman.pl/pl/funda- cja/historia-fundacji-schumana/robert-schuman/713-jego-plan (data dostępu: 27.8.2014 r.). 12 Deklaracja została wygłoszona przez R. Schumana na konferencji prasowej, która odbyła się 9.5.1950 r. w Paryżu, w Sali Zegarowej (Salon de l’Horloge) Pałacu francuskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych przy Quai d’Orsay 37 o godzinie 16:00. 13 Zob. Deklaracja z 9.5.1950 r. wygłoszona przez Roberta Schumana, Fondation Robert Schu- man, Dzień Europy, Kwestie europejskie Nr 204, 10.5.2014 r., http://www.robert-schuman.eu/pl/ doc/questions-d-europe/qe-204-pl.pdf (data dostępu: 27.8.2014 r.). 14 Niemcy posiadały znaczne zasoby węgla w Zagłębiu Ruhry i Saary (o wiele większe niż zasoby Francji), natomiast Francja posiadała bogate pokłady rudy żelaza w Lotaryngii, położonej przy granicy z Niemcami. 15 Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali podpisany został 18.4.1951 r. w Paryżu (tzw. Traktat Paryski). Wszedł w życie 23.7.1952 r. jako jedyny Traktat ustanowiony na czas określony, tj. na pięćdziesiąt lat. Wygasł 23.7.2002 r., a wraz z jego wygaśnięciem przestała istnieć Europejska Wspólnota Węgla i Stali, numer CELEX: 11951K/TXT. 6 § 2. Kształtowanie się i charakterystyka... tegrację gospodarczą, a także „pierwszą konkretną podstawę Federacji Euro- pejskiej, niezbędną dla zachowania pokoju”16. Powyższe rozwiązanie miało zapewnić utrzymanie pokojowych stosunków w osłabionej Europie oraz uniemożliwić odrodzenie, remilitaryzację i ekspan- sję Niemiec, a w konsekwencji wybuch kolejnej wojny światowej. W literatu- rze podkreśla się, że „dopiero po zakończeniu II wojny światowej powstały warunki do pokojowego urzeczywistnienia idei integracji regionalnej w Euro- pie (ze względu na postępujący podział Europy w okresie zimnej wojny bar- dzo długo ograniczonej tylko do jej zachodniej hemisfery). Przy czym inte- gracji rozumianej jako świadome tworzenie mechanizmów regulujących pro- cesy gospodarcze i, aczkolwiek w znacznie mniejszym stopniu i w późniejszym okresie, współpracę polityczną określonej grupy państw (...)” reprezentujących „zbliżony poziom rozwoju gospodarczego”, a także „podobny poziom dojrza- łości politycznej i moralno-politycznego systemu wartości”17. Idei integracji gospodarczej towarzyszyła przy tym integracja w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz obrony, stanowiąca obszar działa- nia ustanowionego później urzędu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. Podjęto bowiem działania zmie- rzające do utworzenia dwóch organizacji – pierwszej o charakterze militar- nym, a drugiej o charakterze politycznym, tj. Europejskiej Wspólnoty Obron- nej (ang. European Defence Community) oraz Europejskiej Wspólnoty Poli- tycznej (ang. European Political Community), co zaowocowało podpisaniem 27.5.1952 r. przez 6 państw członkowskich EWWiS Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Obronną18. 16 Zob. Deklaracja Schumana z 9.5.1950 r. 17 E. Kawecka-Wyrzykowska, K. Michałowska-Gorywoda, Pojęcie, formy, efekty i koncepcje integracji europejskiej, [w:] J. Barcz, E. Kawecka-Wyrzykowska, K. Michałowska-Gorywoda, Inte- gracja europejska, Warszawa 2007, s. 35–36. 18 Europejska Wspólnota Obronna to organizacja o charakterze militarnym, której utworze- nie zaproponował przewodniczący Rady Ministrów IV Republiki Francuskiej R. Pleven. Zgodnie z jego planem ogłoszonym 24.10.1950 r. miały zostać powołane do życia ponadnarodowe siły zbrojne sześciu państw członkowskich należących do EWWiS, pod dowództwem wspólnego eu- ropejskiego ministra obrony. Skutkowałoby to włączeniem do europejskich struktur obronnych Republiki Federalnej Niemiec (w skrócie: RFN). Jednakże obawa Francji przed remilitaryzacją tego państwa ostatecznie doprowadziła do odmowy ratyfikacji zaproponowanego Traktatu usta- nawiającego Europejską Wspólnotę Obronną przez francuskie Zgromadzenie Narodowe. W wy- niku takiego rozwoju sytuacji zaprzestano również prac nad utworzeniem Europejskiej Wspól- noty Politycznej. 7 Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego... Traktat ostatecznie nie wszedł jednak w życie, gdyż 30.8.1954 r. francu- skie Zgromadzenie Narodowe odrzuciło wniosek w sprawie jego ratyfikacji ze względu na obawę przed zbyt daleko idącą ingerencją, a wręcz rezygnacją z suwerenności narodowej. Stanowiło to pierwszą porażkę europejskiego kon- stytucjonalizmu19. Upadek idei Europejskiej Wspólnoty Obronnej miał istotne znaczenie – dziedzina ta na wiele lat zniknęła z listy priorytetów państw euro- pejskich. W związku z takim rozwojem sytuacji, zaprzestano także prac nad drugą wymienioną inicjatywą, tj. przygotowanym przez Wspólne Zgromadzenie EWWiS projektem Traktatu o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Politycz- nej, mającej na celu sprawowanie demokratycznej kontroli nad Europejską Wspólnotą Obronną i planowaną w jej ramach wspólną armią europejską. Oznaczało to konieczność tymczasowego zaniechania realizacji zarówno idei europejskiej integracji politycznej, jak i militarnej, oraz skupienie wysiłków państw członkowskich wokół idei europejskiej integracji gospodarczej20. Jednocześnie, w celu rozwijania współpracy militarnej pomiędzy pań- stwami Europy Zachodniej powstała Unia Zachodnioeuropejska (dalej także: UZE) na mocy podpisanego 23.10.1954 r. w Paryżu protokołu modyfikują- cego i uzupełniającego postanowienia wcześniej sformułowanego w Brukseli Traktatu o współpracy w dziedzinie gospodarczej, społecznej i kulturalnej oraz zbiorowej samoobronie z 17.3.1948 r. (tzw. Traktat Brukselski)21, stanowią- Więcej na temat: https://www.cvce.eu/en/education/unit-content/-/uni- t/803b2430-7d1c-4e7b-9101-47415702fc8e/c23dd653-ba51-4f7e-9bf1-2c33b347d339 (data do- stępu: 27.8.2014 r.). ten 20 W dniach 1–2.6.1955 r. w Messynie odbyła się konferencja ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich, podczas której zadecydowano o utworzeniu nowych Wspólnot i posze- rzeniu zakresu integracji gospodarczej. Była to odpowiedź na propozycję utworzenia unii celnej i wspólnego rynku, z którą wystąpił ówczesny minister spraw zagranicznych Holandii J.W. Beyen. Postęp w dziedzinie integracji gospodarczej miał bowiem warunkować postęp w dziedzinie euro- pejskiej integracji politycznej i militarnej. W tym celu powołano Komisję Międzyrządową (ang. Intergovernmental Committee) pod przewodnictwem ówczesnego ministra spraw zagranicznych Belgii – P.-H. Spaaka. Efektem prac Komisji był przygotowany 21.4.1956 r., a następnie przyjęty 29.5.1956 r. na spotkaniu ministrów spraw zagranicznych 6 państw członkowskich EWWiS w We- necji tzw. Raport Spaaka (pełna nazwa ang. Brussels Report on the General Common Market), za- wierający propozycję utworzenia unii celnej poprzez stopniowe znoszenie barier celnych (tzw. in- tegracja horyzontalna). Powyższy raport zawierał projekty utworzenia w niedługim czasie dwóch nowych wspólnot, tj. Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej oraz Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. 21 Traktat o współpracy w sprawach gospodarczych, społecznych i kulturalnych oraz o zbio- rowej samoobronie (Traktat Brukselski) został podpisany 17.3.1948 r. w Brukseli przez Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg i Wielką Brytanię. Obowiązywał od 25.7.1948 r. Następnie został 19 8 § 2. Kształtowanie się i charakterystyka... cego jego zmodyfikowaną wersję22. Organizacja ta odgrywała pewną, choć we- dług niektórych marginalną, rolę w dziedzinie europejskiej polityki bezpie- czeństwa i obrony23. Natomiast główne interesy z dziedziny polityki zagra- nicznej i bezpieczeństwa państw należących do obszaru Europy Zachodniej zapewnione zostały przez utworzoną na mocy podpisanego 4.4.1949 r. w Wa- szyngtonie Traktatu Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego (ang. North Atlantic Treaty Organization; dalej także: NATO lub Sojusz Północnoatlan- tycki)24. Zgodnie z treścią art. 1 Traktatu Północnoatlantyckiego, państwa na- leżące do NATO zobowiązały się „(...) załatwiać wszelkie spory międzynaro- dowe, w które mogłyby zostać uwikłane, za pomocą środków pokojowych w taki sposób, aby pokój międzynarodowy, bezpieczeństwo i sprawiedliwość nie zostały narażone na niebezpieczeństwo, jak również powstrzymywać się w swych stosunkach międzynarodowych od użycia lub groźby użycia siły w ja- uzupełniony Protokołem przyjętym 23.10.1954 r. w Paryżu, który wszedł w życie 5.5.1955 r. Dał on początek kolejnym tworzącym się inicjatywom i różnorodnym blokom polityczno-wojskowym, w tym Unii Zachodnioeuropejskiej. 22 Unia Zachodnioeuropejska funkcjonowała w okresie od 23.10.1954 r. do 30.6.2011 r. Dzia- łała na rzecz rozwoju współpracy w dziedzinie obronności w Europie Zachodniej. W 1992 r. jej kompetencje uległy poszerzeniu o tzw. misje petersberskie, obejmujące misje humanitarne, ra- tunkowe i utrzymania pokoju, stanowiące operacje zarządzania kryzysowego. Znaczenie Unii Za- chodnioeuropejskiej zmniejszyło się z czasem na rzecz innych podmiotów, takich jak: NATO, Rada Europy, Wspólnota Europejska, a następnie Unia Europejska. Z dniem wejścia w życie Trak- tatu z Maastricht 1.11.1993 r., Unia Zachodnioeuropejska stała się integralną częścią Unii Eu- ropejskiej, a z dniem wejścia w życie Traktatu z Amsterdamu 1.5.1999 r. przewidziana została możliwość włączenia jej do UE i zaliczenia do kompetencji UE wykonywania misji petersber- skich, dzięki czemu Unia uzyskała dostęp do zdolności operacyjnych UZE. Następnie, w 2000 r. Rada UZE podjęła decyzję o przekazaniu swoich zdolności operacyjnych i organów UE, pozosta- wiając sobie jedynie funkcje dotyczące wspólnej obrony. W chwili samorozwiązania w pracach UZE uczestniczyło 28 państw, w tym 10 państw członkowskich-sygnatariuszy, a także 6 człon- ków stowarzyszonych (m.in. Polska od 1999 r.), 5 obserwatorów i 7 partnerów stowarzyszonych, – zob. http://oide.sejm.gov.pl/oide/index.php?option=com_content view=article id=14728 I- temid=786 (data dostępu 2.2.2016 r.). 23 Zob. A. Missiroli, ESDP – How it works, [w:] N. Gnesotto (red.), EU Security and Defence Policy – The first five years (1999–2004), Paris 2004, s. 55, http://www.iss.europa.eu/uploads/me- dia/5esdpen.pdf (data dostępu: 25.4.2017 r.). 24 Traktat Północnoatlantycki został podpisany 4.4.1949 r. w Waszyngtonie, a następnie wszedł w życie 24.8.1949 r. po złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych przez wszystkich sygnatariu- szy. Utworzona na mocy Traktatu organizacja NATO jest sojuszem polityczno-wojskowym, sku- piającym 28 państw członkowskich z Europy (Polska jest członkiem organizacji od 1999 r.) i Ame- ryki Północnej, których przedstawiciele spotykają się w celu prowadzenia konsultacji i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności. – zob. Czym jest NATO?, NATO 2015, http://www.na- to.int/nato_static_fl2014/assets/pdf/pdf_publications/20150428_WhatIsNATO_pol.pdf (data do- stępu: 3.7.2016 r.). 9 Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego... kikolwiek sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych”25. Organizacja NATO miała przy tym zapewniać „unikalną więź” pomiędzy Europą i Ame- ryką Północną, „umożliwiając współpracę w wymiarze politycznym i obron- nym”26. W tych okolicznościach, 6 państw członkowskich EWWiS 25.3.1957 r. pod- pisało Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (dalej także: EWG)27 oraz Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomo- wej (dalej także: EWEA lub Euratom)28, które miały na celu poszerzenie in- tegracji gospodarczej ich uczestników29. Współistnienie trzech Wspólnot po- między tymi samymi państwami członkowskimi wymagało z czasem pewnego uporządkowania i ujednolicenia na poziomie instytucjonalnym, co nastąpiło w wyniku podpisania 8.4.1965 r. w Brukseli Traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich30. Niemniej przez dekady sama idea wspólnej polityki zagranicznej stanowiła tabu pomiędzy 6 państwami za- łożycielskimi Wspólnot Europejskich31. 2. Plan Foucheta – początki dyskusji nad wspólną polityką zagraniczną Za pierwszy projekt dotyczący koordynacji polityki zagranicznej uważa się projekt przedstawiony przez belgijskiego ministra spraw zagranicznych Pierre’a Wigny’ego na posiedzeniu Rady Ministrów EWG w październiku 1959 r., w którym zaproponował on odbywanie „pomiędzy kompetentnymi przedstawicielami państw członkowskich regularnych spotkań konsultacyj- nych” w celu omawiania kwestii zawierających najwięcej rozbieżności32. Nie- 25 Tekst Traktatu Północnoatlantyckiego: http://www.nato.int/cps/en/natohq/official_text- s_17120.htm?selectedLocale=pl (data dostępu: 3.7.2016 r.) 26 Czym jest NATO?... 27 Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, numer CELEX: 11957E/TXT. 28 Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, numer CELEX: 11957A/ 29 Traktaty zwane „rzymskimi” od miejsca, w którym zostały podpisane weszły w życie TXT. 1.1.1958 r. 10 30 Traktat ustanawiający Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich (tzw. Traktat Fuzyjny) wszedł w życie 1.7.1967 r., numer CELEX: 11965F/TXT. 31 Zob. S. Everts, Shaping..., s. 9. 32 K. Michałowska-Gorywoda, Integracja europejska, [w:] L. Ciamaga, E. Latoszek, K. Micha- łowska-Gorywoda, L. Oręziak, E. Teichmann, Unia Europejska, Warszawa 2000, s. 347. § 2. Kształtowanie się i charakterystyka... mniej, ze względu na przyjęte założenia, niniejszy rozdział rozpoczyna się od analizy Planu Foucheta. Należy przypomnieć, że w latach 60. XX w. Prezydent Republiki Francu- skiej, gen. Charles de Gaulle promował ideę Europy zintegrowanej politycz- nie według tzw. modelu francuskiego, tzn. zmierzającej w kierunku realizacji autonomicznej „Europy Ojczyzn”. Wizja ta obejmowała m.in. propozycję od- bywania regularnych spotkań ministrów, szefów państw lub rządów, a także starszych stopniem urzędników 6 państw członkowskich istniejącej wówczas Wspólnoty, w celu obradowania nad różnorodnymi kwestiami politycznymi, w tym sprawami dotyczącymi polityki zagranicznej i obronności oraz kwe- stiami gospodarczymi i kulturowymi. W rezultacie, na szczycie zorganizowanym w dniach 10–11.2.1961 r. w Pa- ryżu, wszystkie państwa członkowskie zgodnie postanowiły rozwijać współ- pracę polityczną. Natomiast gen. de Gaulle, dalej forsując własną wizję in- tegracji europejskiej, zaproponował utworzenie grupy pod przewodnictwem francuskiego dyplomaty Christiana Foucheta, składającej się z przedstawicieli sześciu rządów państw członkowskich Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, w celu zbadania potencjalnych form i możliwości ich dyplomatycznej i poli- tycznej współpracy. Następnie 18.7.1961 r. w Bad Godesberg niedaleko Bonn potwierdzono wolę utworzenia politycznie zjednoczonej Europy, z tym że bez dalszego zdefiniowania jej kształtu lub zasięgu. W związku z powyższym, 19.10.1961 r. Christian Fouchet przedstawił gru- pie przedstawicieli państw członkowskich Wspólnoty wstępny projekt traktatu – tzw. I Plan Foucheta – który powoływał do życia nierozerwalną unię państw, opartą na współpracy międzyrządowej i poszanowaniu tożsamości narodowej państw członkowskich, m.in. w dziedzinie polityki zagranicznej i obronno- ści, przy jednoczesnym ścisłym rozdziale władzy i zadań pomiędzy Europejską Wspólnotę Gospodarczą oraz przyszłą Unię Polityczną. Ze względu na polityczny rodowód Christiana Foucheta33, mocno gaulli- stowska i ówcześnie wroga akcesji brytyjskiej wizja Unii Politycznej zrodziła obawę przed francuską dominacją w zakresie polityki zagranicznej państw członkowskich Wspólnoty, co spowodowało, że odrzuciły one przedłożoną 33 Był on wcześniej członkiem Parlamentu francuskiego i Gaullistą. 11 Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego... im propozycję, w tym jej znowelizowaną wersję z 18.1.1962 r. w postaci tzw. II Planu Foucheta34. Można zatem stwierdzić, że pomimo wielu wysiłków po stronie państw członkowskich, nie był to dobry czas na dyskusje na temat kształtu czy formy ich ściślejszej współpracy politycznej, zwłaszcza w obrębie polityki zagranicz- nej i bezpieczeństwa. Główna uwaga skupiona była bowiem w tym okresie na tworzeniu wspólnego rynku, a więc rozwoju integracji gospodarczej. Co więcej, silne różnice pomiędzy państwami członkowskimi na temat wyboru modelu integracji europejskiej, ich stosunek do akcesji Wielkiej Brytanii i sze- reg innych okoliczności spowodowały, że państwa członkowskie porzuciły na pewien czas temat integracji politycznej. Niemniej podejmowane przez nie próby świadczą o tym, że był to temat ważny, który budził ich zainteresowa- nie. Wprawdzie miały one inne priorytety, jednak wciąż powracały do dyskusji na temat kształtu wspólnotowej polityki zagranicznej. Mając powyższe na względzie, zdaniem R.A. Wessela, historia tworze- nia Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa uwidocznia nieustanną walkę o osiągnięcie porozumienia pomiędzy członkami Europejskiej Wspól- noty Gospodarczej na temat współpracy politycznej obok ich współpracy go- spodarczej, a przede wszystkim na temat związku prawno-instytucjonalnego pomiędzy kwestiami gospodarczymi i politycznymi35. 3. Raport Davignona i Europejska Współpraca Polityczna Choć w analizowanym okresie nadal nie było jeszcze mowy o zawiąza- niu jakiejkolwiek formalnej współpracy politycznej, zwłaszcza w dziedzinie polityki zagranicznej, gdyż uwagę skupiono głównie na wewnętrznej integra- cji gospodarczej państw członkowskich, sytuacja uległa zmianie w 1969 r. (uważanym za rok przełomowy). Podczas konferencji szefów państw i rządów państw członkowskich należących do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej w dniach 1–2.12.1969 r. w Hadze podjęto decyzję o wszczęciu negocjacji ma- 34 Więcej informacji na temat Planów Foucheta: https://www.cvce.eu/content/pu- blication/1997/10/13/c7c2b3f9-cf51-4a8e-874a-d6c3eda5125a/publishable_en.pdf (data dostępu: 27.8.2014 r.). 35 R.A. Wessel, The EU’s Foreign Security and Defence Policy Fifteen Years after Maastricht: A Constitutional Momentum?, s. 302, https://www.utwente.nl/en/bms/pa/research/wessel/wesse- l31.pdf (data dostępu: 27.4.2017 r.). 12 § 2. Kształtowanie się i charakterystyka... jących na celu rozszerzenie Wspólnot Europejskich o kolejne państwa człon- kowskie, tj. Wielką Brytanię, Irlandię, Danię i Norwegię36. Bezpośrednim wynikiem szczytu w Hadze były dwa raporty przygotowane w 1970 r. – pierwszy zwany Raportem Davignona (dalej także: Raport), do- tyczący polityki zagranicznej Wspólnot Europejskich oraz drugi zwany Ra- portem lub Planem Wernera, odnoszący się do utworzenia Unii Gospodarczej i Walutowej, który ze względu na tematykę w nim poruszaną nie nawiązuje do materii omawianej w niniejszej pracy. Wprawdzie Raport Davignona37 nie miał formy traktatu i stanowił jedynie deklarację (a zatem nie posiadał mocy wiążącej), przyczynił się on do wpro- 36 Spośród wymienionych państw, jedynie Norwegia nie przystąpiła do Wspólnot Europej- skich i obecnie nie jest członkiem UE, choć jest z nią ściśle powiązana. Od lat 60. XX w., zabie- gała o członkostwo we Wspólnotach Europejskich. Wzorem Wielkiej Brytanii, należąca do EFTA Norwegia, 2.5.1962 r. złożyła wniosek o członkostwo we Wspólnotach, uzależniając swoje przy- stąpienie do struktur od przyjęcia do nich Zjednoczonego Królestwa. Negocjacje akcesyjne nie rozpoczęły się jednak z powodu weta ówczesnego prezydenta Francji Ch. de Gaulle’a wobec akcesji Wielkiej Brytanii. Także druga próba ubiegania się o członkostwo we Wspólnotach, podjęta przez Norwegię w 1967 r., zakończyła się niepowodzeniem, po ponownym wecie francuskim w stosunku do Wielkiej Brytanii. Dopiero po ustąpieniu Ch. de Gaulle’a ze stanowiska i cofnięciu francuskiego weta wobec Zjednoczonego Królestwa, Wspólnoty Europejskie rozpoczęły negocjacje akcesyjne z Danią, Irlandią, Wielką Brytanią i Norwegią. Formalnie negocjacje z Norwegią rozpoczęły się 30.6.1970 r. Wyznaczone na dzień 25.9.1972 r. ogólnonarodowe referendum zakończyło się jednak decyzją negatywną – przeciw wstąpieniu w struktury Wspólnot Europejskich zagłosowało 53,5 wyborców, przy frekwencji 79,2 . Dopiero po pewnym czasie, tj. 25.11.1992 r. Norwegia złożyła kolejny wniosek o członkostwo w strukturach europejskich. Negocjacje akcesyjne rozpoczęły się 5.4.1993 r. Drugie referendum ogólnonarodowe odbyło się 28.11.1994 r. Jednakże, również i ono zakończyło się decyzją negatywną. Tym razem, przeciw przystąpieniu do struktur UE zagłosowało 52,2 wyborców, przy frekwencji 89 . W literaturze wskazuje się przy tym, że: „Wyniki referen- dum odczytano jako «nie» dla pełnego członkostwa w UE, ale «tak» dla jak najbliższych stosunków z UE i jej państwami członkowskimi” – zob. A. Boryczka-Cichy, Politechnika Śląska w Gliwicach, Norwegia a kwestia integracji ze strukturami UE, Studia Ekonomiczne Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 2012, Nr 123, s. 243, http://www.ue.katowice.pl/fileadmin/_migrated/content_u- ploads/20_A.Boryczka-Cichy_Norwegia_a_Kwestia....pdf (data dostępu: 3.7.2016 r.). 37 Raport Davignona (inaczej: „Raport luksemburski”) przyjęty został 27.10.1970 r. na spotka- niu Ministrów Spraw Zagranicznych Wspólnot Europejskich w Luksemburgu. Opracowany zo- stał przez tzw. Komitet Davignona, tj. zespół działający pod przewodnictwem belgijskiego dyplo- maty i ówczesnego Dyrektora Spraw Politycznych w Ministrestwie Spraw Zagranicznych – E. Da- vignona. Étienne Davignon, urodzony 4.10.1932 r. w Budapeszcie, to belgijski polityk i dyplomata, który pełnił wiele różnorodnych funkcji w rządzie Królestwa Belgii. W 1961 r. zajmował stano- wisko Attaché Gabinetu Ministerstwa Spraw Zagranicznych, a w latach 1964–1966 i 1966–1969 stanowisko Szefa Gabinetu Ministrów Paula-Henri Spaaka oraz Pierre a Harmela, a także stanowi- sko Dyrektora Spraw Politycznych w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w latach 1969–1976. Był autorem tzw. Raportu Davignona z 1970 r., na temat problemów politycznej unifikacji w Europie, 13 Rozdział I. Geneza i ewolucja urzędu Wysokiego... wadzenia w niedługim czasie przełomowych zmian w dziedzinie europejskiej polityki zewnętrznej. Dotyczył przede wszystkim przyszłości współpracy poli- tycznej członków Wspólnot Europejskich, którzy zgodnie z wytycznymi udzie- lonymi im w pisemnym communiqué sporządzonym przez szefów państw lub rządów państw członkowskich na konferencji haskiej w 1969 r., mieli dążyć do osiągnięcia postępu w kwestii politycznej unifikacji, zwłaszcza w kontekście planowanego powiększenia Wspólnot Europejskich o nowe państwa człon- kowskie. Podkreślono wówczas, że zjednoczona Europa powinna być utwo- rzona na wspólnym dziedzictwie szacunku dla wolności i praw człowieka, zbliżać demokratyczne państwa posiadające parlamenty powstałe w wolnych wyborach oraz budować stosunki międzynarodowe oparte na wzajemnym za- ufaniu38. W Raporcie – deklaracji – ministrowie spraw zagranicznych oświadczyli, że ich propozycje powinny opierać się na trzech faktach. Po pierwsze, wska- zali, że zgodnie z duchem preambuł zawartych w traktacie paryskim i trakta- tach rzymskich woli utworzenia unii politycznej powinna zostać nadana wy- raźna forma, z myślą o dalszym rozwoju Wspólnot Europejskich. Po drugie, implementacja wybranych wspólnych polityk (wprowadzanych lub będących już w mocy) wymagała odpowiedniego rozwoju w „specyficznej sferze poli- tycznej” tak, aby Europa mogła „przemawiać jednym głosem”. Po trzecie pod- kreślili, że Europa musi przygotować się na spełnienie „istotnych światowych obowiązków”, ściśle powiązanych z jej wzrastającą rolą. Co więcej, przyznali, że wszelkie uzgodnienia w zakresie polityki zagranicznej powinny być przed- miotem „pierwszych praktycznych wysiłków i starań”. Dzięki temu możliwe byłoby zademonstrowanie wszystkim, że Europa ma „polityczne powołanie”, a nadto Europejczycy zyskaliby większą świadomość dotyczącą ich wspólnej odpowiedzialności39. Zgodnie z propozycją ministrów sformułowaną w Raporcie, rządy państw członkowskich powinny zdecydować się na współpracę w dziedzinie polityki Przewodniczącym Komitetu Wykonawczego Międzynarodowej Agencji Energetycznej w latach 1974–1977, członkiem Komisji Wspólnot Europejskich w latach 1977–1981, a także Wiceprze- wodniczącym Komisji Europejskiej w latach 1981–1985. Obecnie, od 1991 r. pełni m.in. funkcję Przewodniczącego Stowarzyszenia na rzecz unii walutowej Europy. Zob. https://www.cvce.eu/obj/ etienne_davignon-en-bcfa9b93-2ff1-413d-b26e-5ffb44d7bba6.html (data dostępu: 22.6.2017 r.). 38 Zob. Report by the Foreign Ministers of the Member States on the problems of political unification (Davignon Report) (Luxembourg, 27 October 1970), s. 2, https://www.cvce.eu/con- tent/publication/1999/4/22/4176efc3-c734-41e5-bb90-d34c4d17bbb5/publishable_en.pdf (data dostępu: 27.8.2014 r.). 39 Zob. Report by the Foreign Ministers..., s. 2–3. 14 § 2. Kształtowanie się i charakterystyka... zagranicznej obejmującą dwa główne cele, tj. zapewnienie większego wzajem- nego zrozumienia w zakresie głównych aspektów polityki międzynarodowej (poprzez wymianę informacji i odbywanie regularnych konsultacji), a także wzrost solidarności (poprzez pracę na rzecz harmonizacji poglądów, uzgad- nianie stanowisk oraz wspólne działanie, gdy to możliwe i pożądane). W celu realizacji tego przedsięwzięcia postanowiono, że ministrowie spraw zagranicz- nych będą się spotykać co najmniej raz na pół roku, z inicjatywy urzędują- cego przewodniczącego (obecnie: Prezydencja). Jednakże postanowiono, że je- śli ministrowie spraw zagranicznych uznają, że określona sytuacja lub materia wymagają szczególnej uwagi lub omówienia, zwoływana będzie konferencja na szczycie, natomiast w razie poważnego kryzysu lub pilnej potrzeby odby- wać się będzie nadzwyczajna konsultacja pomiędzy rządami państw członkow- skich. Postanowiono również, że spotkaniom przewodniczyć będzie minister spraw zagranicznych tego państwa, z którego pochodzić będzie przewodni- czący Rady Wspólnot Europejskich, oraz że spotkania ministerialne przygo- towywane będą przez komitet szefów departamentów politycznych. Ponadto zapowiedziano, że zostanie powołany do życia tzw. Komitet Polityczny, skła- dający się z szefów departamentów politycznych, który będzie się zbierać co najmniej cztery razy do roku, aby opracować podstawę spotkań ministerial- nych oraz wykonać zadania powierzone mu przez ministrów40. 40 Komitet Polityczny aż do 2000 r. był jednym z głównych organów odpowiedzialnych za two- rzenie WPZiB. Następnie, jako Tymczasowy Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa funkcjonował na podstawie Decyzji Rady 2000/143/WPZiB z 14.2.2000 r. ustanawiającej Tymczasowy Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa (Dz.Urz. WE L 49 z 22.2.2000 r.), numer CELEX: 32000D0143, a do- celowo na mocy Decyzji Rady 2001/78/WPZiB z 22.1.2001 r. ustanawiającej Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa (Dz.Urz. WE L 27 z 30.1.2001 r.), numer CELEX: 32001D0078, miał działać jako stała forma Komitetu określonego w art. 25 Traktatu o Unii Europejskiej (Art. 1 decyzji). Zgod- nie z Załącznikiem do powyższej Decyzji, „W ujęciu przyjętym w Helsinkach Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa staje się filarem Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (EPBiO) oraz wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB): „Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa zajmuje się wszelkimi zagadnieniami WPZiB, z uwzględnieniem EPBiO...”. W Załączniku posta- nowiono również, że zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych i po konsultacji z Prezydencją, Komi- tetowi może przewodniczyć Sekretarz Generalny Rady/Wysoki Przedstawiciel ds. WPZiB. Okre- ślono w nim główne zadania Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa, w tym m.in. rolę obserwa- tora sytuacji międzynarodowej w dziedzinach z zakresu WPZiB, wspomaganie określania polityk poprzez sporządzanie „opinii” dla Rady, na jej żądanie lub z własnej inicjatywy oraz szereg in- nych kompetencji. Obecnie funkcje, zadania i rolę Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa okre- śla art. 38 Traktatu o Unii Europejskiej. 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Pozycja instytucjonalna urzędu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. Od koncepcji przez narodziny po nieustanną ewolucję.
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: