Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00086 003693 20994997 na godz. na dobę w sumie
Prawo cywilne - ebook/pdf
Prawo cywilne - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 1026
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7483-796-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Celem niniejszego opracowania jest całościowe przedstawienie wszystkich podstawowych instytucji prawa cywilnego. Zostało ono oparte na systematyce Kodeksu cywilnego i obejmuje: część ogólną, prawo rzeczowe, zobowiązania i spadki. Autorki w swoich rozważaniach uwzględniły bogate orzecznictwo Sądu najwyższego, sądów apelacyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego.

Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla studentów wydziałów prawa i aplikantów, a przede wszystkim dla praktyków.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ZARYS PRAWA Prawo cywilne Polecamy nasze publikacje z tego zakresu: M. Safjan (red.) PRAWO CYWILNE – CZÊŒÆ OGÓLNA. TOM 1 System Prawa Prywatnego E. £êtowska (red.) PRAWO ZOBOWI¥ZAÑ – CZÊŒÆ OGÓLNA. TOM 5 System Prawa Prywatnego E. Gniewek (red.) KODEKS CYWILNY. KOMENTARZ, wyd. 2 Komentarze Kodeksowe K. Pietrzykowski (red.) KODEKS CYWILNY. KOMENTARZ, TOM I, wyd. 5 Du¿e Komentarze Becka K. Pietrzykowski (red.) KODEKS CYWILNY. KOMENTARZ DO ART. 450–1088, TOM II, wyd. 4 Du¿e Komentarze Becka M. Rozwadowska-Herrmann KODEKS CYWILNY, wyd. 2 KodeksSystem K. Pietrzykowski (wprow.) PRAWO CYWILE. ORZECZNICTWO. TOM I i II Zbiory Orzecznictwa Becka www.sklep.beck.pl PRAWO CYWILNE AGNIESZKA KAWA£KO HANNA WITCZAK Prawo cywilne Redakcja: Ksenia Rzepka © Wydawnictwo C. H. Beck 2008 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Gen. Zaj¹czka 9, 01–518 Warszawa Sk³ad i ³amanie: TiM-Print Druk i oprawa: Bia³ostockie Zak³ady Graficzne S.A., Bia³ystok ISBN 978-83-7483-796-5 Spis treœci Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXIII Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXV Wykaz literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXIX Spis treœci Spis treœci Czêœæ I. Prawo cywilne – czêœæ ogólna Rozdzia³ I. Pojêcie i Ÿród³a prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 1. Pojêcie prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Prawo cywilne w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym 1.1. Prawo cywilne w znaczeniu przedmiotowym . . . . . . . . . . 1.2. Prawo cywilne w znaczeniu podmiotowym . . . . . . . . . . . 2. Systematyka i zakres prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Systematyka prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Zakres prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.1. Prawo rodzinne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Prawo handlowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.3. Prawo spó³dzielcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.4. Prawo rolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.5. Prawo pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Zasady prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Pojêcie zasad prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Zasada jednoœci prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Zasada autonomii woli stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.4. Zasada ochrony osoby ludzkiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.5. Zasada ochrony dobrej wiary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.6. Zasada dziedziczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.7. Zasada odpowiedzialnoœci za d³ugi . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.8. Zasada odpowiedzialnoœci za szkodê . . . . . . . . . . . . . . . . . § 2. (cid:1)ród³a prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Unifikacja i kodyfikacja prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1. Unifikacja prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Kodyfikacja prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Reforma prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Ustawa nowelizuj¹ca z 28.7.1990 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Ustawa nowelizuj¹ca z 14.2.2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. (cid:1)ród³a obowi¹zuj¹cego prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Rodzaje norm i przepisów cywilnoprawnych . . . . . . . . . . . . . . 5. Stosowanie prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2. Dowody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 3 3 3 4 5 5 5 5 6 8 8 8 9 9 9 9 9 10 10 11 12 12 14 14 17 19 19 21 22 24 26 26 27 V Spis treœci 5.3. Domniemania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.4. Wyk³adnia prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Zasady prawa miêdzyczasowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia³ II. Stosunek cywilnoprawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 1. Pojêcie i rodzaje stosunków cywilnoprawnych . . . . . . . . . . . . . . 1. Zdarzenia cywilnoprawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Pojêcie stosunku cywilnoprawnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Rodzaje stosunków cywilnoprawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 2. Podmioty i strony stosunków cywilnoprawnych . . . . . . . . . . . . . 1. Pojêcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Wieloœæ podmiotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Zobowi¹zania podzielne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Solidarnoœæ d³u¿ników lub wierzycieli . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Wspó³w³asnoœæ w czêœciach u³amkowych . . . . . . . . . . . . 2.4. Wspó³w³asnoœæ ³¹czna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 3. Przedmiot stosunków cywilnoprawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Pojêcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Pojêcie rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Rodzaje rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.1. Nieruchomoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Rzeczy ruchome . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.3. Inne rodzaje rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.3.1. Rzeczy oznaczone co do gatunku i co do to¿samoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.3.2. Rzeczy podzielne i niepodzielne . . . . . . . . . 2.2.3.3. Rzeczy znajduj¹ce siê w obrocie (res in commercio) i wyjête z obrotu (res extra commercium) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.3.4. Rzeczy zu¿ywalne i niezu¿ywalne . . . . . . . 2.2.3.5. Rzeczy pojedyncze i zbiorowe . . . . . . . . . . 2.2.3.6. Rzeczy istniej¹ce i przysz³e . . . . . . . . . . . . 2.3. Czêœæ sk³adowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Przynale¿noœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5. Po¿ytki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Przedsiêbiorstwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Gospodarstwo rolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Mienie i maj¹tek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia³ III. Prawo podmiotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 1. Pojêcie prawa podmiotowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 2. Normatywne postacie praw podmiotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Prawa podmiotowe bezpoœrednie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Uprawnienia kszta³tuj¹ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Zarzuty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 28 30 33 33 33 34 35 35 35 36 36 37 38 39 40 40 40 40 43 43 44 45 45 46 46 47 48 49 49 51 52 53 55 56 58 58 58 58 58 59 59 VI Spis treœci § 3. Rodzaje praw podmiotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Prawa bezwzglêdne i wzglêdne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Prawa maj¹tkowe i niemaj¹tkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Prawa zbywalne i niezbywalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Prawa akcesoryjne i prawa zwi¹zane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Prawa podmiotowe tymczasowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 4. Typy praw podmiotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 5. Nabycie i utrata prawa podmiotowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Pierwotne i pochodne nabycie prawa podmiotowego . . . . . . . 1.1. Nabycie pierwotne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Nabycie pochodne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.1. Zasada nemo plus iuris in alium transferre potest, quam ipse habet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.2. Rodzaje nabycia pochodnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Translatywne i konstytutywne nabycie prawa podmiotowego . 2.1. Nabycie translatywne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Nabycie konstytutywne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Utrata i wygaœniêcie prawa podmiotowego . . . . . . . . . . . . . . . 4. Wykonywanie prawa podmiotowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Zasady wykonywania praw podmiotowych . . . . . . . . . . . 4.2. Nadu¿ycie prawa podmiotowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.1. Pojêcie nadu¿ycia prawa podmiotowego . . . . . . . . . 4.2.2. Teoria zewnêtrzna nadu¿ycia prawa podmiotowego 4.2.3. Teoria wewnêtrzna nadu¿ycia prawa podmiotowego 4.3. Zasady rozstrzygania kolizji praw podmiotowych . . . . . . 4.3.1. Pojêcie kolizji praw podmiotowych . . . . . . . . . . . . . 4.3.2. Zasada pierwszeñstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3.3. Zasada proporcjonalnej redukcji praw . . . . . . . . . . . 4.3.4. Rozstrzyganie kolizji przez s¹d . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia³ IV. Podmioty prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 1. Osoby fizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Zdolnoœæ prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1. Pojêcie i zakres zdolnoœci prawnej 1.2. Nabycie i utrata zdolnoœci prawnej 1.2.1. Urodzenie jako przes³anka nabycia zdolnoœci prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.2. Sytuacja prawna dziecka poczêtego . . . . . . . . . . . . . 1.2.3. Utrata zdolnoœci prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.1. Œmieræ osoby fizycznej . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.2. Uznanie za zmar³ego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.3.2.1. Przes³anki uznania za zmar³ego . . . . . . . . 1.2.3.2.2. Tryb orzekania o uznaniu za zmar³ego . . 1.2.3.2.3. Skutki uznania za zmar³ego . . . . . . . . . . . 1.2.3.3. S¹dowe stwierdzenie zgonu . . . . . . . . . . . . 2. Zdolnoœæ do czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Pojêcie i zakres zdolnoœci do czynnoœci prawnych . . . . . . 60 60 61 61 62 63 63 63 64 64 64 65 65 66 66 66 67 67 67 68 68 68 69 71 71 71 73 73 74 74 77 77 78 78 78 79 79 80 80 81 82 83 83 83 VII Spis treœci 83 2.1.1. Pojêcie zdolnoœci do czynnoœci prawnych . . . . . . . . 84 2.1.2. Wiek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 2.1.3. Ubezw³asnowolnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 2.1.3.1. Rodzaje i przes³anki ubezw³asnowolnienia . . 87 2.1.3.2. Tryb orzekania o ubezw³asnowolnieniu . . . 90 2.1.3.3. Skutki orzeczenia o ubezw³asnowolnieniu . . 91 2.2. Brak zdolnoœci do czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . 92 2.3. Ograniczona zdolnoœæ do czynnoœci prawnych . . . . . . . . . 95 2.4. Pe³na zdolnoœæ do czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . 95 § 2. Osoby prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 1. Pojêcie osoby prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 2. Powstawanie i zasady funkcjonowania osób prawnych . . . . . . 96 2.1. Powstawanie osób prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 2.2. Zasady funkcjonowania osób prawnych . . . . . . . . . . . . . . 99 2.2.1. Nazwa. Firma. Siedziba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Teoria organów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 3. Rodzaje osób prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 3.1. Korporacyjne i fundacyjne (zak³adowe) osoby prawne . . 106 3.2. Gospodarcze i niegospodarcze osoby prawne . . . . . . . . . . 106 3.3. Pañstwowe i samorz¹dowe osoby prawne . . . . . . . . . . . . . 107 3.4. Koœcielne osoby prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 111 § 3. Jednostki organizacyjne nieposiadaj¹ce osobowoœci prawnej . . . 112 § 4. Dobra osobiste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 1. Pojêcie i rodzaje dóbr osobistych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 1.1. Pojêcie dóbr osobistych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 1.2. Rodzaje dóbr osobistych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 2. Przes³anki ochrony dóbr osobistych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 3. Œrodki ochrony dóbr osobistych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 3.1. Roszczenie o zaniechanie naruszeñ . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 3.2. Roszczenie o usuniêcie skutków naruszenia . . . . . . . . . . . 124 3.3. Roszczenie o zadoœæuczynienie pieniê¿ne lub zap³atê na 4. Utrata osobowoœci prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cel spo³eczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 3.4. Roszczenie odszkodowawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Rozdzia³ V. Czynnoœci prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 § 1. Oœwiadczenie woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 1. Czynnoœæ prawna a oœwiadczenie woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 2. Sk³adanie oœwiadczeñ woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 3. Sposoby zawierania umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 3.1. Oferta i jej przyjêcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 3.2. Aukcja i przetarg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 3.3. Negocjacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 § 2. Rodzaje czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 1. Czynnoœci jednostronne, dwustronne i uchwa³y . . . . . . . . . . . . 141 2. Czynnoœci inter vivos i mortis causa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 4. Wyk³adnia oœwiadczeñ woli VIII Spis treœci 3. Czynnoœci konsensualne i realne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 4. Czynnoœci zobowi¹zuj¹ce, rozporz¹dzaj¹ce i o podwójnym skutku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 5. Czynnoœci przysparzaj¹ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 5.1. Pojêcie czynnoœci przysparzaj¹cych . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 5.2. Czynnoœci kauzalne i abstrakcyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 6. Czynnoœci odp³atne i nieodp³atne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 7. Czynnoœci prawne upowa¿niaj¹ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 § 3. Treœæ czynnoœci prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 1. Zakres swobody kszta³towania treœci czynnoœci prawnych . . . 150 2. Elementy treœci czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 2.1. Essentialia negotii 2.2. Naturalia negotii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 2.3. Accidentalia negotii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 2.3.1. Warunek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 2.3.2. Termin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 § 4. Forma czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 1. Rodzaje form czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 1.1. Zwyk³a forma pisemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 1.2. Inne formy szczególne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 2. Skutki niezachowania zastrze¿onej formy . . . . . . . . . . . . . . . . 164 2.1. Forma ad solemnitatem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 2.2. Forma ad probationem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 2.3. Forma ad eventum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 3. Forma nastêpczych czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 3.1. Uzupe³nienie lub zmiana umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 3.2. Rozwi¹zanie, odst¹pienie lub wypowiedzenie umowy . . . 166 § 5. Wady oœwiadczenia woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 1. Brak œwiadomoœci lub swobody w powziêciu decyzji i wyra- ¿eniu woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 2. Pozornoœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 3. B³¹d . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 4. GroŸba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 § 6. Sankcje wadliwych czynnoœci prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 1. Niewa¿noœæ bezwzglêdna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 2. Niewa¿noœæ wzglêdna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 3. Bezskutecznoœæ zawieszona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 4. Bezskutecznoœæ wzglêdna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 Rozdzia³ VI. Przedstawicielstwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 § 1. Pojêcie przedstawicielstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 § 2. Rodzaje przedstawicielstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 1. Przedstawicielstwo ustawowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 2. Pe³nomocnictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.1. Udzielenie pe³nomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.2. Rodzaje pe³nomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 2.3. Falsus procurator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 IX Spis treœci 2.4. Odwo³anie i wygaœniêcie pe³nomocnictwa . . . . . . . . . . . . 193 3. Prokura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 3.1. Pojêcie i rodzaje prokury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 3.2. Odwo³anie i wygaœniêcie prokury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 Rozdzia³ VII. Przedawnienie i terminy zawite . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 § 1. Przedmiot przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 § 2. Terminy przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 § 3. Bieg terminu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 1. Pocz¹tek i zakoñczenie biegu terminu przedawnienia . . . . . . . 200 2. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . 200 3. Przerwanie biegu terminu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 § 4. Skutki up³ywu terminu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 § 5. Terminy zawite . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 Czêœæ II. Prawo rzeczowe Rozdzia³ VIII. Pojêcie i rodzaje praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . . 211 § 1. Pojêcie prawa rzeczowego. Numerus clausus praw rzeczowych . 211 § 2. Przedmiot praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 § 3. Typy i rodzaje praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 Rozdzia³ IX. W³asnoœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 § 1. Treœæ i granice prawa w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 1. Treœæ prawa w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 2. Granice przestrzenne prawa w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 2.1. Granice przestrzenne w³asnoœci rzeczy ruchomej i nieru- chomoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 2.2. Zasada superficies solo cedit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 3. Stosunki s¹siedzkie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 3.2. Immisje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 3.3. S³u¿ebnoœæ drogi koniecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 3.2.1. Pojêcie i rodzaje immisji 3.2.2. Ochrona przed immisjami 3.3.1. Przes³anki ustanowienia s³u¿ebnoœci drogi koniecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 3.3.2. Sposoby ustanowienia s³u¿ebnoœci drogi koniecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 3.3.3. Przedmiot i treœæ s³u¿ebnoœci drogi koniecznej . . . . 230 3.3.4. Wytyczenie drogi koniecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 3.3.5. Zniesienie i wygaœniêcie s³u¿ebnoœci drogi koniecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234 3.4. Korzystanie z przygranicznych pasów gruntu . . . . . . . . . . 234 3.5. Rozgraniczenie nieruchomoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 3.6. Przekroczenie granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urz¹dzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 § 2. Nabycie i utrata prawa w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 1. Umowne przeniesienie w³asnoœci rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 X Spis treœci 1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 1.2. Umowa o przeniesienie w³asnoœci rzeczy ruchomej . . . . . 246 . . . . . . 246 1.3. Umowa o przeniesienie w³asnoœci nieruchomoœci 2. Nabycie prawa w³asnoœci rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej § 3. Ochrona prawa w³asnoœci 4. Zrzeczenie siê prawa w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 3. Zasiedzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 3.1. Pojêcie zasiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 3.2. Zasiedzenie prawa w³asnoœci rzeczy ruchomej . . . . . . . . . 251 3.3. Zasiedzenie prawa w³asnoœci nieruchomoœci . . . . . . . . . . 251 3.4. Skutki zasiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 4.1. Zrzeczenie siê w³asnoœci rzeczy ruchomej . . . . . . . . . . . . 256 4.2. Zrzeczenie siê w³asnoœci nieruchomoœci . . . . . . . . . . . . . . 256 5. Przemilczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 6. Po³¹czenie, pomieszanie, przetworzenie rzeczy . . . . . . . . . . . . 261 7. Wyw³aszczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 1. Œrodki ochrony prawa w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 1.1. Roszczenie windykacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 1.2. Roszczenie negatoryjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 1.3. Roszczenia uzupe³niaj¹ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 1.4. Roszczenie o zwrot nak³adów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 1.5. Budowa na cudzym gruncie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 § 4. Odrêbna w³asnoœæ lokali . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 1. Sposoby ustanowienia odrêbnej w³asnoœci lokali . . . . . . . . . . . 274 2. Zarz¹d nieruchomoœci¹ wspóln¹ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 3. Wspólnota mieszkaniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 § 5. Wspó³w³asnoœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 1.1. Wspó³w³asnoœæ w czêœciach u³amkowych . . . . . . . . . . . . 279 1.2. Wspólnoœæ ³¹czna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 2. Sposoby powstania wspó³w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 3. Udzia³ we wspó³w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 4. Zarz¹d rzecz¹ wspóln¹ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 5. Korzystanie z rzeczy wspólnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 6. Zniesienie wspó³w³asnoœci 6.1. Tryby zniesienia wspó³w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290 6.2. Sposoby zniesienia wspó³w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 6.3. Zniesienie wspó³w³asnoœci gospodarstwa rolnego . . . . . . 294 Rozdzia³ X. U¿ytkowanie wieczyste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 § 1. Przedmiot i treœæ u¿ytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 1. Przedmiot i podmioty u¿ytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . 297 2. Treœæ u¿ytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 3. Status prawny budynków na gruncie oddanym w u¿ytkowanie 1. Pojêcie i rodzaje wspó³w³asnoœci wieczyste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 § 2. Powstanie i przeniesienie prawa u¿ytkowania wieczystego . . . . 299 XI Spis treœci § 3. Wygaœniêcie prawa u¿ytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . . . . . 302 § 4. Przekszta³cenie prawa u¿ytkowania wieczystego w prawo w³asnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 Rozdzia³ XI. Prawa rzeczowe ograniczone – charakterystyka ogólna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305 § 1. Pojêcie ograniczonych praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305 § 2. Powstanie, przeniesienie i zmiana treœci ograniczonych praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305 § 3. Pierwszeñstwo ograniczonych praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . 307 § 4. Wygaœniêcie ograniczonych praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . 309 § 5. Ochrona ograniczonych praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 310 Rozdzia³ XII. U¿ytkowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 § 1. Przedmiot u¿ytkowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 § 2. Treœæ i wykonywanie u¿ytkowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 § 3. Powstanie i wygaœniêcie u¿ytkowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 § 4. U¿ytkowanie przez osoby fizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314 § 5. U¿ytkowanie przez rolnicze spó³dzielnie produkcyjne . . . . . . . . 316 § 6. Timesharing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 § 1. Treœæ i rodzaje s³u¿ebnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 1. S³u¿ebnoœci gruntowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 2. S³u¿ebnoœci osobiste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324 Rozdzia³ XIV. Prawa spó³dzielcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 § 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 § 2. Ustanowienie spó³dzielczego w³asnoœciowego prawa do lokalu . . 329 § 3. Treœæ spó³dzielczego w³asnoœciowego prawa do lokalu . . . . . . . 329 § 4. Rozporz¹dzanie spó³dzielczym w³asnoœciowym prawem § 2. Powstanie i wygaœniêcie s³u¿ebnoœci § 3. Wykonywanie s³u¿ebnoœci Rozdzia³ XIII. S³u¿ebnoœci do lokalu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330 § 5. Wygaœniêcie spó³dzielczego w³asnoœciowego prawa do lokalu . . 331 § 6. Przekszta³cenie w³asnoœciowego spó³dzielczego prawa do loka- lu w odrêbn¹ w³asnoœæ lokalu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332 Rozdzia³ XV. Zastaw i zastaw rejestrowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 § 1. Treœæ i przedmiot zastawu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 § 2. Ustanowienie zastawu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334 § 3. Obowi¹zki i uprawnienia zastawnika i zastawcy . . . . . . . . . . . . . 336 § 4. Wygaœniêcie zastawu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337 § 5. Zaspokojenie wierzyciela z przedmiotu zastawu . . . . . . . . . . . . . 338 § 6. Zastaw rejestrowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 339 Rozdzia³ XVI. Hipoteka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343 § 1. Treœæ i przedmiot hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343 § 2. Rodzaje hipotek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 1. Hipoteka umowna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 XII Spis treœci 2. Hipoteka przymusowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 346 3. Hipoteka kaucyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347 4. Hipoteka ³¹czna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 348 5. Subintabulat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 § 3. Ochrona hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 § 4. Sposoby zaspokojenia wierzyciela z przedmiotu hipoteki . . . . . . 351 § 5. Wygaœniêcie hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 Rozdzia³ XVII. Ksiêgi wieczyste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 § 1. Funkcja i ustrój ksi¹g wieczystych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 § 2. Postêpowanie wieczystoksiêgowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 § 3. Zasady ksi¹g wieczystych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 1. Zasada wpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 2. Zasada pierwszeñstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 3. Zasada domniemañ zwi¹zanych z wpisem . . . . . . . . . . . . . . . . 361 4. Zasada rêkojmi wiary publicznej ksi¹g wieczystych . . . . . . . . 362 5. Zasada skutecznoœci praw osobistych i roszczeñ ujawnionych w ksiêdze wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 365 Rozdzia³ XVIII. Posiadanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 § 1. Pojêcie i rodzaje posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 1. Pojêcie i funkcja posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 2. Rodzaje posiadania i instytucje podobne do posiadania . . . . . 368 § 2. Domniemania zwi¹zane z posiadaniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 370 § 3. Nabycie i utrata posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 1. Nabycie pierwotne posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 2. Nabycie pochodne posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 3. Dziedziczenie posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 4. Utrata posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 373 § 4. Ochrona posiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 373 1. Ochrona w³asna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374 1.1. Obrona konieczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374 1.2. Dozwolona samopomoc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374 2. Ochrona s¹dowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375 2.1. Przes³anki ochrony s¹dowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375 2.2. Legitymacja czynna i bierna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 2.3. Treœæ roszczeñ posesoryjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 2.4. Roszczenie o wstrzymanie budowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378 Czêœæ III. Zobowi¹zania – czêœæ ogólna Rozdzia³ XIX. Elementy zobowi¹zaniowego stosunku prawnego . . . 383 § 1. Pojêcie i powstanie zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 1. Pojêcie zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 2. Powstanie zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384 3. Charakter prawny stosunku obligacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . 384 § 2. Strony stosunku obligacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386 1. Wierzyciel i d³u¿nik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386 2. Wieloœæ podmiotów w stosunku obligacyjnym . . . . . . . . . . . . 386 XIII Spis treœci 2.1. Zobowi¹zania podzielne i niepodzielne . . . . . . . . . . . . . . . 386 2.2. Zobowi¹zania solidarne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 3. Solidarnoœæ d³u¿ników (solidarnoœæ bierna) . . . . . . . . . . . . . . . 389 3.1. Pojêcie i cechy solidarnoœci biernej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 389 3.2. Status prawny d³u¿ników solidarnych . . . . . . . . . . . . . . . . 390 4. Solidarnoœæ wierzycieli (solidarnoœæ czynna) . . . . . . . . . . . . . . 391 4.1. Pojêcie i cechy solidarnoœci czynnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 391 4.2. Status prawny wierzycieli solidarnych . . . . . . . . . . . . . . . 392 5. Solidarnoœæ nieprawid³owa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392 § 3. Treœæ stosunku obligacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 1. Uprawnienia wierzyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 2. Obowi¹zki d³u¿nika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 2.1. D³ug . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 2.2. D³ug a odpowiedzialnoœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394 2.3. Zobowi¹zania niezupe³ne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 § 4. Przedmiot stosunku obligacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 1. Œwiadczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 1.1. Pojêcie i przedmiot œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 1.2. Oznaczenie œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 1.3. Niemo¿liwoœæ œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 1.3.1. Pojêcie i rodzaje niemo¿liwoœci œwiadczenia . . . . . 396 1.3.2. Skutki niemo¿liwoœci œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . 397 1.3.2.1. Skutki niemo¿liwoœci pierwotnej . . . . . . . . 397 1.3.2.2. Skutki niemo¿liwoœci nastêpczej . . . . . . . . 398 1.3.2.2.1. Niemo¿liwoœæ œwiadczenia na skutek oko- licznoœci, za które d³u¿nik nie ponosi odpo- wiedzialnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 398 1.3.2.2.2. Niemo¿liwoœæ œwiadczenia na skutek oko- licznoœci, za które d³u¿nik ponosi odpowie- dzialnoœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 1.4. Rodzaje œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401 1.4.1. Œwiadczenia jednorazowe, ci¹g³e i okresowe . . . . . 401 1.4.2. Œwiadczenia podzielne i niepodzielne . . . . . . . . . . . 401 1.4.3. Œwiadczenia oznaczone indywidualnie i rodzajowo . 402 1.4.4. Œwiadczenia w zobowi¹zaniach starannego dzia- ³ania i rezultatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 1.4.5. Œwiadczenia w zobowi¹zaniach przemiennych. Upowa¿nienie przemienne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 1.4.5.1. Zobowi¹zanie przemienne . . . . . . . . . . . . . 404 1.4.5.2. Upowa¿nienie przemienne . . . . . . . . . . . . . 404 1.4.6. Zwrot nak³adów i wydatków . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405 1.5. Œwiadczenie pieniê¿ne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405 1.5.1. Pojêcie œwiadczenia pieniê¿nego. Zobowi¹zanie pieniê¿ne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405 1.5.2. Zasady wykonywania zobowi¹zañ pieniê¿nych . . . 406 . . . . . . . . . . . . . . . . . . 406 1.5.2.1. Zasada walutowoœci XIV Spis treœci 1.5.2.2. Zasada nominalizmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 1.5.2.3. Zasada waloryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408 1.5.2.3.1. Waloryzacja umowna . . . . . . . . . . . . . . . . 408 1.5.2.3.2. Waloryzacja s¹dowa . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 1.5.2.3.2.1. Pojêcie waloryzacji s¹dowej . . . . . . . . . 409 1.5.2.3.2.2. Przes³anki waloryzacji s¹dowej. 1.5.3. Odsetki Treœæ orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 410 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 1.5.3.1. Pojêcie i Ÿród³a obowi¹zku œwiadczenia odsetek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 1.5.3.2. Wysokoœæ odsetek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 413 1.5.3.3. Wymagalnoœæ i przedawnienie roszczenia o odsetki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 1.6. Naprawienie szkody. Œwiadczenie odszkodowawcze . . . . 416 1.6.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416 . . . . 417 1.6.2. Zasady odpowiedzialnoœci odszkodowawczej 1.6.2.1. Zasada winy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417 1.6.2.2. Zasada ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417 1.6.2.3. Zasada s³usznoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 418 1.6.2.4. Zasada gwarancyjno-repartycyjna . . . . . . . 419 1.6.3. Przes³anki odpowiedzialnoœci odszkodowawczej . . 419 1.6.3.1. Szkoda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 419 1.6.3.1.1. Pojêcie i rodzaje szkody . . . . . . . . . . . . . . 419 1.6.3.1.2. Wysokoœæ szkody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420 1.6.3.2. Zwi¹zek przyczynowy . . . . . . . . . . . . . . . . 421 1.6.3.2.1. Pojêcie zwi¹zku przyczynowego . . . . . . . 421 1.6.3.2.2. Adekwatny zwi¹zek przyczynowy . . . . . 421 1.6.3.3. Szkoda a wysokoœæ odszkodowania . . . . . . 422 1.6.3.3.1. Przyczynienie siê poszkodowanego . . . . 423 1.6.3.3.2. Compensatio lucri cum damno . . . . . . . . 425 1.6.3.3.3. Inne ograniczenia obowi¹zku naprawie- nia szkody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 425 1.6.3.4. Sposoby naprawienia szkody . . . . . . . . . . . 427 Rozdzia³ XX. Pojêcie i rodzaje umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 § 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 § 2. Pojêcie umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 § 3. Rodzaje umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 1. Umowy jednostronnie i dwustronnie zobowi¹zuj¹ce . . . . . . . . 430 1.1. Pojêcie umowy jednostronnie i dwustronnie zobowi¹zu- j¹cej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 1.2. Umowa wzajemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 2. Umowy zobowi¹zuj¹ce, rozporz¹dzaj¹ce i o podwójnym skutku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 3. Umowy kauzalne i abstrakcyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 4. Umowy konsensualne i realne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 433 5. Umowy odp³atne i nieodp³atne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 433 XV Spis treœci 6. Umowy losowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 7. Umowy adhezyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 8. Umowy nazwane, mieszane i nienazwane . . . . . . . . . . . . . . . . 435 9. Umowy z udzia³em osób trzecich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436 9.1. Umowa o œwiadczenie przez osobê trzeci¹ . . . . . . . . . . . . 436 9.2. Umowa o zwolnienie d³u¿nika od obowi¹zku œwiadczenia 438 9.3. Umowa o œwiadczenie na rzecz osoby trzeciej . . . . . . . . . 438 Rozdzia³ XXI. Zawarcie umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 441 § 1. Czynnoœci zmierzaj¹ce do zawarcia umowy . . . . . . . . . . . . . . . . 441 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 441 2. Culpa in contrahendo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 441 3. Umowa przedwstêpna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442 . . . . . . . . . . 442 3.1. Pojêcie, treœæ i forma umowy przedwstêpnej 3.2. Skutki niewykonania umowy przedwstêpnej . . . . . . . . . . 445 3.3. Przedawnienie roszczeñ z umowy przedwstêpnej . . . . . . . 446 § 2. Zasada swobody umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 447 1. Treœæ zasady swobody umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 2. Ograniczenia zasady swobody umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449 3. Wyzysk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 § 3. Treœæ i forma umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452 § 4. Dodatkowe zastrze¿enia umowne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 453 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 453 2. Zadatek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 3. Umowne prawo odst¹pienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 4. Odstêpne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456 5. Kara umowna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456 § 5. Wzorce umowne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456 2. Pojêcie i rodzaje wzorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 457 3. Charakter prawny wzorców umownych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 457 4. Zwi¹zanie wzorcem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 458 5. Wzorzec a umowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459 6. Konflikt wzorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459 7. Umowy w obrocie konsumenckim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 7.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 7.2. Niedozwolone klauzule umowne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 Rozdzia³ XXII. Bezpodstawne wzbogacenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 § 1. Pojêcie bezpodstawnego wzbogacenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 § 2. Przes³anki odpowiedzialnoœci z tytu³u bezpodstawnego wzbogacenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 466 § 3. Œwiadczenie nienale¿ne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467 1. Pojêcie œwiadczenia nienale¿nego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467 2. Przypadki nienale¿nego œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 468 § 4. Roszczenia z tytu³u bezpodstawnego wzbogacenia . . . . . . . . . . . 469 1. Roszczenie o wydanie wzbogacenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 469 XVI Spis treœci 2. Wzbogacenie niepodlegaj¹ce zwrotowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . 470 3. Przepadek œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 4. Zobowi¹zanie z gry i zak³adu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 472 Rozdzia³ XXIII. Czyny niedozwolone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473 § 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473 1. Pojêcie deliktu. Pojêcie czynu niedozwolonego . . . . . . . . . . . . 473 2. Przes³anki odpowiedzialnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 474 3. Zasady odpowiedzialnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 474 § 2. Odpowiedzialnoœæ za w³asne czyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475 2. Przes³anki odpowiedzialnoœci za czyn w³asny . . . . . . . . . . . . . 475 2.1. Bezprawnoœæ czynu i okolicznoœci wy³¹czaj¹ce bezprawnoœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 476 2.2. Wina sprawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 478 2.2.1. Pojêcie „winy” i okolicznoœci wy³¹czaj¹ce winê . . 478 2.2.2. Rodzaje winy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 479 3. Wspó³sprawstwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 480 § 3. Odpowiedzialnoœæ za cudze czyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 481 1. Odpowiedzialnoœæ osób zobowi¹zanych do nadzoru . . . . . . . . 481 1.1. Pojêcie „nadzoru” i „osób sprawuj¹cych nadzór” . . . . . . . 481 1.2. Przes³anki odpowiedzialnoœci osób sprawuj¹cych nadzór . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483 1.3. Zasady odpowiedzialnoœci osób sprawuj¹cych nadzór . . . 483 2. Odpowiedzialnoœæ osób powierzaj¹cych wykonanie czynno- œci innej osobie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 484 485 3. Odpowiedzialnoœæ za szkodê wyrz¹dzon¹ przez podw³adnego § 4. Odpowiedzialnoœæ za szkody wyrz¹dzone przy wykonywaniu w³adzy publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 486 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 486 2. Odpowiedzialnoœæ na podstawie art. 417 KC . . . . . . . . . . . . . . 488 3. Szczególne przypadki odpowiedzialnoœci za szkody zwi¹zane z dzia³alnoœci¹ organów w³adzy publicznej . . . . . . . 490 3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490 3.2. Odpowiedzialnoœæ za szkody zwi¹zane z dzia³alnoœci¹ or- ganów w³adzy publicznej w sferze legislacyjnej 3.2.1. Odpowiedzialnoœæ za szkody wyrz¹dzone przez wy- . . . . . . . 491 danie aktu normatywnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 491 3.2.2. Odpowiedzialnoœæ za szkody wyrz¹dzone przez nie- wydanie aktu normatywnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492 3.3. Odpowiedzialnoœæ za szkody zwi¹zane z wydawaniem orzeczeñ s¹dowych lub decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492 3.3.1. Odpowiedzialnoœæ za szkody wyrz¹dzone przez wy- danie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej de- cyzji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492 3.3.2. Odpowiedzialnoœæ za szkody wyrz¹dzone przez nie- wydanie orzeczenia lub decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . 494 XVII Spis treœci 4. Odpowiedzialnoœæ za szkody wyrz¹dzone przy wykonywaniu w³adzy publicznej na zasadzie s³usznoœci . . . . . . . . . . . . . . . . 496 § 5. Odpowiedzialnoœæ za zwierzêta i rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 497 1. Odpowiedzialnoœæ za szkody wyrz¹dzone przez zwierzêta . . . 497 2. Odpowiedzialnoœæ za wyrzucenie, wylanie lub spadniêcie przedmiotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 499 3. Odpowiedzialnoœæ za zawalenie siê budowli lub oderwanie § 6. Odpowiedzialnoœæ za szkodê wyrz¹dzon¹ z u¿yciem si³ przyrody siê jej czêœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500 501 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501 2. Odpowiedzialnoœæ za szkodê wyrz¹dzon¹ przez ruch przed- siêbiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501 2.1. Przes³anki odpowiedzialnoœci za szkodê na podstawie art. 435 KC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502 2.1.1. Szkoda wyrz¹dzona przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak³adu wprawianego w ruch za pomoc¹ si³ przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502 2.1.2. Zwi¹zek przyczynowy miêdzy funkcjonowaniem przedsiêbiorstwa lub zak³adu jako ca³oœci a po- wsta³¹ szkod¹ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505 2.2. Podmioty odpowiedzialne za szkodê . . . . . . . . . . . . . . . . . 505 2.3. Okolicznoœci wy³¹czaj¹ce odpowiedzialnoœæ (okoliczno- œci egzoneracyjne) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506 3. Odpowiedzialnoœæ za szkodê wyrz¹dzon¹ przez ruch mecha- nicznego œrodka komunikacji poruszanego za pomoc¹ si³ przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507 3.1. Przes³anki odpowiedzialnoœci za szkodê wyrz¹dzon¹ ru- chem mechanicznego œrodka komunikacji poruszanego za pomoc¹ si³ przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 508 3.1.1. Pojêcie mechanicznego œrodka komunikacji poru- szanego za pomoc¹ si³ przyrody . . . . . . . . . . . . . . . 508 3.1.2. Pojêcie ruchu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 508 3.1.3. Zwi¹zek przyczynowy miêdzy ruchem pojazdu a szkod¹ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509 3.2. Zasady odpowiedzialnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509 3.2.1. Zasada ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509 3.2.2. Zasada winy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 510 3.3. Podmioty odpowiedzialne za szkodê . . . . . . . . . . . . . . . . . 511 3.4. Ubezpieczenie odpowiedzialnoœci cywilnej posiadaczy pojazdów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511 § 7. Naprawienie szkody w przypadkach szczególnych. Szkoda na osobie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 514 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 514 2. Naprawienie szkody wynikaj¹cej z uszkodzenia cia³a lub roz- stroju zdrowia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516 2.1. Naprawienie szkody maj¹tkowej na osobie . . . . . . . . . . . . 516 XVIII Spis treœci 2.2. Naprawienie szkody niemaj¹tkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . 522 2.2.1. Roszczenie o zadoœæuczynienie pieniê¿ne za do- znan¹ krzywdê . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 2.2.1.1. Podstawy prawne roszczenia o zadoœæuczy- nienie pieniê¿ne za doznan¹ krzywdê . . . . 523 2.2.1.2. Zbywalnoœæ i dziedzicznoœæ roszczenia o zadoœæuczynienie pieniê¿ne za doznan¹ krzywdê . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 526 2.2.2. Roszczenie o zas¹dzenie odpowiedniej sumy pie- niê¿nej na wskazany przez poszkodowanego cel spo³eczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 526 3. Naprawienie szkody na osobie w przypadku œmierci poszko- dowanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 527 4. Odpowiedzialnoœæ za szkody prenatalne . . . . . . . . . . . . . . . . . 530 § 8. Odpowiedzialnoœæ za produkt niebezpieczny . . . . . . . . . . . . . . . . 531 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531 2. Pojêcie produktu niebezpiecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532 3. Podmioty odpowiedzialne za szkody wyrz¹dzone przez pro- dukt niebezpieczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532 4. Podmioty uprawnione do ¿¹dania odszkodowania . . . . . . . . . . 533 5. Zasada, przes³anki i zakres odpowiedzialnoœci za produkt niebezpieczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 534 § 9. Wspó³odpowiedzialnoœæ za szkodê . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 535 1. Przes³anki wspó³odpowiedzialnoœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 535 2. Roszczenia regresowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 536 § 10. Obowi¹zek zapobie¿enia szkodzie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 537 § 11. Przedawnienie roszczeñ z tytu³u czynów niedozwolonych . . . . 538 § 12. Zbieg odpowiedzialnoœci ex delicto i ex contractu . . . . . . . . . . 539 Rozdzia³ XXIV. Wykonanie zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 § 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 § 2. Zasady wykonania zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543 1. Podmioty wykonania zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543 1.1. D³u¿nik i osoby trzecie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543 1.2. Wierzyciel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544 2. Przedmiot wykonania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545 2.1. Wykonanie zobowi¹zania w ca³oœci lub w czêœci . . . . . . . 545 2.2. Jakoœæ œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545 2.3. Zmiana przedmiotu œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546 2.4. Zarachowanie œwiadczenia na poczet kilku d³ugów . . . . . 546 3. Miejsce i termin wykonania zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . 546 3.1. Miejsce spe³nienia œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546 3.2. Termin spe³nienia œwiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547 4. Zasady wykonywania zobowi¹zañ z umów wzajemnych . . . . 549 5. Dowody wykonania zobowi¹zania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549 6. Prawo zatrzymania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 550 § 3. Klauzula rebus sic stantibus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551 XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo cywilne
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: