Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00421 007238 20253822 na godz. na dobę w sumie
Relaksacje migracyjne w ciałach stałych - ebook/pdf
Relaksacje migracyjne w ciałach stałych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 228
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2659-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> popularnonaukowe >> matematyka, fizyka, astronomia
Porównaj ceny (książka, ebook (-18%), audiobook).
W pracy szczegółowo przedstawiono ogólne podejście do procesów relaksacyjnych, jako metody badawczej stosowanej zarówno w fizyce ciała stałego jak i inżynierii materiałowej. Szczególną uwagę poświęcono relaksacjom migracyjnym, dla których mechanizm zjawiska kontrolowany jest przez dyfuzję. W kolejnych rozdziałach omówiono ideę równań materiałowych, procesy dyfuzyjne, formalny opis stanów nierównowagowych w podejściu równań kinetycznych, tzw. uniwersalną funkcję odpowiedzi (model Coupling), oraz techniki eksperymentalne stosowane w praktyce badawczej uzupełnione o stosowne przykłady. W obszernym rozdziale 7-mym (ponad połowa całego opracowania) przedstawiono szczegółowe problemy badawcze: dyfuzja atomów roztworu międzywęzłowego w metalach bcc (relaksacja Snoeka), dyfuzja atomów roztworu substytucyjnego (relaksacja Zenera), relaksacje w układzie silnie oddziałujących dipoli (tlenki o strukturze fluorytu), relaksację wiskosprężystą (model fraktalny) oraz relaksację strukturalną w stopach amorficznych na bazie żelaza.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

NR 2918 Grzegorz Haneczok Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2011 Redaktor serii: Fizyka i Chemia Metali Lucjan Pająk Recenzent Józef Zbroszczyk Spis treści Wstęp . . . . . . . 1. Równania materiałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Proces relaksacyjny . . 2.1. Relaksacja Debye’a . 2.2. Dyssypacja energii . . 2.3. Uwagi o teorii odpowiedzi liniowej i twierdzenie o fluktuacji i dyssypacji . 2.4. Relaksacja niedebye’owska — rozkłady czasów relaksacji . 2.5. Relaksacja niesprężysta — modelowanie reologiczne . 2.6. Relaksacja dielektryczna . . . . . 2.7. Dezakomodacja przenikalności magnetycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Procesy dyfuzyjne . . 3.1. Współczynnik dyfuzji i aktywacja termiczna 3.2. Błądzenie przypadkowe . . . . . . . . . . . 4. Równania kinetyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Uniwersalna funkcja odpowiedzi — model Coupling . 6. Techniki eksperymentalne . . . . . 6.1. Relaksacja niesprężysta . 6.2. Relaksacja dielektryczna . 6.3. Dezakomodacja przenikalności magnetycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Zastosowania w inżynierii materiałowej . 7.1. Relaksacja Snoeka — atomy roztworu międzywęzłowego w metalach . o strukturze bcc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 11 20 24 29 30 33 47 55 60 64 64 71 75 85 96 96 104 110 118 118 5 7.2. Relaksacja Zenera — atomy roztworu substytucyjnego . 7.3. Relaksacja w układzie silnie oddziałujących dipoli — tlenki o strukturze . . . . 7.4. Relaksacja wiskosprężysta . 7.5. Relaksacja strukturalna w stopach amorficznych na bazie żelaza fluorytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura . . Indeks rzeczowy Summary . . Résumé . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 152 164 176 209 221 225 226 Relaksacje migracyjne stanowią szeroką klasę procesów relaksacyjnych, w przypadku których mechanizm zjawiska kontrolowany jest przez dyfuzję. Oznacza to, że zawsze mamy tu do czynienia z opisem pewnego procesu migracyjnego w skali atomowej. Taka problematyka dotyczy zarówno różnorod- nych materiałów (jak: metale, dielektryki, polimery, magnetyki), jak i odmien- nych technik pomiarowych (np.: metody mechaniczne, magnetyczne, elektrycz- ne). Wyróżnienie relaksacji migracyjnych jako odrębnej grupy wydaje się celowe ze względu na dobrze określony, wspólny wielu materiałom, fizyczny opis procesu relaksacyjnego. Oczywiście, opis taki dotyczyć musi bezpośrednio struktury realnej materiałów (z uwzględnieniem obecności defektów i do- mieszek), a to z kolei ma istotne znaczenie dla zastosowań praktycznych i ewentualnego projektowania materiałowego. Ogólnie rzecz biorąc, badanie zjawiska relaksacji jako reakcji materiału na niewielkie zaburzenie równowagi termodynamicznej lub powrót do równowagi po usunięciu takiego zaburzenia jest przede wszystkim źródłem informacji o właściwościach materiałowych. Stany nierównowagowe wywołane w kontro- lowany sposób (najczęściej w obszarze liniowym) powodują powstanie w mate- riale pewnych prądów i/lub przesunięć atomów (cząsteczek), które mogą być rejestrowane i analizowane jako odpowiedni proces relaksacyjny. Zrozumienie mechanizmów kontrolujących właściwości materiałowe na poziomie atomowym wydaje się kluczowe dla poszukiwania nowych materiałów o konkretnych, być może nawet zaplanowanych, właściwościach. Dobrym przykładem są tu stopy amorficzne na bazie żelaza — nowoczesne materiały magnetycznie miękkie, które znalazły już liczne zastosowania przemysłowe jako: rdzenie transformato- rowe, dławiki, ekrany pola elektromagnetycznego itd. Uśrednianie anizotropii magnetokrystalicznej do zera dla mikrostruktury złożonej z nanoziaren żelaza w osnowie amorficznej okazało się kluczowe w poszukiwaniu nowych magne- 7 tyków miękkich. Osobne zagadnienie stanowi tu, obserwowany dla wielu sto- pów amorficznych, tzw. efekt wzmocnienia (poprawy) miękkich właściwości magnetycznych. Relaksacje migracyjne w ciałach stałych są próbą spójnego opisu stosunko- wo szerokiej klasy procesów relaksacyjnych. Omawiane zagadnienia wybrano w taki sposób, aby zaprezentować możliwie jednolite podejście do opisu dyfu- zji defektów strukturalnych i/lub atomów domieszkowych. Chodzi bowiem o uwypuklenie wpływu struktury defektowej (np.: wakanse, dyslokacje, obję- tość nadmiarowa) oraz domieszek na makroskopowe właściwości materiałowe. Ważnym aspektem jest tu dyssypacja energii w materiałach jako nieodłączna składowa procesu relaksacyjnego. Całość kończy wykaz najważniejszych, zda- niem autora, publikacji dokumentujących przedstawiony materiał badawczy. Trzeba dodać, że spis literatury w opracowaniu dotyczącym różnorodnych ma- teriałów, z natury rzeczy, nie może być traktowany jako wyczerpujący oma- wiane zagadnienie. W wyborze technik eksperymentalnych ograniczono się do trzech, dość podstawowych i stosunkowo szeroko stosowanych w praktyce, a mianowicie: relaksacji niesprężystej (pomiar strat mechanicznych, spektro- skopia mechaniczna lub — nazwa starsza — tarcie wewnętrzne), relaksacji die- lektrycznej i — zobszaru relaksacji magnetycznej — zjawiska dezakomodacji przenikalności. Techniki te pozwalają również, niemal wprost, charakteryzować materiały pod względem ich właściwości użytkowych, np. jako materiały ma- gnetyczne. Rozdziały 1—5 poświęcone są rozważaniom ogólnym, które pomocne są później w zrozumieniu problemów szczegółowych. Idea równań materiałowych, zaprezentowana w rozdziale 1, stanowi niejako podstawę, na której oparto rozważania bardziej zaawansowane. Sformułowano tu podejście do opisu właściwości materiałowych przez wyznaczanie (i to zarówno w aspekcie teore- tycznym, jak i doświadczalnym) odpowiednich wielkości materiałowych — przenikalności, podatności, przewodnictwa, lub odpowiednich współczynników materiałowych (np. współczynnik dyfuzji) itd. Wzmiankuje się tu również o ogólnych charakterystykach materiałowych (liniowych i nieliniowych). relaksacji W obszernym rozdziale 2 dokładnie omówiono sam proces relaksacyjny. Przedstawiono przede wszystkim wyidealizowany model typu Debye’a, jako proces bazowy służący do opisu rzeczywistych procesów relaksa- cyjnych. Relaksacje niedebye’owskie zostały omówione w aspekcie wyni- kającym z rozmycia czasów relaksacji. Szczegółowo zaprezentowano podstawy teoretyczne i konsekwencje stosowania zarówno rozkładu dyskretnego, jak i ciągłego. Wiele uwagi poświęcono zastosowaniu twierdzenia o fluktuacji i dyssypacji jako ogólnemu podejściu do opisu zjawisk relaksacyjnych. Idea ta polega na tym, że w przybliżeniu liniowym reakcję materiału na przyłożenie zewnętrznego pola zaburzającego można otrzymać przez wyliczenie odpowied- nich funkcji korelacyjnych w równowadze, czyli bez zewnętrznego pola. Mate- 8 riał poniekąd „wie”, jak ma reagować na małe zaburzenie, ponieważ „wie”, w jaki sposób zanikają jego równowagowe fluktuacje termiczne. Szczegółowe zastosowanie tej idei zaprezentowano na przykładzie relaksacji Snoeka, czyli dyfuzji atomów międzywęzłowych w metalach o strukturze bcc, jako dyfuzji w układzie oddziałujących dipoli sprężystych (rozdział 7.1). W trzech ostatnich podrozdziałach rozdziału 2, w aspekcie bardzo ogólnym, przedstawiono trzy istotnie różne przykłady procesów relaksacyjnych jako reakcji materiału na przyłożenie zewnętrznego pola zaburzającego (naprężenie, pole elektryczne i pole magnetyczne), a więc: 1) relaksacji niesprężystej, 2) relaksacji dielek- trycznej i 3) relaksacji magnetycznej (dezakomodacji przenikalności magne- tycznej). Rozdziały 3—5 poświęcono problemom, które bezpośrednio wiążą się z re- laksacjami migracyjnymi. Omówiono tu kolejno procesy dyfuzyjne, równania kinetyczne i tzw. uniwersalną funkcję odpowiedzi. Całość jest tak pomyślana, aby przedstawić możliwie dokładnie te aspekty problematyki, które znajdą za- stosowanie w kolejnych rozdziałach podczas omawiania przykładów szcze- gółowych. Prezentując problematykę związaną z uniwersalną funkcją odpowie- dzi, zrezygnowano z podejścia ogólnego na rzecz ujęcia od strony równań kinetycznych w ramach tzw. modelu Coupling. Wydaje się ono o wiele bardziej poglądowe, a dla zastosowań modelu Coupling nie ma to większego znaczenia. Zwróćmy uwagę, że uniwersalność dotycząca zjawisk materiałowych jest co najmniej zaskakująca. Jednak fakty mówią same za siebie i uniwersalna funkcja odpowiedzi z powodzeniem stosowana jest w bardzo różnorodnych zagadnie- niach z obszaru fizyki ciała stałego czy też nauki o materiałach. Zobrazowano to na dwóch przykładach w rozdziale 7 niniejszej pracy — relaksacji niespręży- stej i dielektrycznej obserwowanych w tlenkach o strukturze fluorytu (CaF2) i relaksacji magnetycznej w amorficznych stopach magnetycznie miękkich. W świetle przytoczonych argumentów wydaje się oczywiste, że obserwowana uniwersalność wiąże się z dominującą rolą wszechobecnych w przyrodzie, a szczególnie w procesie dyfuzji, efektów korelacyjnych. W rozdziale 6 zatytułowanym Techniki eksperymentalne zaprezentowano pewne ważne aspekty stosowanych technik pomiarowych w obszarze relaksacji niesprężystej, dielektrycznej i magnetycznej. Szczególną uwagę zwrócono na ideę pomiarów mostkowych, jako wyjątkowo czułych na małe zmiany wielkości mierzonej. Z tego też względu technika ta często stosowana jest w pomiarach wielkości fizycznych w słabych polach. Dokładnie omówiono pewne istotne aspekty pomiarowe niezwykle ważne w przypadku metody magnetycznej (jak np. współczynnik odmagnesowania). Rozdział 7 — najobszerniejszy, stanowiący niemal połowę całego opraco- wania — szczegółowo przedstawia konkretne przykłady badania procesów re- laksacyjnych dla różnych typów materiałów. Każdy podrozdział poprzedza omówienie charakterystyki samego materiału badań i przedstawienie problemu 9 badawczego. Wiele uwagi poświęcono różnym teoretycznym modelom opi- sującym procesy relaksacyjne oraz stosowane tu techniki obliczeniowe. I tak, w rozdziałach 7.1 i 7.2 zaprezentowano oddziaływanie dipoli sprężystych w przybliżeniu średniego pola dla ciała parasprężystego (model relaksacji Ze- nera) i dla oddziaływań o charakterze przypadkowym — tzw. model RCSI (random cooperative strain interaction) dla relaksacji Snoeka. W rozdziale 7.3 Relaksacja w układzie silnie oddziałujących dipoli — tlenki o strukturze fluorytu omówiono krzyżowe eksperymenty z obszaru relaksacji niesprężystej i dielektrycznej. Materiał ten wybrano jako przykład układu silnie oddziałujących dipoli (elektrycznych i sprężystych), a więc układu, w którym powinna mieć zastosowanie uniwersalna funkcja odpowiedzi, związana z efek- tami korelacyjnymi w procesie dyfuzji. W rozdziale 7.4 przedstawiono zastosowanie rachunku fraktalnego do za- gadnień materiałowych na przykładzie relaksacji wiskosprężystej w stopie typu γ-TiAl oraz ceramice typu ZrO2. Przykład ten jest o tyle ciekawy, że pozwala na podstawie pomiarów w temperaturach względnie niskich wnioskować o za- chowaniu się materiału w temperaturach znacznie wyższych, gdzie występuje już jego makroskopowe płynięcie. Rozdział 7.5 poświęcono całkowicie relaksacji strukturalnej w stopach amorficznych na bazie żelaza, które są nowoczesnymi materiałami magne- tycznie miękkimi. Zagadnienie to odbiega nieco od tematyki prezentowanej wcześniej, ale jest niezwykle ważne i wchodzi w zakres ogólnie rozumianego terminu „proces relaksacyjny”. Nierównowaga termodynamiczna jest w tym przypadku wywołana sposobem produkcji próbek (np. melt spinning), a nie ze- wnętrznym polem zaburzającym. Omówiono tu różne aspekty zjawiska relaksa- cji strukturalnej, w tym: optymalizację miękkich właściwości magnetycznych, zjawisko magnetostrykcji w obszarze relaksacji strukturalnej i samą relaksację magnetyczną. W tym ostatnim przypadku przedstawiono zastosowanie modelu Coupling do opisu dyfuzji nadmiarowej objętości swobodnej w układzie silnie skorelowanym. A aktywacja termiczna 24, 27, 34—41, 64—68, 70, 75, 78—79, 83, 91, 96, 102, 107, 109, 115, 119, 127, 129, 131, 145, 148, 150, 156, 160, 162, 166, 171, 175, 180, 185, 189 anizotropia relaksacji Snoeka 80, 119, 126, 130 magnetokrystaliczna 181, 192, 193 anomalny wykładnik potęgowy 73—74, 88—89 atomy domieszkowe 34, 47, 61, 67, 69—70, 75, 83, 108, 121, 126, 153—158, 162 B błądzenie przypadkowe 71, 89 C ciało parasprężyste 132—135, 137, 143, 147—148, 150 czas relaksacji 26, 33, 35—37, 49, 59, 62, 81, 90, 96, 101, 115, 117, 126, 133, 137, 143, 146, 155, 157, 160, 168, 175, 204—205 częstotliwości przejścia 66, 68—70, 75—79, 82—84, 88—90, 94, 126, 150 D delta Diraca 23, 43, 72 dezakomodacja przenikalności magnetycznej 60, 63, 110, 115—117, 183, 191 dipol elektryczny 14, 55, 59 sprężysty 47, 118, 120, 124, 145 długość charakterystyczna 73 dyfuzja 32, 64, 70, 73, 150, 171, 179, 183, 191, 202 dynamiczna podatność uogólniona 23—28, 30, 33, 39, 43, 54, 55, 57—58, 80, 91, 98, 137, 165 dyssypacja energii 18, 25, 29—30, 33, 37, 43, 45, 54, 92, 107, 125, 178 E energia stabilizacji 61, 193 entalpia aktywacji 24, 34, 41, 67, 70, 78, 83, 91, 95, 102, 119, 127, 129, 146, 149—151, 156, 158, 160, 162, 165—166, 171, 175 entropia aktywacji 34, 41, 67 F faza amorficzna 64, 85, 94, 111, 115—117, 176—207 nanokrystaliczna 186, 188—189, 194 paraelektryczna 108 paramagnetyczna 186 parasprężysta 132—135 fluktuacje termiczne 32—34, 54, 59, 66—67, 71, 125 funkcja gęstości stanów 135, 137, 141—144 Heaviside’a 20 Langevina 199 relaksacji 21—22, 24, 32, 38, 53, 85, 90 funkcje autokorelacyjne 32, 54—55, 60, 125, 137 148 korelacyjne 31—33, 54, 125, 133, 136, 199—200, 202, 207 odpowiedzi 19, 22, 31—32, 57, 80, 122, 221 G graniczny czas relaksacji 24, 34, 156—157, 175 I indukcja magnetyczna 13—14, 63, 112, 176—177 indukcyjność cewki 110—112, 114 K kąpiel cieplna 87—88 krystalizacja 178, 180—181, 194, 196, 207 L luka oktaedryczna w strukturze bcc 47, 67, 69, 119—120, 126 M magneton Bohra 13 magnetostrykcja 192—193, 196—202 materiały amorficzne 64, 85, 94, 111, 115—117, 176—207 nanokrystaliczne 176, 189, 194 model ciała parasprężystego 132—135 Coupling 85—86, 89, 91—95, 159—160, 202, 204 dwustanowy 77 Herzera 181 Kronmüllera 191 Maxwella 50—51, 164—165, 167 RCSI 135 standardowego ciała niesprężystego 52 trzystanowy 80 Voigta 52 modelowanie reologiczne 47, 49—50, 164 moduł Younga 12, 16, 99—100, 178, 185—186 moment magnetyczny 13 N namagnesowanie 13, 61—63, 112, 186, 188, nanokrystalizacja 178, 181, 185, 194—196, 191, 199 207 natężenie relaksacji 28, 35, 54, 63, 80, 82, 86, 92, 118, 126, 129—130, 135, 143, 146, 148—151, 159, 166, 178, 180, 183, 203—206 O objętość nadmiarowa 176—177, 179, 183, 193, 200—201, 205 222 oddziaływania przypadkowe 135, 143 opóźnienia magnetyczne 111 mechaniczne 49 optymalizacja właściwości magnetycznych 180—181, 183 P parametr sprzęgnięcia 89, 91—92, 94—95 podatność elektryczna 14, 23, 56—58, 104, 107—108 magnetyczna 13, 23, 62, 110, 176—177 mechaniczna 12, 16, 23, 48, 50, 53, 96, 122, 138, 164 statyczna 24—25, 54, 58, 63, 80, 122, 137—138, 164, 167 uogólniona 23, 25, 28, 33, 58, 80, 91, 98, 137, 165 polaryzacja 15, 17, 31, 56, 59, 67, 109 pomiary mostkowe 105—107, 113—114 prawa Ficka 16, 64—66 prawdopodobieństwo przejścia 70—71, 76, 80 prawo Curie-Weisa 135, 143, 146—147, 150, 176 procesy Markowa 71 przenikalność elektryczna 15, 58, 104—106 magnetyczna 14, 16, 60, 110, 116—117, 178, 180, 182, 192—196, 203—204 R relacja Arrheniusa 24, 26, 28, 33, 62, 91, 101—103, 117, 127—129, 145, 155—157, 165, 170, 172, 174 Hooke’a 12, 16, 47 Ohma 15 relacje Kramersa-Kroniga 27 relaksacja Debye’a 24, 26, 28, 53—54, 58, 63, 80, 82, 88—89, 91, 95, 102, 108, 119, 125, 131, 143, 193 dielektryczna 55, 58, 104—105, 107, 109, 155—158 niedebye’owska 33—34, 36, 39, 42, 119, 95, 91, 83—85, 88—89, 138—139, 143, 160 47—49, niesprężysta 54—55, 96—101, 103, 121, 133, 155—157, 162 Snoeka 103, 118, 126—131, 138—139, 52, 141—143, 150 strukturalna 94, 176, 178—179, 182, 198, 185—187, 200—201, 203—204, 206 193, 195, 191, wiskosprężysta 49—50, 52, 164—176 Zenera 145—150 reluktancja magnetyczna 62, 110, 115—116, 179—180, 192, 202—204, 207 rozkład ciągły 35—47 dyskretny 34, 82 gaussowski 38—42, 72, 84, 135, 143 kanoniczny 11—12 prostokątny 36—37, 117, 144 rozkłady czasów relaksacji 33, 35—47, 83—84, 92, 95, 102—103, 109, 117, 148, 151, 166 roztwór międzywęzłowy 118 substytucyjny 145 równania Debye’a 25 kinetyczne 75, 136 średnia termodynamiczna 12, 31, 55, 60, 121 T tangens kąta strat 98, 100, 145—146, 158 temperatura Curie 176, 186—187, 196, 200 krytyczna ciała parasprężystego 133, 146, 151 w modelu RCSI 137, 143 twierdzenie o fluktuacji i dyssypacji 30—34, 54—55, 59, 125 U uniwersalna 159, 204 funkcja odpowiedzi 85—95, równowaga termodynamiczna 11—12, 17, 20, 31—34, 47—48, 55, 60, 64, 75, 79, 82, 89, 121—122, 124, 136, 148, 177—178, 194—195 W wakans anionowy w strukturze fluorytu 154 współczynnik dyfuzji 16, 64—66, 70, 72, 88, S samodyfuzja 150, 171 spektroskopia mechaniczna 101, 172 stany nierównowagowe 18, 20, 32, 75, 178 statyczna funkcja odpowiedzi 19, 22, 31—32, 57, 80, 122, 148 stopy amorficzne 94, 115—117, 176—194 struktura fluorytu 94, 152 suma statystyczna 12 93, 127—129, 150 magnetostrykcji 196—201 nasycenia 196, 200 objętościowej 196, 198—199, 201 odmagnesowania 111—113 wygrzewanie optymalizujące 180—182, 185, 188, 191, 194—195, 200—201, 203—205 wykresy Cole-Cole 27, 34, 44, 46, 109 wymuszenie periodyczne 22 statyczne 20 Ś ścianka domenowa 182 Z zrelaksowana faza amorficzna 193 Grzegorz Haneczok Migrational relaxations in solids S u m m a r y Migrational relaxation in solids describes a wide class of relaxation processes controlled by diffusion. The first six chapters are devoted to general problems related to the relaxation phe- nomenon based on which some examples of relaxation processes are presented and discussed. Chapter 1 presents the idea of material equations with a discussion of different material proper- ties (definition of generalized susceptibility, linear and non-linear characteristics etc.). The exten- sive chapter 2 is devoted to a formal description of a relaxation process. The idealized Debye relaxation is presented as a first step in description of a real relaxation process. Non-Debye relax- ations are discussed in the aspect of distribution of relaxation times (discrete and continuous). Special attention is paid to some applications of fluctuation-dissipation theorem as a general approach frequently used in description of relaxation processes. In chapters 3—5 the diffusion phenomenon, kinetic equations and the so-called universal response function are presented and discussed in detail. In this context interactions and correlation effects in diffusion are shown as a main reason leading to non-Debye relaxations. Chapter 6 presents the most important aspects of experimental techniques used in the field of relaxations i.e. anelastic relaxation, dielectric relaxa- tion and magnetic disaccommodation effect (magnetic after-effect). Special attention is paid to application of the idea of bridge measurements as a method very sensitive for small changes of measured quantity. The most extensive chapter 7 (comprised of 5 sections) is devoted to a detail presentation of well selected relaxation processes characteristic for different class of materials. Each section is preceded by a short description of general material properties important in the field and the essence of the scientific problem. Special attention is paid to application of theoretical models appropriate for a given relaxation process as well as some calculation techniques. Sections 7.1 and 7.2 describe diffusion in interacting elastic dipoles system by applying the mean field approxima- tion in two cases — for the so-called paraelastic body (the Zener relaxation) and for the random interactions i.e. the RCSI model (random cooperative strain interaction) for the Snoek relaxation. In section 7.3 — Relaxation in strongly interacting dipoles system (fluorite structure oxides) — some cross-experiments carried out by applying dielectric and anelastic relaxations are presented and discussed in the context of the application of the universal response function (Coupling model). In section 7.4 an application of the fractal calculus to the vicoelastic relaxation in alloys of type γ-TiAl and ceramics of type ZrO2 are described in detail. This example is especially inter- esting because based on the non-destructive low-temperature measurements of viscoelastic relax- ation one can conclude about high temperature applications of the examined material where its macroscopic flow is already observe. The last section (7.5) is devoted to structural relaxations in iron based amorphous alloys i.e. in a group of modern soft magnetic materials. This relaxation 225 phenomenon to the certain extend different from the relaxation processes presented in the preced- ing sections is very important from application point of view. Different aspects of the structural relaxation i.e. optimization of soft magnetic properties, magnetostriction, and magnetic af- ter-effect are described and discussed. It was shown that correlation effects observed in free vol- ume diffusion via measurements of magnetic after-effect can be well described by the universal response function (Coupling model). Grzegorz Haneczok Relaxations de la migration dans les solides R é s u m é Les relaxations de la migration dans les solides concernent une assez large classe des proces- sus de relaxation, pour lesquels le mécanisme est contrôlé par la diffusion. Les premiers chapitres (1—5) sont consacrés aux considérations générales qui constituent un point de départ pour l’analyse et discussion des exemples du spécifique processus de la relaxation. Le premier chapitre présente l’idée d’équations matérielles en décrivant des propriétés de types différents (définition de susceptibilité générale, les charactéristiques matériaux linéare et non-linéare etc.). Le deuxième chapitre, assez large, est consacré à la description formalle du processus de la relaxation. Un modèle idéalisée de la relaxation de Debye est présenté et discuté avant tout comme le processus servant de base pour la description des phénomènes de relaxation survenant dans les matériaux. Les relaxations non-Debye sont présentés dans l’aspect résultant de la distribution de temps de re- laxation — discret et continu. Beaucoup d’attention est consacré à l’utilisation du théorème de fluctuation et dissipation comme une approche générale de la description des phénomènes de re- laxation. Dans les chapitres 3—5 on présente successivement les processus de diffusion, des équa- tions cinétiques et la function universelle de réponses. Les effets de corrélation dans le processus de diffusion sont discutés comme les facteurs provoquant la relaxation non-debyenne. Le sixième chapitre présente les techniques expérimentales utilisées dans les études des processus de relaxa- tion — c’est-à-dire la relaxation élastique, diélectrique et magnétique. Une attention particulière a été accordée à des mesures de pont pour être particulièrement sensibles aux petits changements dans les quantités mesurées. Le septième chapitre, qui représente presque la moitié du toute l’étude est consacré à une pr- ésentation précise des exemples concrets de l’examen des processus de relaxation pour des types différents de matériaux. Chaque sous-chapitre contient la caractéristique du matériel examiné et la présentation de l’objectif de recherches. On a accordée beaucoup d’attention à des modèles théo- riques décrivant les mécanismes des processus de relaxation ainsi que des techniques de calcul. Dans les sous-chapitres 7.1 et 7.2 on a décrit l’interaction de dipôles élastique en utilisant l’- approximation MFA (mean field approximation), deux cas ont été considérés: paraélasticité (modèle de relaxation de Zener) et le modèle RCSI (random cooperative strain interaction) pour la relaxation de Snoek. La relaxation dans un système de dipôles élastique avec l’intraction forte (les oxydes à structure de fluorite) est presenté dans le sous-chapitre 7.3. Les études de la relaxation él- astique et diélectrique sont discutés en détail. Dans le sous-chapitre 7.4 est présenté une applica- tion du calcul fractal pour la relaxation viscoélastique. Les résultats obtenus pour le type d’alliage g-TiAl et pour la céramique type ZrO2 ont été comparé et discutés. Cet exemple est particulière- ment intéressant car des examens dans des températures relativement basses permettent d’estimer les réactions du matériel dans les températures beaucoup plus élevées où on observe déjà un écou- 226 lement macroscopique. Le dernier sous-chapitre est consacré entièrement à la relaxation structu- relle dans les alliages amorphes à la base du fer qui sont les modernes matériaux magnétiques doux. Cette question s’éloigne quelque peu de la thématique présentée dans les paragraphes préc- édents mais elle est très importante quant à l’application. Les aspects différents du phénomène de relaxation structurelle, y compris l’optimalisation des propriétés magnétiques doux, le phénomène de magnétostriction et la relaxation magnétique sont discutés en détail. Dans ce dernier cas on a présenté l’application du modèle Coupling à la description de la diffusion du volume libre dans un système bien corrélé. Redaktor: Barbara Todos-Burny Redaktor techniczny i projektant okładki: Małgorzata Pleśniar Skład i łamanie: Edward Wilk Copyright © 2011 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-226-2054-0 (wersja drukowana) ISBN 978-83-8012-659-6 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 14,25. Ark. wyd. 14,0. Papier offset. kl. III, 90 g Cena 18 zł (+ VAT) Druk i oprawa: PPHU TOTEM s.c. M. Rejnowski, J. Zamiara ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Relaksacje migracyjne w ciałach stałych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: