Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00188 002806 21511778 na godz. na dobę w sumie
Sztuka projektowania tekstów. Jak tworzyć treści, które podbiją internet - ebook/pdf
Sztuka projektowania tekstów. Jak tworzyć treści, które podbiją internet - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 360
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-6193-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> twoja kariera
Porównaj ceny (książka, ebook (-50%), audiobook).

Naucz się zasad jak profesjonalista, aby móc je łamać jak artysta

Pablo Picasso

Dobrych tekstów się nie pisze. Dobre teksty się projektuje.

Najpierw trzeba zbudować solidną konstrukcję, a potem umiejętnie wypełnić ją treścią. Jeśli piszesz do internetu, w grę wchodzą dodatkowo wymagania Google i zwyczaje niecierpliwych czytelników. Jak to wszystko pogodzić? Przeczytaj tę książkę, a będziesz wiedział.

Krok po kroku poprowadzi Cię ona przez narzędzia i strategie przydatne na każdym etapie projektowania tekstu - od przygotowań, poprzez tworzenie konturów, ich wypełnianie, wywoływanie efektów specjalnych i tworzenie efektownych form, aż po polerowanie całości. Na końcu znajdziesz też część poświęconą odkrywaniu i rozwijaniu własnych atutów pisarskich. Bo zasady nie są po to, żebyś je znał i stosował dla idei, ale po to, żebyś spośród nich wybierał te, dzięki którym mocniej zabrzmi Twój niepowtarzalny, przyciągający czytelników głos.

Projektując ten poradnik, kierowałam się konfucjańską zasadą: 'Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. Pozwól mi zrobić, a zrozumiem'. Chcę, żebyś zapamiętał i zrozumiał, dlatego zadbałam nie tylko o to, by przekazać Ci jak najwięcej informacji, lecz także o przykłady, ćwiczenia z rozwiązaniami i ze wskazówkami, a nawet mapy myśli, które pomogą Ci w powtórkach. Mam nadzieję, że ta książka stanie się wiernym towarzyszem Twoich pisarskich poszukiwań.

Autorka

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Magdalena Dragon-Philipczyk Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie/szprte Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-283-4934-6 Copyright © Ewa Szczepaniak 2019 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność SPIS TREŚCI Wstęp ............................................................................................................. 11 Tematyka tekstów Język i ton komunikacji Twoje ja Twoja wiarygodność Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Czytelnik jako bohater Twoich tekstów Poznaj swojego czytelnika Skąd brać informacje o czytelniku? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie O czym pisać na blogu? Część 1. Fundamenty ........................................................................................ 13 Twój portret komunikacyjny 14 14 14 16 18 22 23 25 25 29 32 33 35 35 36 39 40 41 41 44 48 50 51 Jak zamienić wiedzę o czytelniku w tematy tekstów? Oceń temat Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Twarde prawa internetu Co robi Twój czytelnik, kiedy nikt nie patrzy? Czego chce od Ciebie Google? Jak długi powinien być tekst na blog? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Część 2. Konstrukcja ......................................................................................... 53 54 Jak zaprojektować chwytliwy tytuł? 54 Jaki powinien być internetowy tytuł? Trzy kroki do nagłówka 55 59 Nagłówki dla ambitnych 60 Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie 61 3 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów Jak zaprojektować wciągający lead? Jak zacząć? 10 pomysłów na lead Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Między leadem a zakończeniem — cz. 1. Strategiczny układ treści Odwrócona piramida i inne, czyli jak zorganizować treść posta Przygotuj sobie plan Kolejność ma znaczenie Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Między leadem a zakończeniem — cz. 2. Akapity i śródtytuły Akapity Śródtytuły Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Finis coronat opus — zakończenie, które pozostaje w pamięci Jak napisać dobre zakończenie? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie 62 62 63 68 69 70 70 73 74 77 78 79 79 82 85 86 88 88 94 95 Rzeczowniki, które wysysają z tekstu życie Niemrawe czasowniki Leniwe przysłówki Słowa wytarte Słowa nie każdemu znane Słowa drażliwe i drażniące Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Część 3. Narzędzia ............................................................................................ 97 98 Słowa, słowa, słowa — cz. 1. Słowa, na które trzeba uważać 98 99 102 103 104 106 107 108 109 109 110 112 113 116 117 118 118 119 122 126 127 Porównanie Metafora Układy trójkowe i inne Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Słowa, słowa, słowa — cz. 2. Słowa warte uwagi Rzeczowniki pełne znaczeń Przymiotniki, które działają na zmysły Czasowniki, które tętnią życiem Słowa, które dodają lekkości Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Słowa, słowa, słowa — cz. 3. Przydatne zestawy 4 Poleć książkęKup książkę Spis treści Wszystko o zdaniu Jak budować zrozumiałe zdania? Jak rozplątać poplątane zdanie? Krótkie czy długie zdanie? Oto jest pytanie Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie 128 128 131 133 135 136 Bądź konsekwentny Jak posklejać zdania? Jak posklejać akapity? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Prostota Używaj najprostszych składników Unikaj patosu Doradzaj, zamiast pouczać Pokaż jasną stronę Krótkie, ale znaczące słowo nie Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Część 4. Trendy ................................................................................................137 Spójność 138 138 139 140 141 142 144 145 146 147 149 150 151 152 153 153 154 155 156 157 158 158 159 160 161 162 163 164 164 165 166 166 168 169 170 Wyjaśnienia i dopowiedzenia Wypełniacze Przegadane wyrażenia Zbyt drobiazgowe opisy Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Otwartość na odbiorcę Pisz z akcentem na TY Zachęcaj do aktywności Pytaj (nie tylko) retorycznie Odpowiadaj i wyjaśniaj Puść oczko do czytelnika Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Stosowność Kontekst ma znaczenie Rozmowa niech brzmi jak rozmowa Rady złote i pozłacane Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Minimalizm 5 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów Jak sprawić, by tekst brzmiał jak muzyka? Jak wydobyć z tekstu rytm? Jak sprawdzić, czy tekst ma rytm? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Jak przemawiać do wyobraźni i budzić emocje? Wykorzystaj efekt pierwszeństwa Wykorzystaj efekt świeżości A może na zasadzie kontrastu? Nie bój się powtórzeń Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Część 5. Efekty specjalne ..................................................................................171 172 Jak podkreślić to, co ważne? 172 172 174 178 180 181 182 182 185 186 187 188 189 190 196 197 198 199 199 205 207 209 210 211 211 212 213 213 215 216 217 218 219 219 219 223 225 226 Skąd się bierze humor? Złam schemat Użyj trójki Wykorzystaj możliwości języka A może coś niestosownego? Co nie śmieszy? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Postaw na szczegół i konkret Show, don’t tell Działaj na zmysły Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Jak działać na zmysły? Pięć strategii budzenia zmysłów Zmysłowy opis krok po kroku Dodaj życia do opisu Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Jak pisać z humorem? Strategie manipulowania napięciem Zatrzymaj akcję Pobudź ciekawość Wykorzystaj możliwości gramatyki Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie 6 Poleć książkęKup książkę Spis treści Fascynująca relacja z podróży Zostań bohaterem Pokaż klimat miejsca Podaj praktyczne informacje Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Recenzja z klasą Tekst ekspercki, który buduje autorytet Jaka historia budzi emocje? Struktura opowieści Historia w działaniu A może jeszcze inaczej? ABC dialogów Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Część 6. Formy .................................................................................................227 228 Porywająca opowieść 228 229 231 234 236 239 240 241 241 243 247 248 249 250 250 251 254 256 257 258 258 259 265 266 267 267 269 270 271 271 274 275 Wspinaj się po drabinie abstrakcji Sześć strategii akrobaty, czyli jak się poruszać po drabinie abstrakcji Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Stylizacja Słownik branżowy na wesoło Antyporadnik Personifikacja Wywiad, którego nie było Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Zanim napiszesz Strategiczne planowanie treści Kiedy recenzujesz negatywnie Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Kilka pomysłów na kreatywny post ekspercki Część 7. Ostatnie szlify .....................................................................................277 278 Redakcja, czyli jak dopracować projekt 282 283 284 286 286 287 Kiedy przestać poprawiać? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Interpunkcyjne pułapki i możliwości Kropka Średnik 7 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów Znak zapytania Wykrzyknik Wielokropek Cudzysłów Nawias Dwukropek Myślnik Przecinek Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Wybrane pułapki gramatyczne Imiesłowowy równoważnik zdania Skróty składniowe Dwuznaczności Masło maślane Odmiana wyrazów obcych Co robić, kiedy nie wiesz? Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie 288 288 288 289 289 290 291 292 294 295 296 296 298 298 299 299 301 303 304 Ekstrawertyk vs. introwertyk Typ zmysłowy vs. typ intuicyjny Typ myślący vs. typ czujący Typ oceniający vs. obserwujący Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Część 8. Niepowtarzalność ...............................................................................305 306 Projektowanie tekstów a osobowość 307 309 311 313 315 316 317 317 318 321 322 323 324 326 329 330 Jak znaleźć swój głos? Pielęgnuj i dokarmiaj swój niepowtarzalny głos Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Jak wypracować rozpoznawalny styl? Poznaj swój styl i naucz się swoich błędów Kształtuj świadomie swój styl Podsumowanie Teraz kolej na Ciebie Jak znaleźć i rozwijać własny głos? Zakończenie ...................................................................................................331 Wskazówki i przykładowe rozwiązania do ćwiczeń .............................................333 Bibliografia ....................................................................................................357 8 Poleć książkęKup książkę WSTĘP Dobrych tekstów się nie pisze. Dobre teksty się projektuje. Jeśli czytałeś już jakieś poradniki na temat pisania, na pewno spotkałeś się z takim stwierdzeniem. Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z tworzeniem tekstów, za- pewniam Cię, że wcześniej czy później się z nim zetkniesz. Najgłośniej mówią o tym copywriterzy, ale prawda jest taka, że każdy skuteczny tekst to projekt. Jego two- rzenie zaczyna się od serii decyzji. I tak np. autor scenariusza decyduje, ile aktów będzie miało jego dzieło; dobiera postacie, projektuje ich przeszłość, osobowość, sposób mówienia. Powieściopisarz konstruuje portrety bohaterów, planuje intrygę, a następnie składa całość, dzieląc ją (lub nie) na mniejsze części zwane rozdziałami. Na każdym etapie pracy jeden i drugi wybiera rozwiązania, dzięki którym wzburzy albo wzruszy czytelnika, da do myślenia bądź pobudzi do działania. Nawet poeta musi umiejętnie wyważyć nastrój, ton, rytm i wersyfikację. Każde zachwianie proporcji może popsuć najbardziej pomysłowy utwór. Ty jako copywriter albo bloger — czy szerzej mówiąc: twórca tekstów internetowych — też masz przed sobą nie lada wyzwanie. Musisz stworzyć treść w dobrym stylu, a jednocześnie zgodną z wymaganiami Google. Do tego dochodzi walka o czytelnika — zarówno o jego uwagę, jak i emocje. Jak to wszystko pogodzić? Odpowiedź znajdziesz w tej książce. Poprowadzi Cię ona przez strategie i narzędzia przydatne na każdym etapie projektowania tekstu — od przygotowań, poprzez szkicowanie konturów, ich wypełnianie, wywoływanie efektów specjalnych i two- rzenie atrakcyjnych form, aż po ostatnie szlify. Na końcu dostaniesz też kilka rad dotyczących szukania siebie między słowami — odkrywania swojego niepowtarzal- nego sposobu pracy, własnego stylu i głosu. Zarówno proces projektowania, jak i środki, które w nim wykorzystujesz, możesz bowiem (a nawet powinieneś) dopa- sować do siebie. Tak jak radzi Stephen King1: […] jeśli chce się naprawdę dobrze pi- sać, warto zbudować własną skrzynkę z narzędziami, a potem wyćwiczyć mięśnie, by móc ją nosić stale przy sobie. 1 S. King, Pamiętnik rzemieślnika, Warszawa 2008, s. 98. 11 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów Po przeczytaniu tej książki będziesz miał z czego wybierać narzędzia do swojej „skrzynki”. Zebrałam dla Ciebie sprawdzone rozwiązania z warsztatu dziennikarskiego, pisar- skiego, copy- i webwriterskiego. Połączyłam to ze wskazówkami z retoryki i ogólnej, mocno zakorzenionej w psychologii, wiedzy o komunikacji. Wszystkie strategie i na- rzędzia pokazuję na przykładach, i to — w większości — na przykładach z praw- dziwych, opublikowanych w internecie tekstów. Celowo nie powołuję się na pisarzy. Chcę Ci udowodnić, że Hemingway, Proust czy Sienkiewicz nie mają monopolu na piękne słowa. Na blogach i w mediach społecznościowych spotkasz mnóstwo „zwy- kłych” ludzi, którzy świetnie piszą. Skoro im się udaje, to i Tobie musi się udać. Projektując ten poradnik, kierowałam się zasadą: Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. Pozwól mi zrobić, a zrozumiem. Chcę, żebyś zapamiętał i zrozumiał, dlatego zadbałam nie tylko o to, by przekazać Ci jak najwięcej informacji. Przygotowa- łam także ćwiczenia z rozwiązaniami i wskazówkami, „Bank słów” (do pobrania ze strony https://tekstowni.pl/szprte), a nawet mapy myśli, które pomogą Ci w powtórkach. Jestem pewna, że przy każdym przejrzeniu książki znajdziesz w niej coś, na co nie zwró- ciłeś uwagi wcześniej. Narzędzi i strategii jest naprawdę dużo. Nie sposób wcielić w życie wszystkich jednocześnie. Czasem trzeba przygotować grunt, korzystając z jakiejś prost- szej wskazówki, by później ta wymagająca większego wysiłku mogła dojść do głosu. Mam nadzieję, że ta książka stanie się Twoim wiernym towarzyszem w tekstowych poszukiwaniach. Korzystaj z niej w rytmie slow. Czytaj, podkreślaj, rozwiązuj ćwi- czenia. Porównuj swoje rozwiązania z kluczem, ale pamiętaj, że nie muszę mieć racji. Jeśli zrobiłeś coś inaczej i wiesz, dlaczego zastosowałeś taki, a nie inny zabieg — Twoje jest na wierzchu. W końcu zmierzamy do tego, żebyś miał własny styl, prawda? Może wypracujesz go szybko, a może odnalezienie go zajmie Ci trochę czasu. Nie wiem. Ale jednego jestem pewna: jeśli masz pragnienie, żeby pisać, to masz już zadatki na twórcę. A w takim razie — jak powiedziała węgierska pisarka Theodora Goss2: Twoim podstawowym obowiązkiem wobec siebie i wobec czytelników, i wobec samego pisania jest stać się wspaniałym. Powinieneś stać się najlepszym autorem, jakim tylko możesz być. Zrób pierwszy krok. Zaprzyjaźnij się z tą książką. Zobaczysz, że reszta przyjdzie sama. 2 Aforyzmy, których źródeł nie podano, pochodzą z wymienionych w bibliografii serwisów internetowych oraz ze zbiorów autorki. 12 Poleć książkęKup książkę CZĘŚĆ 1. FUNDAMENTY Im wyższa budowla, tym głębsze musi mieć fundamenty. TOMASZ À KEMPIS W tej części: dowiesz się, jak zbudować portret komunikacyjny, czyli swój projektancki image; (cid:79) dostaniesz narzędzia, dzięki którym poznasz bohatera swoich tekstowych projektów; (cid:79) zrozumiesz przestrzeń, w której będą funkcjonowały Twoje dzieła. 13 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów TWÓJ PORTRET KOMUNIKACYJNY Od czego zaczyna się każde projektowanie? Od myślenia. Od poznawania. Od wy- obrażania sobie efektu i planowania fundamentów. Projektowanie swoich tekstów zacznij od stworzenia wizji bohaterów (tak, nawet w tekście nieliterackim!), wyboru tematów i poznania medium, w którym Twoje dzieło objawi się światu. Jeśli zastanawiasz się, jakich bohaterów może mieć tekst niebeletrystyczny, już spie- szę z wyjaśnieniem. Otóż każdy tekst ma dwóch bohaterów: nadawcę (który nie musi mieć osobowości autora) i czytelnika. Innymi słowy: zawsze ktoś mówi — poucza albo opowiada — a ktoś inny słucha/czyta. Dobry projektant nie zdaje się na przypadek w kwestii nadawcy i odbiorcy. Wybiera sobie czytelnika i świadomie projektuje własny portret komunikacyjny. Konstruuje go z elementów, którymi są: tematy tekstów, język i ton wypowiedzi, stopień, w jakim ujawnia własne „ja”, oraz wiarygodność autora. Przyjrzyjmy się pokrótce każdemu z nich. TEMATYKA TEKSTÓW Tym, co sprawia, że jeden bloger kojarzy się ludziom z marketingiem, a nazwisko innego przywodzi na myśl np. lifestyle, jest tematyka pisanych przez te osoby tek- stów. Jeśli myślisz dopiero o założeniu bloga, wybierz sobie „działkę”, z którą bę- dziesz się dobrze czuć. Coś, do czego będzie Ci się chciało wracać, nawet kiedy zima zapadnie na siedem miesięcy, zupa będzie za słona, oranżada zbyt kwaśna, a czytel- nicy się uprą, żeby nie zostawić Ci znaku swojej obecności. Zakładając blog, składasz obietnicę. Dajesz ludziom do zrozumienia, że oto od tej pory pod tym adresem każdy, kogo zainteresowały pierwsze teksty, może się spo- dziewać kolejnych o podobnej tematyce. Jeśli tej tematyki nie wybierzesz i zaczniesz eksperymentować z różnymi dziedzinami, stracisz pierwszych czytelników i nie zatrzymasz na dłużej tych, którzy pojawią się później. Twój blog będzie jak sklep, w którym na jednej półce leżą gwoździe, na drugiej marchewki, a w kącie stoi wie- szak z ubraniami. Coś dla wszystkich i… dla nikogo. JĘZYK I TON KOMUNIKACJI Planując blog, zastanów się także, jak chcesz rozmawiać ze swoim czytelnikiem. Czy będziesz formułować swoje treści w stylu oficjalnym? A może zechcesz prowa- dzić bezpośrednią komunikację, od czasu do czasu „puścisz oko” do czytelnika i będziesz sięgał po środki typowe dla języka potocznego? Każda decyzja ma swoje konsekwencje. 14 Poleć książkęKup książkę Część 1. Fundamenty Oficjalny ton wydaje się dobrym wyborem dla nieśmiałych — możesz się za nim schować. Niestety, utrudnia budowanie relacji. Stwarza dystans, który czasem blo- kuje czytelnika. Może sprawić, że będziesz długo czekać na komentarz lub jakąkol- wiek inną interakcję. Za to na pewno nikt nie zarzuci Ci braku grzeczności lub sza- cunku dla czytelnika. Swobodny ton z kolei nie wszędzie pasuje i nie każdemu się podoba. Pozwala jed- nak na budowanie bliższej relacji z czytelnikiem, zachęca go do dyskusji i kontaktu. Sprawia, że obcy ludzie z czasem zaczynają traktować Cię jak dobrego znajomego. „Bycie na luzie” — rozumiane jako ekspresyjność i posługiwanie się językiem po- tocznym — to naturalny wybór na blogu osobistym, ale może się przyjąć nawet na blogu eksperckim. Wszystko zależy od tego, dla kogo piszesz i jaki obraz siebie chcesz zbudować w głowach czytelników. Ze stylem komunikacji wiąże się także sposób zwracania się do odbiorców. Jeśli zdecydujesz się na oficjalny ton swoich tekstów, naturalne będzie zwracanie się do czytelników per Państwo. Wbrew pozorom wiele osób właśnie takiej formy oczekuje. Przekonał się o tym Łukasz Kielban, założyciel portalu Czas Gentlemanów. W styczniu 2014 r. zapytał on swoich czytelników o to, jaką formę preferują w sieci. Wyniki rozłożyły się niemal pół na pół, z niewielką przewagą głosów opowiadają- cych się za formą oficjalną (310 osób do 303). Oficjalny zwrot Państwo tchnie szacunkiem. Nie ma tu nielubianego przez wielu spoufalania się. Ale coś za coś. Zwracając się w ten sposób do swoich czytelników, występujesz jako „biały kołnierzyk” — ktoś elegancki, ale dość sztywny. Trudniej Ci będzie zbudować ciepłe relacje. Nieco bardziej przyjazna wydaje się forma Wy. Mniej razi bezpośredniością niż Ty, a jednocześnie nie usztywnia komunikacji tak jak zwrot Państwo. Wielu czytelni- ków lubi bezpieczeństwo, jakie ona zapewnia — pozwala się schować w tłumie. Obawiam się jednak, że do indywidualistów nie trafi. Niektórym daje też poczucie, że autor stawia się ponad czytelnikiem, próbuje go pouczać. Specjaliści od webwritingu zalecają formę Ty. Bo zmniejsza dystans, pozwala na prowadzenie tekstu w sposób zbliżony do rozmowy. Jej przeciwnicy krytykują ją ja- ko przyzwolenie na zbytnie spoufalanie się, jednak zdaniem Joanny Wryczy-Bekier1 jest to wielkie nieporozumienie, paradoksalnie bowiem poprzez zwracanie się do czytelnika na „ty” okazujemy mu większy, a nie mniejszy szacunek. […] Użycie formy „ty” gwarantuje życzliwą, bezpośrednią komunikację, a jednocześnie może dać od- biorcy poczucie wyjątkowości. 1 J. Wrycza-Bekier, Webwriting. Profesjonalne tworzenie tekstów dla Internetu, Gliwice 2010, s. 77 – 78. 15 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów Czy rzeczywiście bezpośredniość gwarantuje życzliwą komunikację? Można by dyskutować. Wszyscy znamy z sieci słowne przepychanki, podczas których ludzie mówiący do siebie per Ty łamią wszelkie możliwe zasady dobrego wychowania. Nie zmienia to faktu, że w egalitarnym środowisku, jakim jest internet, to forma najbar- dziej rozpowszechniona i rzeczywiście dająca spore możliwości, jeśli chodzi o bu- dowanie relacji z odbiorcą. Pod warunkiem oczywiście, że — jak we wszystkim — korzysta się z niej właściwie. Tak jak nie ma jedynego słusznego zwrotu do czytelnika, tak w żadnym słowniku ortograficznym nie znajdziesz zasad normujących kwestię zapisu tychże zwrotów małą lub wielką literą. Tu znów każda z opcji ma swoich zwolenników i przeciwni- ków. Podczas gdy jedni uważają wielką literę za oczywistość nie tylko w listach, ale i w internecie, inni oceniają taki zapis jako pretensjonalny i manieryczny. Językoznawcy nie przyznają racji żadnej ze stron. Potwierdzają jednak, że zastoso- wanie wielkiej litery w zapisie zaimka nazywającego adresata rzeczywiście wyraża szacunek, bez względu na to, czy adresat jest konkretny, czy potencjalny (taki jak w internecie)2. Podkreślają, że choć w sieci etykieta językowa się upraszcza, to jedno pozostaje niezmienne: ludzka potrzeba bycia szanowanym. Zachęcają do jej zaspo- kajania poprzez zapisywanie zaimków dotyczących adresata wielkimi literami (zaimki dotyczące nadawcy — tylko literami małymi). Wybierz zapis, z którym czujesz się najlepiej, i stosuj go konsekwentnie. Ja patrzę na kwestie zapisu tak jak profesorowie z Poradni Językowej PWN. Jestem pod tym względem konserwatystką3. Z kolei w sposobie zwracania się do czytelnika trzymam się na mojej stronie i na blogu formy najbardziej bezpośredniej — Ty. Taką też formę przyjmuję w tej książce. TWOJE JA Kolejna decyzja, którą musisz podjąć, dotyczy tego, jak bardzo będziesz widoczny w swoich tekstach. Od niej zależą środki językowe, po które sięgniesz, i subiekty- wizm/obiektywizm Twoich treści. Możesz silnie eksponować swoją osobę, podkreślać indywidualizm, niezależność sądów itp. W tekście „pełnym Ciebie” naturalne będą czasowniki w 1 os. lp. i zaimki ja, mnie, moje, subiektywne oceny opisywanych faktów, własne spostrzeżenia, opinie i historie z własnego życia. 2 http://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Pisownia-zwrotow-grzecznosciowych-na-stronach-internetowych;16681.html [data dostępu: 3 kwietnia 2018 r.]. 3 Więcej na ten temat napisałam w artykule Zwroty do czytelnika w Internecie — małą czy wielką literą?, http://tekstowni.pl/2017/04/04/zwroty-adresatywne/ [data dostępu: 21 maja 2018 r.]. 16 Poleć książkęKup książkę Część 1. Fundamenty W praktyce wygląda to np. tak: Wchodzę w lipiec poobijana od stóp do głów przez różne rzeczy, które wydarzyły się przez ostatnie pół roku, zdarzenia i ludzi, które dały mi mocno w kość i serce. I chociaż mam wolny poniedziałek i kupiłam sobie świeże kwiaty na stół, to nie mogę się ruszyć z ulubionego, lewego rogu mojej kanapy. Wbijam się w kąt z kolanami pod brodę, bo nie sprawdza mi się, choć zaciskam mocno powieki, wizualizacja moich supermocy, dzięki którym będzie mi świetnie i szczęśliwie. I to na stałe4. Taka otwartość zda egzamin we wszelkich tekstach, które pomagają budować silną markę osobistą, a więc na blogach artystów, dziennikarzy, polityków, celebrytów, na blogach ekspertów pracujących „sobą” (coachów, trenerów, mentorów), na blogach peł- niących funkcję internetowego pamiętnika — służących dzieleniu się własnym życiem. Jeśli nie lubisz opowiadać o swoim życiu albo uważasz, że na blogu, który prowa- dzisz, nie ma na to miejsca, to żaden problem. W centrum tworzonych przez siebie treści postaw wiedzę i czytelnika, a ujawniaj się o tyle, o ile to konieczne. Zdradzać Cię będą np. takie wyrażenia: jak wspomniałem, opowiem/pokażę/napiszę i inne cza- sowniki w 1 os. lp. Pokażą one czytelnikowi, że ktoś tam jest po drugiej stronie, a Tobie pomogą zorganizować tekst. Oto przykład: Pisałam już kiedyś wpis o tym, gdzie zacząć pisać bloga, i to chyba jest jedyny mój wpis, w którym w ogóle wspominam Bloggera. Bo Blogger to platforma, w której możesz założyć bloga bezpłatnie i w dość intuicyjny sposób. Ceną za takie udogodnienie jest fakt, że całość (również twoje treści) należy do jej właściciela, czyli Google, jednak sporo osób się tym faktem nie przejmuje. Natomiast co jakiś czas spotykam ludzi, którzy chcą swojego prowadzonego na Bloggerze bloga przenieść na własny hosting, i stąd dziś właśnie ten wpis5. 4 http://agnesonthecloud.pl/2018/07/czasami-w-sloneczny-dzien/ [data dostępu: 21 maja 2018 r.]. 5 https://kasiaaleszczyk.pl/jak-przeniesc-blog-z-bloggera-na-wordpress/ [data dostępu: 21 maja 2018 r.]. 17 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów Możesz też pozostać „przezroczysty”, a skupić się np. na opowieści, w której ukry- wasz się za postacią narratora, lub na przekazywanych informacjach. Choćby tak: Miód spadziowy różni się od innych nie tylko walorami zdrowotnymi, ale również i ceną. Jest zazwyczaj droższy od pozostałych rodzajów miodu, co wynika ze słabej dostępności spadzi. W niektórych obszarach Polski jest ona spotykana raptem raz na kilka lat. To wpływa na unikatowość tego rodzaju miodu, a co za tym idzie także na jego cenę6. Pamiętaj jednak, że nawet w takim tekście, w którym żadna pierwszoosobowa for- ma nie zdradza nadawcy, jest on obecny. Daje o sobie znać poprzez sposób ujęcia tematu oraz język i styl, jakim się posługuje. TWOJA WIARYGODNOŚĆ Już Arystoteles mówił, że wiarygodność mówiącego (etos) to jeden z czynników de- cydujących o sukcesie w komunikacji. Wiarygodność to spójność. W sytuacji roz- mowy będzie to np. spójność słów z gestami (wyobraź sobie gospodarza, który otwiera drzwi z rękami założonymi na piersiach i przewracając oczami, cedzi przez zęby: Miło, że wpadłeś. Uwierzysz mu?). W tekście na gesty i mimikę nie możemy liczyć. Brak spójności widać natomiast, kiedy słowa nie idą w parze z zachowaniem autora. Zobaczmy na dwóch spreparowanych przeze mnie przykładach: Sytuacja 1 Blogerka pisze: Dlaczego w internecie jest tyle hejtu? Osobiście nigdy nikogo nie hejtowałam i nigdy tego nie zrobię. Uważam, że wszelkie obraźliwe określenia, nawet pod adresem osób, które faktycznie na nie zasłużyły, świadczą tylko o tym, kto je wygłasza. 6 http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/medycyna-niekonwencjonalna/miod-spadziowy-lisciasty- i-iglasty-wlasciwosci-i-zastosowanie_47037.html [data dostępu: 21 maja 2018 r.]. 18 Poleć książkęKup książkę Część 1. Fundamenty Szlachetnie, prawda? Do czasu. Chwilę później pod postem pojawia się komentarz, w którym ktoś zarzuca autorce, że nic odkrywczego nie powiedziała, i sugeruje, że ma ona najwyraźniej za dużo wolnego czasu, skoro roztrząsa takie tematy. Blogerka odpowiada: A co ty wiesz, idioto, o tym, ile ja mam czasu? Jak ci się nie podoba, to wynocha, wieśniaku. Idź na pole buraki kopać. Sytuacja 2 Fragment tekstu ze strony promującej usługi copywriterskie: Jako copyrighter dbam o spójność moich tekstów i żeby były poprawne. Dzięki temu klięci mogą być pewni, że teksty które dal nich napisze będą dobrą wizytuwką. Żadna z tych sytuacji chyba komentarza nie potrzebuje, prawda? Jak widzisz, również w tekście dają o sobie znać „zgrzyty” podważające wiarygod- ność autora. Czytelnik może je wychwycić na blogu albo w innych kanałach — np. w mediach społecznościowych. Wszystko, co robisz w wirtualnej przestrzeni — w przestrzeni publicznej, w przestrzeni, która pamięć ma długą — weryfikuje Twój mozolnie budowany w tekstach wizerunek. Jeszcze inny sposób budowania wiarygodności, istotny szczególnie na blogach eks- perckich, polega na informowaniu czytelnika o własnych kompetencjach. Chodzi oczywiście o kompetencje istotne z punktu widzenia tematyki, którą się zajmujesz. Możesz mówić o swoich zaletach i sukcesach wprost, ryzykując opinię chwalipięty, ale… Powiem Ci od razu, że nie najlepszy to pomysł. Wiarygodność wiarygodnością, ale w komunikacji obowiązuje także zasada skromności, zgodnie z którą nie należy jawnie się przechwalać i zarzucać odbiorcy opowieściami o własnej wyjątkowości. Jeśli więc nie jesteś jeszcze celebrytą mającym tysiące fanów czekających na kolejne teksty z „ja” w roli głównej, bądź bardziej subtelny. Najlepiej zrobisz, przemycając między wierszami wzmianki pozwalające czytelnikowi wyrobić sobie zdanie o Two- ich kompetencjach. Na przykład tak jak robi to Monika Górska — dziś specjalistka od storytellingu, a niegdyś reżyser: 19 Poleć książkęKup książkę Sztuka projektowania tekstów Coraz częściej na moich storytellingowych szkoleniach powraca pytanie o emocje. Jak to z nimi jest? Czy ich używać w opowieściach, czy też raczej unikać? A jak Ty myślisz? Pamiętam, jak w rozmowie, którą reżyserowałam dla TVP2, Jerzy Stuhr opowiadał Agacie Buzek o swoich dylematach w czasie grania w „Kontrabasiście”. W czasie jednego z przedstawień zaczął specjalnie sterować emocjami widzów: „tu się będziecie śmiać, a tu płakać”, jakby dosłownie kołysał ich na huśtawce „góra-dół, góra-dół”. Aż w pewnym momencie zadał sobie pytanie: czy tak wolno? Czy wolno tak emocjonalnie rozhuśtać widza, a potem go zostawić? Jak to więc jest? Czy w opowieściach używać emocji czy nie?7 Autorka nie mówi wprost o swojej karierze reżyserskiej. Wspomina o programie telewizyjnym w uzasadnionym kontekście — to po prostu część jej doświadczenia, przykład ilustrujący zarysowane wcześniej stwierdzenie. Znane nazwiska nie kłują w oczy jako przechwałka — są naturalnym, skromnie wymienionym elementem opowieści. W ten sposób czytelnik dostaje bardziej atrakcyjny, bo ubarwiony histo- rią, tekst, a autorytet autorki rośnie dzięki podrzuconym dyskretnie informacjom. A zatem raz jeszcze: to, kim będziesz w oczach czytelnika, to nie kwestia przypadku, ale efekt przemyślanej strategii. Zaplanuj swój „portret komunikacyjny”, a potem konsekwentnie realizuj plan. Ale zaraz, zaraz… Czy to, że namawiam Cię do projektowania nadawcy — do świadomego budowania własnego portretu komunikacyjnego — oznacza, że zachęcam do nieszczerości i manipulowania czytelnikiem? Wręcz przeciwnie. Brak autentyczności w projektowaniu tekstów nie popłaca. W najlepszym razie kończy się pisaniem „wymęczonych” artykułów. W najgorszym — utratą wiarygodności. Autentyczność daje Ci luz i pole do popisu. Dlatego właśnie chcę Cię nakłonić do trzech rzeczy. 7 https://monikagorska.com/blog/4-zasady-storytellingu-biznesowego-dzieki-ktorym-trafisz-do-odpowiednich- klientow-i-zbudujesz-z-nimi-emocjonalna-wiez/ [data dostępu: 25 maja 2018 r.; podkr. — E.S.]. 20 Poleć książkęKup książkę Część 1. Fundamenty Po pierwsze, do tego, żebyś szukał swojej działki, zaczynając nie od myślenia, „co się sprzeda”, ale od rozejrzenia się za czymś, co zgodne z Tobą. Dopiero później za- stanów się, które z zagadnień, jakie możesz zaoferować, zainteresuje także innych. Po drugie, dbaj o to, żeby ludzie mieli pozytywne skojarzenia z Tobą takim, jaki je- steś — znanym w takiej części, jaką zechcesz światu pokazać. Bądź spójny, a dzięki temu wiarygodny. Po trzecie wreszcie, szukaj siebie. Szukaj własnego stylu i własnego głosu. Do tego właśnie będziemy zmierzać w tej książce. 21 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sztuka projektowania tekstów. Jak tworzyć treści, które podbiją internet
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: